১. নকুলপিতুসুত্তৱণ্ণনা

১. খন্ধিযৱগ্গস্স পঠমে ভগ্গেসূতি এৱংনামকে জনপদে. সুসুমাৰগিৰেতি সুসুমাৰগিৰনগৰে. তস্মিং কিৰ মাপিযমানে সুসুমাৰো সদ্দমকাসি, তেনস্স ‘‘সুসুমাৰগিৰ’’ন্ত্ৱেৱ নামং অকংসু. ভেসকড়াৱনেতি ভেসকড়ায নাম যক্খিনিযা অধিৱুত্থত্তা এৱংলদ্ধনামে ৱনে. তদেৱ মিগগণস্স অভযত্থায দিন্নত্তা মিগদাযোতি ৱুচ্চতি. ভগৱা তস্মিং জনপদে তং নগৰং নিস্সায তস্মিং ৱনসণ্ডে ৱিহৰতি. নকুলপিতাতি নকুলস্স নাম দাৰকস্স পিতা.

জিণ্ণোতি জৰাজিণ্ণো. ৱুড্ঢোতি ৱযোৱুড্ঢো. মহল্লকোতি জাতিমহল্লকো. অদ্ধগতোতি তিযদ্ধগতো. ৱযোঅনুপ্পত্তোতি তেসু তীসু অদ্ধেসু পচ্ছিমৱযং অনুপ্পত্তো. আতুৰকাযোতি গিলানকাযো. ইদঞ্হি সৰীৰং সুৱণ্ণৱণ্ণম্পি নিচ্চপগ্ঘৰণট্ঠেন আতুৰংযেৱ নাম. ৱিসেসেন পনস্স জৰাতুৰতা ব্যাধাতুৰতা মৰণাতুৰতাতি তিস্সো আতুৰতা হোন্তি. তাসু কিঞ্চাপি এসো মহল্লকত্তা জৰাতুৰোৱ, অভিণ্হৰোগতায পনস্স ব্যাধাতুৰতা ইধ অধিপ্পেতা. অভিক্খণাতঙ্কোতি অভিণ্হৰোগো নিৰন্তৰৰোগো. অনিচ্চদস্সাৱীতি তায আতুৰতায ইচ্ছিতিচ্ছিতক্খণে আগন্তুং অসক্কোন্তো কদাচিদেৱ দট্ঠুং লভামি, ন সব্বকালন্তি অত্থো. মনোভাৱনীযানন্তি মনৱড্ঢকানং. যেসু হি দিট্ঠেসু কুসলৱসেন চিত্তং ৱড্ঢতি, তে সাৰিপুত্তমোগ্গল্লানাদযো মহাথেৰা মনোভাৱনীযা নাম. অনুসাসতূতি পুনপ্পুনং সাসতু. পুৰিমঞ্হি ৱচনং ওৱাদো নাম, অপৰাপৰং অনুসাসনী নাম. ওতিণ্ণে ৱা ৱত্থুস্মিং ৱচনং ওৱাদো নাম, অনোতিণ্ণে তন্তিৱসেন ৱা পৱেণিৱসেন ৱা ৱুত্তং অনুসাসনী নাম. অপিচ ওৱাদোতি ৱা অনুসাসনীতি ৱা অত্থতো একমেৱ, ব্যঞ্জনমত্তমেৱ নানং.

আতুৰো হাযন্তি আতুৰো হি অযং, সুৱণ্ণৱণ্ণো পিযঙ্গুসামোপি সমানো নিচ্চপগ্ঘৰণট্ঠেন আতুৰোযেৱ. অণ্ডভূতোতি অণ্ডং ৱিয ভূতো দুব্বলো. যথা কুক্কুটণ্ডং ৱা মযূৰণ্ডং ৱা গেণ্ডুকং ৱিয গহেত্ৱা খিপন্তেন ৱা পহৰন্তেন ৱা ন সক্কা কীড়িতুং, তাৱদেৱ ভিজ্জতি, এৱমযম্পি কাযো কণ্টকেপি খাণুকেপি পক্খলিতস্স ভিজ্জতীতি অণ্ডং ৱিয ভূতোতি অণ্ডভূতো. পৰিযোনদ্ধোতি সুখুমেন ছৱিমত্তেন পৰিযোনদ্ধো. অণ্ডঞ্হি সাৰতচেন পৰিযোনদ্ধং, তেন ডংসমকসাদযো নিলীযিত্ৱাপি ছৱিং ছিন্দিত্ৱা যূসং পগ্ঘৰাপেতুং ন সক্কোন্তি. ইমস্মিং পন ছৱিং ছিন্দিত্ৱা যং ইচ্ছন্তি, তং কৰোন্তি. এৱং সুখুমায ছৱিযা পৰিযোনদ্ধো. কিমঞ্ঞত্ৰ বাল্যাতি বালভাৱতো অঞ্ঞং কিমত্থি? বালোযেৱ অযন্তি অত্থো. তস্মাতি যস্মা অযং কাযো এৱৰূপো, তস্মা.

তেনুপসঙ্কমীতি ৰঞ্ঞো চক্কৱত্তিস্স উপট্ঠানং গন্ত্ৱা অনন্তৰং পৰিণাযকৰতনস্স উপট্ঠানং গচ্ছন্তো ৰাজপুৰিসো ৱিয, সদ্ধম্মচক্কৱত্তিস্স ভগৱতো উপট্ঠানং গন্ত্ৱা, অনন্তৰং ধম্মসেনাপতিস্স অপচিতিং কাতুকামো যেনাযস্মা সাৰিপুত্তো, তেনুপসঙ্কমি. ৱিপ্পসন্নানীতি সুট্ঠু পসন্নানি. ইন্দ্ৰিযানীতি মনচ্ছট্ঠানি ইন্দ্ৰিযানি. পৰিসুদ্ধোতি নিদ্দোসো. পৰিযোদাতোতি তস্সেৱ ৱেৱচনং. নিৰুপক্কিলেসতাযেৱ হি এস পৰিযোদাতোতি ৱুত্তো, ন সেতভাৱেন. এতস্স চ পৰিযোদাততং দিস্ৱাৱ ইন্দ্ৰিযানং ৱিপ্পসন্নতং অঞ্ঞাসি. নযগ্গাহপঞ্ঞা কিৰেসা থেৰস্স.

কথঞ্হি নো সিযাতি কেন কাৰণেন ন লদ্ধা ভৱিস্সতি? লদ্ধাযেৱাতি অত্থো. ইমিনা কিং দীপেতি? সত্থুৱিস্সাসিকভাৱং. অযং কিৰ সত্থু দিট্ঠকালতো পট্ঠায পিতিপেমং, উপাসিকা চস্স মাতিপেমং পটিলভতি. উভোপি ‘‘মম পুত্তো’’তি সত্থাৰং ৱদন্তি. ভৱন্তৰগতো হি নেসং সিনেহো. সা কিৰ উপাসিকা পঞ্চ জাতিসতানি তথাগতস্স মাতাৱ, সো চ, গহপতি, পিতাৱ অহোসি. পুন পঞ্চ জাতিসতানি উপাসিকা মহামাতা, উপাসকো মহাপিতা, তথা চূড়ামাতা চূড়পিতাতি. এৱং সত্থা দিযড্ঢঅত্তভাৱসহস্সং তেসংযেৱ হত্থে ৱড্ঢিতো. তেনেৱ তে যং নেৱ পুত্তস্স, ন পিতু সন্তিকে কথেতুং সক্কা, তং সত্থু সন্তিকে নিসিন্না কথেন্তি. ইমিনাযেৱ চ কাৰণেন ভগৱা ‘‘এতদগ্গং, ভিক্খৱে, মম সাৱকানং উপাসকানং ৱিস্সাসিকানং যদিদং নকুলপিতা গহপতি, যদিদং নকুলমাতা গহপতানী’’তি (অ. নি. ১.২৫৭) তে এতদগ্গে ঠপেসি. ইতি সো ইমং ৱিস্সাসিকভাৱং পকাসেন্তো কথঞ্হি নো সিযাতি আহ. অমতেন অভিসিত্তোতি নস্সিধ অঞ্ঞং কিঞ্চি ঝানং ৱা ৱিপস্সনা ৱা মগ্গো ৱা ফলং ৱা ‘‘অমতাভিসেকো’’তি দট্ঠব্বো, মধুৰধম্মদেসনাযেৱ পন ‘‘অমতাভিসেকো’’তি ৱেদিতব্বো. দূৰতোপীতি তিৰোৰট্ঠাপি তিৰোজনপদাপি.

অস্সুতৱা পুথুজ্জনোতি ইদং ৱুত্তত্থমেৱ. অৰিযানং অদস্সাৱীতিআদীসু অৰিযাতি আৰকত্তা কিলেসেহি, অনযে ন ইৰিযনতো, অযে ইৰিযনতো, সদেৱকেন চ লোকেন অৰণীযতো বুদ্ধা চ পচ্চেকবুদ্ধা চ বুদ্ধসাৱকা চ ৱুচ্চন্তি. বুদ্ধা এৱ ৱা ইধ অৰিযা. যথাহ – ‘‘সদেৱকে, ভিক্খৱে, লোকে…পে… তথাগতো অৰিযো’’তি ৱুচ্চতীতি (সং. নি. ৫.১০৯৮). সপ্পুৰিসানন্তি এত্থ পন পচ্চেকবুদ্ধা তথাগতসাৱকা চ সপ্পুৰিসাতি ৱেদিতব্বা. তে হি লোকুত্তৰগুণযোগেন সোভনা পুৰিসাতি সপ্পুৰিসা. সব্বেৱ ৱা এতে দ্ৱেধাপি ৱুত্তা. বুদ্ধাপি হি অৰিযা চ সপ্পুৰিসা চ, পচ্চেকবুদ্ধা বুদ্ধসাৱকাপি. যথাহ –

‘‘যো ৱে কতঞ্ঞূ কতৱেদি ধীৰো,

কল্যাণমিত্তো দড়্হভত্তি চ হোতি;

দুখিতস্স সক্কচ্চ কৰোতি কিচ্চং,

তথাৱিধং সপ্পুৰিসং ৱদন্তী’’তি. (জা. ২.১৭.৭৮);

‘‘কল্যাণমিত্তো দড়্হভত্তি চ হোতী’’তি এত্তাৱতা হি বুদ্ধসাৱকো ৱুত্তো, কতঞ্ঞুতাদীহি পচ্চেকবুদ্ধবুদ্ধাতি. ইদানি যো তেসং অৰিযানং অদস্সনসীলো, ন চ দস্সনে সাধুকাৰী, সো ‘‘অৰিযানং অদস্সাৱী’’তি ৱেদিতব্বো. সো চ চক্খুনা অদস্সাৱী, ঞাণেন অদস্সাৱীতি দুৱিধো. তেসু ঞাণেন অদস্সাৱী ইধ অধিপ্পেতো. মংসচক্খুনা হি দিব্বচক্খুনা ৱা অৰিযা দিট্ঠাপি অদিট্ঠাৱ হোন্তি তেসং চক্খূনং ৱণ্ণমত্তগ্গহণতো ন অৰিযভাৱগোচৰতো. সোণসিঙ্গালাদযোপি চক্খুনা অৰিযে পস্সন্তি, ন চেতে অৰিযানং দস্সাৱিনো নাম.

তত্ৰিদং ৱত্থু – চিত্তলপব্বতৱাসিনো কিৰ খীণাসৱত্থেৰস্স উপট্ঠাকো ৱুড্ঢপব্বজিতো একদিৱসং থেৰেন সদ্ধিং পিণ্ডায চৰিত্ৱা, থেৰস্স পত্তচীৱৰং গহেত্ৱা, পিট্ঠিতো আগচ্ছন্তো থেৰং পুচ্ছি – ‘‘অৰিযা নাম, ভন্তে, কীদিসা’’তি? থেৰো আহ – ‘‘ইধেকচ্চো মহল্লকো অৰিযানং পত্তচীৱৰং গহেত্ৱা ৱত্তপটিৱত্তং কত্ৱা সহচৰন্তোপি নেৱ অৰিযে জানাতি, এৱং দুজ্জানাৱুসো, অৰিযা’’তি. এৱং ৱুত্তেপি সো নেৱ অঞ্ঞাসি. তস্মা ন চক্খুনা দস্সনং দস্সনং, ঞাণেন দস্সনমেৱ দস্সনং. যথাহ – ‘‘কিং তে, ৱক্কলি, ইমিনা পূতিকাযেন দিট্ঠেন? যো খো, ৱক্কলি, ধম্মং পস্সতি, সো মং পস্সতি. যো মং পস্সতি, সো ধম্মং পস্সতী’’তি (সং. নি. ৩.৮৭). তস্মা চক্খুনা পস্সন্তোপি ঞাণেন অৰিযেহি দিট্ঠং অনিচ্চাদিলক্খণং অপস্সন্তো, অৰিযাধিগতঞ্চ ধম্মং অনধিগচ্ছন্তো অৰিযকৰধম্মানং অৰিযভাৱস্স চ অদিট্ঠত্তা ‘‘অৰিযানং অদস্সাৱী’’তি ৱেদিতব্বো.

অৰিযধম্মস্স অকোৱিদোতি, সতিপট্ঠানাদিভেদে অৰিযধম্মে অকুসলো. অৰিযধম্মে অৱিনীতোতি এত্থ পন –

‘‘দুৱিধো ৱিনযো নাম, একমেকেত্থ পঞ্চধা;

অভাৱতো তস্স অযং, অৱিনীতোতি ৱুচ্চতি’’.

অযঞ্হি সংৱৰৱিনযো পহানৱিনযোতি দুৱিধো ৱিনযো. এত্থ চ দুৱিধেপি ৱিনযে একমেকো ৱিনযো পঞ্চধা ভিজ্জতি. সংৱৰৱিনযোপি হি সীলসংৱৰো সতিসংৱৰো ঞাণসংৱৰো খন্তিসংৱৰো ৱীৰিযসংৱৰোতি পঞ্চৱিধো. পহানৱিনযোপি তদঙ্গপ্পহানং, ৱিক্খম্ভনপ্পহানং সমুচ্ছেদপ্পহানং পটিপ্পস্সদ্ধিপ্পহানং নিস্সৰণপ্পহানন্তি পঞ্চৱিধো.

তত্থ ‘‘ইমিনা পাতিমোক্খসংৱৰেন উপেতো হোতি সমুপেতো’’তি (ৱিভ. ৫১১) অযং সীলসংৱৰো. ‘‘ৰক্খতি চক্খুন্দ্ৰিযং, চক্খুন্দ্ৰিযে সংৱৰং আপজ্জতী’’তি অযং (দী. নি. ১.২১৩; ম. নি. ১.২৯৫; সং. নি. ৪.২৩৯; অ. নি. ৩.১৬) সতিসংৱৰো.

‘‘যানি সোতানি লোকস্মিং, (অজিতাতি ভগৱা)

সতি তেসং নিৱাৰণং;

সোতানং সংৱৰং ব্ৰূমি,

পঞ্ঞাযেতে পিধীযৰে’’তি. (সু. নি. ১০৪১; চূড়নি. অজিতমাণৱপুচ্ছানিদ্দেস.৪) –

অযং ঞাণসংৱৰো. ‘‘খমো হোতি সীতস্স উণ্হস্সা’’তি (ম. নি. ১.২৪; অ. নি. ৪.১১৪; ৬.৫৮) অযং খন্তিসংৱৰো. ‘‘উপ্পন্নং কামৱিতক্কং নাধিৱাসেতী’’তি (ম. নি. ১.২৬; অ. নি. ৪.১১৪; ৬.৫৮) অযং ৱীৰিযসংৱৰো. সব্বোপি চাযং সংৱৰো যথাসকং সংৱৰিতব্বানং ৱিনেতব্বানঞ্চ কাযদুচ্চৰিতাদীনং সংৱৰণতো ‘‘সংৱৰো’’ ৱিনযনতো ‘‘ৱিনযো’’তি ৱুচ্চতি. এৱং তাৱ সংৱৰৱিনযো পঞ্চধা ভিজ্জতীতি ৱেদিতব্বো.

তথা যং নামৰূপপৰিচ্ছেদাদীসু ৱিপস্সনাঞাণেসু পটিপক্খভাৱতো দীপালোকেনেৱ তমস্স, তেন তেন ৱিপস্সনাঞাণেন তস্স তস্স অনত্থস্স পহানং. সেয্যথিদং – নামৰূপৱৱত্থানেন সক্কাযদিট্ঠিযা, পচ্চযপৰিগ্গহেন অহেতুৱিসমহেতুদিট্ঠীনং, তস্সেৱ অপৰভাগেন কঙ্খাৱিতৰণেন কথংকথীভাৱস্স, কলাপসম্মসনেন ‘‘অহং মমা’’তি গাহস্স, মগ্গামগ্গৱৱত্থানেন অমগ্গে মগ্গসঞ্ঞায, উদযদস্সনেন উচ্ছেদদিট্ঠিযা, ৱযদস্সনেন সস্সতদিট্ঠিযা, ভযদস্সনেন সভযে অভযসঞ্ঞায, আদীনৱদস্সনেন অস্সাদসঞ্ঞায, নিব্বিদানুপস্সনায অভিৰতিসঞ্ঞায, মুচ্চিতুকম্যতাঞাণেন অমুচ্চিতুকামতায. উপেক্খাঞাণেন অনুপেক্খায, অনুলোমেন ধম্মট্ঠিতিযং নিব্বানে চ পটিলোমভাৱস্স, গোত্ৰভুনা সঙ্খাৰনিমিত্তগাহস্স পহানং, এতং তদঙ্গপ্পহানং নাম.

যং পন উপচাৰপ্পনাভেদেন সমাধিনা পৱত্তিভাৱনিৱাৰণতো ঘটপ্পহাৰেনেৱ উদকপিট্ঠে সেৱালস্স, তেসং তেসং নীৱৰণাদিধম্মানং পহানং, এতং ৱিক্খম্ভনপ্পহানং নাম. যং চতুন্নং অৰিযমগ্গানং ভাৱিতত্তা তংতংমগ্গৱতো অত্তনো সন্তানে ‘‘দিট্ঠিগতানং পহানাযা’’তিআদিনা নযেন (ধ. স. ২৭৭; ৱিভ. ৬২৮) ৱুত্তস্স সমুদযপক্খিকস্স কিলেসগণস্স অচ্চন্তং অপ্পৱত্তিভাৱেন পহানং, ইদং সমুচ্ছেদপ্পহানং নাম. যং পন ফলক্খণে পটিপ্পস্সদ্ধত্তং কিলেসানং, এতং পটিপ্পস্সদ্ধিপ্পহানং নাম.

যং সব্বসঙ্খতনিস্সটত্তা পহীনসব্বসঙ্খতং নিব্বানং, এতং নিস্সৰণপ্পহানং নাম. সব্বম্পি চেতং পহানং যস্মা চাগট্ঠেন পহানং, ৱিনযট্ঠেন ৱিনযো, তস্মা ‘‘পহানৱিনযো’’তি ৱুচ্চতি. তংতংপহানৱতো ৱা তস্স তস্স ৱিনযস্স সম্ভৱতোপেতং ‘‘পহানৱিনযো’’তি ৱুচ্চতি. এৱং পহানৱিনযোপি পঞ্চধা ভিজ্জতীতি ৱেদিতব্বো.

এৱমযং সঙ্খেপতো দুৱিধো, ভেদতো চ দসৱিধো ৱিনযো ভিন্নসংৱৰত্তা পহাতব্বস্স চ অপ্পহীনত্তা যস্মা এতস্স অস্সুতৱতো পুথুজ্জনস্স নত্থি, তস্মা অভাৱতো তস্স অযং ‘‘অৱিনীতো’’তি ৱুচ্চতীতি. এস নযো সপ্পুৰিসানং অদস্সাৱী সপ্পুৰিসধম্মস্স অকোৱিদো সপ্পুৰিসধম্মে অৱিনীতোতি এত্থাপি. নিন্নানাকৰণঞ্হি এতং অত্থতো. যথাহ –

‘‘যেৱ তে অৰিযা, তেৱ তে সপ্পুৰিসা. যেৱ তে সপ্পুৰিসা, তেৱ তে অৰিযা. যো এৱ সো অৰিযানং ধম্মো, সো এৱ সো সপ্পুৰিসানং ধম্মো. যো এৱ সো সপ্পুৰিসানং ধম্মো, সো এৱ সো অৰিযানং ধম্মো. যেৱ তে অৰিযৱিনযা, তেৱ তে সপ্পুৰিসৱিনযা. যেৱ তে সপ্পুৰিসৱিনযা, তেৱ তে অৰিযৱিনযা. অৰিযেতি ৱা সপ্পুৰিসেতি ৱা, অৰিযধম্মেতি ৱা সপ্পুৰিসধম্মেতি ৱা, অৰিযৱিনযেতি ৱা সপ্পুৰিসৱিনযেতি ৱা এসেসে একে একট্ঠে সমে সমভাগে তজ্জাতে তঞ্ঞেৱা’’তি.

ৰূপং অত্ততো সমনুপস্সতীতি ইধেকচ্চো ৰূপং অত্ততো সমনুপস্সতি, ‘‘যং ৰূপং, সো অহং, যো অহং, তং ৰূপ’’ন্তি ৰূপঞ্চ অত্তঞ্চ অদ্ৱযং সমনুপস্সতি. সেয্যথাপি নাম তেলপ্পদীপস্স ঝাযতো যা অচ্চি, সো ৱণ্ণো. যো ৱণ্ণো, সা অচ্চীতি অচ্চিঞ্চ ৱণ্ণঞ্চ অদ্ৱযং সমনুপস্সতি, এৱমেৱ ইধেকচ্চো ৰূপং অত্ততো সমনুপস্সতি…পে… অদ্ৱযং সমনুপস্সতীতি এৱং ৰূপং ‘‘অত্তা’’তি দিট্ঠিপস্সনায পস্সতি. ৰূপৱন্তং ৱা অত্তানন্তি অৰূপং ‘‘অত্তা’’তি গহেত্ৱা ছাযাৱন্তং ৰুক্খং ৱিয তং ৰূপৱন্তং সমনুপস্সতি. অত্তনি ৱা ৰূপন্তি অৰূপমেৱ ‘‘অত্তা’’তি গহেত্ৱা পুপ্ফস্মিং গন্ধং ৱিয অত্তনি ৰূপং সমনুপস্সতি. ৰূপস্মিং ৱা অত্তানন্তি অৰূপমেৱ ‘‘অত্তা’’তি গহেত্ৱা কৰণ্ডকে মণিং ৱিয তং অত্তানং ৰূপস্মিং সমনুপস্সতি. পৰিযুট্ঠট্ঠাযীতি পৰিযুট্ঠানাকাৰেন অভিভৱনাকাৰেন ঠিতো, ‘‘অহং ৰূপং, মম ৰূপ’’ন্তি এৱং তণ্হাদিট্ঠীহি গিলিত্ৱা পৰিনিট্ঠপেত্ৱা গণ্হনকো নাম হোতীতি অত্থো. তস্স তং ৰূপন্তি তস্স তং এৱং গহিতং ৰূপং. ৱেদনাদীসুপি এসেৱ নযো.

তত্থ ‘‘ৰূপং অত্ততো সমনুপস্সতী’’তি সুদ্ধৰূপমেৱ অত্তাতি কথিতং. ‘‘ৰূপৱন্তং ৱা অত্তানং, অত্তনি ৱা ৰূপং, ৰূপস্মিং ৱা অত্তানং, ৱেদনং অত্ততো…পে… সঞ্ঞং… সঙ্খাৰে… ৱিঞ্ঞাণং অত্ততো সমনুপস্সতী’’তি ইমেসু সত্তসু ঠানেসু অৰূপং অত্তাতি কথিতং. ‘‘ৱেদনাৱন্তং ৱা অত্তানং, অত্তনি ৱা ৱেদনং, ৱেদনায ৱা অত্তান’’ন্তি এৱং চতূসু খন্ধেসু তিণ্ণং তিণ্ণং ৱসেন দ্ৱাদসসু ঠানেসু ৰূপাৰূপমিস্সকো অত্তা কথিতো. তত্থ ‘‘ৰূপং অত্ততো সমনুপস্সতি, ৱেদনং… সঞ্ঞং… সঙ্খাৰে… ৱিঞ্ঞাণং অত্ততো সমনুপস্সতী’’তি ইমেসু পঞ্চসু ঠানেসু উচ্ছেদদিট্ঠি কথিতা, অৱসেসেসু সস্সতদিট্ঠীতি এৱমেত্থ পন্নৰস ভৱদিট্ঠিযো পঞ্চ ৱিভৱদিট্ঠিযো হোন্তি, তা সব্বাপি মগ্গাৱৰণা, ন সগ্গাৱৰণা, পঠমমগ্গৱজ্ঝাতি ৱেদিতব্বা.

এৱং খো, গহপতি, আতুৰকাযো চেৱ হোতি আতুৰচিত্তো চাতি কাযো নাম বুদ্ধানম্পি আতুৰোযেৱ. চিত্তং পন ৰাগদোসমোহানুগতং আতুৰং নাম, তং ইধ দস্সিতং. নো চ আতুৰচিত্তোতি ইধ নিক্কিলেসতায চিত্তস্স অনাতুৰভাৱো দস্সিতো. ইতি ইমস্মিং সুত্তে লোকিযমহাজনো আতুৰকাযো চেৱ আতুৰচিত্তো চাতি দস্সিতো, খীণাসৱা আতুৰকাযা অনাতুৰচিত্তা, সত্ত সেখা নেৱ আতুৰচিত্তা, ন অনাতুৰচিত্তাতি ৱেদিতব্বা. ভজমানা পন অনাতুৰচিত্ততংযেৱ ভজন্তীতি. পঠমং.