১. সত্তজটিলসুত্তৱণ্ণনা
১২২. দুতিযৱগ্গস্স পঠমে পুব্বাৰামে মিগাৰমাতুপাসাদেতি পুব্বাৰামসঙ্খাতে ৱিহাৰে মিগাৰমাতুযা পাসাদে. তত্ৰাযং অনুপুব্বিকথা – অতীতে সতসহস্সকপ্পমত্থকে একা উপাসিকা পদুমুত্তৰং ভগৱন্তং নিমন্তেত্ৱা বুদ্ধপ্পমুখস্স ভিক্খুসঙ্ঘস্স সতসহস্সদানং দত্ৱা ভগৱতো পাদমূলে নিপজ্জিত্ৱা – ‘‘অনাগতে তুম্হাদিসস্স বুদ্ধস্স অগ্গুপট্ঠাযিকা হোমী’’তি পত্থনং অকাসি. সা কপ্পসতসহস্সং দেৱেসু চ মনুস্সেসু চ সংসৰিত্ৱা অম্হাকং ভগৱতো কালে ভদ্দিযনগৰে মেণ্ডকপুত্তস্স ধনঞ্চযসেট্ঠিনো গেহে সুমনদেৱিযা কুচ্ছিস্মিং পটিসন্ধিং গণ্হি. জাতকালে চস্সা ৱিসাখাতি নামং অকংসু. সা যদা ভগৱা ভদ্দিযনগৰং অগমাসি, তদা পঞ্চহি দাৰিকাসতেহি সদ্ধিং ভগৱতো পচ্চুগ্গমনং গতা পঠমদস্সনম্হিযেৱ সোতাপন্না অহোসি. অপৰভাগে সাৱত্থিযং মিগাৰসেট্ঠিপুত্তস্স পুণ্ণৱড্ঢনকুমাৰস্স গেহং গতা. তত্থ নং মিগাৰসেট্ঠি মাতিট্ঠানে ঠপেসি, তস্মা মিগাৰমাতাতি ৱুচ্চতি. তায কাৰিতে পাসাদে.
বহি দ্ৱাৰকোট্ঠকেতি পাসাদদ্ৱাৰকোট্ঠকস্স বহি, ন ৱিহাৰদ্ৱাৰকোট্ঠকস্স. সো কিৰ পাসাদো লোহপাসাদো ৱিয সমন্তা চতুদ্ৱাৰকোট্ঠকযুত্তেন পাকাৰেন পৰিক্খিত্তো. তেসু পাচীনদ্ৱাৰকোট্ঠকস্স বহি পাসাদচ্ছাযাযং পাচীনলোকধাতুং ওলোকেন্তো পঞ্ঞত্তে ৱৰবুদ্ধাসনে নিসিন্নো হোতি.
পৰূড়্হকচ্ছনখলোমাতি পৰূড়্হকচ্ছা পৰূড়্হনখা পৰূড়্হলোমা, কচ্ছাদীসু দীঘলোমা দীঘনখা চাতি অত্থো. খাৰিৱিৱিধন্তি ৱিৱিধখাৰিং নানপ্পকাৰকং পব্বজিতপৰিক্খাৰভণ্ডকং. অৱিদূৰে অতিক্কমন্তীতি অৱিদূৰমগ্গেন নগৰং পৱিসন্তি. ৰাজাহং, ভন্তেতি অহং, ভন্তে, ৰাজা পসেনদি কোসলো, ময্হং নামং তুম্হে জানাথাতি. কস্মা পন ৰাজা লোকে অগ্গপুগ্গলস্স সন্তিকে নিসিন্নো এৱৰূপানং নগ্গভোগ্গনিস্সিৰিকানং অঞ্জলিং পগ্গণ্হাতীতি. সঙ্গণ্হনত্থায. এৱং হিস্স অহোসি – ‘‘সচাহং এত্তকম্পি এতেসং ন কৰিস্সামি, ‘মযং পুত্তদাৰং পহায এতস্সত্থায দুব্ভোজনদুক্খসেয্যাদীনি অনুভোম, অযং অম্হাকং অঞ্জলিমত্তম্পি ন কৰোতী’তি অত্তনা দিট্ঠং সুতং পটিচ্ছাদেত্ৱা ন কথেয্যুং. এৱং কতে পন অনিগূহিত্ৱা কথেস্সন্তী’’তি. তস্মা এৱমকাসি. অপিচ সত্থু অজ্ঝাসযজাননত্থং এৱমকাসি.
কাসিকচন্দনন্তি সণ্হচন্দনং. মালাগন্ধৱিলেপনন্তি ৱণ্ণগন্ধত্থায মালং, সুগন্ধভাৱত্থায গন্ধং, ৱণ্ণগন্ধত্থায ৱিলেপনঞ্চ ধাৰেন্তেন.
সংৱাসেনাতি সহৱাসেন. সীলং ৱেদিতব্বন্তি অযং সুসীলো ৱা দুস্সীলো ৱাতি সংৱসন্তেন উপসঙ্কমন্তেন জানিতব্বো. তঞ্চ খো দীঘেন অদ্ধুনা ন ইত্তৰন্তি তঞ্চ সীলং দীঘেন কালেন ৱেদিতব্বং, ন ইত্তৰেন. দ্ৱীহতীহঞ্হি সংযতাকাৰো চ সংৱুতিন্দ্ৰিযাকাৰো চ ন সক্কা দস্সেতুং. মনসিকৰোতাতি সীলমস্স পৰিগ্গহেস্সামীতি মনসিকৰোন্তেন পচ্চৱেক্খন্তেনেৱ সক্কা জানিতুং, ন ইতৰেন. পঞ্ঞৱতাতি তম্পি সপ্পঞ্ঞেনেৱ পণ্ডিতেন. বালো হি মনসিকৰোন্তোপি জানিতুং ন সক্কোতি.
সংৱোহাৰেনাতি কথনেন.
‘‘যো হি কোচি মনুস্সেসু, ৱোহাৰং উপজীৱতি;
এৱং ৱাসেট্ঠ জানাহি, ৱাণিজো সো ন ব্ৰাহ্মণো’’তি. (ম. নি. ২.৪৫৭) –
এত্থ হি ব্যৱহাৰো ৱোহাৰো নাম. ‘‘চত্তাৰো অৰিযৱোহাৰা চত্তাৰো অনৰিযৱোহাৰা’’তি (দী. নি. ৩.৩১৩) এত্থ চেতনা. ‘‘সঙ্খা সমঞ্ঞা পঞ্ঞত্তি ৱোহাৰো’’তি (ধ. স. ১৩১৩-১৩১৫) এত্থ পঞ্ঞত্তি. ‘‘ৱোহাৰমত্তেন সো ৱোহৰেয্যা’’তি (সং. নি. ১.২৫) এত্থ কথা ৱোহাৰো. ইধাপি এসোৱ অধিপ্পেতো. একচ্চস্স হি সম্মুখা কথা পৰম্মুখায কথায ন সমেতি, পৰম্মুখা কথা চ সম্মুখায কথায, তথা পুৰিমকথা চ পচ্ছিমকথায, পচ্ছিমকথা চ পুৰিমকথায. সো কথেন্তেনেৱ সক্কা জানিতুং ‘‘অসুচি এসো পুগ্গলো’’তি. সুচিসীলস্স পন পুৰিমং পচ্ছিমেন, পচ্ছিমঞ্চ পুৰিমেন সমেতি, সম্মুখাকথিতং পৰম্মুখাকথিতেন, পৰম্মুখাকথিতঞ্চ সম্মুখাকথিতেন, তস্মা কথেন্তেন সক্কা সুচিভাৱো জানিতুন্তি পকাসেন্তো এৱমাহ.
থামোতি ঞাণথামো. যস্স হি ঞাণথামো নত্থি, সো উপ্পন্নেসু উপদ্দৱেসু গহেতব্বগ্গহণং কতব্বকিচ্চং অপস্সন্তো অদ্ৱাৰঘৰং পৱিট্ঠো ৱিয চৰতি. তেনাহ আপদাসু খো, মহাৰাজ, থামো ৱেদিতব্বোতি. সাকচ্ছাযাতি সংকথায. দুপ্পঞ্ঞস্স হি কথা উদকে গেণ্ডু ৱিয উপ্পলৱতি, পঞ্ঞৱতো কথেন্তস্স পটিভানং অনন্তৰং হোতি. উদকৱিপ্ফন্দিতেনেৱ হি মচ্ছো খুদ্দকো ৱা মহন্তো ৱাতি ঞাযতি. ওচৰকাতি হেট্ঠাচৰকা. চৰা হি পব্বতমত্থকেন চৰন্তাপি হেট্ঠা – চৰকাৱ হোন্তি. ওচৰিত্ৱাতি অৱচৰিত্ৱা ৱীমংসিত্ৱা, তং তং পৱত্তিং ঞত্ৱাতি অত্থো. ৰজোজল্লন্তি ৰজঞ্চ জল্লঞ্চ. ৱণ্ণৰূপেনাতি ৱণ্ণসণ্ঠানেন. ইত্তৰদস্সনেনাতি লহুকদস্সনেন. ৱিযঞ্জনেনাতি পৰিক্খাৰভণ্ডকেন. পতিৰূপকো মত্তিকাকুণ্ডলোৱাতি সুৱণ্ণকুণ্ডলপতিৰূপকো মত্তিকাকুণ্ডলোৱ. লোহড্ঢমাসোতি লোহড্ঢমাসকো. পঠমং.