২. দুতিযৱগ্গো
১. সত্তজটিলসুত্তৱণ্ণনা
১২২. দুতিযৱগ্গস্স পঠমে পুব্বাৰামে মিগাৰমাতুপাসাদেতি পুব্বাৰামসঙ্খাতে ৱিহাৰে মিগাৰমাতুযা পাসাদে. তত্ৰাযং অনুপুব্বিকথা – অতীতে সতসহস্সকপ্পমত্থকে একা উপাসিকা পদুমুত্তৰং ভগৱন্তং নিমন্তেত্ৱা বুদ্ধপ্পমুখস্স ভিক্খুসঙ্ঘস্স সতসহস্সদানং দত্ৱা ভগৱতো পাদমূলে নিপজ্জিত্ৱা – ‘‘অনাগতে তুম্হাদিসস্স বুদ্ধস্স অগ্গুপট্ঠাযিকা হোমী’’তি পত্থনং অকাসি. সা কপ্পসতসহস্সং দেৱেসু চ মনুস্সেসু চ সংসৰিত্ৱা অম্হাকং ভগৱতো কালে ভদ্দিযনগৰে মেণ্ডকপুত্তস্স ধনঞ্চযসেট্ঠিনো গেহে সুমনদেৱিযা কুচ্ছিস্মিং পটিসন্ধিং গণ্হি. জাতকালে চস্সা ৱিসাখাতি নামং অকংসু. সা যদা ভগৱা ভদ্দিযনগৰং অগমাসি, তদা পঞ্চহি দাৰিকাসতেহি সদ্ধিং ভগৱতো পচ্চুগ্গমনং গতা পঠমদস্সনম্হিযেৱ সোতাপন্না অহোসি. অপৰভাগে সাৱত্থিযং মিগাৰসেট্ঠিপুত্তস্স পুণ্ণৱড্ঢনকুমাৰস্স গেহং গতা. তত্থ নং মিগাৰসেট্ঠি মাতিট্ঠানে ঠপেসি, তস্মা মিগাৰমাতাতি ৱুচ্চতি. তায কাৰিতে পাসাদে.
বহি দ্ৱাৰকোট্ঠকেতি পাসাদদ্ৱাৰকোট্ঠকস্স বহি, ন ৱিহাৰদ্ৱাৰকোট্ঠকস্স. সো কিৰ পাসাদো লোহপাসাদো ৱিয সমন্তা চতুদ্ৱাৰকোট্ঠকযুত্তেন পাকাৰেন পৰিক্খিত্তো. তেসু পাচীনদ্ৱাৰকোট্ঠকস্স বহি পাসাদচ্ছাযাযং পাচীনলোকধাতুং ওলোকেন্তো পঞ্ঞত্তে ৱৰবুদ্ধাসনে নিসিন্নো হোতি.
পৰূড়্হকচ্ছনখলোমাতি পৰূড়্হকচ্ছা পৰূড়্হনখা পৰূড়্হলোমা, কচ্ছাদীসু দীঘলোমা দীঘনখা চাতি অত্থো. খাৰিৱিৱিধন্তি ৱিৱিধখাৰিং নানপ্পকাৰকং পব্বজিতপৰিক্খাৰভণ্ডকং. অৱিদূৰে অতিক্কমন্তীতি অৱিদূৰমগ্গেন নগৰং পৱিসন্তি. ৰাজাহং, ভন্তেতি অহং, ভন্তে, ৰাজা পসেনদি কোসলো, ময্হং নামং তুম্হে জানাথাতি. কস্মা পন ৰাজা লোকে অগ্গপুগ্গলস্স সন্তিকে নিসিন্নো এৱৰূপানং নগ্গভোগ্গনিস্সিৰিকানং অঞ্জলিং পগ্গণ্হাতীতি. সঙ্গণ্হনত্থায. এৱং হিস্স অহোসি – ‘‘সচাহং এত্তকম্পি এতেসং ন কৰিস্সামি, ‘মযং পুত্তদাৰং পহায এতস্সত্থায দুব্ভোজনদুক্খসেয্যাদীনি অনুভোম, অযং অম্হাকং অঞ্জলিমত্তম্পি ন কৰোতী’তি অত্তনা দিট্ঠং সুতং পটিচ্ছাদেত্ৱা ন কথেয্যুং. এৱং কতে পন অনিগূহিত্ৱা কথেস্সন্তী’’তি. তস্মা এৱমকাসি. অপিচ সত্থু অজ্ঝাসযজাননত্থং এৱমকাসি.
কাসিকচন্দনন্তি সণ্হচন্দনং. মালাগন্ধৱিলেপনন্তি ৱণ্ণগন্ধত্থায মালং, সুগন্ধভাৱত্থায গন্ধং, ৱণ্ণগন্ধত্থায ৱিলেপনঞ্চ ধাৰেন্তেন.
সংৱাসেনাতি সহৱাসেন. সীলং ৱেদিতব্বন্তি অযং সুসীলো ৱা দুস্সীলো ৱাতি সংৱসন্তেন উপসঙ্কমন্তেন জানিতব্বো. তঞ্চ খো দীঘেন অদ্ধুনা ন ইত্তৰন্তি তঞ্চ সীলং দীঘেন কালেন ৱেদিতব্বং, ন ইত্তৰেন. দ্ৱীহতীহঞ্হি সংযতাকাৰো চ সংৱুতিন্দ্ৰিযাকাৰো চ ন সক্কা দস্সেতুং. মনসিকৰোতাতি সীলমস্স পৰিগ্গহেস্সামীতি মনসিকৰোন্তেন পচ্চৱেক্খন্তেনেৱ সক্কা জানিতুং, ন ইতৰেন. পঞ্ঞৱতাতি তম্পি সপ্পঞ্ঞেনেৱ পণ্ডিতেন. বালো হি মনসিকৰোন্তোপি জানিতুং ন সক্কোতি.
সংৱোহাৰেনাতি কথনেন.
‘‘যো হি কোচি মনুস্সেসু, ৱোহাৰং উপজীৱতি;
এৱং ৱাসেট্ঠ জানাহি, ৱাণিজো সো ন ব্ৰাহ্মণো’’তি. (ম. নি. ২.৪৫৭) –
এত্থ হি ব্যৱহাৰো ৱোহাৰো নাম. ‘‘চত্তাৰো অৰিযৱোহাৰা চত্তাৰো অনৰিযৱোহাৰা’’তি (দী. নি. ৩.৩১৩) এত্থ চেতনা. ‘‘সঙ্খা সমঞ্ঞা পঞ্ঞত্তি ৱোহাৰো’’তি (ধ. স. ১৩১৩-১৩১৫) এত্থ পঞ্ঞত্তি. ‘‘ৱোহাৰমত্তেন সো ৱোহৰেয্যা’’তি (সং. নি. ১.২৫) এত্থ কথা ৱোহাৰো. ইধাপি এসোৱ অধিপ্পেতো. একচ্চস্স হি সম্মুখা কথা পৰম্মুখায কথায ন সমেতি, পৰম্মুখা কথা চ সম্মুখায কথায, তথা পুৰিমকথা চ পচ্ছিমকথায, পচ্ছিমকথা চ পুৰিমকথায. সো কথেন্তেনেৱ সক্কা জানিতুং ‘‘অসুচি এসো পুগ্গলো’’তি. সুচিসীলস্স পন পুৰিমং পচ্ছিমেন, পচ্ছিমঞ্চ পুৰিমেন সমেতি, সম্মুখাকথিতং পৰম্মুখাকথিতেন, পৰম্মুখাকথিতঞ্চ সম্মুখাকথিতেন, তস্মা কথেন্তেন সক্কা সুচিভাৱো জানিতুন্তি পকাসেন্তো এৱমাহ.
থামোতি ঞাণথামো. যস্স হি ঞাণথামো নত্থি, সো উপ্পন্নেসু উপদ্দৱেসু গহেতব্বগ্গহণং কতব্বকিচ্চং অপস্সন্তো অদ্ৱাৰঘৰং পৱিট্ঠো ৱিয চৰতি. তেনাহ আপদাসু খো, মহাৰাজ, থামো ৱেদিতব্বোতি. সাকচ্ছাযাতি সংকথায. দুপ্পঞ্ঞস্স হি কথা উদকে গেণ্ডু ৱিয উপ্পলৱতি, পঞ্ঞৱতো কথেন্তস্স পটিভানং অনন্তৰং হোতি. উদকৱিপ্ফন্দিতেনেৱ হি মচ্ছো খুদ্দকো ৱা মহন্তো ৱাতি ঞাযতি. ওচৰকাতি হেট্ঠাচৰকা. চৰা হি পব্বতমত্থকেন চৰন্তাপি হেট্ঠা – চৰকাৱ হোন্তি. ওচৰিত্ৱাতি অৱচৰিত্ৱা ৱীমংসিত্ৱা, তং তং পৱত্তিং ঞত্ৱাতি অত্থো. ৰজোজল্লন্তি ৰজঞ্চ জল্লঞ্চ. ৱণ্ণৰূপেনাতি ৱণ্ণসণ্ঠানেন. ইত্তৰদস্সনেনাতি লহুকদস্সনেন. ৱিযঞ্জনেনাতি পৰিক্খাৰভণ্ডকেন. পতিৰূপকো মত্তিকাকুণ্ডলোৱাতি সুৱণ্ণকুণ্ডলপতিৰূপকো মত্তিকাকুণ্ডলোৱ. লোহড্ঢমাসোতি লোহড্ঢমাসকো. পঠমং.
২. পঞ্চৰাজসুত্তৱণ্ণনা
১২৩. দুতিযে ৰূপাতি নীলপীতাদিভেদং ৰূপাৰম্মণং. কামানং অগ্গন্তি এতং কামানং উত্তমং সেট্ঠন্তি ৰূপগৰুকো আহ. সেসেসুপি এসেৱ নযো. যতোতি যদা. মনাপপৰিযন্তন্তি মনাপনিপ্ফত্তিকং মনাপকোটিকং. তত্থ দ্ৱে মনাপানি পুগ্গলমনাপং সম্মুতিমনাপঞ্চ. পুগ্গলমনাপং নাম যং একস্স পুগ্গলস্স ইট্ঠং কন্তং হোতি, তদেৱ অঞ্ঞস্স অনিট্ঠং অকন্তং. পচ্চন্তৱাসীনঞ্হি গণ্ডুপ্পাদাপি ইট্ঠা হোন্তি কন্তা মনাপা, মজ্ঝিমদেসৱাসীনং অতিজেগুচ্ছা. তেসঞ্চ মোৰমংসাদীনি ইট্ঠানি হোন্তি, ইতৰেসং তানি অতিজেগুচ্ছানি. ইদং পুগ্গলমনাপং. ইতৰং সম্মুতিমনাপং.
ইট্ঠানিট্ঠাৰম্মণং নাম লোকে পটিৱিভত্তং নত্থি, ৱিভজিত্ৱা পন দস্সেতব্বং. ৱিভজন্তেন চ ন অতিইস্সৰানং মহাসম্মতমহাসুদস্সনধম্মাসোকাদীনং ৱসেন ৱিভজিতব্বং. তেসঞ্হি দিপ্পকপ্পম্পি আৰম্মণং অমনাপং উপট্ঠাতি. অতিদুগ্গতানং দুল্লভন্নপানানং ৱসেনপি ন ৱিভজিতব্বং. তেসঞ্হি কণাজকভত্তসিত্থানিপি পূতিমংসস্স ৰসোপি অতিমধুৰো অমতসদিসো হোতি. মজ্ঝিমানং পন গণকমহামত্তসেট্ঠি কুটুম্বিকৱাণিজাদীনং কালেন ইট্ঠং কালেন অনিট্ঠং লভমানানং ৱসেন ৱিভজিতব্বং. তঞ্চ পনেতং আৰম্মণং জৱনং পৰিচ্ছিন্দিতুং ন সক্কোতি. জৱনঞ্হি ইট্ঠেপি ৰজ্জতি অনিট্ঠেপি, ইট্ঠেপি দুস্সতি অনিট্ঠেপি. একন্ততো পন ৱিপাকচিত্তং ইট্ঠানিট্ঠং পৰিচ্ছিন্দতি. কিঞ্চাপি হি মিচ্ছাদিট্ঠিকা বুদ্ধং ৱা সঙ্ঘং ৱা মহাচেতিযাদীনি ৱা উড়াৰানি আৰম্মণানি দিস্ৱা অক্খীনি পিদহন্তি দোমনস্সং আপজ্জন্তি, ধম্মসদ্দং সুত্ৱা কণ্ণে থকেন্তি, চক্খুৱিঞ্ঞাণসোতৱিঞ্ঞাণানি পন তেসং কুসলৱিপাকানেৱ হোন্তি. কিঞ্চাপি গূথসূকৰাদযো গূথগন্ধং ঘাযিত্ৱা খাদিতুং লভিস্সামাতি সোমনস্সজাতা হোন্তি, গূথদস্সনে পন নেসং চক্খুৱিঞ্ঞাণং, তস্স গন্ধঘাযনে ঘানৱিঞ্ঞাণং, ৰসসাযনে জিৱ্হাৱিঞ্ঞাণঞ্চ অকুসলৱিপাকমেৱ হোতি. ভগৱা পন পুগ্গলমনাপতং সন্ধায তে চ, মহাৰাজ, ৰূপাতিআদিমাহ.
চন্দনঙ্গলিকোতি ইদং তস্স উপাসকস্স নামং. পটিভাতি মং ভগৱাতি ভগৱা ময্হং একং কাৰণং উপট্ঠাতি পঞ্ঞাযতি. তস্স তে পঞ্চ ৰাজানো আমুত্তমণিকুণ্ডলে সজ্জিতায আপানভূমিযা নিসিন্নৱসেনেৱ মহতা ৰাজানুভাৱেন পৰমেন ইস্সৰিযৱিভৱেন আগন্ত্ৱাপি দসবলস্স সন্তিকে ঠিতকালতো পট্ঠায দিৱা পদীপে ৱিয উদকাভিসিত্তে অঙ্গাৰে ৱিয সূৰিযুট্ঠানে খজ্জোপনকে ৱিয চ হতপ্পভে হতসোভে তং তথাগতঞ্চ তেহি সতগুণেন সহস্সগুণেন ৱিৰোচমানং দিস্ৱা, ‘‘মহন্তা ৱত ভো বুদ্ধা নামা’’তি পটিভানং উদপাদি. তস্মা এৱমাহ.
কোকনদন্তি পদুমস্সেৱেতং ৱেৱচনং. পাতোতি কালস্সেৱ. সিযাতি ভৱেয্য. অৱীতগন্ধন্তি অৱিগতগন্ধং. অঙ্গীৰসন্তি সম্মাসম্বুদ্ধং. ভগৱতো হি অঙ্গতো ৰস্মিযো নিক্খমন্তি, তস্মা অঙ্গীৰসোতি ৱুচ্চতি. যথা কোকনদসঙ্খাতং পদুমং পাতোৱ ফুল্লং অৱীতগন্ধং সিযা, এৱমেৱ ভগৱন্তং অঙ্গীৰসং তপন্তং আদিচ্চমিৱ অন্তলিক্খে ৱিৰোচমানং পস্সাতি অযমেত্থ সঙ্খেপত্থো. ভগৱন্তং অচ্ছাদেসীতি ভগৱতো অদাসীতি অত্থো. লোকৱোহাৰতো পনেত্থ ঈদিসং ৱচনং হোতি. সো কিৰ উপাসকো – ‘‘এতে তথাগতস্স গুণেসু পসীদিত্ৱা ময্হং পঞ্চ উত্তৰাসঙ্গে দেন্তি, অহম্পি তে ভগৱতোৱ দস্সামী’’তি চিন্তেত্ৱা অদাসি. দুতিযং.
৩. দোণপাকসুত্তৱণ্ণনা
১২৪. ততিযে দোণপাককুৰন্তি দোণপাকং কুৰং, দোণস্স তণ্ডুলানং পক্কভত্তং তদূপিযঞ্চ সূপব্যঞ্জনং ভুঞ্জতীতি অত্থো. ভুত্তাৱীতি পুব্বে ভত্তসম্মদং ৱিনোদেত্ৱা মুহুত্তং ৱিস্সমিত্ৱা বুদ্ধুপট্ঠানং গচ্ছতি, তংদিৱসং পন ভুঞ্জন্তোৱ দসবলং সৰিত্ৱা হত্থে ধোৱিত্ৱা অগমাসি. মহস্সাসীতি তস্স গচ্ছতো বলৱা ভত্তপৰীড়াহো উদপাদি, তস্মা মহন্তেহি অস্সাসেহি অস্সসতি, গত্ততোপিস্স সেদবিন্দূনি মুচ্চন্তি, তমেনং উভোসু পস্সেসু ঠত্ৱা যমকতালৱণ্টেহি বীজন্তি, বুদ্ধগাৰৱেন পন নিপজ্জিতুং ন উস্সহতীতি ইদং সন্ধায ‘‘মহস্সাসী’’তি ৱুত্তং. ইমং গাথং অভাসীতি, ৰাজা ভোজনে অমত্তঞ্ঞুতায কিলমতি, ফাসু ৱিহাৰং দানিস্স কৰিস্সামীতি চিন্তেত্ৱা অভাসি. মনুজস্সাতি সত্তস্স. কহাপণসতন্তি পাতৰাসে পণ্ণাসং সাযমাসে পণ্ণাসন্তি এৱং কহাপণসতং. পৰিযাপুণিত্ৱাতি ৰঞ্ঞা সদ্ধিং থোকং গন্ত্ৱা ‘‘ইমং মঙ্গলঅসিং কস্স দম্মি, মহাৰাজা’’তি? অসুকস্স নাম দেহীতি সো তং অসিং দত্ৱা দসবলস্স সন্তিকং আগম্ম ৱন্দিত্ৱা ঠিতকোৱ ‘‘গাথং ৱদথ, ভো গোতমা’’তি ৱত্ৱা ভগৱতা ৱুত্তং পৰিযাপুণিত্ৱাতি অত্থো.
ভত্তাভিহাৰে সুদং ভাসতীতি কথং ভাসতি? ভগৱতা অনুসিট্ঠিনিযামেন. ভগৱা হি নং এৱং অনুসাসি – ‘‘মাণৱ, ইমং গাথং নটো ৱিয পত্তপত্তট্ঠানে মা অৱচ, ৰঞ্ঞো ভুঞ্জনট্ঠানে ঠত্ৱা পঠমপিণ্ডাদীসুপি অৱত্ৱা ৱোসানপিণ্ডে গহিতে ৱদেয্যাসি, ৰাজা সুত্ৱাৱ ভত্তপিণ্ডং ছড্ডেস্সতি. অথ ৰঞ্ঞো হত্থেসু ধোতেসু পাতিং অপনেত্ৱা সিত্থানি গণেত্ৱা তদুপিযং ব্যঞ্জনং ঞত্ৱা পুনদিৱসে তাৱতকে তণ্ডুলে হাৰেয্যাসি, পাতৰাসে চ ৱত্ৱা সাযমাসে মা ৱদেয্যাসী’’তি. সো সাধূতি পটিস্সুণিত্ৱা তংদিৱসং ৰঞ্ঞো পাতৰাসং ভুত্ৱা গতত্তা সাযমাসে ভগৱতো অনুসিট্ঠিনিযামেন গাথং অভাসি. ৰাজা দসবলস্স ৱচনং সৰিত্ৱা ভত্তপিণ্ডং পাতিযংযেৱ ছড্ডেসি. ৰঞ্ঞো হত্থেসু ধোতেসু পাতিং অপনেত্ৱা সিত্থানি গণেত্ৱা তদুপিযং ব্যঞ্জনং ঞত্ৱা পুনদিৱসে তত্তকে তণ্ডুলে হৰিংসু.
নাড়িকোদনপৰমতায সণ্ঠাসীতি সো কিৰ মাণৱো দিৱসে দিৱসে তথাগতস্স সন্তিকং গচ্ছতি, দসবলস্স ৱিস্সাসিকো অহোসি. অথ নং একদিৱসং পুচ্ছি ‘‘ৰাজা কিত্তকং ভুঞ্জতী’’তি? সো ‘‘নাড়িকোদন’’ন্তি আহ. ৱট্টিস্সতি এত্তাৱতা পুৰিসভাগো এস, ইতো পট্ঠায গাথং মা ৱদীতি. ইতি ৰাজা তত্থেৱ সণ্ঠাসি. দিট্ঠধম্মিকেন চেৱ অত্থেন সম্পৰাযিকেন চাতি এত্থ সল্লিখিতসৰীৰতা দিট্ঠধম্মিকত্থো নাম, সীলং সম্পৰাযিকত্থো. ভোজনে মত্তঞ্ঞুতা হি সীলঙ্গং নাম হোতীতি. ততিযং.
৪. পঠমসঙ্গামসুত্তৱণ্ণনা
১২৫. চতুত্থে ৱেদেহিপুত্তোতি ৱেদেহীতি পণ্ডিতাধিৱচনমেতং, পণ্ডিতিত্থিযা পুত্তোতি অত্থো. চতুৰঙ্গিনিন্তি হত্থিঅস্সৰথপত্তিসঙ্খাতেহি চতূহি অঙ্গেহি সমন্নাগতং. সন্নয্হিত্ৱাতি চম্মপটিমুঞ্চনাদীহি সন্নাহং কাৰেত্ৱা. সঙ্গামেসুন্তি যুজ্ঝিংসু. কেন কাৰণেন? মহাকোসলৰঞ্ঞা কিৰ বিম্বিসাৰস্স ধীতৰং দেন্তেন দ্ৱিন্নং ৰজ্জানং অন্তৰে সতসহস্সুট্ঠানো কাসিগামো নাম ধীতু দিন্নো. অজাতসত্তুনা চ পিতৰি মাৰিতে মাতাপিস্স ৰঞ্ঞো ৱিযোগসোকেন নচিৰস্সেৱ মতা. ততো ৰাজা পসেনদি কোসলো – ‘‘অজাতসত্তুনা মাতাপিতৰো মাৰিতা, ময্হং পিতু সন্তকো গামো’’তি তস্সত্থায অড্ডং কৰোতি. অজাতসত্তুপি ‘‘ময্হং মাতু সন্তকো’’তি তস্স গামস্সত্থায দ্ৱেপি মাতুলভাগিনেয্যা যুজ্ঝিংসু.
পাপা দেৱদত্তাদযো মিত্তা অস্সাতি পাপমিত্তো. তেযেৱস্স সহাযাতি পাপসহাযো. তেস্ৱেৱস্স চিত্তং নিন্নং সম্পৱঙ্কন্তি পাপসম্পৱঙ্কো. পসেনদিস্স সাৰিপুত্তত্থেৰাদীনং ৱসেন কল্যাণমিত্তাদিতা ৱেদিতব্বা. দুক্খং সেতীতি জিতানি হত্থিআদীনি অনুসোচন্তো দুক্খং সযিস্সতি. ইদং ভগৱা পুন তস্স জযকাৰণং দিস্ৱা আহ. জযং ৱেৰং পসৱতীতি জিনন্তো ৱেৰং পসৱতি, ৱেৰিপুগ্গলং লভতি. চতুত্থং.
৫. দুতিযসঙ্গামসুত্তৱণ্ণনা
১২৬. পঞ্চমে অব্ভুয্যাসীতি পৰাজযে গৰহপ্পত্তো ‘‘আৰামং গন্ত্ৱা ভিক্খূনং কথাসল্লাপং সুণাথা’’তি ৰত্তিভাগে বুদ্ধৰক্খিতেন নাম ৱুড্ঢপব্বজিতেন ধম্মৰক্খিতস্স ৱুড্ঢপব্বজিতস্স ‘‘সচে ৰাজা ইমঞ্চ উপাযং কত্ৱা গচ্ছেয্য, পুন জিনেয্যা’’তি ৱুত্তজযকাৰণং সুত্ৱা অভিউয্যাসি.
যাৱস্স উপকপ্পতীতি যাৱ তস্স উপকপ্পতি সয্হং হোতি. যদা চঞ্ঞেতি যদা অঞ্ঞে. ৱিলুম্পন্তীতি তং ৱিলুম্পিত্ৱা ঠিতপুগ্গলং ৱিলুম্পন্তি. ৱিলুম্পতীতি ৱিলুম্পিযতি. ঠানং হি মঞ্ঞতীতি ‘‘কাৰণ’’ন্তি হি মঞ্ঞতি. যদাতি যস্মিং কালে. জেতাৰং লভতে জযন্তি জযন্তো পুগ্গলো পচ্ছা জেতাৰম্পি লভতি. ৰোসেতাৰন্তি ঘট্টেতাৰং. ৰোসকোতি ঘট্টকো. কম্মৱিৱট্টেনাতি কম্মপৰিণামেন, তস্স ৱিলুম্পনকম্মস্স ৱিপাকদানেন. সো ৱিলুত্তো ৱিলুপ্পতীতি সো ৱিলুম্পকো ৱিলুম্পিযতি. পঞ্চমং.
৬. মল্লিকাসুত্তৱণ্ণনা
১২৭. ছট্ঠে উপসঙ্কমীতি মল্লিকায দেৱিযা গব্ভৱুট্ঠানকালে সূতিঘৰং পটিজগ্গাপেত্ৱা আৰক্খং দত্ৱা উপসঙ্কমি. অনত্তমনো অহোসীতি, ‘‘দুগ্গতকুলস্স মে ধীতু মহন্তং ইস্সৰিযং দিন্নং, সচে পুত্তং অলভিস্স, মহন্তং সক্কাৰং অধিগমিস্স, ততো দানি পৰিহীনা’’তি অনত্তমনো অহোসি. সেয্যাতি দন্ধপঞ্ঞস্মা এলমূগপুত্ততো একচ্চা ইত্থীযেৱ সেয্যা. পোসাতি পোসেহি. জনাধিপাতি জনাধিভুং ৰাজানং আলপতি. সস্সুদেৱাতি সস্সুসসুৰদেৱতা. দিসম্পতীতি দিসাজেট্ঠকা. তাদিসা সুভগিযাতি তাদিসায সুভৰিযায. ছট্ঠং.
৭. অপ্পমাদসুত্তৱণ্ণনা
১২৮. সত্তমে সমধিগ্গয্হাতি সমধিগ্গণ্হিত্ৱা, আদিযিত্ৱাতি অত্থো. অপ্পমাদোতি কাৰাপকঅপ্পমাদো. সমোধানন্তি সমৱধানং উপক্খেপং. এৱমেৱ খোতি হত্থিপদং ৱিয হি কাৰাপকঅপ্পমাদো, সেসপদজাতানি ৱিয অৱসেসা চতুভূমকা কুসলধম্মা. তে হত্থিপদে সেসপদানি ৱিয অপ্পমাদে সমোধানং গচ্ছন্তি, অপ্পমাদস্স অন্তো পৰিৱত্তন্তি. যথা চ হত্থিপদং সেসপদানং অগ্গং সেট্ঠং, এৱং অপ্পমাদো সেসধম্মানন্তি দস্সেতি. মহগ্গতলোকুত্তৰধম্মানম্পি হেস পটিলাভকট্ঠেন লোকিযোপি সমানো অগ্গোৱ হোতি.
অপ্পমাদং পসংসন্তীতি ‘‘এতানি আযুআদীনি পত্থযন্তেন অপ্পমাদোৱ কাতব্বো’’তি অপ্পমাদমেৱ পসংসন্তি. যস্মা ৱা পুঞ্ঞকিৰিযাসু পণ্ডিতা অপ্পমাদং পসংসন্তি, তস্মা আযুআদীনি পত্থযন্তেন অপ্পমাদোৱ কাতব্বোতি অত্থো. অত্থাভিসমযাতি অত্থপটিলাভা. সত্তমং.
৮. কল্যাণমিত্তসুত্তৱণ্ণনা
১২৯. অট্ঠমে সো চ খো কল্যাণমিত্তস্সাতি সো চাযং ধম্মো কল্যাণমিত্তস্সেৱ স্ৱাক্খাতো নাম হোতি, ন পাপমিত্তস্সাতি. কিঞ্চাপি হি ধম্মো সব্বেসম্পি স্ৱাক্খাতোৱ, কল্যাণমিত্তস্স পন সুস্সূসন্তস্স সদ্দহন্তস্স অত্থং পূৰেতি ভেসজ্জং ৱিয ৱড়ঞ্জন্তস্স ন ইতৰস্সাতি. তেনেতং ৱুত্তং. ধম্মোতি চেত্থ দেসনাধম্মো ৱেদিতব্বো.
উপড্ঢমিদন্তি থেৰো কিৰ ৰহোগতো চিন্তেসি – ‘‘অযং সমণধম্মো নাম ওৱাদকে অনুসাসকে কল্যাণমিত্তে সতি পচ্চত্তপুৰিসকাৰে ঠিতস্স সম্পজ্জতি, উপড্ঢং কল্যাণমিত্ততো হোতি, উপড্ঢং পচ্চত্তপুৰিসকাৰতো’’তি. অথস্স এতদহোসি – ‘‘অহং পদেসঞাণে ঠিতো নিপ্পদেসং চিন্তেতুং ন সক্কোমি, সত্থাৰং পুচ্ছিত্ৱা নিক্কঙ্খো ভৱিস্সামী’’তি. তস্মা সত্থাৰং উপসঙ্কমিত্ৱা এৱমাহ. ব্ৰহ্মচৰিযস্সাতি অৰিযমগ্গস্স. যদিদং কল্যাণমিত্ততাতি যা এসা কল্যাণমিত্ততা নাম, সা উপড্ঢং, ততো উপড্ঢং আগচ্ছতীতি অত্থো. ইতি থেৰেন ‘‘উপড্ঢুপড্ঢা সম্মাদিট্ঠিআদযো কল্যাণমিত্ততো আগচ্ছন্তি, উপড্ঢুপড্ঢা পচ্চত্তপুৰিসকাৰতো’’তি ৱুত্তং. কিঞ্চাপি থেৰস্স অযং মনোৰথো, যথা পন বহূহি সিলাথম্ভে উস্সাপিতে, ‘‘এত্তকং ঠানং অসুকেন উস্সাপিতং, এত্তকং অসুকেনা’’তি ৱিনিব্ভোগো নত্থি, যথা চ মাতাপিতৰো নিস্সায উপ্পন্নেসু পুত্তেসু ‘‘এত্তকং মাতিতো নিব্বত্তং, এত্তকং পিতিতো’’তি ৱিনিব্ভোগো নত্থি, এৱং ইধাপি অৱিনিব্ভোগধম্মো হেস, ‘‘এত্তকং সম্মাদিট্ঠিআদীনং কল্যাণমিত্ততো নিব্বত্তং, এত্তকং পচ্চত্তপুৰিসকাৰতো’’তি ন সক্কা লদ্ধুং, কল্যাণমিত্ততায পন উপড্ঢগুণো লব্ভতীতি থেৰস্স অজ্ঝাসযেন উপড্ঢং নাম জাতং, সকলগুণো পটিলব্ভতীতি ভগৱতো অজ্ঝাসযেন সকলং নাম জাতং. কল্যাণমিত্ততাতি চেতং পুব্বভাগপটিলাভঙ্গং নামাতি গহিতং. অত্থতো কল্যাণমিত্তং নিস্সায লদ্ধা সীলসমাধিৱিপস্সনাৱসেন চত্তাৰো খন্ধা. সঙ্খাৰক্খন্ধোতিপি ৱদন্তিযেৱ.
মা হেৱং, আনন্দাতি, আনন্দ, মা এৱং অভণি, বহুস্সুতো ত্ৱং সেখপটিসম্ভিদপ্পত্তো অট্ঠ ৱৰে গহেত্ৱা মং উপট্ঠহসি, চতূহি অচ্ছৰিযব্ভুতধম্মেহি সমন্নাগতো, তাদিসস্স এৱং কথেতুং ন ৱট্টতি. সকলমেৱ হিদং, আনন্দ, ব্ৰহ্মচৰিযং, যদিদং কল্যাণমিত্ততাতি ইদং ভগৱা – ‘‘চত্তাৰো মগ্গা চত্তাৰি ফলানি তিস্সো ৱিজ্জা ছ অভিঞ্ঞা সব্বং কল্যাণমিত্তমূলকমেৱ হোতী’’তি সন্ধাযাহ. ইদানি ৱচীভেদেনেৱ কাৰণং দস্সেন্তো কল্যাণমিত্তস্সেতন্তিআদিমাহ. তত্থ পাটিকঙ্খন্তি পাটিকঙ্খিতব্বং ইচ্ছিতব্বং, অৱস্সংভাৱীতি অত্থো.
ইধাতি ইমস্মিং সাসনে. সম্মাদিট্ঠিং ভাৱেতীতিআদীসু অট্ঠন্নং আদিপদানংযেৱ তাৱ অযং সঙ্খেপৱণ্ণনা – সম্মা দস্সনলক্খণা সম্মাদিট্ঠি. সম্মা অভিনিৰোপনলক্খণো সম্মাসঙ্কপ্পো. সম্মা পৰিগ্গহণলক্খণা সম্মাৱাচা. সম্মা সমুট্ঠাপনলক্খণো সম্মাকম্মন্তো. সম্মা ৱোদাপনলক্খণা সম্মাআজীৱো. সম্মা পগ্গহলক্খণো সম্মাৱাযামো. সম্মা উপট্ঠানলক্খণা সম্মাসতি. সম্মা সমাধানলক্খণো সম্মাসমাধি.
তেসু একেকস্স তীণি কিচ্চানি হোন্তি. সেয্যাথিদং – সম্মাদিট্ঠি তাৱ অঞ্ঞেহিপি অত্তনো পচ্চনীককিলেসেহি সদ্ধিং মিচ্ছাদিট্ঠিং পজহতি, নিৰোধং আৰম্মণং কৰোতি, সম্পযুত্তধম্মে চ পস্সতি তপ্পটিচ্ছাদকমোহৱিধমনৱসেন অসম্মোহতো. সম্মাসঙ্কপ্পাদযোপি তথেৱ মিচ্ছাসঙ্কপ্পাদীনি চ পজহন্তি, নিৰোধঞ্চ আৰম্মণং কৰোন্তি. ৱিসেসতো পনেত্থ সম্মাদিট্ঠি সহজাতধম্মে সম্মা দস্সেতি. সম্মাসঙ্কপ্পো সহজাতধম্মে অভিনিৰোপেতি, সম্মাৱাচা সম্মা পৰিগ্গণ্হাতি, সম্মাকম্মন্তো সম্মা সমুট্ঠাপেতি, সম্মাআজীৱো সম্মা ৱোদাপেতি, সম্মাৱাযামো সম্মা পগ্গণ্হাতি, সম্মাসতি সম্মা উপট্ঠাপেতি, সম্মাসমাধি সম্মা দহতি.
অপিচেসা সম্মাদিট্ঠি নাম পুব্বভাগে নানাখণা নানাৰম্মণা হোতি, মগ্গকালে একক্খণা একাৰম্মণা. কিচ্চতো পন সম্মাদিট্ঠি দুক্খে ঞাণন্তিআদীনি চত্তাৰি নামানি লভতি. সম্মাসঙ্কপ্পাদযোপি পুব্বভাগে নানাখণা নানাৰম্মণা হোন্তি, মগ্গকালে একক্খণা একাৰম্মণা. তেসু সম্মাসঙ্কপ্পো কিচ্চতো নেক্খম্মসঙ্কপ্পোতিআদীনি তীণি নামানি লভতি. সম্মাৱাচাদযো তযো ৱিৰতিযোপি হোন্তি চেতনাযোপি, মগ্গক্খণে পন ৱিৰতিযোৱ. সম্মাৱাযামো সম্মাসতীতি ইদম্পি দ্ৱযং কিচ্চতো সম্মপ্পধানসতিপট্ঠানৱসেন চত্তাৰি নামানি লভতি. সম্মাসমাধি পন পুব্বভাগেপি মগ্গক্খণেপি সম্মাসমাধিযেৱ.
এৱং তাৱ ‘‘সম্মাদিট্ঠি’’ন্তিআদিনা নযেন ৱুত্তানং অট্ঠন্নং আদিপদানংযেৱ অত্থৱণ্ণনং ঞত্ৱা ইদানি ভাৱেতি ৱিৱেকনিস্সিতন্তিআদীসু এৱং ঞাতব্বো. ভাৱেতীতি ৱড্ঢেতি, অত্তনো চিত্তসন্তানে পুনপ্পুনং জনেতি, অভিনিব্বত্তেতীতি অত্থো. ৱিৱেকনিস্সিতন্তি ৱিৱেকং নিস্সিতং, ৱিৱেকে ৱা নিস্সিতন্তি ৱিৱেকনিস্সিতং. ৱিৱেকোতি ৱিৱিত্ততা. ৱিৱিত্ততা চাযং তদঙ্গৱিৱেকো, ৱিক্খম্ভন-সমুচ্ছেদ-পটিপ্পস্সদ্ধি-নিস্সৰণৱিৱেকোতি পঞ্চৱিধো. এৱমেতস্মিং পঞ্চৱিধে ৱিৱেকে. ৱিৱেকনিস্সিতন্তি তদঙ্গৱিৱেকনিস্সিতং সমুচ্ছেদৱিৱেকনিস্সিতং নিস্সৰণৱিৱেকনিস্সিতঞ্চ সম্মাদিট্ঠিং ভাৱেতীতি অযমত্থো ৱেদিতব্বো. তথা হি অযং অৰিযমগ্গভাৱনানুযুত্তো যোগী ৱিপস্সনাক্খণে কিচ্চতো তদঙ্গৱিৱেকনিস্সিতং, অজ্ঝাসযতো নিস্সৰণৱিৱেকনিস্সিতং, মগ্গকালে পন কিচ্চতো সমুচ্ছেদৱিৱেকনিস্সিতং, আৰম্মণতো নিস্সৰণৱিৱেকনিস্সিতং সম্মাদিট্ঠিং ভাৱেতি. এস নযো ৱিৰাগনিস্সিতাদীসু. ৱিৱেকত্থা এৱ হি ৱিৰাগাদযো.
কেৱলঞ্চেত্থ ৱোস্সগ্গো দুৱিধো পৰিচ্চাগৱোস্সগ্গো চ পক্খন্দনৱোস্সগ্গো চাতি. তত্থ পৰিচ্চাগৱোস্সগ্গোতি ৱিপস্সনাক্খণে চ তদঙ্গৱসেন, মগ্গক্খণে চ সমুচ্ছেদৱসেন কিলেসপ্পহানং. পক্খন্দনৱোস্সগ্গোতি ৱিপস্সনাক্খণে তন্নিন্নভাৱেন, মগ্গক্খণে পন আৰম্মণকৰণেন নিব্বানপক্খন্দনং, তদুভযম্পি ইমস্মিং লোকিযলোকুত্তৰমিস্সকে অত্থৱণ্ণনানযে ৱট্টতি. তথা হি অযং সম্মাদিট্ঠি যথাৱুত্তেন পকাৰেন কিলেসে চ পৰিচ্চজতি, নিব্বানঞ্চ পক্খন্দতি.
ৱোস্সগ্গপৰিণামিন্তি ইমিনা পন সকলেন ৱচনেন ৱোস্সগ্গত্থং পৰিণমন্তং পৰিণতঞ্চ, পৰিপচ্চন্তং পৰিপক্কঞ্চাতি ইদং ৱুত্তং হোতি. অযঞ্হি অৰিযমগ্গভাৱনানুযুত্তো ভিক্খু যথা সম্মাদিট্ঠি কিলেসপৰিচ্চাগৱোস্সগ্গত্থং নিব্বানপক্খন্দনৱোস্সগ্গত্থঞ্চ পৰিপচ্চতি, যথা চ পৰিপক্কা হোতি, তথা নং ভাৱেতীতি. এস নযো সেসমগ্গঙ্গেসু.
আগম্মাতি আৰব্ভ সন্ধায পটিচ্চ. জাতিধম্মাতি জাতিসভাৱা জাতিপকতিকা. তস্মাতি যস্মা সকলো অৰিযমগ্গোপি কল্যাণমিত্তং নিস্সায লব্ভতি, তস্মা. হন্দাতি ৱৱস্সগ্গত্থে নিপাতো. অপ্পমাদং পসংসন্তীতি অপ্পমাদং ৱণ্ণযন্তি, তস্মা অপ্পমাদো কাতব্বো. অত্থাভিসমযাতি অত্থপটিলাভা. অট্ঠমং.
৯. পঠমঅপুত্তকসুত্তৱণ্ণনা
১৩০. নৱমে দিৱা দিৱস্সাতি দিৱসস্স দিৱা, মজ্ঝন্হিকসমযেতি অত্থো. সাপতেয্যন্তি ধনং. কো পন ৱাদো ৰূপিযস্সাতি সুৱণ্ণৰজততম্বলোহকাড়লোহফালকচ্ছপকাদিভেদস্স ঘনকতস্স চেৱ পৰিভোগভাজনাদিভেদস্স চ ৰূপিযভণ্ডস্স পন কো ৱাদো? ‘‘এত্তকং নামা’’তি কা পৰিচ্ছেদকথাতি অত্থো. কণাজকন্তি সকুণ্ডকভত্তং. বিলঙ্গদুতিযন্তি কঞ্জিকদুতিযং. সাণন্তি সাণৱাকমযং. তিপক্খৱসনন্তি তীণি খণ্ডানি দ্ৱীসু ঠানেসু সিব্বিত্ৱা কতনিৱাসনং.
অসপ্পুৰিসোতি লামকপুৰিসো. উদ্ধগ্গিকন্তিআদীসু উপৰূপৰিভূমীসু ফলদানৱসেন উদ্ধং অগ্গমস্সাতি উদ্ধগ্গিকা. সগ্গস্স হিতা তত্ৰুপপত্তিজননতোতি সোৱগ্গিকা. নিব্বত্তট্ঠানেসু সুখো ৱিপাকো অস্সাতি সুখৱিপাকা. সুট্ঠু অগ্গানং দিব্বৱণ্ণাদীনং ৱিসেসানং নিব্বত্তনতো সগ্গসংৱত্তনিকা. এৱৰূপং দক্খিণদানং ন পতিট্ঠাপেতীতি.
সাতোদকাতি মধুৰোদকা. সেত্তোদকাতি ৱীচীনং ভিন্নট্ঠানে উদকস্স সেততায সেতোদকা. সুপতিত্থাতি সুন্দৰতিত্থা. তং জনোতি যেন উদকেন সাতোদকা, তং উদকং জনো ভাজনানি পূৰেত্ৱা নেৱ হৰেয্য. ন যথাপচ্চযং ৱা কৰেয্যাতি, যং যং উদকেন উদককিচ্চং কাতব্বং, তং তং ন কৰেয্য. তদপেয্যমানন্তি তং অপেয্যমানং. কিচ্চকৰো চ হোতীতি অত্তনা কত্তব্বকিচ্চকৰো চেৱ কুসলকিচ্চকৰো চ, ভুঞ্জতি চ, কম্মন্তে চ পযোজেতি, দানঞ্চ দেতীতি অত্থো. নৱমং.
১০. দুতিযঅপুত্তকসুত্তৱণ্ণনা
১৩১. দসমে পিণ্ডপাতেন পটিপাদেসীতি পিণ্ডপাতেন সদ্ধিং সংযোজেসি, পিণ্ডপাতং অদাসীতি অত্থো. পক্কামীতি কেনচিদেৱ ৰাজুপট্ঠানাদিনা কিচ্চেন গতো. পচ্ছা ৱিপ্পটিসাৰী অহোসীতি সো কিৰ অঞ্ঞেসুপি দিৱসেসু তং পচ্চেকসম্বুদ্ধং পস্সতি, দাতুং পনস্স চিত্তং ন উপ্পজ্জতি. তস্মিং পন দিৱসে অযং পদুমৱতিদেৱিযা ততিযপুত্তো তগ্গৰসিখী পচ্চেকবুদ্ধো গন্ধমাদনপব্বতে ফলসমাপত্তিসুখেন ৱীতিনামেত্ৱা পুব্বণ্হসমযে ৱুট্ঠায অনোতত্তদহে মুখং ধোৱিত্ৱা মনোসিলাতলে নিৱাসেত্ৱা কাযবন্ধনং বন্ধিত্ৱা পত্তচীৱৰমাদায অভিঞ্ঞাপাদকং চতুত্থজ্ঝানং সমাপজ্জিত্ৱা ইদ্ধিযা ৱেহাসং অব্ভুগ্গন্ত্ৱা নগৰদ্ৱাৰে ওৰুয্হ চীৱৰং পাৰুপিত্ৱা পত্তমাদায নগৰৱাসীনং ঘৰদ্ৱাৰেসু সহস্সভণ্ডিকং ঠপেন্তো ৱিয পাসাদিকেহি অভিক্কন্তাদীহি অনুপুব্বেন সেট্ঠিনো ঘৰদ্ৱাৰং সম্পত্তো. তংদিৱসঞ্চ সেট্ঠি পাতোৱ উট্ঠায পণীতভোজনং ভুঞ্জিত্ৱা, ঘৰদ্ৱাৰকোট্ঠকে আসনং পঞ্ঞাপেত্ৱা, দন্তন্তৰানি সোধেন্তো নিসিন্নো হোতি. সো পচ্চেকবুদ্ধং দিস্ৱা, তংদিৱসং পাতো ভুত্ৱা নিসিন্নত্তা দানচিত্তং উপ্পাদেত্ৱা, ভৰিযং পক্কোসাপেত্ৱা, ‘‘ইমস্স সমণস্স পিণ্ডপাতং দেহী’’তি ৱত্ৱা পক্কামি.
সেট্ঠিভৰিযা চিন্তেসি – ‘‘মযা এত্তকেন কালেন ইমস্স ‘দেথা’তি ৱচনং ন সুতপুব্বং, দাপেন্তোপি চ অজ্জ ন যস্স ৱা তস্স ৱা দাপেতি, ৱীতৰাগদোসমোহস্স ৱন্তকিলেসস্স ওহিতভাৰস্স পচ্চেকবুদ্ধস্স দাপেতি, যং ৱা তং ৱা অদত্ৱা পণীতং পিণ্ডপাতং দস্সামী’’তি, ঘৰা নিক্খম্ম পচ্চেকবুদ্ধং পঞ্চপতিট্ঠিতেন ৱন্দিত্ৱা পত্তং আদায অন্তোনিৱেসনে পঞ্ঞত্তাসনে নিসীদাপেত্ৱা সুপৰিসুদ্ধেহি সালিতণ্ডুলেহি ভত্তং সম্পাদেত্ৱা তদনুৰূপং খাদনীযং ব্যঞ্জনং সুপেয্যঞ্চ সল্লক্খেত্ৱা পত্তং পূৰেত্ৱা বহি গন্ধেহি সমলঙ্কৰিত্ৱা পচ্চেকবুদ্ধস্স হত্থেসু পতিট্ঠপেত্ৱা ৱন্দি. পচ্চেকবুদ্ধো – ‘‘অঞ্ঞেসম্পি পচ্চেকবুদ্ধানং সঙ্গহং কৰিস্সামী’’তি অপৰিভুঞ্জিত্ৱাৱ অনুমোদনং কত্ৱা পক্কামি. সোপি খো সেট্ঠি বাহিৰতো আগচ্ছন্তো পচ্চেকবুদ্ধং দিস্ৱা মযং ‘‘তুম্হাকং পিণ্ডপাতং দেথা’’তি ৱত্ৱা পক্কন্তা, অপি ৱো লদ্ধোতি? আম, সেট্ঠি লদ্ধোতি. ‘‘পস্সামী’’তি গীৱং উক্খিপিত্ৱা ওলোকেসি. অথস্স পিণ্ডপাতগন্ধো উট্ঠহিত্ৱা নাসাপুটং পহৰি. সো চিত্তং সংযমেতুং অসক্কোন্তো পচ্ছা ৱিপ্পটিসাৰী আহোসীতি.
ৱৰমেতন্তিআদি ৱিপ্পটিসাৰস্স উপ্পন্নাকাৰদস্সনং. ভাতু চ পন একপুত্তকং সাপতেয্যস্স কাৰণা জীৱিতা ৱোৰোপেসীতি তদা কিৰস্স অৱিভত্তেযেৱ কুটুম্বে মাতাপিতৰো চ জেট্ঠভাতা চ কালমকংসু. সো ভাতুজাযায সদ্ধিংযেৱ সংৱাসং কপ্পেসি. ভাতু পনস্স একো পুত্তো হোতি, তং ৱীথিযা কীড়ন্তং মনুস্সা ৱদন্তি – ‘‘অযং দাসো অযং দাসী ইদং যানং ইদং ধনং তৱ সন্তক’’ন্তি. সো তেসং কথং গহেত্ৱা – ‘‘অযং দাসো ময্হং সন্তক’’ন্তিআদীনি কথেতি.
অথস্স চূড়পিতা চিন্তেসি – ‘‘অযং দাৰকো ইদানেৱ এৱং কথেসি, মহল্লককালে কুটুম্বং মজ্ঝে ভিন্দাপেয্য, ইদানেৱস্স কত্তব্বং কৰিস্সামী’’তি একদিৱসং ৱাসিং আদায – ‘‘এহি পুত্ত, অৰঞ্ঞং গচ্ছামা’’তি তং অৰঞ্ঞং নেত্ৱা ৱিৰৱন্তং ৱিৰৱন্তং মাৰেত্ৱা আৱাটে পক্খিপিত্ৱা পংসুনা পটিচ্ছাদেসি. ইদং সন্ধাযেতং ৱুত্তং. সত্তক্খত্তুন্তি সত্তৱাৰে. পুব্বপচ্ছিমচেতনাৱসেন চেত্থ অত্থো ৱেদিতব্বো. একপিণ্ডপাতদানস্মিঞ্হি একাৱ চেতনা দ্ৱে পটিসন্ধিযো ন দেতি, পুব্বপচ্ছিমচেতনাহি পনেস সত্তক্খত্তুং সগ্গে, সত্তক্খত্তুং সেট্ঠিকুলে নিব্বত্তো. পুৰাণন্তি পচ্চেকসম্বুদ্ধস্স দিন্নপিণ্ডপাতচেতনাকম্মং.
পৰিগ্গহন্তি পৰিগ্গহিতৱত্থু. অনুজীৱিনোতি একং মহাকুলং নিস্সায পণ্ণাসম্পি সট্ঠিপি কুলানি জীৱন্তি, তে মনুস্সে সন্ধাযেতং ৱুত্তং. সব্বং নাদায গন্তব্বন্তি সব্বমেতং ন আদিযিত্ৱা গন্তব্বং. সব্বং নিক্খিপ্পগামিনন্তি সব্বমেতং নিক্খিপ্পসভাৱং, পৰিচ্চজিতব্বসভাৱমেৱাতি অত্থো. দসমং.
দুতিযো ৱগ্গো.