২. পঞ্চৰাজসুত্তৱণ্ণনা
১২৩. দুতিযে ৰূপাতি নীলপীতাদিভেদং ৰূপাৰম্মণং. কামানং অগ্গন্তি এতং কামানং উত্তমং সেট্ঠন্তি ৰূপগৰুকো আহ. সেসেসুপি এসেৱ নযো. যতোতি যদা. মনাপপৰিযন্তন্তি মনাপনিপ্ফত্তিকং মনাপকোটিকং. তত্থ দ্ৱে মনাপানি পুগ্গলমনাপং সম্মুতিমনাপঞ্চ. পুগ্গলমনাপং নাম যং একস্স পুগ্গলস্স ইট্ঠং কন্তং হোতি, তদেৱ অঞ্ঞস্স অনিট্ঠং অকন্তং. পচ্চন্তৱাসীনঞ্হি গণ্ডুপ্পাদাপি ইট্ঠা হোন্তি কন্তা মনাপা, মজ্ঝিমদেসৱাসীনং অতিজেগুচ্ছা. তেসঞ্চ মোৰমংসাদীনি ইট্ঠানি হোন্তি, ইতৰেসং তানি অতিজেগুচ্ছানি. ইদং পুগ্গলমনাপং. ইতৰং সম্মুতিমনাপং.
ইট্ঠানিট্ঠাৰম্মণং নাম লোকে পটিৱিভত্তং নত্থি, ৱিভজিত্ৱা পন দস্সেতব্বং. ৱিভজন্তেন চ ন অতিইস্সৰানং মহাসম্মতমহাসুদস্সনধম্মাসোকাদীনং ৱসেন ৱিভজিতব্বং. তেসঞ্হি দিপ্পকপ্পম্পি আৰম্মণং অমনাপং উপট্ঠাতি. অতিদুগ্গতানং দুল্লভন্নপানানং ৱসেনপি ন ৱিভজিতব্বং. তেসঞ্হি কণাজকভত্তসিত্থানিপি পূতিমংসস্স ৰসোপি অতিমধুৰো অমতসদিসো হোতি. মজ্ঝিমানং পন গণকমহামত্তসেট্ঠি কুটুম্বিকৱাণিজাদীনং কালেন ইট্ঠং কালেন অনিট্ঠং লভমানানং ৱসেন ৱিভজিতব্বং. তঞ্চ পনেতং আৰম্মণং জৱনং পৰিচ্ছিন্দিতুং ন সক্কোতি. জৱনঞ্হি ইট্ঠেপি ৰজ্জতি অনিট্ঠেপি, ইট্ঠেপি দুস্সতি অনিট্ঠেপি. একন্ততো পন ৱিপাকচিত্তং ইট্ঠানিট্ঠং পৰিচ্ছিন্দতি. কিঞ্চাপি হি মিচ্ছাদিট্ঠিকা বুদ্ধং ৱা সঙ্ঘং ৱা মহাচেতিযাদীনি ৱা উড়াৰানি আৰম্মণানি দিস্ৱা অক্খীনি পিদহন্তি দোমনস্সং আপজ্জন্তি, ধম্মসদ্দং সুত্ৱা কণ্ণে থকেন্তি, চক্খুৱিঞ্ঞাণসোতৱিঞ্ঞাণানি পন তেসং কুসলৱিপাকানেৱ হোন্তি. কিঞ্চাপি গূথসূকৰাদযো গূথগন্ধং ঘাযিত্ৱা খাদিতুং লভিস্সামাতি সোমনস্সজাতা হোন্তি, গূথদস্সনে পন নেসং চক্খুৱিঞ্ঞাণং, তস্স গন্ধঘাযনে ঘানৱিঞ্ঞাণং, ৰসসাযনে জিৱ্হাৱিঞ্ঞাণঞ্চ অকুসলৱিপাকমেৱ হোতি. ভগৱা পন পুগ্গলমনাপতং সন্ধায তে চ, মহাৰাজ, ৰূপাতিআদিমাহ.
চন্দনঙ্গলিকোতি ইদং তস্স উপাসকস্স নামং. পটিভাতি মং ভগৱাতি ভগৱা ময্হং একং কাৰণং উপট্ঠাতি পঞ্ঞাযতি. তস্স তে পঞ্চ ৰাজানো আমুত্তমণিকুণ্ডলে সজ্জিতায আপানভূমিযা নিসিন্নৱসেনেৱ মহতা ৰাজানুভাৱেন পৰমেন ইস্সৰিযৱিভৱেন আগন্ত্ৱাপি দসবলস্স সন্তিকে ঠিতকালতো পট্ঠায দিৱা পদীপে ৱিয উদকাভিসিত্তে অঙ্গাৰে ৱিয সূৰিযুট্ঠানে খজ্জোপনকে ৱিয চ হতপ্পভে হতসোভে তং তথাগতঞ্চ তেহি সতগুণেন সহস্সগুণেন ৱিৰোচমানং দিস্ৱা, ‘‘মহন্তা ৱত ভো বুদ্ধা নামা’’তি পটিভানং উদপাদি. তস্মা এৱমাহ.
কোকনদন্তি পদুমস্সেৱেতং ৱেৱচনং. পাতোতি কালস্সেৱ. সিযাতি ভৱেয্য. অৱীতগন্ধন্তি অৱিগতগন্ধং. অঙ্গীৰসন্তি সম্মাসম্বুদ্ধং. ভগৱতো হি অঙ্গতো ৰস্মিযো নিক্খমন্তি, তস্মা অঙ্গীৰসোতি ৱুচ্চতি. যথা কোকনদসঙ্খাতং পদুমং পাতোৱ ফুল্লং অৱীতগন্ধং সিযা, এৱমেৱ ভগৱন্তং অঙ্গীৰসং তপন্তং আদিচ্চমিৱ অন্তলিক্খে ৱিৰোচমানং পস্সাতি অযমেত্থ সঙ্খেপত্থো. ভগৱন্তং অচ্ছাদেসীতি ভগৱতো অদাসীতি অত্থো. লোকৱোহাৰতো পনেত্থ ঈদিসং ৱচনং হোতি. সো কিৰ উপাসকো – ‘‘এতে তথাগতস্স গুণেসু পসীদিত্ৱা ময্হং পঞ্চ উত্তৰাসঙ্গে দেন্তি, অহম্পি তে ভগৱতোৱ দস্সামী’’তি চিন্তেত্ৱা অদাসি. দুতিযং.