৪. নন্দকোৱাদসুত্তৱণ্ণনা
৩৯৮. এৱং মে সুতন্তি নন্দকোৱাদসুত্তং. তত্থ তেন খো পন সমযেনাতি ভগৱা মহাপজাপতিযা যাচিতো ভিক্খুনিসঙ্ঘং উয্যোজেত্ৱা ভিক্খুসঙ্ঘং সন্নিপাতেত্ৱা – ‘‘থেৰা ভিক্খূ ৱাৰেন ভিক্খুনিযো ওৱদন্তূ’’তি সঙ্ঘস্স ভাৰং অকাসি. তং সন্ধাযেতং ৱুত্তং. তত্থ পৰিযাযেনাতি ৱাৰেন. ন ইচ্ছতীতি অত্তনো ৱাৰে সম্পত্তে দূৰং গামং ৱা গন্ত্ৱা সূচিকম্মাদীনি ৱা আৰভিত্ৱা ‘‘অযং নামস্স পপঞ্চো’’তি ৱদাপেসি. ইমং পন পৰিযাযেন ওৱাদং ভগৱা নন্দকত্থেৰস্সেৱ কাৰণা অকাসি. কস্মা? ইমাসঞ্হি ভিক্খুনীনং থেৰং দিস্ৱা চিত্তং একগ্গং হোতি পসীদতি. তেন তা তস্স ওৱাদং সম্পটিচ্ছিতুকামা, ধম্মকথং সোতুকামা. তস্মা ভগৱা – ‘‘নন্দকো অত্তনো ৱাৰে সম্পত্তে ওৱাদং দস্সতি, ধম্মকথং কথেস্সতী’’তি ৱাৰেন ওৱাদং অকাসি. থেৰো পন অত্তনো ৱাৰং ন কৰোতি, কস্মাতি চে? তা কিৰ ভিক্খুনিযো পুব্বে থেৰস্স জম্বুদীপে ৰজ্জং কাৰেন্তস্স ওৰোধা অহেসুং. থেৰো পুব্বেনিৱাসঞাণেন তং কাৰণং ঞত্ৱা চিন্তেসি – ‘‘মং ইমস্স ভিক্খুনিসঙ্ঘস্স মজ্ঝে নিসিন্নং উপমাযো চ কাৰণানি চ আহৰিত্ৱা ধম্মং কথযমানং দিস্ৱা অঞ্ঞো পুব্বেনিৱাসঞাণলাভী ভিক্খু ইমং কাৰণং ওলোকেত্ৱা ‘আযস্মা নন্দকো যাৱজ্জদিৱসা ওৰোধে ন ৱিস্সজ্জেতি, সোভতাযমাযস্মা ওৰোধপৰিৱুতো’তি ৱত্তব্বং মঞ্ঞেয্যা’’তি. এতমত্থং সম্পস্সমানো থেৰো অত্তনো ৱাৰং ন কৰোতি. ইমাসঞ্চ কিৰ ভিক্খুনীনং থেৰস্সেৱ দেসনা সপ্পাযা ভৱিস্সতীতি ঞত্ৱা অথ খো ভগৱা আযস্মন্তং নন্দকং আমন্তেসি.
তাসং ভিক্খুনীনং পুব্বে তস্স ওৰোধভাৱজাননত্থং ইদং ৱত্থুং – পুব্বে কিৰ বাৰাণসিযং পঞ্চ দাসসতানি পঞ্চ দাসিসতানি চাতি জঙ্ঘসহস্সং একতোৱ কম্মং কত্ৱা একস্মিং ঠানে ৱসি. অযং নন্দকত্থেৰো তস্মিং কালে জেট্ঠকদাসো হোতি, গোতমী জেট্ঠকদাসী. সা জেট্ঠকদাসস্স পাদপৰিচাৰিকা অহোসি পণ্ডিতা ব্যত্তা. জঙ্ঘসহস্সম্পি পুঞ্ঞকম্মং কৰোন্তং একতো কৰোতি. অথ ৱস্সূপনাযিকসমযে পঞ্চ পচ্চেকবুদ্ধা নন্দমূলকপব্ভাৰতো ইসিপতনে ওতৰিত্ৱা নগৰে পিণ্ডায চৰিত্ৱা ইসিপতনমেৱ গন্ত্ৱা – ‘‘ৱস্সূপনাযিককুটিযা অত্থায হত্থকম্মং যাচিস্সামা’’তি চীৱৰং পাৰুপিত্ৱা সাযন্হসমযে নগৰং পৱিসিত্ৱা সেট্ঠিস্স ঘৰদ্ৱাৰে অট্ঠংসু. জেট্ঠকদাসী কুটং গহেত্ৱা উদকতিত্থং গচ্ছন্তী পচ্চেকবুদ্ধে নগৰং পৱিসন্তে অদ্দস. সেট্ঠি তেসং আগতকাৰণং সুত্ৱা ‘‘অম্হাকং ওকাসো নত্থি, গচ্ছন্তূ’’তি আহ.
অথ তে নগৰা নিক্খমন্তে জেট্ঠকদাসী কুটং গহেত্ৱা পৱিসন্তী দিস্ৱা কুটং ওতাৰেত্ৱা ৱন্দিত্ৱা ওনমিত্ৱা মুখং পিধায – ‘‘অয্যা নগৰং পৱিট্ঠমত্তাৱ নিক্খন্তা, কিং নু খো’’তি পুচ্ছি. ৱস্সূপনাযিককুটিযা হত্থকম্মং যাচিতুং আগমিম্হাতি. লদ্ধং, ভন্তেতি. ন লদ্ধং উপাসিকেতি? কিং পনেসা কুটি ইস্সৰেহেৱ কাতব্বা, দুগ্গতেহিপি সক্কা কাতুন্তি. যেন কেনচি সক্কাতি? সাধু, ভন্তে, মযং কৰিস্সাম. স্ৱে ময্হং ভিক্খং গণ্হথাতি নিমন্তেত্ৱা উদকং নেত্ৱা পুন কুটং গহেত্ৱা আগম্ম তিত্থমগ্গে ঠত্ৱা আগতা অৱসেসদাসিযো ‘‘এত্থেৱ হোথা’’তি ৱত্ৱা সব্বাসং আগতকালে আহ – ‘‘অম্ম কিং নিচ্চমেৱ পৰস্স দাসকম্মং কৰিস্সথ, উদাহু দাসভাৱতো মুচ্চিতুং ইচ্ছথা’’তি? অজ্জেৱ মুচ্চিতুমিচ্ছাম অয্যেতি. যদি এৱং মযা পঞ্চ পচ্চেকবুদ্ধা হত্থকম্মং অলভন্তা স্ৱাতনায নিমন্তিতা, তুম্হাকং সামিকেহি একদিৱসং হত্থকম্মং দাপেথাতি. তা সাধূতি সম্পটিচ্ছিত্ৱা সাযং অটৱিতো আগতকালে সামিকানং আৰোচেসুং. তে সাধূতি জেট্ঠকদাসস্স গেহদ্ৱাৰে সন্নিপতিংসু.
অথ নে জেট্ঠকদাসী স্ৱে তাতা পচ্চেকবুদ্ধানং হত্থকম্মং দেথাতি আনিসংসং আচিক্খিত্ৱা যেপি ন কাতুকামা, তে গাড়্হেন ওৱাদেন তজ্জেত্ৱা পটিচ্ছাপেসি. সা পুনদিৱসে পচ্চেকবুদ্ধানং ভত্তং দত্ৱা সব্বেসং দাসপুত্তানং সঞ্ঞং অদাসি. তে তাৱদেৱ অৰঞ্ঞং পৱিসিত্ৱা দব্বসম্ভাৰে সমোধানেত্ৱা সতং সতং হুত্ৱা একেককুটিং একেকচঙ্কমনাদিপৰিৱাৰং কত্ৱা মঞ্চপীঠপানীযপৰিভোজনীযভাজনাদীনি ঠপেত্ৱা পচ্চেকবুদ্ধে তেমাসং তত্থ ৱসনত্থায পটিঞ্ঞং কাৰেত্ৱা ৱাৰভিক্খং পট্ঠপেসুং. যো অত্তনো ৱাৰদিৱসে ন সক্কোতি. তস্স জেট্ঠকদাসী সকগেহতো আহৰিত্ৱা দেতি. এৱং তেমাসং জগ্গিত্ৱা জেট্ঠকদাসী একেকং দাসং একেকং সাটকং ৱিস্সজ্জাপেসি. পঞ্চ থূলসাটকসতানি অহেসুং. তানি পৰিৱত্তাপেত্ৱা পঞ্চন্নং পচ্চেকবুদ্ধানং তিচীৱৰানি কত্ৱা অদাসি. পচ্চেকবুদ্ধা যথাফাসুকং অগমংসু. তম্পি জঙ্ঘসহস্সং একতো কুসলং কত্ৱা কাযস্স ভেদা দেৱলোকে নিব্বত্তি. তানি পঞ্চ মাতুগামসতানি কালেন কালং তেসং পঞ্চন্নং পুৰিসসতানং গেহে হোন্তি, কালেন কালং সব্বাপি জেট্ঠকদাসপুত্তস্সেৱ গেহে হোন্তি. অথ একস্মিং কালে জেট্ঠকদাসপুত্তো দেৱলোকতো চৱিত্ৱা ৰাজকুলে নিব্বত্তো. তাপি পঞ্চসতা দেৱকঞ্ঞা মহাভোগকুলেসু নিব্বত্তিত্ৱা তস্স ৰজ্জে ঠিতস্স গেহং অগমংসু. এতেন নিযামেন সংসৰন্তিযো অম্হাকং ভগৱতো কালে কোলিযনগৰে দেৱদহনগৰে চ খত্তিযকুলেসু নিব্বত্তা.
নন্দকত্থেৰোপি পব্বজিত্ৱা অৰহত্তং পত্তো, জেট্ঠকদাসিধীতা ৱযং আগম্ম সুদ্ধোদনমহাৰাজস্স অগ্গমহেসিট্ঠানে ঠিতা, ইতৰাপি তেসং তেসং ৰাজপুত্তানংযেৱ ঘৰং গতা. তাসং সামিকা পঞ্চসতা ৰাজকুমাৰা উদকচুম্বটকলহে সত্থু ধম্মদেসনং সুত্ৱা পব্বজিতা, ৰাজধীতৰো তেসং উক্কণ্ঠনত্থং সাসনং পেসেসুং. তে উক্কণ্ঠিতে ভগৱা কুণালদহং নেত্ৱা সোতাপত্তিফলে পতিট্ঠপেত্ৱা মহাসমযদিৱসে অৰহত্তে পতিট্ঠাপেসি. তাপি পঞ্চসতা ৰাজধীতৰো নিক্খমিত্ৱা মহাপজাপতিযা সন্তিকে পব্বজিংসু. অযমাযস্মা নন্দকো এত্তাৱ তা ভিক্খুনিযোতি এৱমেতং ৱত্থু দীপেতব্বং.
ৰাজকাৰামোতি পসেনদিনা কাৰিতো নগৰস্স দক্খিণদিসাভাগে থূপাৰামসদিসে ঠানে ৱিহাৰো.
৩৯৯. সম্মপ্পঞ্ঞায সুদিট্ঠন্তি হেতুনা কাৰণেন ৱিপস্সনাপঞ্ঞায যাথাৱসৰসতো দিট্ঠং.
৪০১. তজ্জং তজ্জন্তি তংসভাৱং তংসভাৱং, অত্থতো পন তং তং পচ্চযং পটিচ্চ তা তা ৱেদনা উপ্পজ্জন্তীতি ৱুত্তং হোতি.
৪০২. পগেৱস্স ছাযাতি মূলাদীনি নিস্সায নিব্বত্তা ছাযা পঠমতৰংযেৱ অনিচ্চা.
৪১৩. অনুপহচ্চাতি অনুপহনিত্ৱা. তত্থ মংসং পিণ্ডং পিণ্ডং কত্ৱা চম্মং অল্লিযাপেন্তো মংসকাযং উপহনতি নাম. চম্মং বদ্ধং বদ্ধং কত্ৱা মংসে অল্লিযাপেন্তো মংসকাযং উপহনতি নাম. এৱং অকত্ৱা. ৱিলিমংসং ন্হাৰুবন্ধনন্তি সব্বচম্মে লগ্গৱিলীপনমংসমেৱ. অন্তৰাকিলেসসংযোজনবন্ধনন্তি সব্বং অন্তৰকিলেসমেৱ সন্ধায ৱুত্তং.
৪১৪. সত্ত খো পনিমেতি কস্মা আহাতি? যা হি এসা পঞ্ঞা কিলেসে ছিন্দতীতি ৱুত্তা, সা ন একিকাৱ অত্তনো ধম্মতায ছিন্দিতুং সক্কোতি. যথা পন কুঠাৰী ন অত্তনো ধম্মতায ছেজ্জং ছিন্দতি, পুৰিসস্স তজ্জং ৱাযামং পটিচ্চেৱ ছিন্দতি, এৱং ন ৱিনা ছহি বোজ্ঝঙ্গেহি পঞ্ঞা কিলেসে ছিন্দিতুং সক্কোতি. তস্মা এৱমাহ. তেন হীতি যেন কাৰণেন তযা ছ অজ্ঝত্তিকানি আযতনানি, ছ বাহিৰানি, ছ ৱিঞ্ঞাণকাযে, দীপোপমং, ৰুক্খোপমং, গাৱূপমঞ্চ দস্সেত্ৱা সত্তহি বোজ্ঝঙ্গেহি আসৱক্খযেন দেসনা নিট্ঠপিতা, তেন কাৰণেন ত্ৱং স্ৱেপি তা ভিক্খুনিযো তেনেৱ ওৱাদেন ওৱদেয্যাসীতি.
৪১৫. সা সোতাপন্নাতি যা সা গুণেহি সব্বপচ্ছিমিকা, সা সোতাপন্না. সেসা পন সকদাগামিঅনাগামিনিযো চ খীণাসৱা চ. যদি এৱং কথং পৰিপুণ্ণসঙ্কপ্পাতি. অজ্ঝাসযপাৰিপূৰিযা. যস্সা হি ভিক্খুনিযা এৱমহোসি – ‘‘কদা নু খো অহং অয্যস্স নন্দকস্স ধম্মদেসনং সুণন্তী তস্মিংযেৱ আসনে সোতাপত্তিফলং সচ্ছিকৰেয্য’’ন্তি, সা সোতাপত্তিফলং সচ্ছাকাসি. যস্সা অহোসি ‘‘সকদাগামিফলং অনাগামিফলং অৰহত্ত’’ন্তি, সা অৰহত্তং সচ্ছাকাসি. তেনাহ ভগৱা ‘‘অত্তমনা চেৱ পৰিপুণ্ণসঙ্কপ্পা চা’’তি.
পপঞ্চসূদনিযা মজ্ঝিমনিকাযট্ঠকথায
নন্দকোৱাদসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.