৯. বালপণ্ডিতসুত্তৱণ্ণনা

২৪৬. এৱং মে সুতন্তি বালপণ্ডিতসুত্তং. তত্থ বাললক্খণানীতি বালো অযন্তি এতেহি লক্খিযতি ঞাযতীতি বাললক্খণানি. তানেৱ তস্স সঞ্জাননকাৰণানীতি বালনিমিত্তানি. বালস্স অপদানানীতি বালাপদানানি. দুচ্চিন্তিতচিন্তীতি চিন্তযন্তো অভিজ্ঝাব্যাপাদমিচ্ছাদস্সনৱসেন দুচ্চিন্তিতমেৱ চিন্তেতি. দুব্ভাসিতভাসীতি ভাসমানোপি মুসাৱাদাদিভেদং দুব্ভাসিতমেৱ ভাসতি. দুক্কটকম্মকাৰীতি কৰোন্তোপি পাণাতিপাতাদিৱসেন দুক্কটকম্মমেৱ কৰোতি. তত্ৰ চেতি যত্থ নিসিন্নো, তস্সং পৰিসতি. তজ্জং তস্সাৰুপ্পন্তি তজ্জাতিকং তদনুচ্ছৱিকং, পঞ্চন্নং ৱেৰানং দিট্ঠধম্মকসম্পৰাযিকআদীনৱপ্পটিসংযুত্তন্তি অধিপ্পাযো. তত্ৰাতি তায কথায কচ্ছমানায. বালন্তিআদীনি সামিঅত্থে উপযোগৱচনং.

২৪৮. ওলম্বন্তীতি উপট্ঠহন্তি. সেসপদদ্ৱযং তস্সেৱ ৱেৱচনং, ওলম্বনাদিআকাৰেন হি তানি উপট্ঠহন্তি, তস্মা এৱং ৱুত্তং. পথৱিযা ওলম্বন্তীতি পথৱিতলে পত্থৰন্তি. সেসপদদ্ৱযং তস্সেৱ ৱেৱচনং. পত্থৰণাকাৰোযেৱ হেস. তত্ৰ, ভিক্খৱে, বালস্সাতি তস্মিং উপট্ঠানাকাৰে আপাথগতে বালস্স এৱং হোতি.

২৪৯. এতদৱোচাতি অনুসন্ধিকুসলো ভিক্খু ‘‘নিৰযস্স উপমা কাতুং ন সক্কা’’তি ন ভগৱা ৱদতি, ‘‘ন সুকৰা’’তি পন ৱদতি, ন সুকৰং পন সক্কা হোতি কাতুং, হন্দাহং দসবলং উপমং কাৰাপেমীতি চিন্তেত্ৱা এতং ‘‘সক্কা, ভন্তে’’তি ৱচনং অৱোচ. হনেয্যুন্তি ৱিনিৱিজ্ঝিত্ৱা গমনৱসেন যথা একস্মিং ঠানে দ্ৱে পহাৰা নিপতন্তি, এৱং হনেয্যুং. তেনস্স দ্ৱে ৱণমুখসতানি হোন্তি. ইতো উত্তৰিপি এসেৱ নযো.

২৫০. পাণিমত্তন্তি অন্তোমুট্ঠিযং ঠপনমত্তং. সঙ্খম্পি ন উপেতীতি গণনমত্তম্পি ন গচ্ছতি. কলভাগম্পীতি সতিমং কলং সহস্সিমং কলং সতসহস্সিমং ৱা কলং উপগচ্ছতীতিপি ৱত্তব্বতং ন উপেতি. উপনিধম্পীতি উপনিক্খেপনমত্তম্পি ন উপেতি, ওলোকেন্তস্স ওলোকিতমত্তম্পি নত্থি. তত্তং অযোখিলন্তি তিগাৱুতং অত্তভাৱং সম্পজ্জলিতায লোহপথৱিযা উত্তানকং নিপজ্জাপেত্ৱা তস্স দক্খিণহত্থে তালপ্পমাণং অযসূলং পৱেসেন্তি, তথা ৱামহত্থাদীসু. যথা চ উত্তানকং নিপজ্জাপেত্ৱা, এৱং উৰেনপি দক্খিণপস্সেনপি ৱামপস্সেনপি নিপজ্জাপেত্ৱা তং কম্মকাৰণং কৰোন্তিযেৱ. সংৱেসেত্ৱাতি সম্পজ্জলিতায লোহপথৱিযা তিগাৱুতং অত্তভাৱং নিপজ্জাপেত্ৱা. কুঠাৰীহীতি মহতীহি গেহস্স একপক্খছদনমত্তাহি কুঠাৰীহি তচ্ছন্তি. লোহিতং নদী হুত্ৱা সন্দতি, লোহপথৱিতো জালা উট্ঠহিত্ৱা তচ্ছিতট্ঠানং গণ্হন্তি. মহাদুক্খং উপ্পজ্জতি, তচ্ছন্তা পন সুত্তাহতং কৰিত্ৱা দাৰূ ৱিয অট্ঠংসম্পি ছড়ংসম্পি কৰোন্তি. ৱাসীহীতি মহাসুপ্পপমাণাহি ৱাসীহি. তাহি তচ্ছন্তা তচতো যাৱ অট্ঠীনি সণিকং তচ্ছন্তি, তচ্ছিতং তচ্ছিতং পটিপাকতিকং হোতি. ৰথে যোজেত্ৱাতি সদ্ধিং যুগযোত্তপঞ্চৰচক্ককুব্বৰপাচনেহি সব্বতো সম্পজ্জলিতে ৰথে যোজেত্ৱা. মহন্তন্তি মহাকূটাগাৰপ্পমাণং. আৰোপেন্তীতি সম্পজ্জলিতেহি অযমুগ্গৰেহি পোথেন্তা আৰোপেন্তি. সকিম্পি উদ্ধন্তি সুপক্কুথিতায উক্খলিযা পক্খিত্ততণ্ডুলা ৱিয উদ্ধং অধো তিৰিযঞ্চ গচ্ছতি.

ভাগসো মিতোতি ভাগে ঠপেত্ৱা ঠপেত্ৱা ৱিভত্তো. পৰিযন্তোতি পৰিক্খিত্তো. অযসাতি উপৰি অযপট্টেন ছাদিতো.

সমন্তা যোজনসতং ফৰিত্ৱা তিট্ঠতীতি এৱং ফৰিত্ৱা তিট্ঠতি, যথা সমন্তা যোজনসতে ঠানে ঠত্ৱা ওলোকেন্তস্স অক্খীনি যমকগোড়কা ৱিয নিক্খমন্তি.

ন সুকৰা অক্খানেন পাপুণিতুন্তি নিৰযো নাম এৱম্পি দুক্খো এৱম্পি দুক্খোতি ৱস্সসতং ৱস্সসহস্সং কথেন্তেনাপি মত্থকং পাপেত্ৱা কথেতুং ন সুকৰাতি অত্থো.

২৫১. দন্তুল্লেহকন্তি দন্তেহি উল্লেহিত্ৱা, লুঞ্চিত্ৱাতি ৱুত্তং হোতি. ৰসাদোতি ৰসগেধেন পৰিভুত্তৰসো.

২৫২. অঞ্ঞমঞ্ঞখাদিকাতি অঞ্ঞমঞ্ঞখাদনং.

দুব্বণ্ণোতি দুৰূপো. দুদ্দসিকোতি দাৰকানং ভযাপনত্থং কতযক্খো ৱিয দুদ্দসো. ওকোটিমকোতি লকুণ্ডকো পৱিট্ঠগীৱো মহোদৰো. কাণোতি একক্খিকাণো ৱা উভযক্খিকাণো ৱা. কুণীতি একহত্থকুণী ৱা উভযহত্থকুণী ৱা. পক্খহতোতি পীঠসপ্পী. সো কাযেনাতি ইদমস্স দুক্খানুপবন্ধদস্সনত্থং আৰদ্ধং.

কলিগ্গহেনাতি পৰাজযেন. অধিবন্ধং নিগচ্ছেয্যাতি যস্মা বহুং জিতো সব্বসাপতেয্যম্পিস্স নপ্পহোতি, তস্মা অত্তনাপি বন্ধং নিগচ্ছেয্য. কেৱলা পৰিপূৰা বালভূমীতি বালো তীণি দুচ্চৰিতানি পূৰেত্ৱা নিৰযে নিব্বত্ততি, তত্থ পক্কাৱসেসেন মনুস্সত্তং আগতো পঞ্চসু নীচকুলেসু নিব্বত্তিত্ৱা পুন তীণি দুচ্চৰিতানি পূৰেত্ৱা নিৰযে নিব্বত্ততীতি অযং সকলা পৰিপুণ্ণা বালভূমি.

২৫৩. পণ্ডিতলক্খণানীতিআদি ৱুত্তানুসাৰেনেৱ ৱেদিতব্বং. সুচিন্তিতচিন্তীতিআদীনি চেত্থ মনোসুচৰিতাদীনং ৱসেন যোজেতব্বানি.

চক্কৰতনৱণ্ণনা

২৫৬. সীসং ন্হাতস্সাতি সীসেন সদ্ধিং গন্ধোদকেন ন্হাতস্স. উপোসথিকস্সাতি সমাদিন্নউপোসথঙ্গস্স. উপৰিপাসাদৱৰগতস্সাতি পাসাদৱৰস্স উপৰি গতস্স সুভোজনং ভুঞ্জিত্ৱা পাসাদৱৰস্স উপৰি মহাতলে সিৰীগব্ভং পৱিসিত্ৱা সীলানি আৱজ্জন্তস্স. তদা কিৰ ৰাজা পাতোৱ সতসহস্সং ৱিস্সজ্জেত্ৱা মহাদানং দত্ৱা পুনপি সোড়সহি গন্ধোদকঘটেহি সীসং ন্হাযিত্ৱা কতপাতৰাসো সুদ্ধং উত্তৰাসঙ্গং একংসং কত্ৱা উপৰিপাসাদস্স সিৰীসযনে পল্লঙ্কং আভুজিত্ৱা নিসিন্নো অত্তনো দানমযপুঞ্ঞসমুদযং আৱজ্জেত্ৱা নিসীদতি, অযং সব্বচক্কৱত্তীনং ধম্মতা.

তেসং তং আৱজ্জন্তানংযেৱ ৱুত্তপ্পকাৰপুঞ্ঞকম্মপচ্চযং উতুসমুট্ঠানং নীলমণিসঙ্ঘাটসদিসং পাচীনসমুদ্দজলতলং ছিন্দমানং ৱিয আকাসং অলঙ্কুৰুমানং ৱিয দিব্বং চক্কৰতনং পাতুভৱতি. তযিদং দিব্বানুভাৱযুত্তত্তা দিব্বন্তি ৱুত্তং. সহস্সং অস্স অৰানন্তি সহস্সাৰং. সহ নেমিযা সহ নাভিযা চাতি সনেমিকং সনাভিকং. সব্বেহি আকাৰেহি পৰিপূৰন্তি সব্বাকাৰপৰিপূৰং.

তত্থ চক্কঞ্চ তং ৰতিজননট্ঠেন ৰতনঞ্চাতি চক্কৰতনং. যায পন তং নাভিযা ‘‘সনাভিক’’ন্তি ৱুত্তং, সা ইন্দনীলমণিমযা হোতি. মজ্ঝে পনস্সা ৰজতমযা পনাড়ি, যায সুদ্ধসিনিদ্ধদন্তপন্তিযা হসমানং ৱিয ৱিৰোচতি. মজ্ঝে ছিদ্দেন ৱিয চন্দমণ্ডলেন উভোসুপি বাহিৰন্তেসু ৰজতপট্টেন কতপৰিক্খেপো হোতি. তেসু পনস্সা নাভিপনাড়ি পৰিক্খেপপট্টেসু যুত্তট্ঠানে পৰিচ্ছেদলেখা সুৱিভত্তাৱ হুত্ৱা পঞ্ঞাযন্তি. অযং তাৱস্স নাভিযা সব্বাকাৰপৰিপূৰতা.

যেহি পন তং অৰেহি ‘‘সহস্সাৰ’’ন্তি ৱুত্তং, তে সত্তৰতনমযা সূৰিযৰস্মিযো ৱিয পভাসম্পন্না হোন্তি. তেসম্পি ঘটমণিকপৰিচ্ছেদলেখাদীনি সুৱিভত্তানেৱ পঞ্ঞাযন্তি. অযমস্স অৰানং সব্বাকাৰপৰিপূৰতা.

যায পন তং নেমিযা সহ ‘‘সনেমিক’’ন্তি ৱুত্তং, সা বালসূৰিযৰস্মিকলাপসিৰিং অৱহসমানা ৱিয সুৰত্তসুদ্ধসিনিদ্ধপৱাড়মযা হোতি. সন্ধীসু পনস্সা সঞ্ঝাৰাগসস্সিৰিকৰত্তজম্বোনদপট্টা ৱট্টপৰিচ্ছেদলেখা চ সুৱিভত্তা পঞ্ঞাযন্তি. অযমস্স নেমিযা সব্বাকাৰপৰিপূৰতা.

নেমিমণ্ডলপিট্ঠিযং পনস্স দসন্নং দসন্নং অৰানমন্তৰে ধমনৱংসো ৱিয অন্তোসুসিৰো ছিদ্দমণ্ডলচিত্তো ৱাতগাহী পৱাড়দণ্ডো হোতি, যস্স ৱাতেন পহৰিতস্স সুকুসলসমন্নাহতস্স পঞ্চঙ্গিকতূৰিযস্স ৱিয সদ্দো ৱগ্গু চ ৰজনীযো চ কমনীযো চ হোতি. তস্স খো পন পৱাড়দণ্ডস্স উপৰি সেতচ্ছত্তং, উভোসু পস্সেসু সমোসৰিতকুসুমদামপন্তিযোতি এৱং সমোসৰিতকুসুমদামপন্তিসতদ্ৱযপৰিৱাৰেন সেতচ্ছত্তসতধাৰিনা পৱাড়দণ্ডসতেন সমুপসোভিতনেমিপৰিক্খেপস্স দ্ৱিন্নম্পি নাভিপনাড়ীনং অন্তো দ্ৱে সীহমুখানি হোন্তি, যেহি তালক্খন্ধপ্পমাণা পুণ্ণচন্দকিৰণকলাপসস্সিৰিকা তৰুণৰৱিসমানৰত্তকম্বলগেণ্ডুকপৰিযন্তা আকাসগঙ্গাগতিসোভং অভিভৱমানা ৱিয দ্ৱে মুত্তকলাপা ওলম্বন্তি, যেহি চক্কৰতনেন সদ্ধিং আকাসে সম্পৰিৱত্তমানেহি তীণি চক্কানি একতো পৰিৱত্তন্তানি ৱিয খাযন্তি. অযমস্স সব্বসো সব্বাকাৰপৰিপূৰতা.

তং পনেতং এৱং সব্বাকাৰপৰিপূৰং পকতিযা সাযমাসভত্তং ভুঞ্জিত্ৱা অত্তনো অত্তনো ঘৰদ্ৱাৰে পঞ্ঞত্তাসনেসু নিসীদিত্ৱা পৱত্তকথাসল্লাপেসু মনুস্সেসু ৱীথিচতুক্কাদীসু কীড়মানে দাৰকজনে নাতিউচ্চেন নাতিনীচেন ৱনসণ্ডমত্থকাসন্নেন আকাসপ্পদেসেন উপসোভযমানং ৱিয ৰুক্খসাখগ্গানি, দ্ৱাদসযোজনতো পট্ঠায সুয্যমানেন মধুৰস্সৰেন সত্তানং সোতানি ওধাপযমানং যোজনতো পট্ঠায নানপ্পভাসমুদযসমুজ্জলেন ৱণ্ণেন নযনানি সমাকড্ঢন্তং ৰঞ্ঞো চক্কৱত্তিস্স পুঞ্ঞানুভাৱং উগ্ঘোসযন্তং ৱিয ৰাজধানিঅভিমুখং আগচ্ছতি.

অথ তস্স চক্কৰতনস্স সদ্দস্সৱনেনেৱ ‘‘কুতো নু খো, কস্স নু খো অযং সদ্দো’’তি আৱজ্জিতহদযানং পুৰত্থিমদিসং ওলোকযমানানং তেসং মনুস্সানং অঞ্ঞতৰো অঞ্ঞতৰং এৱমাহ – ‘‘পস্স ভো অচ্ছৰিযং, অযং পুণ্ণচন্দো পুব্বে একো উগ্গচ্ছতি, অজ্জ পন অত্তদুতিযো উগ্গতো, এতঞ্হি ৰাজহংসমিথুনং ৱিয পুণ্ণচন্দমিথুনং পুব্বাপৰিযেন গগনতলং অভিলঙ্ঘতী’’তি. তমঞ্ঞো আহ – ‘‘কিং কথেসি সম্ম কহং নাম তযা দ্ৱে পুণ্ণচন্দা একতো উগ্গচ্ছন্তা দিট্ঠপুব্বা, ননু এস তপনীযৰংসিধাৰো পিঞ্ছৰকিৰণো দিৱাকৰো উগ্গতো’’তি. তমঞ্ঞো সিতং কত্ৱা এৱমাহ – ‘‘কিং উম্মত্তোসি, ননু খো ইদানিমেৱ দিৱাকৰো অত্থঙ্গতো, সো কথং ইমং পুণ্ণচন্দং অনুবন্ধমানো উগ্গচ্ছিস্সতি, অদ্ধা পনেতং অনেকৰতনপ্পভাসমুজ্জলং একস্স পুঞ্ঞৱতো ৱিমানং ভৱিস্সতী’’তি. তে সব্বেপি অপসাদযন্তা অঞ্ঞে এৱমাহংসু – ‘‘কিং বহুং ৱিপ্পলপথ, নেৱেস পুণ্ণচন্দো, ন সূৰিযো ন দেৱৱিমানং. ন হেতেসং এৱৰূপা সিৰিসম্পত্তি অত্থি, চক্কৰতনেন পনেতেন ভৱিতব্ব’’ন্তি.

এৱং পৱত্তসল্লাপস্সেৱ তস্স জনস্স চন্দমণ্ডলং ওহায তং চক্কৰতনং অভিমুখং হোতি. ততো তেহি ‘‘কস্স নু খো ইদং নিব্বত্ত’’ন্তি ৱুত্তে ভৱন্তি ৱত্তাৰো – ‘‘ন কস্সচি অঞ্ঞস্স, ননু অম্হাকং ৰাজা পূৰিতচক্কৱত্তিৱত্তো, তস্সেতং নিব্বত্ত’’ন্তি. অথ সো চ মহাজনো, যো চ অঞ্ঞো পস্সতি, সব্বো চক্কৰতনমেৱ অনুগচ্ছতি. তম্পি চক্কৰতনং ৰঞ্ঞোযেৱ অত্থায অত্তনো আগতভাৱং ঞাপেতুকামং ৱিয সত্তক্খত্তুং পাকাৰমত্থকেনেৱ নগৰং অনুসংযাযিত্ৱা ৰঞ্ঞো অন্তেপুৰং পদক্খিণং কত্ৱা অন্তেপুৰস্স উত্তৰসীহপঞ্জৰআসন্নে ঠানে যথা গন্ধপুপ্ফাদীহি সুখেন সক্কা হোতি পূজেতুং, এৱং অক্খাহতং ৱিয তিট্ঠতি.

এৱং ঠিতস্স পনস্স ৱাতপানচ্ছিদ্দাদীহি পৱিসিত্ৱা নানাৱিৰাগৰতনপ্পভাসমুজ্জলং অন্তো পাসাদং অলঙ্কুৰুমানং পভাসমূহং দিস্ৱা দস্সনত্থায সঞ্জাতাভিলাসো ৰাজা হোতি. পৰিজনোপিস্স পিযৱচনপাভতেন আগন্ত্ৱা তমত্থং নিৱেদেতি. অথ ৰাজা বলৱপীতিপামোজ্জফুটসৰীৰো পল্লঙ্কং মোচেত্ৱা উট্ঠাযাসনা সীহপঞ্জৰসমীপং গন্ত্ৱা তং চক্কৰতনং দিস্ৱা ‘‘সুতং খো পন মেত’’ন্তিআদিকং চিন্তনং চিন্তেসি. তেন ৱুত্তং – ‘‘দিস্ৱান ৰঞ্ঞো খত্তিযস্স…পে… অস্সং নু খো অহং ৰাজা চক্কৱত্তী’’তি. তত্থ সো হোতি ৰাজা চক্কৱত্তীতি কিত্তাৱতা চক্কৱত্তী হোতি? একঙ্গুলদ্ৱঙ্গুলমত্তম্পি চক্কৰতনে আকাসং অব্ভুগ্গন্ত্ৱা পৱত্তে.

ইদানি তস্স পৱত্তাপনত্থং যং কাতব্বং তং দস্সেন্তো অথ খো, ভিক্খৱেতিআদিমাহ. তত্থ উট্ঠাযাসনাতি নিসিন্নাসনতো উট্ঠহিত্ৱা চক্কৰতনসমীপং আগন্ত্ৱা. ভিঙ্কাৰং গহেত্ৱাতি হত্থিসোণ্ডসদিসপনাড়িং সুৱণ্ণভিঙ্কাৰং উক্খিপিত্ৱা ৱামহত্থেন উদকং গহেত্ৱা. পৱত্ততু ভৱং চক্কৰতনং, অভিৱিজিনাতু ভৱং চক্কৰতনন্তি. অন্ৱদেৱ ৰাজা চক্কৱত্তী সদ্ধিং চতুৰঙ্গিনিযা সেনাযাতি সব্বচক্কৱত্তীনঞ্হি উদকেন অভিসিঞ্চিত্ৱা ‘‘অভিৱিজানাতু ভৱং চক্কৰতন’’ন্তি ৱচনসমনন্তৰমেৱ ৱেহাসং অব্ভুগ্গন্ত্ৱা চক্কৰতনং পৱত্ততি, যস্স পৱত্তিসমকালমেৱ সো ৰাজা চক্কৱত্তী নাম হোতি.

পৱত্তে পন চক্কৰতনে তং অনুবন্ধমানোৱ ৰাজা চক্কৱত্তী যানৱৰং আৰুয্হ ৱেহাসং অব্ভুগ্গচ্ছতি, অথস্স ছত্তচামৰাদিহত্থো পৰিজনো চেৱ অন্তেপুৰজনো চ. ততো নানপ্পকাৰকঞ্চুককৱচাদিসন্নাহৱিভূসিতেন ৱিৱিধাহৰণপ্পভাসমুজ্জলিতেন সমুস্সিতদ্ধজপটাকপটিমণ্ডিতেন অত্তনো অত্তনো বলকাযেন সদ্ধিং উপৰাজসেনাপতি পভূতযোপি ৱেহাসং অব্ভুগ্গন্ত্ৱা ৰাজানমেৱ পৰিৱাৰেন্তি. ৰাজযুত্তা পন জনসঙ্গহত্থং নগৰৱীথীসু ভেৰিযো চৰাপেন্তি ‘‘তাতা অম্হাকং ৰঞ্ঞো চক্কৰতনং নিব্বত্তং, অত্তনো অত্তনো ৱিভৱানুৰূপেন মণ্ডিতপ্পসাধিতা সন্নিপতথা’’তি. মহাজনো পন পকতিযা চক্কৰতনসদ্দেনেৱ সব্বকিচ্চানি পহায গন্ধপুপ্ফাদীনি আদায সন্নিপতিতোৱ, সোপি সব্বো ৱেহাসং অব্ভুগ্গন্ত্ৱা ৰাজানমেৱ পৰিৱাৰেতি. যস্স যস্স হি ৰঞ্ঞা সদ্ধিং গন্তুকামতা উপ্পজ্জতি, সো সো আকাসগতোৱ হোতি. এৱং দ্ৱাদসযোজনাযামৱিত্থাৰা পৰিসা হোতি. তত্থ একপুৰিসোপি ছিন্নভিন্নসৰীৰো ৱা কিলিট্ঠৱত্থো ৱা নত্থি. সুচিপৰিৱাৰো হি ৰাজা চক্কৱত্তী. চক্কৱত্তিপৰিসা নাম ৱিজ্জাধৰপৰিসা ৱিয আকাসে গচ্ছমানা ইন্দনীলমণিতলে ৱিপ্পকিণ্ণৰতনসদিসা হোতি. তেন ৱুত্তং ‘‘অন্ৱদেৱ ৰাজা চক্কৱত্তী সদ্ধিং চতুৰঙ্গিনিযা সেনাযা’’তি.

তম্পি চক্কৰতনং ৰুক্খগ্গানং উপৰূপৰি নাতিউচ্চেন গগনপদেসেন পৱত্ততি, যথা ৰুক্খানং পুপ্ফফলপল্লৱেহি অত্থিকা তানি সুখেন গহেতুং সক্কোন্তি, ভূমিযং ঠিতা ‘‘এস ৰাজা, এস উপৰাজা, এস সেনাপতী’’তি সল্লক্খেতুং সক্কোন্তি. ঠানাদীসুপি ইৰিযাপথেসু যো যেন ইচ্ছতি, সো তেনেৱ গচ্ছতি. চিত্তকম্মাদিসিপ্পপসুতা চেত্থ অত্তনো অত্তনো কিচ্চং কৰোন্তাযেৱ গচ্ছন্তি. যথেৱ হি ভূমিযং, তথা নেসং সব্বকিচ্চানি আকাসে ইজ্ঝন্তি. এৱং চক্কৱত্তিপৰিসং গহেত্ৱা তং চক্কৰতনং ৱামপস্সেন সিনেৰুং পহায সমুদ্দস্স উপৰিভাগেন অট্ঠযোজনসহস্সপ্পমাণং পুব্বৱিদেহং গচ্ছতি.

তত্থ যো ৱিনিব্বেধেন দ্ৱাদসযোজনায পৰিক্খেপতো ছত্তিংসযোজনপৰিসায সন্নিৱেসক্খমো সুলভাহাৰূপকৰণো ছাযূদকসম্পন্নো সুচিসমতলো ৰমণীযো ভূমিভাগো, তস্স উপৰিভাগে তং চক্কৰতনং আকাসে অক্খাহতং ৱিয তিট্ঠতি. অথ তেন সঞ্ঞাণেন সো মহাজনো ওতৰিত্ৱা যথাৰুচি ন্হানভোজনাদীনি সব্বকিচ্চানি কৰোন্তো ৱাসং কপ্পেতি, তেন ৱুত্তং ‘‘যস্মিং খো পন, ভিক্খৱে, পদেসে তং চক্কৰতনং পতিট্ঠাতি, তত্থ ৰাজা চক্কৱত্তী ৱাসং উপেতি সদ্ধিং চতুৰঙ্গিনিযা সেনাযা’’তি.

এৱং ৱাসং উপগতে চক্কৱত্তিম্হি যে তত্থ ৰাজানো, তে ‘‘পৰচক্কং আগত’’ন্তি সুত্ৱাপি ন বলকাযং সন্নিপাতেত্ৱা যুদ্ধসজ্জা হোন্তি. চক্কৰতনস্স উপ্পত্তিসমনন্তৰমেৱ নত্থি সো সত্তো নাম, যো পচ্চত্থিকসঞ্ঞায ৰাজানং আৰব্ভ আৱুধং উক্খিপিতুং ৱিসহেয্য. অযমনুভাৱো চক্কৰতনস্স.

চক্কানুভাৱেন হি তস্স ৰঞ্ঞো,

অৰী অসেসা দমথং উপেন্তি;

অৰিন্দমং নাম নৰাধিপস্স,

তেনেৱ তং ৱুচ্চতি তস্স চক্কং.

তস্মা সব্বেপি তে ৰাজানো অত্তনো অত্তনো ৰজ্জসিৰিৱিভৱানুৰূপং পাভতং গহেত্ৱা তং ৰাজানং উপগম্ম ওনতসিৰা অত্তনো মোড়িযমণিপ্পভাভিসেকেনস্স পাদপূজং কৰোন্তো ‘‘এহি খো মহাৰাজা’’তিআদীহি ৱচনেহি তস্স কিঙ্কাৰপ্পটিস্সাৱিতং আপজ্জন্তি. তেন ৱুত্তং যে খো পন, ভিক্খৱে, পুৰত্থিমায…পে… অনুসাস মহাৰাজাতি.

তত্থ স্ৱাগতন্তি সুআগমনং. একস্মিঞ্হি আগতে সোচন্তি, গতে নন্দন্তি. একস্মিং আগতে নন্দন্তি, গতে সোচন্তি. তাদিসো ত্ৱং আগতনন্দনো গমনসোচনো, তস্মা তৱ আগমনং সুআগমনন্তি ৱুত্তং হোতি. এৱং ৱুত্তে পন চক্কৱত্তী নাপি ‘‘এত্তকং নাম মে অনুৱস্সং বলিং উপকপ্পেথা’’তি ৱদতি, নাপি অঞ্ঞস্স ভোগং অচ্ছিন্দিত্ৱা অঞ্ঞস্স দেতি. অত্তনো পন ধম্মৰাজভাৱস্স অনুৰূপায পঞ্ঞায পাণাতিপাতাদীনি উপপৰিক্খিত্ৱা পেমনীযেন মঞ্জুনা সৰেন ‘‘পস্সথ তাতা, পাণাতিপাতো নামেস আসেৱিতো ভাৱিতো বহুলীকতো নিৰযসংৱত্তনিকো হোতী’’তিআদিনা নযেন ধম্মং দেসেত্ৱা ‘‘পাণো ন হন্তব্বো’’তিআদিকং ওৱাদং দেতি. তেন ৱুত্তং ৰাজা চক্কৱত্তী এৱমাহ পাণো ন হন্তব্বো…পে… যথাভুত্তঞ্চ ভুঞ্জথাতি.

কিং পন সব্বেপি ৰঞ্ঞো ইমং ওৱাদং গণ্হন্তীতি. বুদ্ধস্সপি তাৱ সব্বে ন গণ্হন্তি, ৰঞ্ঞো কিং গণ্হিস্সন্তি. তস্মা যে পণ্ডিতা ৱিভাৱিনো, তে গণ্হন্তি. সব্বে পন অনুযন্তা ভৱন্তি. তস্মা ‘‘যে খো পন, ভিক্খৱে’’তিআদিমাহ.

অথ তং চক্কৰতনং এৱং পুব্বৱিদেহৱাসীনং ওৱাদে দিন্নে কতপাতৰাসে চক্কৱত্তীবলেন ৱেহাসং অব্ভুগ্গন্ত্ৱা পুৰত্থিমং সমুদ্দং অজ্ঝোগাহতি. যথা যথা চ তং অজ্ঝোগাহতি, তথা তথা অগদগন্ধং ঘাযিত্ৱা সংখিত্তফণো নাগৰাজা ৱিয সংখিত্তঊমিৱিপ্ফাৰং হুত্ৱা ওগচ্ছমানং মহাসমুদ্দসলিলং যোজনমত্তং ওগন্ত্ৱা অন্তোসমুদ্দে ৱেড়ুৰিযভিত্তি ৱিয তিট্ঠতি. তঙ্খণঞ্ঞেৱ চ তস্স ৰঞ্ঞো পুঞ্ঞসিৰিং দট্ঠুকামানি ৱিয মহাসমুদ্দতলে ৱিপ্পকিণ্ণানি নানাৰতনানি ততো ততো আগন্ত্ৱা তং পদেসং পূৰযন্তি. অথ সা ৰাজপৰিসা তং নানাৰতনপৰিপূৰং মহাসমুদ্দতলং দিস্ৱা যথাৰুচি উচ্ছঙ্গাদীহি আদিযতি, যথাৰুচি আদিন্নৰতনায পন পৰিসায তং চক্কৰতনং পটিনিৱত্ততি. পটিনিৱত্তমানে চ তস্মিং পৰিসা অগ্গতো হোতি, মজ্ঝে ৰাজা, অন্তে চক্কৰতনং. তম্পি জলনিধিজলং পলোভিযমানমিৱ চক্কৰতনসিৰিযা, অসহমানমিৱ চ তেন ৱিযোগং, নেমিমণ্ডলপৰিযন্তং অভিহনন্তং নিৰন্তৰমেৱ উপগচ্ছতি.

২৫৭. এৱং ৰাজা চক্কৱত্তী পুৰত্থিমসমুদ্দপৰিযন্তং পুব্বৱিদেহং অভিৱিজিনিত্ৱা দক্খিণসমুদ্দপৰিযন্তং জম্বুদীপং ৱিজেতুকামো চক্কৰতনদেসিতেন মগ্গেন দক্খিণসমুদ্দাভিমুখো গচ্ছতি. তেন ৱুত্তং অথ খো তং, ভিক্খৱে, চক্কৰতনং পুৰত্থিমসমুদ্দং অজ্ঝোগাহেত্ৱা পচ্চুত্তৰিত্ৱা দক্খিণং দিসং পৱত্ততীতি. এৱং পৱত্তমানস্স পন তস্স পৱত্তনৱিধানং সেনাসন্নিৱেসো পটিৰাজগমনং তেসং অনুসাসনিপ্পদানং দক্খিণসমুদ্দং অজ্ঝোগাহনং সমুদ্দসলিলস্স ওগচ্ছনং ৰতনাদানন্তি সব্বং পুৰিমনযেনেৱ ৱেদিতব্বং.

ৱিজিনিত্ৱা পন তং দসসহস্সযোজনপ্পমাণং জম্বুদীপং দক্খিণসমুদ্দতোপি পচ্চুত্তৰিত্ৱা সত্তযোজনসহস্সপ্পমাণং অপৰগোযানং ৱিজেতুং পুব্বে ৱুত্তনযেনেৱ গন্ত্ৱা তম্পি সমুদ্দপৰিযন্তং তথেৱ অভিৱিজিনিত্ৱা পচ্ছিমসমুদ্দতোপি পচ্চুত্তৰিত্ৱা অট্ঠযোজনসহস্সপ্পমাণং উত্তৰকুৰুং ৱিজেতুং তথেৱ গন্ত্ৱা তম্পি সমুদ্দপৰিযন্তং তথেৱ অভিৱিজিয উত্তৰসমুদ্দতোপি পচ্চুত্তৰতি.

এত্তাৱতা ৰঞ্ঞা চক্কৱত্তিনা চাতুৰন্তায পথৱিযা আধিপচ্চং অধিগতং হোতি. সো এৱং ৱিজিতৱিজযো অত্তনো ৰজ্জসিৰিসম্পত্তিদস্সনত্থং সপৰিসো উদ্ধং গগনতলং অভিলঙ্ঘিত্ৱা সুৱিকসিতপদুমুপ্পলপুণ্ডৰীকৱনৱিচিত্তে চত্তাৰো জাতস্সৰে ৱিয পঞ্চসতপঞ্চসতপৰিত্তদীপপৰিৱাৰে চত্তাৰো মহাদীপে ওলোকেত্ৱা চক্কৰতনদেসিতেনেৱ মগ্গেন যথানুক্কমং অত্তনো ৰাজধানিমেৱ পচ্চাগচ্ছতি. অথ তং চক্কৰতনং অন্তেপুৰদ্ৱাৰং সোভযমানং ৱিয হুত্ৱা তিট্ঠতি.

এৱং পতিট্ঠিতে পন তস্মিং চক্কৰতনে ৰাজন্তেপুৰে উক্কাহি ৱা দীপিকাহি ৱা কিঞ্চি কৰণীযং ন হোতি, চক্কৰতনোভাসোযেৱ ৰত্তিং অন্ধকাৰং ৱিধমতি. যে চ পন ৰত্তিং অন্ধকাৰত্থিকা হোন্তি, তেসং অন্ধকাৰমেৱ হোতি. তেন ৱুত্তং দক্খিণসমুদ্দং অজ্ঝোগাহেত্ৱা…পে… এৱৰূপং চক্কৰতনং পাতুভৱতীতি.

হত্থিৰতনৱণ্ণনা

২৫৮. এৱং পাতুভূতচক্কৰতনস্স পনস্স চক্কৱত্তিনো অমচ্চা পকতিমঙ্গলহত্থিট্ঠানং সুচিভূমিভাগং কাৰেত্ৱা হৰিচন্দনাদীহি সুৰভিগন্ধেহি উপলিম্পাপেত্ৱা হেট্ঠা ৱিচিত্তৱণ্ণসুৰভিকুসুমসমাকিণ্ণং উপৰি সুৱণ্ণতাৰকানং অন্তৰন্তৰা সমোসৰিতমনুঞ্ঞ-কুসুমদামপ্পটিমণ্ডিতৱিতানং দেৱৱিমানং ৱিয অভিসঙ্খৰিত্ৱা ‘‘এৱৰূপস্স নাম দেৱ হত্থিৰতনস্স আগমনং চিন্তেথা’’তি ৱদন্তি. সো পুব্বে ৱুত্তনযেনেৱ মহাদানং দত্ৱা সীলানি সমাদায তং পুঞ্ঞসম্পত্তিং আৱজ্জন্তো নিসীদতি, অথস্স পুঞ্ঞানুভাৱচোদিতো ছদ্দন্তকুলা ৱা উপোসথকুলা ৱা তং সক্কাৰৱিসেসং অনুভৱিতুকামো তৰুণৰৱিমণ্ডলাভিৰত্তচৰণ-গীৱমুখপ্পটিমণ্ডিতৱিসুদ্ধসেতসৰীৰো সত্তপ্পতিট্ঠো সুসণ্ঠিতঙ্গপচ্চঙ্গসন্নিৱেসো ৱিকসিতৰত্ত-পদুমচাৰুপোক্খৰো ইদ্ধিমা যোগী ৱিয ৱেহাসং গমনসমত্থো মনোসিলাচুণ্ণৰঞ্জিতপৰিযন্তো ৱিয ৰজতপব্বতো হত্থিসেট্ঠো তস্মিং পদেসে পতিট্ঠাতি. সো ছদ্দন্তকুলা আগচ্ছন্তো সব্বকনিট্ঠো আগচ্ছতি, উপোসথকুলা সব্বজেট্ঠো. পাড়িযং পন ‘‘উপোসথো নাগৰাজা’’ ইচ্চেৱ আগচ্ছতি. স্ৱাযং পূৰিতচক্কৱত্তিৱত্তানং চক্কৱত্তীনং সুত্তে ৱুত্তনযেনেৱ চিন্তযন্তানং আগচ্ছতি, ন ইতৰেসং. সযমেৱ পকতিমঙ্গলহত্থিট্ঠানং আগন্ত্ৱা মঙ্গলহত্থিং অপনেত্ৱা তত্থ তিট্ঠতি. তেন ৱুত্তং পুন চপৰং, ভিক্খৱে…পে… নাগৰাজাতি.

এৱং পাতুভূতং পন তং হত্থিৰতনং দিস্ৱা হত্থিগোপকাদযো হট্ঠতুট্ঠা ৱেগেন গন্ত্ৱা ৰঞ্ঞো আৰোচেন্তি. ৰাজা তুৰিততুৰিতং আগন্ত্ৱা তং দিস্ৱা পসন্নচিত্তো ‘‘ভদ্দকং ৱত ভো হত্থিযানং, সচে দমথং উপেয্যা’’তি চিন্তযন্তো হত্থং পসাৰেতি. অথ সো ঘৰধেনুৱচ্ছকো ৱিয কণ্ণে ওলম্বেত্ৱা সূৰতভাৱং দস্সেন্তো ৰাজানং উপসঙ্কমতি, ৰাজা তং অভিৰুহিতুকামো হোতি. অথস্স পৰিজনা অধিপ্পাযং ঞত্ৱা তং হত্থিৰতনং সোৱণ্ণদ্ধজং সোৱণ্ণালঙ্কাৰং হেমজালপটিচ্ছন্নং কত্ৱা উপনেন্তি. ৰাজা তং অনিসীদাপেত্ৱাৱ সত্তৰতনমযায নিস্সেণিযা অভিৰুয্হ আকাসং গমননিন্নচিত্তো হোতি. তস্স সহ চিত্তুপ্পাদেনেৱ সো হত্থিৰাজা ৰাজহংসো ৱিয ইন্দনীলমণিপ্পভাজালনীলগগনতলং অভিলঙ্ঘতি, ততো চক্কচাৰিকায ৱুত্তনযেনেৱ সকলৰাজপৰিসা. ইতি সপৰিসো ৰাজা অন্তোপাতৰাসেযেৱ সকলপথৱিং অনুসংযাযিত্ৱা ৰাজধানিং পচ্চাগচ্ছতি, এৱং মহিদ্ধিকং চক্কৱত্তিনো হত্থিৰতনং হোতি. তেন ৱুত্তং দিস্ৱান ৰঞ্ঞো চক্কৱত্তিস্স…পে… এৱৰূপং হত্থিৰতনং পাতুভৱতীতি.

অস্সৰতনৱণ্ণনা

এৱং পাতুভূতহত্থিৰতনস্স পন চক্কৱত্তিনো পৰিসা পকতিমঙ্গলঅস্সট্ঠানং সুচিসমতলং কাৰেত্ৱা অলঙ্কৰিত্ৱা চ পুৰিমনযেনেৱ ৰঞ্ঞো তস্স আগমনচিন্তনত্থং উস্সাহং জনেন্তি. সো পুৰিমনযেনেৱ কতদানসক্কাৰো সমাদিন্নসীলোৱ পাসাদতলে নিসিন্নো পুঞ্ঞসম্পত্তিং সমনুস্সৰতি, অথস্স পুঞ্ঞানুভাৱচোদিতো সিন্ধৱকুলতো ৱিজ্জুল্লতাৱিনদ্ধসৰদকালসেতৱলাহকৰাসিসস্সিৰিকো ৰত্তপাদো ৰত্ততুণ্ডো চন্দপ্পভাপুঞ্জসদিসসুদ্ধসিনিদ্ধঘনসঙ্ঘাতসৰীৰো কাকগীৱা ৱিয ইন্দনীলমণি ৱিয চ কাড়ৱণ্ণেন সীসেন সমন্নাগতত্তা কাড়সীসো সুট্ঠু কপ্পেত্ৱা ঠপিতেহি ৱিয মুঞ্জসদিসেহি সণ্হৱট্টউজুগতিগতেহি কেসেহি সমন্নাগতত্তা মুঞ্জকেসো ৱেহাসঙ্গমো ৱলাহকো নাম অস্সৰাজা আগন্ত্ৱা তস্মিং ঠানে পতিট্ঠাতি. সেসং সব্বং হত্থিৰতনে ৱুত্তনযেনেৱ ৱেদিতব্বং. এৱৰূপং অস্সৰতনং সন্ধায ভগৱা পুন চপৰন্তিআদিমাহ.

মণিৰতনৱণ্ণনা

এৱং পাতুভূতঅস্সৰতনস্স পন ৰঞ্ঞো চক্কৱত্তিস্স চতুহত্থাযামং সকটনাভিসমপ্পমাণং উভোসু অন্তেসু কণ্ণিকপৰিযন্ততো ৱিনিগ্গতসুপৰিসুদ্ধমুত্তাকলাপেহি দ্ৱীহি কঞ্চনপদুমেহি অলঙ্কতং চতুৰাসীতিমণিসহস্সপৰিৱাৰং তাৰাগণপৰিৱুতস্স পুণ্ণচন্দস্স সিৰিং পটিপ্ফৰমানং ৱিয ৱেপুল্লপব্বততো মণিৰতনং আগচ্ছতি. তস্সেৱং আগতস্স মুত্তাজালকে ঠপেত্ৱা ৱেড়ুপৰম্পৰায সট্ঠিহত্থপ্পমাণং আকাসং আৰোপিতস্স ৰত্তিভাগে সমন্তা যোজনপ্পমাণং ওকাসং আভা ফৰতি, যায সব্বো সো ওকাসো অৰুণুগ্গমনৱেলা ৱিয সঞ্জাতালোকো হোতি. ততো কস্সকা কসিকম্মং, ৱাণিজা আপণুগ্ঘাটনং, তে তে চ সিপ্পিনো তং তং কম্মন্তং পযোজেন্তি দিৱাতি মঞ্ঞমানা. তেন ৱুত্তং পুন চপৰং, ভিক্খৱে…পে… মণিৰতনং পাতুভৱতীতি.

ইত্থিৰতনৱণ্ণনা

এৱং পাতুভূতমণিৰতনস্স পন চক্কৱত্তিস্স ৱিসযসুখৱিসেসকাৰণং ইত্থিৰতনং পাতুভৱতি. মদ্দৰাজকুলতো ৱা হিস্স অগ্গমহেসিং আনেন্তি, উত্তৰকুৰুতো ৱা পুঞ্ঞানুভাৱেন সযং আগচ্ছতি. অৱসেসা পনস্সা সম্পত্তি ‘‘পুন চপৰং, ভিক্খৱে, ৰঞ্ঞো চক্কৱত্তিস্স ইত্থিৰতনং পাতুভৱতি অভিৰূপা দস্সনীযা’’তিআদিনা নযেন পাড়িযংযেৱ আগতা.

তত্থ সণ্ঠানপাৰিপূৰিযা অধিকং ৰূপং অস্সাতি অভিৰূপা. দিস্সমানা চ চক্খূনি পীণযতি, তস্মা অঞ্ঞং কিচ্চৱিক্খেপং হিত্ৱাপি দট্ঠব্বাতি দস্সনীযা. দিস্সমানা চ সোমনস্সৱসেন চিত্তং পসাদেতীতি পাসাদিকা. পৰমাযাতি এৱং পসাদাৱহত্তা উত্তমায. ৱণ্ণপোক্খৰতাযাতি ৱণ্ণসুন্দৰতায. সমন্নাগতাতি উপেতা. অভিৰূপা ৱা যস্মা নাতিদীঘা নাতিৰস্সা দস্সনীযা যস্মা নাতিকিসা নাতিথূলা, পাসাদিকা যস্মা নাতিকাড়িকা নচ্চোদাতা. পৰমায ৱণ্ণপোক্খৰতায সমন্নাগতা যস্মা অতিক্কন্তা মানুসং ৱণ্ণং অপ্পত্তা দিব্বৱণ্ণং. মনুস্সানঞ্হি ৱণ্ণাভা বহি ন নিচ্ছৰতি, দেৱানং অতিদূৰং নিচ্ছৰতি, তস্সা পন দ্ৱাদসহত্থপ্পমাণং পদেসং সৰীৰাভা ওভাসেতি.

নাতিদীঘাদীসু চস্সা পঠমযুগড়েন আৰোহসম্পত্তি, দুতিযযুগড়েন পৰিণাহসম্পত্তি, ততিযযুগড়েন ৱণ্ণসম্পত্তি ৱুত্তা. ছহি ৱাপি এতেহি কাযৱিপত্তিযা অভাৱো, অতিক্কন্তা মানুসং ৱণ্ণন্তি ইমিনা কাযসম্পত্তি ৱুত্তা.

তূলপিচুনো ৱা কপ্পাসপিচুনো ৱাতি সপ্পিমণ্ডে পক্খিপিত্ৱা ঠপিতস্স সতৱিহতস্স তূলপিচুনো ৱা সতৱিহতস্স কপ্পাসপিচুনো ৱা কাযসম্ফস্সো হোতি. সীতেতি ৰঞ্ঞো সীতকালে. উণ্হেতি ৰঞ্ঞো উণ্হকালে. চন্দনগন্ধোতি নিচ্চকালমেৱ সুপিসিতস্স অভিনৱস্স চতুজ্জাতিসমাযোজিতস্স হৰিচন্দনস্স গন্ধো কাযতো ৱাযতি. উপ্পলগন্ধোতি হসিতকথিতকালেসু মুখতো নিক্খন্তো তঙ্খণং ৱিকসিতস্সেৱ নীলুপ্পলস্স অতিসুৰভিগন্ধো ৱাযতি.

এৱং ৰূপসম্ফস্সগন্ধসম্পত্তিযুত্তায পনস্সা সৰীৰসম্পত্তিযা অনুৰূপং আচাৰং দস্সেতুং তং খো পনাতিআদি ৱুত্তং. তত্থ ৰাজানং দিস্ৱা নিসিন্নাসনতো অগ্গিদড্ঢা ৱিয পঠমমেৱ উট্ঠাতীতি পুব্বুট্ঠাযিনী. তস্মিং নিসিন্নে তস্স ৰঞ্ঞো তালৱণ্টেন বীজনাদিকিচ্চং কত্ৱা পচ্ছা নিপততি নিসীদতীতি পচ্ছানিপাতিনী. কিং কৰোমি দেৱাতি তস্স কিংকাৰং পটিস্সাৱেতীতি কিংকাৰপটিস্সাৱিনী. ৰঞ্ঞো মনাপমেৱ চৰতি কৰোতীতি মনাপচাৰিনী. যং ৰঞ্ঞো পিযং, তদেৱ ৱদতীতি পিযৱাদিনী.

ইদানি স্ৱাস্সা আচাৰো ভাৱসুদ্ধিযা এৱ, ন সাঠেয্যেনাতি দস্সেতুং তং খো পনাতিআদিমাহ. তত্থ নো অতিচৰতীতি ন অতিক্কমিত্ৱা চৰতি, অঞ্ঞং পুৰিসং চিত্তেনপি ন পত্থেতীতি ৱুত্তং হোতি. তত্থ যে তস্সা আদিম্হি ‘‘অভিৰূপা’’তিআদযো অন্তে ‘‘পুব্বুট্ঠাযিনী’’তিআদযো গুণা ৱুত্তা, তে পকতিগুণা এৱ ‘‘অতিক্কন্তা মানুসং ৱণ্ণ’’ন্তিআদযো পন চক্কৱত্তিনো পুঞ্ঞং উপনিস্সায চক্কৰতনপাতুভাৱতো পট্ঠায পুৰিমকম্মানুভাৱেন নিব্বত্তন্তীতি ৱেদিতব্বা. অভিৰূপতাদিকাপি ৱা চক্কৰতনপাতুভাৱতো পট্ঠায সব্বাকাৰপাৰিপূৰা জাতা. তেনাহ এৱৰূপং ইত্থিৰতনং পাতুভৱতীতি.

গহপতিৰতনৱণ্ণনা

এৱং পাতুভূতইত্থিৰতনস্স পন ৰঞ্ঞো চক্কৱত্তিস্স ধনকৰণীযানং কিচ্চানং যথাসুখপ্পৱত্তনত্থং গহপতিৰতনং পাতুভৱতি. সো পকতিযাৱ মহাভোগো মহাভোগকুলে জাতো ৰঞ্ঞো ধনৰাসিৱড্ঢকো সেট্ঠি গহপতি হোতি, চক্কৰতনানুভাৱসহিতং পনস্স কম্মৱিপাকজং দিব্বচক্খু পাতুভৱতি, যেন অন্তোপথৱিযং যোজনব্ভন্তৰে নিধিং পস্সতি. সো তং সম্পত্তিং দিস্ৱা তুট্ঠহদযো গন্ত্ৱা ৰাজানং ধনেন পৱাৰেত্ৱা সব্বানি ধনকৰণীযানি সম্পাদেতি. তেন ৱুত্তং পুন চপৰং, ভিক্খৱে…পে… এৱৰূপং গহপতিৰতনং পাতুভৱতীতি.

পৰিণাযকৰতনৱণ্ণনা

এৱং পাতুভূতগহপতিৰতনস্স পন ৰঞ্ঞো চক্কৱত্তিস্স সব্বকিচ্চসংৱিধানসমত্থং পৰিণাযকৰতনং পাতুভৱতি. সো ৰঞ্ঞো জেট্ঠপুত্তোৱ হোতি. পকতিযা এৱ পণ্ডিতো ব্যত্তো মেধাৱী, ৰঞ্ঞো পুঞ্ঞানুভাৱং নিস্সায পনস্স অত্তনো কম্মানুভাৱেন পৰচিত্তঞাণং উপ্পজ্জতি. যেন দ্ৱাদসযোজনায ৰাজপৰিসায চিত্তাচাৰং ঞত্ৱা ৰঞ্ঞো অহিতে হিতে চ ৱৱত্থপেতুং সমত্থো হোতি. সোপি তং অত্তনো আনুভাৱং দিস্ৱা তুট্ঠহদযো ৰাজানং সব্বকিচ্চানুসাসনেন পৱাৰেতি. তেন ৱুত্তং পুন চপৰং…পে… পৰিণাযকৰতনং পাতুভৱতীতি. তত্থ ঠপেতব্বং ঠপেতুন্তি তস্মিং তস্মিং ঠানন্তৰে ঠপেতব্বং ঠপেতুং.

২৫৯. সমৱেপাকিনিযাতিআদি হেট্ঠা ৱুত্তমেৱ.

২৬০. কটগ্গহেনাতি জযগ্গাহেন. মহন্তং ভোগক্খন্ধন্তি একপ্পহাৰেনেৱ দ্ৱে ৱা তীণি ৱা সতসহস্সানি. কেৱলা পৰিপূৰা পণ্ডিতভূমীতি পণ্ডিতো তীণি সুচৰিতানি পূৰেত্ৱা সগ্গে নিব্বত্ততি, ততো মনুস্সলোকং আগচ্ছন্তো কুলৰূপভোগসম্পত্তিযং নিব্বত্ততি, তত্থ ঠিতো তীণি চ সুচৰিতানি পূৰেত্ৱা পুন সগ্গে নিব্বত্ততীতি অযং সকলা পৰিপুণ্ণা পণ্ডিতভূমি. সেসং সব্বত্থ উত্তানমেৱাতি.

পপঞ্চসূদনিযা মজ্ঝিমনিকাযট্ঠকথায

বালপণ্ডিতসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.