১০. দেৱদূতসুত্তৱণ্ণনা
২৬১. এৱং মে সুতন্তি দেৱদূতসুত্তং. তত্থ দ্ৱে অগাৰাতিআদি অস্সপুৰসুত্তে ৱিত্থাৰিতমেৱ.
২৬২. নিৰযং উপপন্নাতি ভগৱা কত্থচি নিৰযতো পট্ঠায দেসনং দেৱলোকেন ওসাপেতি, কত্থচি দেৱলোকতো পট্ঠায নিৰযেন ওসাপেতি. সচে সগ্গসম্পত্তিং ৱিত্থাৰেত্ৱা কথেতুকামো হোতি, নিৰযদুক্খং একদেসতো কথেতি, তিৰচ্ছানযোনিদুক্খং পেত্তিৱিসযদুক্খং মনুস্সলোকসম্পত্তিং একদেসতো কথেতি, সগ্গসম্পত্তিমেৱ ৱিত্থাৰেতি. সচে নিৰযদুক্খং ৱিত্থাৰেত্ৱা কথেতুকামো হোতি, দেৱলোকমনুস্সলোকেসু সম্পত্তিং তিৰচ্ছানযোনিপেত্তিৱিসযেসু চ দুক্খং একদেসতো কথেতি, নিৰযদুক্খমেৱ ৱিত্থাৰেতি. সো ইমস্মিং সুত্তে নিৰযদুক্খং ৱিত্থাৰেতুকামো, তস্মা দেৱলোকতো পট্ঠায দেসনং নিৰযেন ওসাপেতি. দেৱলোকমনুস্সলোকসম্পত্তিযো তিৰচ্ছানযোনিপেত্তিৱিসযদুক্খানি চ একদেসতো কথেত্ৱা নিৰযদুক্খমেৱ ৱিত্থাৰেন কথেতুং তমেনং, ভিক্খৱে, নিৰযপালাতিআদিমাহ.
তত্থ একচ্চে থেৰা ‘‘নিৰযপালা নাম নত্থি, যন্তৰূপং ৱিয কম্মমেৱ কাৰণং কাৰেতী’’তি ৱদন্তি. তেসং তং ‘‘অত্থি নিৰযে নিৰযপালাতি, আমন্তা, অত্থি চ কাৰণিকা’’তিআদিনা নযেন অভিধম্মে (কথা. ৮৬৬) পটিসেধিতমেৱ. যথা হি মনুস্সলোকে কম্মকাৰণকাৰকা অত্থি, এৱমেৱ নিৰযে নিৰযপালা অত্থীতি. যমস্স ৰঞ্ঞোতি যমৰাজা নাম ৱেমানিকপেতৰাজা, একস্মিং কালে দিব্বৱিমানে দিব্বকপ্পৰুক্খদিব্বউয্যানদিব্বনাটকাদিসম্পত্তিং অনুভৱতি, একস্মিং কালে কম্মৱিপাকং, ধম্মিকো ৰাজা. ন চেস একোৱ হোতি, চতূসু পন দ্ৱাৰেসু চত্তাৰো জনা হোন্তি. নাদ্দসন্তি অত্তনো সন্তিকে পেসিতস্স কস্সচি দেৱদূতস্স অভাৱং সন্ধায এৱং ৱদতি. অথ নং যমো ‘‘নাযং ভাসিতস্স অত্থং সল্লক্খেতী’’তি ঞত্ৱা সল্লক্খাপেতুকামো অম্ভোতিআদিমাহ.
জাতিধম্মোতি জাতিসভাৱো, অপৰিমুত্তো জাতিযা, জাতি নাম ময্হং অব্ভন্তৰেযেৱ অত্থীতি. পৰতো জৰাধম্মোতিআদীসুপি এসেৱ নযো.
২৬৩. পঠমং দেৱদূতং সমনুযুঞ্জিত্ৱাতি এত্থ দহৰকুমাৰো অত্থতো এৱং ৱদতি নাম ‘‘পস্সথ, ভো, ময্হম্পি তুম্হাকং ৱিয হত্থপাদা অত্থি, সকে পনম্হি মুত্তকৰীসে পলিপন্নো, অত্তনো ধম্মতায উট্ঠহিত্ৱা ন্হাযিতুং ন সক্কোমি, অহং কিলিট্ঠগত্তোম্হি, ন্হাপেথ মন্তি ৱত্তুম্পি ন সক্কোমি, জাতিতোম্হি অপৰিমুত্ততায এদিসো জাতো. ন খো পনাহমেৱ, তুম্হেপি জাতিতো অপৰিমুত্তাৱ. যথেৱ হি ময্হং, এৱং তুম্হাকম্পি জাতি আগমিস্সতি, ইতি তস্সা পুৰে আগমনাৱ কল্যাণং কৰোথা’’তি. তেনেস দেৱদূতো নাম জাতো, ৱচনত্থো পন মঘদেৱসুত্তে ৱুত্তোৱ.
দুতিযং দেৱদূতন্তি এত্থাপি জৰাজিণ্ণসত্তো অত্থতো এৱং ৱদতি নাম – ‘‘পস্সথ, ভো, অহম্পি তুম্হে ৱিয তৰুণো অহোসিং ঊৰুবলবাহুবলজৱনসম্পন্নো, তস্স মে তা বলজৱনসম্পত্তিযো অন্তৰহিতা, ৱিজ্জমানাপি মে হত্থপাদা হত্থপাদকিচ্চং ন কৰোন্তি, জৰাযম্হি অপৰিমুত্ততায এদিসো জাতো. ন খো পনাহমেৱ, তুম্হেপি জৰায অপৰিমুত্তাৱ. যথেৱ হি ময্হং, এৱং তুম্হাকম্পি জৰা আগমিস্সতি, ইতি তস্সা পুৰে আগমনাৱ কল্যাণং কৰোথা’’তি. তেনেস দেৱদূতো নাম জাতো.
ততিযং দেৱদূতন্তি এত্থাপি গিলানসত্তো অত্থতো এৱ ৱদতি নাম – ‘‘পস্সথ, ভো, অহম্পি তুম্হে ৱিয নিৰোগো অহোসিং, সোম্হি এতৰহি ব্যাধিনা অভিহতো সকে মুত্তকৰীসে পলিপন্নো, উট্ঠাতুম্পি ন সক্কোমি, ৱিজ্জমানাপি মে হত্থপাদা হত্থপাদকিচ্চং ন কৰোন্তি, ব্যাধিতোম্হি অপৰিমুত্ততায এদিসো জাতো. ন খো পনাহমেৱ, তুম্হেপি ব্যাধিতো অপৰিমুত্তাৱ. যথেৱ হি ময্হং, এৱং তুম্হাকং ব্যাধি আগমিস্সতি, ইতি তস্স পুৰে আগমনাৱ কল্যাণং কৰোথা’’তি. তেনেস দেৱদূতো নাম জাতো.
২৬৫. চতুত্থং দেৱদূতন্তি এত্থ পন কম্মকাৰণা ৱা দেৱদূতাতি কাতব্বা কম্মকাৰণিকা ৱা. তত্থ পন কম্মকাৰণপক্খে বাত্তিংস তাৱ কম্মকাৰণা অত্থতো এৱং ৱদন্তি নাম – ‘‘মযং নিব্বত্তমানা ন ৰুক্খে ৱা পাসাণে ৱা নিব্বত্তাম, তুম্হাদিসানং সৰীৰে নিব্বত্তাম, ইতি অম্হাকং পুৰে নিব্বত্তিতোৱ কল্যাণং কৰোথা’’তি. তেনেতে দেৱদূতা নাম জাতা. কম্মকাৰণিকাপি অত্থতো এৱং ৱদন্তি নাম – ‘‘মযং দ্ৱত্তিংস কম্মকাৰণা কৰোন্তা ন ৰুক্খাদীসু কৰোম, তুম্হাদিসেসু সত্তেসুযেৱ কৰোম, ইতি অম্হাকং তুম্হেসু পুৰে কম্মকাৰণাকৰণতোৱ কল্যাণং কৰোথা’’তি. তেনেতেপি দেৱদূতা নাম জাতা.
২৬৬. পঞ্চমং দেৱদূতন্তি এত্থ মতকসত্তো অত্থতো এৱং ৱদতি নাম – ‘‘পস্সথ ভো মং আমকসুসানে ছড্ডিতং উদ্ধুমাতকাদিভাৱং পত্তং, মৰণতোম্হি অপৰিমুত্ততায এদিসো জাতো. ন খো পনাহমেৱ, তুম্হেপি মৰণতো অপৰিমুত্তাৱ. যথেৱ হি ময্হং, এৱং তুম্হাকম্পি মৰণং আগমিস্সতি, ইতি তস্স পুৰে আগমনাৱ কল্যাণং কৰোথা’’তি. তেনেস দেৱদূতো নাম জাতো.
ইমং পন দেৱদূতানুযোগং কো লভতি, কো ন লভতীতি? যেন তাৱ বহুং পাপং কতং, সো গন্ত্ৱা নিৰযে নিব্বত্ততিযেৱ. যেন পন পৰিত্তং পাপকম্মং কতং, সো লভতি. যথা হি সভণ্ডং চোৰং গহেত্ৱা কত্তব্বমেৱ কৰোন্তি, ন ৱিনিচ্ছিনন্তি. অনুৱিজ্জিত্ৱা গহিতং পন ৱিনিচ্ছযট্ঠানং নযন্তি, সো ৱিনিচ্ছযং লভতি. এৱংসম্পদমেতং. পৰিত্তপাপকম্মা হি অত্তনো ধম্মতাযপি সৰন্তি, সাৰিযমানাপি সৰন্তি.
তত্থ দীঘজযন্তদমিড়ো নাম অত্তনো ধম্মতায সৰি. সো কিৰ দমিড়ো সুমনগিৰিৱিহাৰে আকাসচেতিযং ৰত্তপটেন পূজেসি. অথ নিৰযে উস্সদসামন্তে নিব্বত্তো অগ্গিজালসদ্দং সুত্ৱাৱ অত্তনো পূজিতপটং অনুস্সৰি, সো গন্ত্ৱা সগ্গে নিব্বত্তো. অপৰোপি পুত্তস্স দহৰভিক্খুনো খলিসাটকং দেন্তো পাদমূলে ঠপেসি, মৰণকালম্হি পটপটাতি সদ্দে নিমিত্তং গণ্হি, সোপি উস্সদসামন্তে নিব্বত্তো জালসদ্দেন তং সাটকং অনুস্সৰিত্ৱা সগ্গে নিব্বত্তো. এৱং তাৱ অত্তনো ধম্মতায কুসলং কম্মং সৰিত্ৱা সগ্গে নিব্বত্ততীতি.
অত্তনো ধম্মতায অসৰন্তে পন পঞ্চ দেৱদূতে পুচ্ছতি. তত্থ কোচি পঠমেন দেৱদূতেন সৰতি, কোচি দুতিযাদীহি. যো পন পঞ্চহিপি ন সৰতি, তং যমো ৰাজা সযং সাৰেতি. একো কিৰ অমচ্চো সুমনপুপ্ফকুম্ভেন মহাচেতিযং পূজেত্ৱা যমস্স পত্তিং অদাসি, তং অকুসলকম্মেন নিৰযে নিব্বত্তং যমস্স সন্তিকং নযিংসু. তস্মিং পঞ্চহিপি দেৱদূতেহি কুসলে অসৰন্তে যমো সযং ওলোকেন্তো দিস্ৱা – ‘‘ননু ত্ৱং মহাচেতিযং সুমনপুপ্ফকুম্ভেন পূজেত্ৱা ময্হং পত্তিং অদাসী’’তি সাৰেসি, সো তস্মিং কালে সৰিত্ৱা দেৱলোকং গতো. যমো পন সযং ওলোকেত্ৱাপি অপস্সন্তো – ‘‘মহাদুক্খং নাম অনুভৱিস্সতি অযং সত্তো’’তি তুণ্হী হোতি.
২৬৭. মহানিৰযেতি অৱীচিমহানিৰযম্হি. কিং পনস্স পমাণং? অব্ভন্তৰং আযামেন চ ৱিত্থাৰেন চ যোজনসতং হোতি. লোহপথৱী লোহছদনং একেকা চ ভিত্তি নৱনৱযোজনিকা হোতি. পুৰত্থিমায ভিত্তিযা অচ্চি উট্ঠিতা পচ্ছিমং ভিত্তিং গহেত্ৱা তং ৱিনিৱিজ্ঝিত্ৱা পৰতো যোজনসতং গচ্ছতি. সেসদিসাসুপি এসেৱ নযো. ইতি জালপৰিযন্তৱসেন আযামৱিত্থাৰতো অট্ঠাৰসযোজনাধিকানি তীণি যোজনসতানি, পৰিক্খেপতো পন নৱযোজনসতানি চতুপণ্ণাসযোজনানি, সমন্তা পন উস্সদেহি সদ্ধিং দসযোজনসহস্সং হোতি.
২৬৮. উব্ভতং তাদিসমেৱ হোতীতি এত্থ অক্কন্তপদং যাৱ অট্ঠিতো দড়্হং উদ্ধৰিতুমেৱ ন সক্কা. অযং পনেত্থ অত্থো – হেট্ঠতো পট্ঠায ডয্হতি, উপৰিতো পট্ঠায ঝাযতি, ইতি অক্কমনকালে ডয্হমানং পঞ্ঞাযতি, উদ্ধৰণকালে তাদিসমেৱ, তস্মা এৱং ৱুত্তং. বহুসম্পত্তোতি বহূনি ৱস্সসতৱস্সসহস্সানি সম্পত্তো.
কস্মা পনেস নৰকো অৱীচীতি সঙ্খং গতোতি. ৱীচি নাম অন্তৰং ৱুচ্চতি, তত্থ চ অগ্গিজালানং ৱা সত্তানং ৱা দুক্খস্স ৱা অন্তৰং নত্থি. তস্মা সো অৱীচীতি সঙ্খং গতোতি. তস্স হি পুৰত্থিমভিত্তিতো জালা উট্ঠিতা সংসিব্বমানা যোজনসতং গন্ত্ৱা পচ্ছিমভিত্তিং ৱিনিৱিজ্ঝিত্ৱা পৰতো যোজনসতং গচ্ছতি. সেসদিসাসুপি এসেৱ নযো.
ইমেসং ছন্নং জালানং মজ্ঝে নিব্বত্তো দেৱদত্তো, তস্স যোজনসতপ্পমাণো অত্তভাৱো, দ্ৱে পাদা যাৱ গোপ্ফকা লোহপথৱিং পৱিট্ঠা, দ্ৱে হত্থা যাৱ মণিবন্ধা লোহভিত্তিযো পৱিট্ঠা, সীসং যাৱ ভমুকট্ঠিতো লোহছদনে পৱিট্ঠং, অধোভাগেন একং লোহসূলং পৱিসিত্ৱা কাযং ৱিনিৱিজ্ঝন্তং ছদনে পৱিট্ঠং, পাচীনভিত্তিতো নিক্খন্তসূলং হদযং ৱিনিৱিজ্ঝিত্ৱা পচ্ছিমভিত্তিং পৱিট্ঠং, উত্তৰভিত্তিতো নিক্খন্তসূলং ফাসুকা ৱিনিৱিজ্ঝিত্ৱা দক্খিণভিত্তিং পৱিট্ঠং. নিচ্চলে তথাগতম্হি অপৰদ্ধত্তা নিচ্চলোৱ হুত্ৱা পচ্চতীতি কম্মসৰিক্খতায এদিসো জাতো. এৱং জালানং নিৰন্তৰতায অৱীচি নাম.
অব্ভন্তৰে পনস্স যোজনসতিকে ঠানে নাড়িযং কোট্টেত্ৱা পূৰিতপিট্ঠং ৱিয সত্তা নিৰন্তৰা, ‘‘ইমস্মিং ঠানে সত্তো অত্থি, ইমস্মিং নত্থী’’তি ন ৱত্তব্বং, গচ্ছন্তানং ঠিতানং নিসিন্নানং নিপন্নানং অন্তো নত্থি, গচ্ছন্তে ৱা ঠিতে ৱা নিসিন্নে ৱা নিপন্নে ৱা অঞ্ঞমঞ্ঞং ন বাধন্তি. এৱং সত্তানং নিৰন্তৰতায অৱীচি.
কাযদ্ৱাৰে পন ছ উপেক্খাসহগতানি চিত্তানি উপ্পজ্জন্তি, একং দুক্খসহগতং. এৱং সন্তেপি যথা জিৱ্হগ্গে ছ মধুবিন্দূনি ঠপেত্ৱা একস্মিং তম্বলোহবিন্দুম্হি ঠপিতে অনুদহনবলৱতায তদেৱ পঞ্ঞাযতি, ইতৰানি অব্বোহাৰিকানি হোন্তি, এৱং অনুদহনবলৱতায দুক্খমেৱেত্থ নিৰন্তৰং, ইতৰানি অব্বোহাৰিকানীতি. এৱং দুক্খস্স নিৰন্তৰতায অৱীচি.
২৬৯. মহন্তোতি যোজনসতিকো. সো তত্থ পততীতি একো পাদো মহানিৰযে হোতি, একো গূথনিৰযে নিপততি. সূচিমুখাতি সূচিসদিসমুখা, তে হত্থিগীৱপ্পমাণা একদোণিকনাৱাপ্পমাণা ৱা হোন্তি.
কুক্কুলনিৰযোতি যোজনসতপ্পমাণোৱ অন্তো কূটাগাৰমত্তৱিতচ্চিতঅঙ্গাৰপুণ্ণো আদিত্তছাৰিকনিৰযো, যত্থ পতিতপতিতা কুদ্ৰূসকৰাসিম্হি খিত্তফালৱাসিসিলাদীনি ৱিয হেট্ঠিমতলমেৱ গণ্হন্তি.
আৰোপেন্তীতি অযদণ্ডেহি পোথেন্তা আৰোপেন্তি. তেসং আৰোহনকালে তে কণ্টকা অধোমুখা হোন্তি, ওৰোহনকালে উদ্ধংমুখা.
ৱাতেৰিতানীতি কম্মমযেন ৱাতেন চলিতানি. হত্থম্পি ছিন্দন্তীতি ফলকে মংসং ৱিয কোট্টযমানানি ছিন্দন্তি. সচে উট্ঠায পলাযতি, অযোপাকাৰো সমুট্ঠহিত্ৱা পৰিক্খিপতি, হেট্ঠা খুৰধাৰা সমুট্ঠাতি.
খাৰোদকা নদীতি ৱেতৰণী নাম তম্বলোহনদী. তত্থ অযোমযানি খৰৱালিক-পোক্খৰপত্তানি, হেট্ঠা খুৰধাৰা উভোসু তীৰেসু ৱেত্তলতা চ কুসতিণানি চ. সো তত্থ দুক্খা তিব্বা খৰাতি সো তত্থ উদ্ধঞ্চ অধো চ ৱুয্হমানো পোক্খৰপত্তেসু ছিজ্জতি. সিঙ্ঘাটকসণ্ঠানায খৰৱালিকায কণ্টকেহি ৱিজ্ঝিযতি, খুৰধাৰাহি ফালিযতি, উভোসু তীৰেসু কুসতিণেহি ৱিলেখতি, ৱেত্তলতাহি আকড্ঢিযতি, তিক্খসত্তীহি ফালিযতি.
২৭০. তত্তেন অযোসঙ্কুনাতি তেন জিগচ্ছিতোম্হীতি ৱুত্তে মহন্তং লোহপচ্ছিং লোহগুড়ানং পূৰেত্ৱা তং উপগচ্ছন্তি, সো লোহগুড়ভাৱং ঞত্ৱা দন্তে সম্ফুসেতি, অথস্স তে তত্তেন অযোসঙ্কুনা মুখং ৱিৱৰন্তি, তম্বলোহধাৰেহি মহন্তেন লোহকটাহেন তম্বলোহং উপনেত্ৱা এৱমেৱং কৰোন্তি. পুন মহানিৰযেতি এৱং পঞ্চৱিধবন্ধনতো পট্ঠায যাৱ তম্বলোহপানা তম্বলোহপানতো পট্ঠায পুন পঞ্চৱিধবন্ধনাদীনি কাৰেত্ৱা মহানিৰযে পক্খিপন্তি. তত্থ কোচি পঞ্চৱিধবন্ধনেনেৱ মুচ্চতি, কোচি দুতিযেন, কোচি ততিযেন, কোচি তম্বলোহপানেন মুচ্চতি, কম্মে পন অপৰিক্খীণে পুন মহানিৰযে পক্খিপন্তি.
ইদং পন সুত্তং গণ্হন্তো একো দহৰভিক্খু, – ‘‘ভন্তে, এত্তকং দুক্খমনুভৱিতসত্তং পুনপি মহানিৰযে পক্খিপন্তী’’তি আহ. আম, আৱুসো, কম্মে অপৰিক্খীণে পুনপ্পুনং এৱং কৰোন্তীতি. তিট্ঠতু, ভন্তে, উদ্দেসো, কম্মট্ঠানমেৱ কথেথাতি কম্মট্ঠানং কথাপেত্ৱা সোতাপন্নো হুত্ৱা আগম্ম উদ্দেসং অগ্গহেসি. অঞ্ঞেসম্পি ইমস্মিং পদেসে উদ্দেসং ঠপেত্ৱা অৰহত্তং পত্তানং গণনা নত্থি. সব্ববুদ্ধানঞ্চেতং সুত্তং অৱিজহিতমেৱ হোতি.
২৭১. হীনকাযূপগাতি হীনকাযং উপগতা হুত্ৱা. উপাদানেতি তণ্হাদিট্ঠিগহণে. জাতিমৰণসম্ভৱেতি জাতিযা চ মৰণস্স চ কাৰণভূতে. অনুপাদাতি চতূহি উপাদানেহি অনুপাদিযিত্ৱা. জাতিমৰণসঙ্খযেতি জাতিমৰণসঙ্খযসঙ্খাতে নিব্বানে ৱিমুচ্চন্তি.
দিট্ঠধম্মাভিনিব্বুতাতি দিট্ঠধম্মে ইমস্মিংযেৱ অত্তভাৱে সব্বকিলেসনিব্বানেন নিব্বুতা. সব্বদুক্খং উপচ্চগুন্তি সব্বদুক্খাতিক্কন্তা নাম হোন্তি.
পপঞ্চসূদনিযা মজ্ঝিমনিকাযট্ঠকথায
দেৱদূতসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
ততিযৱগ্গৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.