৮. কোসম্বিযসুত্তৱণ্ণনা

৪৯১. এৱং মে সুতন্তি কোসম্বিযসুত্তং. তত্থ কোসম্বিযন্তি এৱংনামকে নগৰে. তস্স কিৰ নগৰস্স আৰামপোক্খৰণীআদীসু তেসু তেসু ঠানেসু কোসম্বৰুক্খাৱ উস্সন্না অহেসুং, তস্মা কোসম্বীতি সঙ্খং অগমাসি. কুসম্বস্স নাম ইসিনো অস্সমতো অৱিদূৰে মাপিতত্তাতিপি একে. ঘোসিতাৰামেতি ঘোসিতসেট্ঠিনা কাৰিতে আৰামে.

পুব্বে কিৰ অদ্দিলৰট্ঠং নাম অহোসি. ততো কোতূহলকো নাম দলিদ্দো ছাতকভযেন সপুত্তদাৰো কেদাৰপৰিচ্ছিন্নং সুভিক্খং ৰট্ঠং গচ্ছন্তো পুত্তং ৱহিতুং অসক্কোন্তো ছড্ডেত্ৱা অগমাসি. মাতা নিৱত্তিত্ৱা তং গহেত্ৱা গতা. তে একং গোপালকগামকং পৱিসিংসু, গোপালকানঞ্চ তদা পহতপাযসো পটিযত্তো হোতি, ততো পাযসং লভিত্ৱা ভুঞ্জিংসু. অথ সো পুৰিসো পহূতপাযসং ভুঞ্জিত্ৱা জিৰাপেতুং অসক্কোন্তো ৰত্তিভাগে কালং কত্ৱা তত্থেৱ সুনখিযা কুচ্ছিম্হি পটিসন্ধিং গহেত্ৱা কুক্কুৰো জাতো. সো গোপালকস্স পিযো অহোসি মনাপো, গোপালকো চ পচ্চেকবুদ্ধং উপট্ঠাসি. পচ্চেকবুদ্ধোপি ভত্তকিচ্চাৱসানে কুক্কুৰস্স একং পিণ্ডং দেতি. সো পচ্চেকবুদ্ধে সিনেহং উপ্পাদেত্ৱা গোপালকেন সদ্ধিং পণ্ণসালম্পি গচ্ছতি.

সো গোপালকে অসন্নিহিতে ভত্তৱেলায সযমেৱ গন্ত্ৱা কালাৰোচনত্থং পণ্ণসালদ্ৱাৰে ভুস্সতি, অন্তৰামগ্গেপি চণ্ডমিগে দিস্ৱা ভুস্সিত্ৱা পলাপেতি. সো পচ্চেকবুদ্ধে মুদুকেন চিত্তেন কালং কত্ৱা দেৱলোকে নিব্বত্তি. তত্ৰস্স ঘোসকদেৱপুত্তোত্ৱেৱ নামং অহোসি. সো দেৱলোকতো চৱিত্ৱা কোসম্বিযং একস্মিং কুলঘৰে নিব্বত্তি. তং অপুত্তকো সেট্ঠি তস্স মাতাপিতূনং ধনং দত্ৱা পুত্তং কত্ৱা অগ্গহেসি. অথ সো অত্তনো পুত্তে জাতে সত্তক্খত্তুং মাৰাপেতুং উপক্কমি. সো পুঞ্ঞৱন্ততায সত্তসুপি ঠানেসু মৰণং অপ্পত্ৱা অৱসানে একায সেট্ঠিধীতায ৱেয্যত্তিযেন লদ্ধজীৱিকো অপৰভাগে পিতুঅচ্চযেন সেট্ঠিট্ঠানং পত্ৱা ঘোসিতসেট্ঠি নাম জাতো. অঞ্ঞেপি কোসম্বিযং কুক্কুটসেট্ঠি পাৱাৰিকসেট্ঠীতি দ্ৱে সেট্ঠিনো সন্তি. ইমেহি সদ্ধিং তযো অহেসুং.

তেন চ সমযেন তেসং সহাযকানং সেট্ঠীনং কুলূপকা পঞ্চসতা ইসযো পব্বতপাদে ৱসিংসু. তে কালেন কালং লোণম্বিলসেৱনত্থায মনুস্সপথং আগচ্ছন্তি. অথেকস্মিং ৱাৰে গিম্হসমযে মনুস্সপথং আগচ্ছন্তা নিৰুদকমহাকন্তাৰং অতিক্কমিত্ৱা কন্তাৰপৰিযোসানে মহন্তং নিগ্ৰোধৰুক্খং দিস্ৱা চিন্তেসুং – ‘‘যাদিসো অযং ৰুক্খো, অদ্ধা এত্থ মহেসক্খায দেৱতায ভৱিতব্বং, সাধু ৱতস্স, সচে নো পানীযং ৱা ভোজনীযং ৱা দদেয্যা’’তি. দেৱতা ইসীনং অজ্ঝাসযং ৱিদিত্ৱা ইমেসং সঙ্গহং কৰিস্সামীতি অত্তনো আনুভাৱেন ৱিটপন্তৰতো নঙ্গলসীসমত্তং উদকধাৰং পৱত্তেসি. ইসিগণো ৰজতক্খন্ধসদিসং উদকৱট্টিং দিস্ৱা অত্তনো ভাজনেহি উদকং গহেত্ৱা পৰিভোগং কত্ৱা চিন্তেসি – ‘‘দেৱতায অম্হাকং পৰিভোগউদকং দিন্নং, ইদং পন অগামকং মহাঅৰঞ্ঞং, সাধু ৱতস্স, সচে নো আহাৰম্পি দদেয্যা’’তি. দেৱতা ইসীনং উপসংকপ্পনৱসেন দিব্বানি যাগুখজ্জকাদীনি দত্ৱা সন্তপ্পেসি. ইসযো চিন্তযিংসু – ‘‘দেৱতায অম্হাকং পৰিভোগউদকম্পি ভোজনম্পি সব্বং দিন্নং, সাধু ৱতস্স, সচে নো অত্তানং দস্সেয্যা’’তি.

দেৱতা তেসং অজ্ঝাসযং ৱিদিত্ৱা উপড্ঢকাযং দস্সেসি. তে আহংসু – ‘‘দেৱতে, মহতী তে সম্পত্তি, কিং কম্মং কত্ৱা ইমং সম্পত্তিং অধিগতাসী’’তি? ভন্তে, নাতিমহন্তং পৰিত্তকং কম্মং কত্ৱাতি. উপড্ঢউপোসথকম্মং নিস্সায হি দেৱতায সা সম্পত্তি লদ্ধা.

অনাথপিণ্ডিকস্স কিৰ গেহে অযং দেৱপুত্তো কম্মকাৰো অহোসি. সেট্ঠিস্স হি গেহে উপোসথদিৱসেসু অন্তমসো দাসকম্মকাৰে উপাদায সব্বো জনো উপোসথিকো হোতি. একদিৱসং অযং কম্মকাৰো এককোৱ পাতো উট্ঠায কম্মন্তং গতো. মহাসেট্ঠি নিৱাপং লভনমনুস্সে সল্লক্খেন্তো এতস্সেৱেকস্স অৰঞ্ঞং গতভাৱং ঞত্ৱা অস্স সাযমাসত্থায নিৱাপং অদাসি. ভত্তকাৰিকা দাসী একস্সেৱ ভত্তং পচিত্ৱা অৰঞ্ঞতো আগতস্স ভত্তং ৱড্ঢেত্ৱা অদাসি, কম্মকাৰো আহ – ‘‘অঞ্ঞেসু দিৱসেসু ইমস্মিং কালে গেহং একসদ্দং অহোসি, অজ্জ অতিৱিয সন্নিসিন্নং, কিং নু খো এত’’ন্তি? তস্স সা আচিক্খি – ‘‘অজ্জ ইমস্মিং গেহে সব্বে মনুস্সা উপোসথিকা, মহাসেট্ঠি তুয্হেৱেকস্স নিৱাপং অদাসী’’তি. এৱং অম্মাতি? আম সামীতি. ইমস্মিং কালে উপোসথং সমাদিন্নস্স উপোসথকম্মং হোতি ন হোতীতি মহাসেট্ঠিং পুচ্ছ অম্মাতি? তায গন্ত্ৱা পুচ্ছিতো মহাসেট্ঠি আহ – ‘‘সকলউপোসথকম্মং ন হোতি, উপড্ঢকম্মং পন হোতি, উপোসথিকো হোতূ’’তি. কম্মকাৰো ভত্তং অভুঞ্জিত্ৱা মুখং ৱিক্খালেত্ৱা উপোসথিকো হুত্ৱা ৱসনট্ঠানং গন্ত্ৱা নিপজ্জি. তস্স আহাৰপৰিক্খীণকাযস্স ৰত্তিং ৱাতো কুপ্পি. সো পচ্চূসসমযে কালং কত্ৱা উপড্ঢউপোসথকম্মনিস্সন্দেন মহাৱট্টনিঅটৱিযং নিগ্ৰোধৰুক্খে দেৱপুত্তো হুত্ৱা নিব্বত্তি. সো তং পৱত্তিং ইসীনং আৰোচেসি.

ইসযো তুম্হেহি মযং বুদ্ধো, ধম্মো, সঙ্ঘোতি অসুতপুব্বং সাৱিতা, উপ্পন্নো নু খো লোকে বুদ্ধোতি? আম, ভন্তে, উপ্পন্নোতি. ইদানি কুহিং ৱসতীতি? সাৱত্থিং নিস্সায জেতৱনে, ভন্তেতি. ইসযো তিট্ঠথ তাৱ তুম্হে মযং সত্থাৰং পস্সিস্সামাতি হট্ঠতুট্ঠা নিক্খমিত্ৱা অনুপুব্বেন কোসম্বিনগৰং সম্পাপুণিংসু. মহাসেট্ঠিনো, ‘‘ইসযো আগতা’’তি পচ্চুগ্গমনং কত্ৱা, ‘‘স্ৱে অম্হাকং ভিক্খং গণ্হথ, ভন্তে’’তি নিমন্তেত্ৱা পুনদিৱসে ইসিগণস্স মহাদানং অদংসু. ইসযো ভুঞ্জিত্ৱাৱ গচ্ছামাতি আপুচ্ছিংসু. তুম্হে, ভন্তে, অঞ্ঞস্মিং কালে একম্পি মাসং দ্ৱেপি তযোপি চত্তাৰোপি মাসে ৱসিত্ৱা গচ্ছথ. ইমস্মিং পন ৱাৰে হিয্যো আগন্ত্ৱা অজ্জেৱ গচ্ছামাতি ৱদথ, কিমিদন্তি? আম গহপতযো বুদ্ধো লোকে উপ্পন্নো, ন খো পন সক্কা জীৱিতন্তৰাযো ৱিদিতুং, তেন মযং তুৰিতা গচ্ছামাতি. তেন হি, ভন্তে, মযম্পি গচ্ছাম, অম্হেহি সদ্ধিংযেৱ গচ্ছথাতি. তুম্হে অগাৰিযা নাম মহাজটা, তিট্ঠথ তুম্হে, মযং পুৰেতৰং গমিস্সামাতি নিক্খমিত্ৱা একস্মিং ঠানে দ্ৱেপি দিৱসানি অৱসিত্ৱা তুৰিতগমনেনেৱ সাৱত্থিং পত্ৱা জেতৱনৱিহাৰে সত্থু সন্তিকমেৱ অগমংসু. সত্থু মধুৰধম্মকথং সুত্ৱা সব্বেৱ পব্বজিত্ৱা অৰহত্তং পাপুণিংসু.

তেপি তযো সেট্ঠিনো পঞ্চহি পঞ্চহি সকটসতেহি সপ্পিমধুফাণিতাদীনি চেৱ পট্টুন্নদুকূলাদীনি চ আদায কোসম্বিতো নিক্খমিত্ৱা অনুপুব্বেন সাৱত্থিং পত্ৱা জেতৱনসামন্তে খন্ধাৱাৰং বন্ধিত্ৱা সত্থু সন্তিকং গন্ত্ৱা ৱন্দিত্ৱা পটিসন্থাৰং কত্ৱা একমন্তং নিসীদিংসু. সত্থা তিণ্ণম্পি সহাযকানং মধুৰধম্মকথং কথেসি. তে বলৱসোমনস্সজাতা সত্থাৰং নিমন্তেত্ৱা পুনদিৱসে মহাদানং অদংসু. পুন নিমন্তেত্ৱা পুনদিৱসেতি এৱং অড্ঢমাসং দানং দত্ৱা, ‘‘অম্হাকং জনপদং আগমনায পটিঞ্ঞং দেথা’’তি পাদমূলে নিপজ্জিংসু. ভগৱা, ‘‘সুঞ্ঞাগাৰে খো গহপতযো তথাগতা অভিৰমন্তী’’তি আহ. এত্তাৱতা পটিঞ্ঞা দিন্না নাম হোতীতি গহপতযো সল্লক্খেত্ৱা দিন্না নো ভগৱতা পটিঞ্ঞাতি দসবলং ৱন্দিত্ৱা নিক্খমিত্ৱা অন্তৰামগ্গে যোজনে যোজনে ঠানে ৱিহাৰং কাৰেত্ৱা অনুপুব্বেন কোসম্বিং পত্ৱা, ‘‘লোকে বুদ্ধো উপ্পন্নো’’তি কথযিংসু. তযোপি জনা অত্তনো অত্তনো আৰামে মহন্তং ধনপৰিচ্চাগং কত্ৱা ভগৱতো ৱসনত্থায ৱিহাৰে কাৰাপযিংসু. তত্থ কুক্কুটসেট্ঠিনা কাৰিতো কুক্কুটাৰামো নাম অহোসি. পাৱাৰিকসেট্ঠিনা অম্বৱনে কাৰিতো পাৱাৰিকম্বৱনো নাম অহোসি. ঘোসিতেন কাৰিতো ঘোসিতাৰামো নাম অহোসি. তং সন্ধায ৱুত্তং – ‘‘ঘোসিতসেট্ঠিনা কাৰিতে আৰামে’’তি.

ভণ্ডনজাতাতিআদীসু কলহস্স পুব্বভাগো ভণ্ডনং নাম, তং জাতং এতেসন্তি ভণ্ডনজাতা. হত্থপৰামাসাদিৱসেন মত্থকং পত্তো কলহো জাতো এতেসন্তি কলহজাতা. ৱিৰুদ্ধভূতং ৱাদন্তি ৱিৱাদং, তং আপন্নাতি ৱিৱাদাপন্না. মুখসত্তীহীতি ৱাচাসত্তীহি. ৱিতুদন্তাতি ৱিজ্ঝন্তা. তে ন চেৱ অঞ্ঞমঞ্ঞং সঞ্ঞাপেন্তি ন চ সঞ্ঞত্তিং উপেন্তীতি তে অত্থঞ্চ কাৰণঞ্চ দস্সেত্ৱা নেৱ অঞ্ঞমঞ্ঞং জানাপেন্তি. সচেপি সঞ্ঞাপেতুং আৰভন্তি, তথাপি সঞ্ঞত্তিং ন উপেন্তি, জানিতুং ন ইচ্ছন্তীতি অত্থো. নিজ্ঝত্তিযাপি এসেৱ নযো. এত্থ চ নিজ্ঝত্তীতি সঞ্ঞত্তিৱেৱচনমেৱেতং. কস্মা পনেতে ভণ্ডনজাতা অহেসুন্তি? অপ্পমত্তকেন কাৰণেন.

দ্ৱে কিৰ ভিক্খূ একস্মিং আৱাসে ৱসন্তি ৱিনযধৰো চ সুত্তন্তিকো চ. তেসু সুত্তন্তিকো ভিক্খু একদিৱসং ৱচ্চকুটিং পৱিট্ঠো আচমনউদকাৱসেসং ভাজনে ঠপেত্ৱাৱ নিক্খমি. ৱিনযধৰো পচ্ছা পৱিট্ঠো তং উদকং দিস্ৱা নিক্খমিত্ৱা তং ভিক্খুং পুচ্ছি, আৱুসো, তযা ইদং উদকং ঠপিতন্তি? আম, আৱুসোতি. ত্ৱমেত্থ আপত্তিভাৱং ন জানাসীতি? আম ন জানামীতি. হোতি, আৱুসো, এত্থ আপত্তীতি. সচে হোতি দেসেস্সামীতি. সচে পন তে, আৱুসো, অসঞ্চিচ্চ অসতিযা কতং, নত্থি তে আপত্তীতি. সো তস্সা আপত্তিযা অনাপত্তিদিট্ঠি অহোসি.

ৱিনযধৰো অত্তনো নিস্সিতকানং, ‘‘অযং সুত্তন্তিকো আপত্তিং আপজ্জমানোপি ন জানাতী’’তি আৰোচেসি. তে তস্স নিস্সিতকে দিস্ৱা – ‘‘তুম্হাকং উপজ্ঝাযো আপত্তিং আপজ্জিত্ৱাপি আপত্তিভাৱং ন জানাতী’’তি আহংসু. তে গন্ত্ৱা অত্তনো উপজ্ঝাযস্স আৰোচেসুং. সো এৱমাহ – ‘‘অযং ৱিনযধৰো পুব্বে ‘অনাপত্তী’তি ৱত্ৱা ইদানি ‘আপত্তী’তি ৱদতি, মুসাৱাদী এসো’’তি. তে গন্ত্ৱা, ‘‘তুম্হাকং উপজ্ঝাযো মুসাৱাদী’’তি এৱং অঞ্ঞমঞ্ঞং কলহং ৱড্ঢযিংসু, তং সন্ধাযেতং ৱুত্তং.

ভগৱন্তং এতদৱোচাতি এতং, ‘‘ইধ, ভন্তে, কোসম্বিযং ভিক্খূ ভণ্ডনজাতা’’তিআদিৱচনং অৱোচ. তঞ্চ খো নেৱ পিযকম্যতায ন ভেদাধিপ্পাযেন, অথ খো অত্থকামতায হিতকামতায. সামগ্গিকাৰকো কিৰেস ভিক্খু, তস্মাস্স এতদহোসি – ‘‘যথা ইমে ভিক্খূ ৱিৱাদং আৰদ্ধা, ন সক্কা মযা, নাপি অঞ্ঞেন ভিক্খুনা সমগ্গা কাতুং, অপ্পেৱ নাম সদেৱকে লোকে অপ্পটিপুগ্গলো ভগৱা সযং ৱা গন্ত্ৱা, অত্তনো ৱা সন্তিকং পক্কোসাপেত্ৱা এতেসং ভিক্খূনং খন্তিমেত্তাপটিসংযুত্তং সাৰণীযধম্মদেসনং কথেত্ৱা সামগ্গিং কৰেয্যা’’তি অত্থকামতায হিতকামতায গন্ত্ৱা অৱোচ.

৪৯২. ছযিমে, ভিক্খৱে, ধম্মা সাৰণীযাতি হেট্ঠা কলহভণ্ডনৱসেন দেসনা আৰদ্ধা. ইমস্মিং ঠানে ছ সাৰণীযা ধম্মা আগতাতি এৱমিদং কোসম্বিযসুত্তং যথানুসন্ধিনাৱ গতং হোতি. তত্থ সাৰণীযাতি সৰিতব্বযুত্তা অদ্ধানে অতিক্কন্তেপি ন পমুস্সিতব্বা. যো তে ধম্মে পূৰেতি, তং সব্ৰহ্মচাৰীনং পিযং কৰোন্তীতি পিযকৰণা. গৰুং কৰোন্তীতি গৰুকৰণা. সঙ্গহাযাতি সঙ্গহণত্থায. অৱিৱাদাযাতি অৱিৱাদনত্থায. সামগ্গিযাতি সমগ্গভাৱত্থায. একীভাৱাযাতি একীভাৱত্থায নিন্নানাকৰণায. সংৱত্তন্তীতি ভৱন্তি. মেত্তং কাযকম্মন্তি মেত্তচিত্তেন কত্তব্বং কাযকম্মং. ৱচীকম্মমনোকম্মেসুপি এসেৱ নযো. ইমানি ভিক্খূনং ৱসেন আগতানি, গিহীসুপি লব্ভন্তিযেৱ. ভিক্খূনঞ্হি মেত্তচিত্তেন আভিসমাচাৰিকধম্মপূৰণং মেত্তং কাযকম্মং নাম. গিহীনং চেতিযৱন্দনত্থায বোধিৱন্দনত্থায সঙ্ঘনিমন্তনত্থায গমনং গামং পিণ্ডায পৱিট্ঠে ভিক্খূ দিস্ৱা পচ্চুগ্গমনং পত্তপটিগ্গহণং আসনপঞ্ঞাপনং অনুগমনন্তি এৱমাদিকং মেত্তং কাযকম্মং নাম.

ভিক্খূনং মেত্তচিত্তেন আচাৰপঞ্ঞত্তিসিক্খাপদং, কম্মট্ঠানকথনং ধম্মদেসনা তেপিটকম্পি বুদ্ধৱচনং মেত্তং ৱচীকম্মং নাম. গিহীনঞ্চ, ‘‘চেতিযৱন্দনত্থায গচ্ছাম, বোধিৱন্দনত্থায গচ্ছাম, ধম্মস্সৱনং কৰিস্সাম, পদীপমালাপুপ্ফপূজং কৰিস্সাম, তীণি সুচৰিতানি সমাদায ৱত্তিস্সাম, সলাকভত্তাদীনি দস্সাম, ৱস্সাৱাসিকং দস্সাম, অজ্জ সঙ্ঘস্স চত্তাৰো পচ্চযে দস্সাম, সঙ্ঘং নিমন্তেত্ৱা খাদনীযাদীনি সংৱিদহথ, আসনানি পঞ্ঞাপেথ, পানীযং উপট্ঠপেথ, সঙ্ঘং পচ্চুগ্গন্ত্ৱা আনেথ, পঞ্ঞত্তাসনে নিসীদাপেত্ৱা ছন্দজাতা উস্সাহজাতা ৱেয্যাৱচ্চং কৰোথা’’তিআদিকথনকালে মেত্তং ৱচীকম্মং নাম.

ভিক্খূনং পাতোৱ উট্ঠায সৰীৰপটিজগ্গনং চেতিযঙ্গণৱত্তাদীনি চ কত্ৱা ৱিৱিত্তাসনে নিসীদিত্ৱা, ‘‘ইমস্মিং ৱিহাৰে ভিক্খূ সুখী হোন্তু, অৱেৰা অব্যাপজ্ঝা’’তি চিন্তনং মেত্তং মনোকম্মং নাম. গিহীনং ‘‘অয্যা সুখী হোন্তু, অৱেৰা অব্যাপজ্ঝা’’তি চিন্তনং মেত্তং মনোকম্মং নাম.

আৱি চেৱ ৰহো চাতি সম্মুখা চ পৰম্মুখা চ. তত্থ নৱকানং চীৱৰকম্মাদীসু সহাযভাৱূপগমনং সম্মুখা মেত্তং কাযকম্মং নাম. থেৰানং পন পাদধোৱনৱন্দনবীজনদানাদিভেদম্পি সব্বং সামীচিকম্মং সম্মুখা মেত্তং কাযকম্মং নাম. উভযেহিপি দুন্নিক্খিত্তানং দাৰুভণ্ডাদীনং তেসু অৱমঞ্ঞং অকত্ৱা অত্তনা দুন্নিক্খিত্তানং ৱিয পটিসামনং পৰম্মুখা মেত্তং কাযকম্মং নাম. দেৱত্থেৰো তিস্সত্থেৰোতি এৱং পগ্গয্হ ৱচনং সম্মুখা মেত্তং ৱচীকম্মং নাম. ৱিহাৰে অসন্তং পন পৰিপুচ্ছন্তস্স, কুহিং অম্হাকং দেৱত্থেৰো, অম্হাকং তিস্সত্থেৰো কদা নু খো আগমিস্সতীতি এৱং মমাযনৱচনং পৰম্মুখা মেত্তং ৱচীকম্মং নাম. মেত্তাসিনেহসিনিদ্ধানি পন নযনানি উম্মীলেত্ৱা সুপ্পসন্নেন মুখেন ওলোকনং সম্মুখা মেত্তং মনোকম্মং নাম. দেৱত্থেৰো, তিস্সত্থেৰো অৰোগো হোতু অপ্পাবাধোতি সমন্নাহৰণং পৰম্মুখা মেত্তং মনোকম্মং নাম.

লাভাতি চীৱৰাদযো লদ্ধপচ্চযা. ধম্মিকাতি কুহনাদিভেদং মিচ্ছাজীৱং ৱজ্জেত্ৱা ধম্মেন সমেন ভিক্খাচৰিযৱত্তেন উপ্পন্না. অন্তমসো পত্তপৰিযাপন্নমত্তম্পীতি পচ্ছিমকোটিযা পত্তে পৰিযাপন্নং পত্তস্স অন্তোগতং দ্ৱত্তিকটচ্ছুভিক্খামত্তম্পি. অপ্পটিৱিভত্তভোগীতি এত্থ দ্ৱে পটিৱিভত্তানি নাম আমিসপটিৱিভত্তং পুগ্গলপটিৱিভত্তঞ্চ. তত্থ, ‘‘এত্তকং দস্সামি, এত্তকং ন দস্সামী’’তি এৱং চিত্তেন ৱিভজনং আমিসপটিৱিভত্তং নাম. ‘‘অসুকস্স দস্সামি, অসুকস্স ন দস্সামী’’তি এৱং চিত্তেন ৱিভজনং পন পুগ্গলপটিৱিভত্তং নাম. তদুভযম্পি অকত্ৱা যো অপ্পটিৱিভত্তং ভুঞ্জতি, অযং অপ্পটিৱিভত্তভোগী নাম.

সীলৱন্তেহি সব্ৰহ্মচাৰীহি সাধাৰণভোগীতি এত্থ সাধাৰণভোগিনো ইদং লক্খণং, যং যং পণীতং লব্ভতি, তং তং নেৱ লাভেন লাভং জিগীসনামুখেন গিহীনং দেতি, ন অত্তনা পৰিভুঞ্জতি; পটিগ্গণ্হন্তোৱ সঙ্ঘেন সাধাৰণং হোতূতি গহেত্ৱা গণ্ডিং পহৰিত্ৱা পৰিভুঞ্জিতব্বং সঙ্ঘসন্তকং ৱিয পস্সতি. ইদং পন সাৰণীযধম্মং কো পূৰেতি, কো ন পূৰেতীতি? দুস্সীলো তাৱ ন পূৰেতি. ন হি তস্স সন্তকং সীলৱন্তা গণ্হন্তি. পৰিসুদ্ধসীলো পন ৱত্তং অখণ্ডেন্তো পূৰেতি.

তত্ৰিদং ৱত্তং – যো হি ওদিস্সকং কত্ৱা মাতু ৱা পিতু ৱা আচৰিযুপজ্ঝাযাদীনং ৱা দেতি, সো দাতব্বং দেতি, সাৰণীযধম্মো পনস্স ন হোতি, পলিবোধজগ্গনং নাম হোতি. সাৰণীযধম্মো হি মুত্তপলিবোধস্সেৱ ৱট্টতি, তেন পন ওদিস্সকং দেন্তেন গিলানগিলানুপট্ঠাকআগন্তুকগমিকানঞ্চেৱ নৱপব্বজিতস্স চ সঙ্ঘাটিপত্তগ্গহণং অজানন্তস্স দাতব্বং. এতেসং দত্ৱা অৱসেসং থেৰাসনতো পট্ঠায থোকং থোকং অদত্ৱা যো যত্তকং গণ্হাতি, তস্স তত্তকং দাতব্বং. অৱসিট্ঠে অসতি পুন পিণ্ডায চৰিত্ৱা থেৰাসনতো পট্ঠায যং যং পণীতং, তং তং দত্ৱা সেসং পৰিভুঞ্জিতব্বং, ‘‘সীলৱন্তেহী’’তি ৱচনতো দুস্সীলস্স অদাতুম্পি ৱট্টতি.

অযং পন সাৰণীযধম্মো সুসিক্খিতায পৰিসায সুপূৰো হোতি, নো অসিক্খিতায পৰিসায. সুসিক্খিতায হি পৰিসায যো অঞ্ঞতো লভতি, সো ন গণ্হাতি, অঞ্ঞতো অলভন্তোপি পমাণযুত্তমেৱ গণ্হাতি, ন অতিৰেকং. অযঞ্চ পন সাৰণীযধম্মো এৱং পুনপ্পুনং পিণ্ডায চৰিত্ৱা লদ্ধং লদ্ধং দেন্তস্সাপি দ্ৱাদসহি ৱস্সেহি পূৰতি, ন ততো ওৰং. সচে হি দ্ৱাদসমেপি ৱস্সে সাৰণীযধম্মপূৰকো পিণ্ডপাতপূৰং পত্তং আসনসালাযং ঠপেত্ৱা নহাযিতুং গচ্ছতি, সঙ্ঘত্থেৰো চ কস্সেসো পত্তোতি? সাৰণীযধম্মপূৰকস্সাতি ৱুত্তে – ‘‘আহৰথ ন’’ন্তি সব্বং পিণ্ডপাতং ৱিচাৰেত্ৱা ভুঞ্জিত্ৱা চ ৰিত্তপত্তং ঠপেতি. অথ সো ভিক্খু ৰিত্তপত্তং দিস্ৱা, ‘‘ময্হং অসেসেত্ৱাৱ পৰিভুঞ্জিংসূ’’তি দোমনস্সং উপ্পাদেতি, সাৰণীযধম্মো ভিজ্জতি, পুন দ্ৱাদস ৱস্সানি পূৰেতব্বো হোতি, তিত্থিযপৰিৱাসসদিসো হেস. সকিং খণ্ডে জাতে পুন পূৰেতব্বোৱ. যো পন, ‘‘লাভা ৱত মে, সুলদ্ধং ৱত মে, যস্স মে পত্তগতং অনাপুচ্ছাৱ সব্ৰহ্মচাৰী পৰিভুঞ্জন্তী’’তি সোমনস্সং জনেতি, তস্স পুণ্ণো নাম হোতি.

এৱং পূৰিতসাৰণীযধম্মস্স পন নেৱ ইস্সা, ন মচ্ছৰিযং হোতি, সো মনুস্সানং পিযো হোতি, সুলভপচ্চযো; পত্তগতমস্স দীযমানম্পি ন খীযতি, ভাজনীযভণ্ডট্ঠানে অগ্গভণ্ডং লভতি, ভযে ৱা ছাতকে ৱা সম্পত্তে দেৱতা উস্সুক্কং আপজ্জন্তি.

তত্ৰিমানি ৱত্থূনি – লেণগিৰিৱাসী তিস্সত্থেৰো কিৰ মহাগিৰিগামং উপনিস্সায ৱসতি. পঞ্ঞাস মহাথেৰা নাগদীপং চেতিযৱন্দনত্থায গচ্ছন্তা গিৰিগামে পিণ্ডায চৰিত্ৱা কিঞ্চি অলদ্ধা নিক্খমিংসু. থেৰো পৱিসন্তো তে দিস্ৱা পুচ্ছি – ‘‘লদ্ধং, ভন্তে’’তি? ৱিচৰিম্হা, আৱুসোতি. সো অলদ্ধভাৱং ঞত্ৱা আহ – ‘‘যাৱাহং, ভন্তে, আগচ্ছামি, তাৱ ইধেৱ হোথা’’তি. মযং, আৱুসো, পঞ্ঞাস জনা পত্ততেমনমত্তম্পি ন লভিম্হাতি. নেৱাসিকা নাম, ভন্তে, পটিবলা হোন্তি, অলভন্তাপি ভিক্খাচাৰমগ্গসভাৱং জানন্তীতি. থেৰা আগমিংসু. থেৰো গামং পাৱিসি. ধুৰগেহেযেৱ মহাউপাসিকা খীৰভত্তং সজ্জেত্ৱা থেৰং ওলোকযমানা ঠিতা থেৰস্স দ্ৱাৰং সম্পত্তস্সেৱ পত্তং পূৰেত্ৱা অদাসি. সো তং আদায থেৰানং সন্তিকং গন্ত্ৱা, ‘‘গণ্হথ, ভন্তে’’তি সঙ্ঘত্থেৰমাহ. থেৰো, ‘‘অম্হেহি এত্তকেহি কিঞ্চি ন লদ্ধং, অযং সীঘমেৱ গহেত্ৱা আগতো, কিং নু খো’’তি সেসানং মুখং ওলোকেসি. থেৰো ওলোকনাকাৰেনেৱ ঞত্ৱা – ‘‘ধম্মেন সমেন লদ্ধপিণ্ডপাতো, নিক্কুক্কুচ্চা গণ্হথ ভন্তে’’তিআদিতো পট্ঠায সব্বেসং যাৱদত্থং দত্ৱা অত্তনাপি যাৱদত্থং ভুঞ্জি.

অথ নং ভত্তকিচ্চাৱসানে থেৰা পুচ্ছিংসু – ‘‘কদা, আৱুসো, লোকুত্তৰধম্মং পটিৱিজ্ঝী’’তি? নত্থি মে, ভন্তে, লোকুত্তৰধম্মোতি. ঝানলাভীসি, আৱুসোতি? এতম্পি মে, ভন্তে, নত্থীতি. ননু, আৱুসো, পাটিহাৰিযন্তি? সাৰণীযধম্মো মে, ভন্তে, পূৰিতো, তস্স মে ধম্মস্স পূৰিতকালতো পট্ঠায সচেপি ভিক্খুসতসহস্সং হোতি, পত্তগতং ন খীযতীতি. সাধু সাধু, সপ্পুৰিস, অনুচ্ছৱিকমিদং তুয্হন্তি. ইদং তাৱ পত্তগতং ন খীযতীতি এত্থ ৱত্থু.

অযমেৱ পন থেৰো চেতিযপব্বতে গিৰিভণ্ডমহাপূজায দানট্ঠানং গন্ত্ৱা, ‘‘ইমস্মিং ঠানে কিং ৱৰভণ্ড’’ন্তি পুচ্ছতি. দ্ৱে সাটকা, ভন্তেতি. এতে ময্হং পাপুণিস্সন্তীতি. তং সুত্ৱা অমচ্চো ৰঞ্ঞো আৰোচেসি – ‘‘একো দহৰো এৱং ৱদতী’’তি. ‘‘দহৰস্সেৱং চিত্তং, মহাথেৰানং পন সুখুমসাটকা ৱট্টন্তী’’তি ৱত্ৱা, ‘‘মহাথেৰানং দস্সামী’’তি ঠপেসি. তস্স ভিক্খুসঙ্ঘে পটিপাটিযা ঠিতে দেন্তস্স মত্থকে ঠপিতাপি তে সাটকা হত্থং নাৰোহন্তি, অঞ্ঞেৱ আৰোহন্তি. দহৰস্স দানকালে পন হত্থং আৰুড়্হা. সো তস্স হত্থে ঠপেত্ৱা অমচ্চস্স মুখং ওলোকেত্ৱা দহৰং নিসীদাপেত্ৱা দানং দত্ৱা সঙ্ঘং ৱিস্সজ্জেত্ৱা দহৰস্স সন্তিকে নিসীদিত্ৱা, ‘‘কদা, ভন্তে, ইমং ধম্মং পটিৱিজ্ঝিত্থা’’তি আহ. সো পৰিযাযেনপি অসন্তং অৱদন্তো, ‘‘নত্থি ময্হং, মহাৰাজ, লোকুত্তৰধম্মো’’তি আহ. ননু, ভন্তে, পুব্বেৱ অৱচুত্থাতি? আম, মহাৰাজ, সাৰণীযধম্মপূৰকো অহং, তস্স মে ধম্মস্স পূৰিতকালতো পট্ঠায ভাজনীযভণ্ডট্ঠানে অগ্গভণ্ডং পাপুণাতীতি. সাধু সাধু, ভন্তে, অনুচ্ছৱিকমিদং তুম্হাকন্তি ৱন্দিত্ৱা পক্কামি. ইদং ভাজনীযভণ্ডট্ঠানে অগ্গভণ্ডং পাপুণাতীতি এত্থ ৱত্থু.

ব্ৰাহ্মণতিস্সভযে পন ভাতৰগামৱাসিনো নাগত্থেৰিযা অনাৰোচেত্ৱাৱ পলাযিংসু. থেৰী পচ্চূসকালে, ‘‘অতিৱিয অপ্পনিগ্ঘোসো গামো, উপধাৰেথ তাৱা’’তি দহৰভিক্খুনিযো আহ. তা গন্ত্ৱা সব্বেসং গতভাৱং ঞত্ৱা আগম্ম থেৰিযা আৰোচেসুং. সা সুত্ৱা, ‘‘মা তুম্হে তেসং গতভাৱং চিন্তযিত্থ, অত্তনো উদ্দেসপৰিপুচ্ছাযোনিসোমনসিকাৰেসুযেৱ যোগং কৰোথা’’তি ৱত্ৱা ভিক্খাচাৰৱেলায পাৰুপিত্ৱা অত্তদ্ৱাদসমা গামদ্ৱাৰে নিগ্ৰোধৰুক্খমূলে অট্ঠাসি. ৰুক্খে অধিৱত্থা দেৱতা দ্ৱাদসন্নম্পি ভিক্খুনীনং পিণ্ডপাতং দত্ৱা, ‘‘অয্যে, অঞ্ঞত্থ মা গচ্ছথ, নিচ্চং ইধেৱ এথা’’তি আহ. থেৰিযা পন কনিট্ঠভাতা নাগত্থেৰো নাম অত্থি. সো, ‘‘মহন্তং ভযং, ন সক্কা ইধ যাপেতুং, পৰতীৰং গমিস্সামাতি অত্তদ্ৱাদসমোৱ অত্তনো ৱসনট্ঠানা নিক্খন্তো থেৰিং দিস্ৱা গমিস্সামী’’তি ভাতৰগামং আগতো. থেৰী, ‘‘থেৰা আগতা’’তি সুত্ৱা তেসং সন্তিকং গন্ত্ৱা, কিং অয্যাতি পুচ্ছি. সো তং পৱত্তিং আচিক্খি. সা, ‘‘অজ্জ একদিৱসং ৱিহাৰেযেৱ ৱসিত্ৱা স্ৱেৱ গমিস্সথা’’তি আহ. থেৰা ৱিহাৰং অগমংসু.

থেৰী পুনদিৱসে ৰুক্খমূলে পিণ্ডায চৰিত্ৱা থেৰং উপসঙ্কমিত্ৱা, ‘‘ইমং পিণ্ডপাতং পৰিভুঞ্জথা’’তি আহ. থেৰো, ‘‘ৱট্টিস্সতি থেৰী’’তি ৱত্ৱা তুণ্হী অট্ঠাসি. ধম্মিকো তাতা পিণ্ডপাতো কুক্কুচ্চং অকত্ৱা পৰিভুঞ্জথাতি. ৱট্টিস্সতি থেৰীতি. সা পত্তং গহেত্ৱা আকাসে খিপি, পত্তো আকাসে অট্ঠাসি. থেৰো, ‘‘সত্ততালমত্তে ঠিতম্পি ভিক্খুনীভত্তমেৱ, থেৰীতি ৱত্ৱা ভযং নাম সব্বকালং ন হোতি, ভযে ৱূপসন্তে অৰিযৱংসং কথযমানো, ‘ভো পিণ্ডপাতিক ভিক্খুনীভত্তং ভুঞ্জিত্ৱা ৱীতিনামযিত্থা’তি চিত্তেন অনুৱদিযমানো সন্থম্ভেতুং ন সক্খিস্সামি, অপ্পমত্তা হোথ থেৰিযো’’তি মগ্গং আৰুহি.

ৰুক্খদেৱতাপি, ‘‘সচে থেৰো থেৰিযা হত্থতো পিণ্ডপাতং পৰিভুঞ্জিস্সতি, ন নং নিৱত্তেস্সামি, সচে পন ন পৰিভুঞ্জিস্সতি, নিৱত্তেস্সামী’’তি চিন্তযমানা ঠত্ৱা থেৰস্স গমনং দিস্ৱা ৰুক্খা ওৰুয্হ পত্তং, ভন্তে, দেথাতি পত্তং গহেত্ৱা থেৰং ৰুক্খমূলংযেৱ আনেত্ৱা আসনং পঞ্ঞাপেত্ৱা পিণ্ডপাতং দত্ৱা কতভত্তকিচ্চং পটিঞ্ঞং কাৰেত্ৱা দ্ৱাদস ভিক্খুনিযো, দ্ৱাদস চ ভিক্খূ সত্ত ৱস্সানি উপট্ঠহি. ইদং দেৱতা উস্সুক্কং আপজ্জন্তীতি এত্থ ৱত্থু, তত্ৰ হি থেৰী সাৰণীযধম্মপূৰিকা অহোসি.

অখণ্ডানীতিআদীসু যস্স সত্তসু আপত্তিক্খন্ধেসু আদিম্হি ৱা অন্তে ৱা সিক্খাপদং ভিন্নং হোতি, তস্স সীলং পৰিযন্তে ছিন্নসাটকো ৱিয খণ্ডং নাম. যস্স পন ৱেমজ্ঝে ভিন্নং, তস্স মজ্ঝে ছিদ্দসাটকো ৱিয ছিদ্দং নাম হোতি. যস্স পন পটিপাটিযা দ্ৱে তীণি ভিন্নানি, তস্স পিট্ঠিযং ৱা কুচ্ছিযং ৱা উট্ঠিতেন ৱিসভাগৱণ্ণেন কাড়ৰত্তাদীনং অঞ্ঞতৰৱণ্ণা গাৱী ৱিয সবলং নাম হোতি. যস্স পন অন্তৰন্তৰা ভিন্নানি, তস্স অন্তৰন্তৰা ৱিসভাগবিন্দুচিত্ৰা গাৱী ৱিয কম্মাসং নাম হোতি. যস্স পন সব্বেন সব্বং অভিন্নানি, তস্স তানি সীলানি অখণ্ডানি অচ্ছিদ্দানি অসবলানি অকম্মাসানি নাম হোন্তি. তানি পনেতানি তণ্হাদাসব্যতো মোচেত্ৱা ভুজিস্সভাৱকৰণতো ভুজিস্সানি. বুদ্ধাদীহি ৱিঞ্ঞূহি পসত্থত্তা ৱিঞ্ঞুপ্পসত্থানি. তণ্হাদিট্ঠীহি অপৰামট্ঠত্তা, ‘‘ইদং নাম ত্ৱং আপন্নপুব্বো’’তি কেনচি পৰামট্ঠুং অসক্কুণেয্যত্তা চ অপৰামট্ঠানি. উপচাৰসমাধিং ৱা অপ্পনাসমাধিং ৱা সংৱত্তযন্তীতি সমাধিসংৱত্তনিকানীতি ৱুচ্চন্তি. সীলসামঞ্ঞগতো ৱিহৰতীতি তেসু তেসু দিসাভাগেসু ৱিহৰন্তেহি ভিক্খূহি সদ্ধিং সমানভাৱূপগতসীলো ৱিহৰতি. সোতাপন্নাদীনঞ্হি সীলং সমুদ্দন্তৰেপি দেৱলোকেপি ৱসন্তানং অঞ্ঞেসং সোতাপন্নাদীনং সীলেন সমানমেৱ হোতি, নত্থি মগ্গসীলে নানত্তং, তং সন্ধাযেতং ৱুত্তং.

যাযং দিট্ঠীতি মগ্গসম্পযুত্তা সম্মাদিট্ঠি. অৰিযাতি নিদ্দোসা. নিয্যাতীতি নিয্যানিকা. তক্কৰস্সাতি যো তথাকাৰী হোতি. দুক্খক্খযাযাতি সব্বদুক্খক্খযত্থং. দিট্ঠিসামঞ্ঞগতোতি সমানদিট্ঠিভাৱং উপগতো হুত্ৱা ৱিহৰতি. অগ্গন্তি জেট্ঠকং. সব্বগোপানসিযো সঙ্গণ্হাতীতি সঙ্গাহিকং. সব্বগোপানসীনং সঙ্ঘাটং কৰোতীতি সঙ্ঘাটনিকং. সঙ্ঘাটনিযন্তি অত্থো. যদিদং কূটন্তি যমেতং কূটাগাৰকণ্ণিকাসঙ্খাতং কূটং নাম. পঞ্চভূমিকাদিপাসাদা হি কূটবদ্ধাৱ তিট্ঠন্তি. যস্মিং পতিতে মত্তিকং আদিং কত্ৱা সব্বে পতন্তি. তস্মা এৱমাহ. এৱমেৱ খোতি যথা কূটং কূটাগাৰস্স, এৱং ইমেসম্পি সাৰণীযধম্মানং যা অযং অৰিযা দিট্ঠি, সা অগ্গা চ সঙ্গাহিকা চ সঙ্ঘাটনিযা চাতি দট্ঠব্বা.

৪৯৩. কথঞ্চ, ভিক্খৱে, যাযং দিট্ঠীতি এত্থ, ভিক্খৱে, যাযং সোতাপত্তিমগ্গদিট্ঠি অৰিযা নিয্যানিকা নিয্যাতি তক্কৰস্স সম্মা দুক্খক্খযাযাতি ৱুত্তা, সা কথং কেন কাৰণেন নিয্যাতীতি অত্থো. পৰিযুট্ঠিতচিত্তোৱ হোতীতি এত্তাৱতাপি পৰিযুট্ঠিতচিত্তোযেৱ নাম হোতীতি অত্থো. এস নযো সব্বত্থ. সুপ্পণিহিতং মে মানসন্তি ময্হং চিত্তং সুট্ঠু ঠপিতং. সচ্চানং বোধাযাতি চতুন্নং সচ্চানং বোধত্থায. অৰিযন্তিআদীসু তং ঞাণং যস্মা অৰিযানং হোতি, ন পুথুজ্জনানং, তস্মা অৰিযন্তি ৱুত্তং. যেসং পন লোকুত্তৰধম্মোপি অত্থি, তেসংযেৱ হোতি, ন অঞ্ঞেসং, তস্মা লোকুত্তৰন্তি ৱুত্তং. পুথুজ্জনানং পন অভাৱতো অসাধাৰণং পুথুজ্জনেহীতি ৱুত্তং. এস নযো সব্বৱাৰেসু.

৪৯৪. লভামি পচ্চত্তং সমথন্তি অত্তনো চিত্তে সমথং লভামীতি অত্থো. নিব্বুতিযম্পি এসেৱ নযো. এত্থ চ সমথোতি একগ্গতা. নিব্বুতীতি কিলেসৱূপসমো.

৪৯৫. তথাৰূপায দিট্ঠিযাতি এৱৰূপায সোতাপত্তিমগ্গদিট্ঠিযা.

৪৯৬. ধম্মতাযাতি সভাৱেন. ধম্মতা এসাতি সভাৱো এস. ৱুট্ঠানং পঞ্ঞাযতীতি সঙ্ঘকম্মৱসেন ৱা দেসনায ৱা ৱুট্ঠানং দিস্সতি. অৰিযসাৱকো হি আপত্তিং আপজ্জন্তো গৰুকাপত্তীসু কুটিকাৰসদিসং, লহুকাপত্তীসু সহসেয্যাদিসদিসং অচিত্তকাপত্তিংযেৱ আপজ্জতি, তম্পি অসঞ্চিচ্চ, নো সঞ্চিচ্চ, আপন্নং ন পটিচ্ছাদেতি. তস্মা অথ খো নং খিপ্পমেৱাতিআদিমাহ. দহৰোতি তৰুণো. কুমাৰোতি ন মহল্লকো. মন্দোতি চক্খুসোতাদীনং মন্দতায মন্দো. উত্তানসেয্যকোতি অতিদহৰতায উত্তানসেয্যকো, দক্খিণেন ৱা ৱামেন ৱা পস্সেন সযিতুং ন সক্কোতীতি অত্থো. অঙ্গাৰং অক্কমিত্ৱাতি ইতো চিতো চ পসাৰিতেন হত্থেন ৱা পাদেন ৱা ফুসিত্ৱা. এৱং ফুসন্তানং পন মনুস্সানং ন সীঘং হত্থো ঝাযতি, তথা হি একচ্চে হত্থেন অঙ্গাৰং গহেত্ৱা পৰিৱত্তমানা দূৰম্পি গচ্ছন্তি. দহৰস্স পন হত্থপাদা সুখুমালা হোন্তি, সো ফুট্ঠমত্তেনেৱ দয্হমানো চিৰীতি সদ্দং কৰোন্তো খিপ্পং পটিসংহৰতি, তস্মা ইধ দহৰোৱ দস্সিতো. মহল্লকো চ দয্হন্তোপি অধিৱাসেতি, অযং পন অধিৱাসেতুং ন সক্কোতি. তস্মাপি দহৰোৱ দস্সিতো. দেসেতীতি আপত্তিপটিগ্গাহকে সভাগপুগ্গলে সতি একং দিৱসং ৱা ৰত্তিং ৱা অনধিৱাসেত্ৱা ৰত্তিং চতুৰঙ্গেপি তমে সভাগভিক্খুনো ৱসনট্ঠানং গন্ত্ৱা দেসেতিযেৱ.

৪৯৭. উচ্চাৱচানীতি উচ্চনীচানি. কিং কৰণীযানীতি কিং কৰোমীতি এৱং ৱত্ৱা কত্তব্বকম্মানি. তত্থ উচ্চকম্মং নাম চীৱৰস্স কৰণং ৰজনং চেতিযে সুধাকম্মং উপোসথাগাৰচেতিযঘৰবোধিঘৰেসু কত্তব্বকম্মন্তি এৱমাদি. অৱচকম্মং নাম পাদধোৱনমক্খনাদিখুদ্দককম্মং, অথ ৱা চেতিযে সুধাকম্মাদি উচ্চকম্মং নাম. তত্থেৱ কসাৱপচনউদকানযনকুচ্ছকৰণ নিয্যাসবন্ধনাদি অৱচকম্মং নাম. উস্সুক্কং আপন্নো হোতীতি উস্সুক্কভাৱং কত্তব্বতং পটিপন্নো হোতি. তিব্বাপেক্খো হোতীতি বহলপত্থনো হোতি. থম্বঞ্চ আলুম্পতীতি তিণঞ্চ আলুম্পমানা খাদতি. ৱচ্ছকঞ্চ অপচিনাতীতি ৱচ্ছকঞ্চ অপলোকেতি. তৰুণৱচ্ছা হি গাৱী অৰঞ্ঞে একতো আগতং ৱচ্ছকং একস্মিং ঠানে নিপন্নং পহায দূৰং ন গচ্ছতি, ৱচ্ছকস্স আসন্নট্ঠানে চৰমানা তিণং আলুম্পিত্ৱা গীৱং উক্খিপিত্ৱা একন্তং ৱচ্ছকমেৱ চ ৱিলোকেতি, এৱমেৱ সোতাপন্নো উচ্চাৱচানি কিং কৰণীযানি কৰোন্তো তন্নিন্নো হোতি, অসিথিলপূৰকো তিব্বচ্ছন্দো বহলপত্থনো হুত্ৱাৱ কৰোতি.

তত্ৰিদং ৱত্থু – মহাচেতিযে কিৰ সুধাকম্মে কৰিযমানে একো অৰিযসাৱকো একেন হত্থেন সুধাভাজনং, একেন কুচ্ছং গহেত্ৱা সুধাকম্মং কৰিস্সামীতি চেতিযঙ্গণং আৰুড়্হো. একো কাযদড়্হিবহুলো ভিক্খু গন্ত্ৱা থেৰস্স সন্তিকে অট্ঠাসি. থেৰো অঞ্ঞস্মিং সতি পপঞ্চো হোতীতি তস্মা ঠানা অঞ্ঞং ঠানং গতো. সোপি ভিক্খু তত্থেৱ অগমাসি. থেৰো পুন অঞ্ঞং ঠানন্তি এৱং কতিপযট্ঠানে আগতং, – ‘‘সপ্পুৰিস মহন্তং চেতিযঙ্গণং কিং অঞ্ঞস্মিং ঠানে ওকাসং ন লভথা’’তি আহ. ন ইতৰো পক্কামীতি.

৪৯৮. বলতায সমন্নাগতোতি বলেন সমন্নাগতো. অট্ঠিং কত্ৱাতি অত্থিকভাৱং কত্ৱা, অত্থিকো হুত্ৱাতি অত্থো. মনসিকত্ৱাতি মনস্মিং কৰিত্ৱা. সব্বচেতসা সমন্নাহৰিত্ৱাতি অপ্পমত্তকম্পি ৱিক্খেপং অকৰোন্তো সকলচিত্তেন সমন্নাহৰিত্ৱা. ওহিতসোতোতি ঠপিতসোতো. অৰিযসাৱকা হি পিযধম্মস্সৱনা হোন্তি, ধম্মস্সৱনগ্গং গন্ত্ৱা নিদ্দাযমানা ৱা যেন কেনচি সদ্ধিং সল্লপমানা ৱা ৱিক্খিত্তচিত্তা ৱা ন নিসীদন্তি, অথ খো অমতং পৰিভুঞ্জন্তা ৱিয অতিত্তাৱ হোন্তি ধম্মস্সৱনে, অথ অৰুণং উগ্গচ্ছতি. তস্মা এৱমাহ.

৫০০. ধম্মতা সুসমন্নিট্ঠা হোতীতি সভাৱো সুট্ঠু সমন্নেসিতো হোতি. সোতাপত্তিফলসচ্ছিকিৰিযাযাতি কৰণৱচনং, সোতাপত্তিফলসচ্ছিকতঞাণেনাতি অত্থো. এৱং সত্তঙ্গসমন্নাগতোতি এৱং ইমেহি সত্তহি মহাপচ্চৱেক্খণঞাণেহি সমন্নাগতো. অযং তাৱ আচৰিযানং সমানকথা. লোকুত্তৰমগ্গো হি বহুচিত্তক্খণিকো নাম নত্থি.

ৱিতণ্ডৱাদী পন একচিত্তক্খণিকো নাম মগ্গো নত্থি, ‘‘এৱং ভাৱেয্য সত্ত ৱস্সানী’’তি হি ৱচনতো সত্তপি ৱস্সানি মগ্গভাৱনা হোন্তি. কিলেসা পন লহু ছিজ্জন্তা সত্তহি ঞাণেহি ছিজ্জন্তীতি ৱদতি. সো সুত্তং আহৰাতি ৱত্তব্বো, অদ্ধা অঞ্ঞং সুত্তং অপস্সন্তো, ‘‘ইদমস্স পঠমং ঞাণং অধিগতং হোতি, ইদমস্স দুতিযং ঞাণং…পে… ইদমস্স সত্তমং ঞাণং অধিগতং হোতী’’তি ইমমেৱ আহৰিত্ৱা দস্সেস্সতি. ততো ৱত্তব্বো কিং পনিদং সুত্তং নেয্যত্থং নীতত্থন্তি. ততো ৱক্খতি – ‘‘নীতত্থত্থং, যথাসুত্তং তথেৱ অত্থো’’তি. সো ৱত্তব্বো – ‘‘ধম্মতা সুসমন্নিট্ঠা হোতি সোতাপত্তিফলসচ্ছিকিৰিযাযাতি এত্থ কো অত্থো’’তি? অদ্ধা সোতাপত্তিফলসচ্ছিকিৰিযাযত্থোতি ৱক্খতি. ততো পুচ্ছিতব্বো, ‘‘মগ্গসমঙ্গী ফলং সচ্ছিকৰোতি, ফলসমঙ্গী’’তি. জানন্তো, ‘‘ফলসমঙ্গী সচ্ছিকৰোতী’’তি ৱক্খতি. ততো ৱত্তব্বো, – ‘‘এৱং সত্তঙ্গসমন্নাগতো খো, ভিক্খৱে, অৰিযসাৱকো সোতাপত্তিফলসমন্নাগতো হোতীতি ইধ মগ্গং অভাৱেত্ৱা মণ্ডূকো ৱিয উপ্পতিত্ৱা অৰিযসাৱকো ফলমেৱ গণ্হিস্সতি. মা সুত্তং মে লদ্ধন্তি যং ৱা তং ৱা অৱচ. পঞ্হং ৱিস্সজ্জেন্তেন নাম আচৰিযসন্তিকে ৱসিত্ৱা বুদ্ধৱচনং উগ্গণ্হিত্ৱা অত্থৰসং ৱিদিত্ৱা ৱত্তব্বং হোতী’’তি. ‘‘ইমানি সত্ত ঞাণানি অৰিযসাৱকস্স পচ্চৱেক্খণঞাণানেৱ, লোকুত্তৰমগ্গো বহুচিত্তক্খণিকো নাম নত্থি, একচিত্তক্খণিকোযেৱা’’তি সঞ্ঞাপেতব্বো. সচে সঞ্জানাতি সঞ্জানাতু. নো চে সঞ্জানাতি, ‘‘গচ্ছ পাতোৱ ৱিহাৰং পৱিসিত্ৱা যাগুং পিৱাহী’’তি উয্যোজেতব্বো. সেসং সব্বত্থ উত্তানমেৱাতি.

পপঞ্চসূদনিযা মজ্ঝিমনিকাযট্ঠকথায

কোসম্বিযসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.