৪. ৰথৱিনীতসুত্তৱণ্ণনা

২৫২. এৱং মে সুতন্তি ৰথৱিনীতসুত্তং. তত্থ ৰাজগহেতি এৱংনামকে নগৰে, তঞ্হি মন্ধাতুমহাগোৱিন্দাদীহি পৰিগ্গহিতত্তা ৰাজগহন্তি ৱুচ্চতি. অঞ্ঞেপেত্থ পকাৰে ৱণ্ণযন্তি. কিং তেহি? নামমেতং তস্স নগৰস্স. তং পনেতং বুদ্ধকালে চ চক্কৱত্তিকালে চ নগৰং হোতি, সেসকালে সুঞ্ঞং হোতি যক্খপৰিগ্গহিতং, তেসং ৱসন্তৱনং হুত্ৱা তিট্ঠতি. ৱেড়ুৱনে কলন্দকনিৱাপেতি ৱেড়ুৱনন্তি তস্স উয্যানস্স নামং, তং কিৰ ৱেড়ূহি পৰিক্খিত্তং অহোসি অট্ঠাৰসহত্থেন চ পাকাৰেন, গোপুৰট্টালকযুত্তং নীলোভাসং মনোৰমং, তেন ৱেড়ুৱনন্তি ৱুচ্চতি. কলন্দকানঞ্চেত্থ নিৱাপং অদংসু, তেন কলন্দকনিৱাপোতি ৱুচ্চতি.

পুব্বে কিৰ অঞ্ঞতৰো ৰাজা তত্থ উয্যানকীড়নত্থং আগতো সুৰামদেন মত্তো দিৱাসেয্যং উপগতো সুপি. পৰিজনোপিস্স, ‘‘সুত্তো ৰাজা’’তি পুপ্ফফলাদীহি পলোভিযমানো ইতো চিতো চ পক্কামি, অথ সুৰাগন্ধেন অঞ্ঞতৰস্মা সুসিৰৰুক্খা কণ্হসপ্পো নিক্খমিত্ৱা ৰঞ্ঞাভিমুখো আগচ্ছতি. তং দিস্ৱা ৰুক্খদেৱতা, ‘‘ৰঞ্ঞো জীৱিতং দম্মী’’তি কাড়কৱেসেন আগন্ত্ৱা কণ্ণমূলে সদ্দমকাসি. ৰাজা পটিবুজ্ঝি, কণ্হসপ্পো নিৱত্তো. সো তং দিস্ৱা, ‘‘ইমায মম জীৱিতং দিন্ন’’ন্তি কাড়কানং তত্থ নিৱাপং পট্ঠপেসি, অভযঘোসনঞ্চ ঘোসাপেসি. তস্মা তং ততো পভুতি কলন্দকনিৱাপন্তি সঙ্খ্যং গতং. কলন্দকাতি কাড়কানং নামং.

জাতিভূমিকাতি জাতিভূমিৱাসিনো. তত্থ জাতিভূমীতি জাতট্ঠানং. তং খো পনেতং নেৱ কোসলমহাৰাজাদীনং ন চঙ্কীব্ৰাহমণাদীনং ন সক্কসুযামসন্তুসিতাদীনং ন অসীতিমহাসাৱকাদীনং ন অঞ্ঞেসং সত্তানং জাতট্ঠানং ‘‘জাতিভূমী’’তি ৱুচ্চতি. যস্স পন জাতদিৱসে দসসহস্সিলোকধাতু একদ্ধজমালাৱিপ্পকিণ্ণকুসুমৱাসচুণ্ণগন্ধসুগন্ধা সব্বপালিফুল্লমিৱ নন্দনৱনং ৱিৰোচমানা পদুমিনিপণ্ণে উদকবিন্দু ৱিয অকম্পিত্থ, জচ্চন্ধাদীনঞ্চ ৰূপদস্সনাদীনি অনেকানি পাটিহাৰিযানি পৱত্তিংসু, তস্স সব্বঞ্ঞুবোধিসত্তস্স জাতট্ঠানসাকিযজনপদো কপিলৱত্থাহাৰো, সা ‘‘জাতিভূমী’’তি ৱুচ্চতি.

ধম্মগৰুভাৱৱণ্ণনা

ৱস্সংৱুট্ঠাতি তেমাসং ৱস্সংৱুট্ঠা পৱাৰিতপৱাৰণা হুত্ৱা. ভগৱা এতদৱোচাতি ‘‘কচ্চি, ভিক্খৱে, খমনীয’’ন্তিআদীহি ৱচনেহি আগন্তুকপটিসন্থাৰং কত্ৱা এতং, ‘‘কো নু খো, ভিক্খৱে’’তিআদিৱচনমৱোচ. তে কিৰ ভিক্খু, – ‘‘কচ্চি, ভিক্খৱে, খমনীযং কচ্চি যাপনীযং, কচ্চিত্থ অপ্পকিলমথেন অদ্ধানং আগতা, ন চ পিণ্ডকেন কিলমিত্থ, কুতো চ তুম্হে, ভিক্খৱে, আগচ্ছথা’’তি পটিসন্থাৰৱসেন পুচ্ছিতা – ‘‘ভগৱা সাকিযজনপদে কপিলৱত্থাহাৰতো জাতিভূমিতো আগচ্ছামা’’তি আহংসু. অথ ভগৱা নেৱ সুদ্ধোদনমহাৰাজস্স, ন সক্কোদনস্স, ন সুক্কোদনস্স, ন ধোতোদনস্স, ন অমিতোদনস্স, ন অমিত্তায দেৱিযা, ন মহাপজাপতিযা, ন সকলস্স সাকিযমণ্ডলস্স আৰোগ্যং পুচ্ছি. অথ খো অত্তনা চ দসকথাৱত্থুলাভিং পৰঞ্চ তত্থ সমাদপেতাৰং পটিপত্তিসম্পন্নং ভিক্খুং পুচ্ছন্তো ইদং – ‘‘কো নু খো, ভিক্খৱে’’তিআদিৱচনং অৱোচ.

কস্মা পন ভগৱা সুদ্ধোদনাদীনং আৰোগ্যং অপুচ্ছিত্ৱা এৱৰূপং ভিক্খুমেৱ পুচ্ছতি? পিযতায. বুদ্ধানঞ্হি পটিপন্নকা ভিক্খূ ভিক্খুনিযো উপাসকা উপাসিকাযো চ পিযা হোন্তি মনাপা. কিং কাৰণা? ধম্মগৰুতায. ধম্মগৰুনো হি তথাগতা, সো চ নেসং ধম্মগৰুভাৱো, ‘‘দুক্খং খো অগাৰৱো ৱিহৰতি, অপ্পতিস্সো’’তি (অ. নি. ৪.২১) ইমিনা অজপালনিগ্ৰোধমূলে উপ্পন্নজ্ঝাসযেন ৱেদিতব্বো. ধম্মগৰুতাযেৱ হি ভগৱা মহাকস্সপত্থেৰস্স অভিনিক্খমনদিৱসে পচ্চুগ্গমনং কৰোন্তো তিগাৱুতং মগ্গং অগমাসি. অতিৰেকতিযোজনসতং মগ্গং গন্ত্ৱা গঙ্গাতীৰে ধম্মং দেসেত্ৱা মহাকপ্পিনং সপৰিসং অৰহত্তে পতিট্ঠপেসি. একস্মিং পচ্ছাভত্তে পঞ্চচত্তালীসযোজনং মগ্গং গন্ত্ৱা কুম্ভকাৰস্স নিৱেসনে তিযামৰত্তিং ধম্মকথং কত্ৱা পুক্কুসাতিকুলপুত্তং অনাগামিফলে পতিট্ঠপেসি. ৱীসযোজনসতং গন্ত্ৱা ৱনৱাসিসামণেৰস্স অনুগ্গহং অকাসি. সট্ঠিযোজনমগ্গং গন্ত্ৱা খদিৰৱনিযত্থেৰস্স ধম্মং দেসেসি. অনুৰুদ্ধত্থেৰো পাচীনৱংসদাযে নিসিন্নো মহাপুৰিসৱিতক্কং ৱিতক্কেতীতি ঞত্ৱা তত্থ আকাসেন গন্ত্ৱা থেৰস্স পুৰতো ওৰুয্হ সাধুকাৰমদাসি. কোটিকণ্ণসোণত্থেৰস্স একগন্ধকুটিযং সেনাসনং পঞ্ঞপাপেত্ৱা পচ্চূসকালে ধম্মদেসনং অজ্ঝেসিত্ৱা সৰভঞ্ঞপৰিযোসানে সাধুকাৰমদাসি. তিগাৱুতং মগ্গং গন্ত্ৱা তিণ্ণং কুলপুত্তানং ৱসনট্ঠানে গোসিঙ্গসালৱনে সামগ্গিৰসানিসংসং কথেসি. কস্সপোপি ভগৱা – ‘‘অনাগামিফলে পতিট্ঠিতো অৰিযসাৱকো অয’’ন্তি ৱিস্সাসং উপ্পাদেত্ৱা ঘটিকাৰস্স কুম্ভকাৰস্স নিৱেসনং গন্ত্ৱা সহত্থা আমিসং গহেত্ৱা পৰিভুঞ্জি.

অম্হাকংযেৱ ভগৱা উপকট্ঠায ৱস্সূপনাযিকায জেতৱনতো ভিক্খুসঙ্ঘপৰিৱুতো চাৰিকং নিক্খমি. কোসলমহাৰাজঅনাথপিণ্ডিকাদযো নিৱত্তেতুং নাসক্খিংসু. অনাথপিণ্ডিকো ঘৰং আগন্ত্ৱা দোমনস্সপ্পত্তো নিসীদি. অথ নং পুণ্ণা নাম দাসী দোমনস্সপ্পত্তোসি সামীতি আহ. ‘‘আম জে, সত্থাৰং নিৱত্তেতুং নাসক্খিং, অথ মে ইমং তেমাসং ধম্মং ৱা সোতুং, যথাধিপ্পাযং ৱা দানং দাতুং ন লভিস্সামী’’তি চিন্তা উপ্পন্নাতি. অহম্পি সামি সত্থাৰং নিৱত্তেস্সামীতি. সচে নিৱত্তেতুং সক্কোসি, ভুজিস্সাযেৱ ত্ৱন্তি. সা গন্ত্ৱা দসবলস্স পাদমূলে নিপজ্জিত্ৱা ‘‘নিৱত্তথ ভগৱা’’তি আহ. পুণ্ণে ত্ৱং পৰপটিবদ্ধজীৱিকা কিং মে কৰিস্সসীতি. ভগৱা ময্হং দেয্যধম্মো নত্থীতি তুম্হেপি জানাথ, তুম্হাকং নিৱত্তনপচ্চযা পনাহং তীসু সৰণেসু পঞ্চসু সীলেসু পতিট্ঠহিস্সামীতি. ভগৱা সাধু সাধু পুণ্ণেতি সাধুকাৰং কত্ৱা নিৱত্তেত্ৱা জেতৱনমেৱ পৱিট্ঠো. অযং কথা পাকটা অহোসি. সেট্ঠি সুত্ৱা পুণ্ণায কিৰ ভগৱা নিৱত্তিতোতি তং ভুজিস্সং কত্ৱা ধীতুট্ঠানে ঠপেসি. সা পব্বজ্জং যাচিত্ৱা পব্বজি, পব্বজিত্ৱা ৱিপস্সনং আৰভি. অথস্সা সত্থা আৰদ্ধৱিপস্সকভাৱং ঞত্ৱা ইমং ওভাসগাথং ৱিস্সজ্জেসি –

‘‘পুণ্ণে পূৰেসি সদ্ধম্মং, চন্দো পন্নৰসো যথা;

পৰিপুণ্ণায পঞ্ঞায, দুক্খস্সন্তং কৰিস্সসী’’তি. (থেৰীগা. ৩);

গাথাপৰিযোসানে অৰহত্তং পত্ৱা অভিঞ্ঞাতা সাৱিকা অহোসীতি. এৱং ধম্মগৰুনো তথাগতা.

নন্দকত্থেৰে উপট্ঠানসালাযং ধম্মং দেসেন্তেপি ভগৱা অনহাতোৱ গন্ত্ৱা তিযামৰত্তিং ঠিতকোৱ ধম্মকথং সুত্ৱা দেসনাপৰিযোসানে সাধুকাৰমদাসি. থেৰো আগন্ত্ৱা ৱন্দিত্ৱা, ‘‘কায ৱেলায, ভন্তে, আগতত্থা’’তি পুচ্ছি. তযা সুত্তন্তে আৰদ্ধমত্তেতি. দুক্কৰং কৰিত্থ, ভন্তে, বুদ্ধসুখুমালা তুম্হেতি. সচে ত্ৱং, নন্দ, কপ্পং দেসেতুং সক্কুণেয্যাসি, কপ্পমত্তম্পাহং ঠিতকোৱ সুণেয্যন্তি ভগৱা অৱোচ. এৱং ধম্মগৰুনো তথাগতা. তেসং ধম্মগৰুতায পটিপন্নকা পিযা হোন্তি, তস্মা পটিপন্নকে পুচ্ছি. পটিপন্নকো চ নাম অত্তহিতায পটিপন্নো নো পৰহিতায, পৰহিতায পটিপন্নো নো অত্তহিতায, নো অত্তহিতায চ পটিপন্নো নো পৰহিতায চ, অত্তহিতায চ পটিপন্নো পৰহিতায চাতি চতুব্বিধো হোতি.

তত্থ যো সযং দসন্নং কথাৱত্থূনং লাভী হোতি, পৰং তত্থ ন ওৱদতি ন অনুসাসতি আযস্মা বাকুলো ৱিয. অযং অত্তহিতায পটিপন্নো নাম নো পৰহিতায পটিপন্নো, এৱৰূপং ভিক্খুং ভগৱা ন পুচ্ছতি. কস্মা? ন ময্হং সাসনস্স ৱড্ঢিপক্খে ঠিতোতি.

যো পন দসন্নং কথাৱত্থূনং অলাভী, পৰং তেহি ওৱদতি তেন কতৱত্তসাদিযনত্থং উপনন্দো সক্যপুত্তো ৱিয, অযং পৰহিতায পটিপন্নো নাম নো অত্তহিতায, এৱৰূপম্পি ন পুচ্ছতি. কস্মা? অস্স তণ্হা মহাপচ্ছি ৱিয অপ্পহীনাতি.

যো অত্তনাপি দসন্নং কথাৱত্থূনং অলাভী, পৰম্পি তেহি ন ওৱদতি, লাড়ুদাযী ৱিয, অযং নেৱ অত্তহিতায পটিপন্নো ন পৰহিতায, এৱৰূপম্পি ন পুচ্ছতি. কস্মা? অস্স অন্তো কিলেসা ফৰসুছেজ্জা ৱিয মহন্তাতি.

যো পন সযং দসন্নং কথাৱত্থূনং লাভী, পৰম্পি তেহি ওৱদতি, অযং অত্তহিতায চেৱ পৰহিতায চ পটিপন্নো নাম সাৰিপুত্তমোগ্গল্লানমহাকস্সপাদযো অসীতিমহাথেৰা ৱিয, এৱৰূপং ভিক্খুং পুচ্ছতি. কস্মা? ময্হং সাসনস্স ৱুড্ঢিপক্খে ঠিতোতি. ইধাপি এৱৰূপমেৱ পুচ্ছন্তো – ‘‘কো নু খো, ভিক্খৱে’’তিআদিমাহ.

এৱং ভগৱতা পুট্ঠানং পন তেসং ভিক্খূনং ভগৱা অত্তনো জাতিভূমিযং উভযহিতায পটিপন্নং দসকথাৱত্থুলাভিং ভিক্খুং পুচ্ছতি, কো নু খো তত্থ এৱৰূপোতি ন অঞ্ঞমঞ্ঞং চিন্তনা ৱা সমন্তনা ৱা অহোসি. কস্মা? আযস্মা হি মন্তাণিপুত্তো তস্মিং জনপদে আকাসমজ্ঝে ঠিতো চন্দো ৱিয সূৰিযো ৱিয চ পাকটো পঞ্ঞাতো. তস্মা তে ভিক্খূ মেঘসদ্দং সুত্ৱা একজ্ঝং সন্নিপতিতমোৰঘটা ৱিয ঘনসজ্ঝাযং কাতুং, আৰদ্ধভিক্খূ ৱিয চ অত্তনো আচৰিযং পুণ্ণত্থেৰং ভগৱতো আৰোচেন্তা থেৰস্স চ গুণং ভাসিতুং অপ্পহোন্তেহি মুখেহি একপ্পহাৰেনেৱ পুণ্ণো নাম, ভন্তে, আযস্মাতিআদিমাহংসু. তত্থ পুণ্ণোতি তস্স থেৰস্স নামং. মন্তাণিযা পন সো পুত্তো, তস্মা মন্তাণিপুত্তোতি ৱুচ্চতি. সম্ভাৱিতোতি গুণসম্ভাৱনায সম্ভাৱিতো.

অপ্পিচ্ছতাদিৱণ্ণনা

অপ্পিচ্ছোতি ইচ্ছাৱিৰহিতো নিইচ্ছো নিত্তণ্হো. এত্থ হি ব্যঞ্জনং সাৱসেসং ৱিয, অত্থো পন নিৰৱসেসো. ন হি তস্স অন্তো অণুমত্তাপি পাপিকা ইচ্ছা নাম অত্থি. খীণাসৱো হেস সব্বসো পহীনতণ্হো. অপিচেত্থ অত্ৰিচ্ছতা পাপিচ্ছতা মহিচ্ছতা অপ্পিচ্ছতাতি অযং ভেদো ৱেদিতব্বো.

তত্থ সকলাভে অতিত্তস্স পৰলাভে পত্থনা অত্ৰিচ্ছতা নাম. তায সমন্নাগতস্স একভাজেন পক্কপূৱোপি অত্তনো পত্তে পতিতো ন সুপক্কো ৱিয খুদ্দকো ৱিয চ খাযতি. স্ৱেৱ পৰস্স পত্তে পক্খিত্তো সুপক্কো ৱিয মহন্তো ৱিয চ খাযতি. অসন্তগুণসম্ভাৱনতা পন পটিগ্গহণে চ অমত্তঞ্ঞুতা পাপিচ্ছতা নাম, সা, ‘‘ইধেকচ্চো অস্সদ্ধো সমানো সদ্ধোতি মং জনো জানাতূ’’তিআদিনা নযেন অভিধম্মে আগতাযেৱ, তায সমন্নাগতো পুগ্গলো কোহঞ্ঞে পতিট্ঠাতি. সন্তগুণসম্ভাৱনা পন পটিগ্গহণে চ অমত্তঞ্ঞুতা মহিচ্ছতা নাম. সাপি, ‘‘ইধেকচ্চো সদ্ধো সমানো সদ্ধোতি মং জনো জানাতূতি ইচ্ছতি, সীলৱা সমানো সীলৱাতি মং জনো জানাতূ’’তি (ৱিভ. ৮৫১) ইমিনা নযেন আগতাযেৱ, তায সমন্নাগতো পুগ্গলো দুস্সন্তপ্পযো হোতি, ৱিজাতমাতাপিস্স চিত্তং গহেতুং ন সক্কোতি. তেনেতং ৱুচ্চতি –

‘‘অগ্গিক্খন্ধো সমুদ্দো চ, মহিচ্ছো চাপি পুগ্গলো;

সকটেন পচ্চযং দেতু, তযোপেতে অতপ্পযা’’তি.

সন্তগুণনিগূহনতা পন পটিগ্গহণে চ মত্তঞ্ঞুতা অপ্পিচ্ছতা নাম, তায সমন্নাগতো পুগ্গলো অত্তনি ৱিজ্জমানম্পি গুণং পটিচ্ছাদেতুকামতায, ‘‘সদ্ধো সমানো সদ্ধোতি মং জনো জানাতূতি ন ইচ্ছতি. সীলৱা, পৱিৱিত্তো, বহুস্সুতো, আৰদ্ধৱীৰিযো, সমাধিসম্পন্নো, পঞ্ঞৱা, খীণাসৱো সমানো খীণাসৱোতি মং জনো জানাতূ’’তি ন ইচ্ছতি, সেয্যথাপি মজ্ঝন্তিকত্থেৰো.

থেৰো কিৰ মহাখীণাসৱো অহোসি, পত্তচীৱৰং পনস্স পাদমত্তমেৱ অগ্ঘতি, সো অসোকস্স ধম্মৰঞ্ঞো ৱিহাৰমহদিৱসে সঙ্ঘত্থেৰো অহোসি. অথস্স অতিলূখভাৱং দিস্ৱা মনুস্সা, ‘‘ভন্তে, থোকং বহি হোথা’’তি আহংসু. থেৰো, ‘‘মাদিসে খীণাসৱে ৰঞ্ঞো সঙ্গহং অকৰোন্তে অঞ্ঞো কো কৰিস্সতী’’তি পথৱিযং নিমুজ্জিত্ৱা সঙ্ঘত্থেৰস্স উক্খিত্তপিণ্ডং গণ্হন্তোযেৱ উম্মুজ্জি. এৱং খীণাসৱো সমানো, ‘‘খীণাসৱোতি মং জনো জানাতূ’’তি ন ইচ্ছতি. এৱং অপ্পিচ্ছো পন ভিক্খু অনুপ্পন্নং লাভং উপ্পাদেতি, উপ্পন্নং লাভং থাৱৰং কৰোতি, দাযকানং চিত্তং আৰাধেতি, যথা যথা হি সো অত্তনো অপ্পিচ্ছতায অপ্পং গণ্হাতি, তথা তথা তস্স ৱত্তে পসন্না মনুস্সা বহূ দেন্তি.

অপৰোপি চতুব্বিধো অপ্পিচ্ছো – পচ্চযঅপ্পিচ্ছো ধুতঙ্গঅপ্পিচ্ছো পৰিযত্তিঅপ্পিচ্ছো অধিগমঅপ্পিচ্ছোতি. তত্থ চতূসু পচ্চযেসু অপ্পিচ্ছো পচ্চযঅপ্পিচ্ছো নাম, সো দাযকস্স ৱসং জানাতি, দেয্যধম্মস্স ৱসং জানাতি, অত্তনো থামং জানাতি. যদি হি দেয্যধম্মো বহু হোতি, দাযকো অপ্পং দাতুকামো, দাযকস্স ৱসেন অপ্পং গণ্হাতি. দেয্যধম্মো অপ্পো, দাযকো বহুং দাতুকামো, দেয্যধম্মস্স ৱসেন অপ্পং গণ্হাতি. দেয্যধম্মোপি বহু, দাযকোপি বহুং দাতুকামো, অত্তনো থামং ঞত্ৱা পমাণেনেৱ গণ্হাতি.

ধুতঙ্গসমাদানস্স অত্তনি অত্থিভাৱং নজানাপেতুকামো ধুতঙ্গঅপ্পিচ্ছো নাম. তস্স ৱিভাৱনত্থং ইমানি ৱত্থূনি – সোসানিকমহাসুমনত্থেৰো কিৰ সট্ঠি ৱস্সানি সুসানে ৱসি, অঞ্ঞো একভিক্খুপি ন অঞ্ঞাসি, তেনেৱাহ –

‘‘সুসানে সট্ঠি ৱস্সানি, অব্বোকিণ্ণং ৱসামহং;

দুতিযো মং ন জানেয্য, অহো সোসানিকুত্তমো’’তি.

চেতিযপব্বতে দ্ৱেভাতিযত্থেৰা ৱসিংসু. তেসু কনিট্ঠো উপট্ঠাকেন পেসিতা উচ্ছুখণ্ডিকা গহেত্ৱা জেট্ঠস্স সন্তিকং অগমাসি. পৰিভোগং, ভন্তে, কৰোথাতি. থেৰস্স চ ভত্তকিচ্চং কত্ৱা মুখং ৱিক্খালনকালো অহোসি. সো অলং, আৱুসোতি আহ. কচ্চি, ভন্তে, একাসনিকত্থাতি. আহৰাৱুসো, উচ্ছুখণ্ডিকাতি পঞ্ঞাস ৱস্সানি একাসনিকো সমানোপি ধুতঙ্গং নিগূহমানো পৰিভোগং কত্ৱা মুখং ৱিক্খালেত্ৱা পুন ধুতঙ্গং অধিট্ঠায গতো.

যো পন সাকেতকতিস্সত্থেৰো ৱিয বহুস্সুতভাৱং জানাপেতুং ন ইচ্ছতি, অযং পৰিযত্তিঅপ্পিচ্ছো নাম. থেৰো কিৰ খণো নত্থীতি উদ্দেসপৰিপুচ্ছাসু ওকাসং অকৰোন্তো মৰণক্খযং, ভন্তে, লভিস্সথাতি চোদিতো গণং ৱিস্সজ্জেত্ৱা কণিকাৰৱালিকসমুদ্দৱিহাৰং গতো. তত্থ অন্তোৱস্সং থেৰনৱমজ্ঝিমানং উপকাৰো হুত্ৱা মহাপৱাৰণায উপোসথদিৱসে ধম্মকথায জনতং খোভেত্ৱা গতো.

যো পন সোতাপন্নাদীসু অঞ্ঞতৰো হুত্ৱা সোতাপন্নাদিভাৱং জানাপেতুং ন ইচ্ছতি, অযং অধিগমঅপ্পিচ্ছো নাম, তযো কুলপুত্তা ৱিয ঘটিকাৰকুম্ভকাৰো ৱিয চ.

আযস্মা পন পুণ্ণো অত্ৰিচ্ছতং পাপিচ্ছতং মহিচ্ছতঞ্চ পহায সব্বসো ইচ্ছাপটিপক্খভূতায অলোভসঙ্খাতায পৰিসুদ্ধায অপ্পিচ্ছতায সমন্নাগতত্তা অপ্পিচ্ছো নাম অহোসি. ভিক্খূনম্পি, ‘‘আৱুসো, অত্ৰিচ্ছতা পাপিচ্ছতা মহিচ্ছতাতি ইমে ধম্মা পহাতব্বা’’তি তেসু আদীনৱং দস্সেত্ৱা এৱৰূপং অপ্পিচ্ছতং সমাদায ৱত্তিতব্বন্তি অপ্পিচ্ছকথং কথেসি. তেন ৱুত্তং ‘‘অত্তনা চ অপ্পিচ্ছো অপ্পিচ্ছকথঞ্চ ভিক্খূনং কত্তা’’তি.

দ্ৱাদসৱিধসন্তোসৱণ্ণনা

ইদানি অত্তনা চ সন্তুট্ঠোতিআদীসু ৱিসেসত্থমেৱ দীপযিস্সাম. যোজনা পন ৱুত্তনযেনেৱ ৱেদিতব্বা. সন্তুট্ঠোতি ইতৰীতৰপচ্চযসন্তোসেন সমন্নাগতো. সো পনেস সন্তোসো দ্ৱাদসৱিধো হোতি. সেয্যথিদং, চীৱৰে যথালাভসন্তোসো যথাবলসন্তোসো যথসাৰুপ্পসন্তোসোতি তিৱিধো, এৱং পিণ্ডপাতাদীসু. তস্সাযং পভেদসংৱণ্ণনা.

ইধ ভিক্খু চীৱৰং লভতি সুন্দৰং ৱা অসুন্দৰং ৱা. সো তেনেৱ যাপেতি অঞ্ঞং ন পত্থেতি, লভন্তোপি ন গণ্হাতি, অযমস্স চীৱৰে যথালাভসন্তোসো. অথ যো পকতিদুব্বলো ৱা হোতি আবাধজৰাভিভূতো ৱা, গৰুচীৱৰং পাৰুপন্তো কিলমতি, সো সভাগেন ভিক্খুনা সদ্ধিং তং পৰিৱত্তেত্ৱা লহুকেন যাপেন্তোপি সন্তুট্ঠোৱ হোতি, অযমস্স চীৱৰে যথাবলসন্তোসো. অপৰো পণীতপচ্চযলাভী হোতি, সো পট্টচীৱৰাদীনং অঞ্ঞতৰং মহগ্ঘচীৱৰং বহূনি ৱা পন চীৱৰানি লভিত্ৱা ইদং থেৰানং চিৰপব্বজিতানং ইদং বহুস্সুতানং অনুৰূপং, ইদং গিলানানং ইদং অপ্পলাভানং হোতূতি দত্ৱা তেসং পুৰাণচীৱৰং ৱা সঙ্কাৰকূটাদিতো ৱা নন্তকানি উচ্চিনিত্ৱা তেহি সঙ্ঘাটিং কত্ৱা ধাৰেন্তোপি সন্তুট্ঠোৱ হোতি, অযমস্স চীৱৰে যথাসাৰুপ্পসন্তোসো.

ইধ পন ভিক্খু পিণ্ডপাতং লভতি লূখং ৱা পণীতং ৱা, সো তেনেৱ যাপেতি, অঞ্ঞং ন পত্থেতি, লভন্তোপি ন গণ্হাতি, অযমস্স পিণ্ডপাতে যথালাভসন্তোসো. যো পন অত্তনো পকতিৱিৰুদ্ধং ৱা ব্যাধিৱিৰুদ্ধং ৱা পিণ্ডপাতং লভতি, যেনস্স পৰিভুত্তেন অফাসু হোতি, সো সভাগস্স ভিক্খুনো তং দত্ৱা তস্স হত্থতো সপ্পাযভোজনং ভুঞ্জিত্ৱা সমণধম্মং কৰোন্তোপি সন্তুট্ঠোৱ হোতি, অযমস্স পিণ্ডপাতে যথাবলসন্তোসো. অপৰো বহুং পণীতং পিণ্ডপাতং লভতি, সো তং চীৱৰং ৱিয চিৰপব্বজিতবহুস্সুতঅপ্পলাভিগিলানানং দত্ৱা তেসং ৱা সেসকং পিণ্ডায ৱা চৰিত্ৱা মিস্সকাহাৰং ভুঞ্জন্তোপি সন্তুট্ঠোৱ হোতি, অযমস্স পিণ্ডপাতে যথাসাৰুপ্পসন্তোসো.

ইধ পন ভিক্খু সেনাসনং লভতি মনাপং ৱা অমনাপং ৱা, সো তেন নেৱ সোমনস্সং ন পটিঘং উপ্পাদেতি, অন্তমসো তিণসন্থাৰকেনাপি যথালদ্ধেনেৱ তুস্সতি, অযমস্স সেনাসনে যথালাভসন্তোসো. যো পন অত্তনো পকতিৱিৰুদ্ধং ৱা ব্যাধিৱিৰুদ্ধং ৱা সেনাসনং লভতি, যত্থস্স ৱসতো অফাসু হোতি, সো তং সভাগস্স ভিক্খুনো দত্ৱা তস্স সন্তকে সপ্পাযসেনাসনে ৱসন্তোপি সন্তুট্ঠোৱ হোতি, অযমস্স সেনাসনে যথাবলসন্তোসো. অপৰো মহাপুঞ্ঞো লেণমণ্ডপকূটাগাৰাদীনি বহূনি পণীতসেনাসনানি লভতি, সো তানি চীৱৰাদীনি ৱিয চিৰপব্বজিতবহুস্সুতঅপ্পলাভিগিলানানং দত্ৱা যত্থ কত্থচি ৱসন্তোপি সন্তুট্ঠোৱ হোতি, অযমস্স সেনাসনে যথাসাৰুপ্পসন্তোসো. যোপি, ‘‘উত্তমসেনাসনং নাম পমাদট্ঠানং, তত্থ নিসিন্নস্স থিনমিদ্ধং ওক্কমতি, নিদ্দাভিভূতস্স পুন পটিবুজ্ঝতো পাপৱিতক্কা পাতুভৱন্তী’’তি পটিসঞ্চিক্খিত্ৱা তাদিসং সেনাসনং পত্তম্পি ন সম্পটিচ্ছতি, সো তং পটিক্খিপিত্ৱা অব্ভোকাসৰুক্খমূলাদীসু ৱসন্তোপি সন্তুট্ঠোৱ হোতি, অযম্পিস্স সেনাসনে যথাসাৰুপ্পসন্তোসো.

ইধ পন ভিক্খু ভেসজ্জং লভতি লূখং ৱা পণীতং ৱা, সো যং লভতি, তেনেৱ সন্তুস্সতি, অঞ্ঞং ন পত্থেতি, লভন্তোপি ন গণ্হাতি, অযমস্স গিলানপচ্চযে যথালাভসন্তোসো. যো পন তেলেন অত্থিকো ফাণিতং লভতি, সো তং সভাগস্স ভিক্খুনো দত্ৱা তস্স হত্থতো তেলং গহেত্ৱা অঞ্ঞদেৱ ৱা পৰিযেসিত্ৱা তেহি ভেসজ্জং কৰোন্তোপি সন্তুট্ঠোৱ হোতি, অযমস্স গিলানপচ্চযে যথাবলসন্তোসো. অপৰো মহাপুঞ্ঞো বহুং তেলমধুফাণিতাদিপণীতভেসজ্জং লভতি, সো তং চীৱৰং ৱিয চিৰপব্বজিতবহুস্সুতঅপ্পলাভিগিলানানং দত্ৱা তেসং আভতকেন যেন কেনচি যাপেন্তোপি সন্তুট্ঠোৱ হোতি. যো পন একস্মিং ভাজনে মুত্তহৰীতকং ঠপেত্ৱা একস্মিং চতুমধুৰং, ‘‘গণ্হ, ভন্তে, যদিচ্ছসী’’তি ৱুচ্চমানো সচস্স তেসু অঞ্ঞতৰেনপি ৰোগো ৱূপসম্মতি, অথ মুত্তহৰীতকং নাম বুদ্ধাদীহি ৱণ্ণিতন্তি চতুমধুৰং পটিক্খিপিত্ৱা মুত্তহৰীতকেনেৱ ভেসজ্জং কৰোন্তো পৰমসন্তুট্ঠোৱ হোতি, অযমস্স গিলানপচ্চযে যথাসাৰুপ্পসন্তোসো.

ইমেসং পন পচ্চেকং পচ্চযেসু তিণ্ণং তিণ্ণং সন্তোসানং যথাসাৰুপ্পসন্তোসোৱ অগ্গো. আযস্মা পুণ্ণো একেকস্মিং পচ্চযে ইমেহি তীহি সন্তোসেহি সন্তুট্ঠো অহোসি. সন্তুট্ঠিকথঞ্চাতি ভিক্খূনম্পি চ ইমং সন্তুট্ঠিকথং কত্তাৱ অহোসি.

তিৱিধপৱিৱেকৱণ্ণনা

পৱিৱিত্তোতি কাযপৱিৱেকো চিত্তপৱিৱেকো উপধিপৱিৱেকোতি ইমেহি তীহি পৱিৱেকেহি সমন্নাগতো. তত্থ একো গচ্ছতি, একো তিট্ঠতি, একো নিসীদতি, একো সেয্যং কপ্পেতি, একো গামং পিণ্ডায পৱিসতি, একো পটিক্কমতি, একো চঙ্কমমধিট্ঠাতি, একো চৰতি, একো ৱিহৰতীতি অযং কাযপৱিৱেকো নাম. অট্ঠ সমাপত্তিযো পন চিত্তপৱিৱেকো নাম. নিব্বানং উপধিপৱিৱেকো নাম. ৱুত্তম্পি হেতং – ‘‘কাযপৱিৱেকো চ ৱিৱেকট্ঠকাযানং নেক্খম্মাভিৰতানং. চিত্তপৱিৱেকো চ পৰিসুদ্ধচিত্তানং পৰমৱোদানপ্পত্তানং. উপধিৱিৱেকো চ নিৰুপধীনং পুগ্গলানং ৱিসঙ্খাৰগতান’’ন্তি (মহানি. ৫৭). পৱিৱেককথন্তি ভিক্খূনম্পি চ ইমং পৱিৱেককথং কত্তা.

পঞ্চৱিধসংসগ্গৱণ্ণনা

অসংসট্ঠোতি পঞ্চৱিধেন সংসগ্গেন ৱিৰহিতো. সৱনসংসগ্গো দস্সনসংসগ্গো সমুল্লপনসংসগ্গো সম্ভোগসংসগ্গো কাযসংসগ্গোতি পঞ্চৱিধো সংসগ্গো. তেসু ইধ ভিক্খু সুণাতি, ‘‘অসুকস্মিং গামে ৱা নিগমে ৱা ইত্থী ৱা কুমাৰিকা ৱা অভিৰূপা দস্সনীযা পাসাদিকা পৰমায ৱণ্ণপোক্খৰতায সমন্নাগতা’’তি. সো তং সুত্ৱা সংসীদতি ৱিসীদতি ন সক্কোতি ব্ৰহ্মচৰিযং সন্ধাৰেতুং, সিক্খাদুব্বল্যং অনাৱিকত্ৱা হীনাযাৱত্ততীতি এৱং পৰেহি ৱা কথীযমানং ৰূপাদিসম্পত্তিং অত্তনা ৱা হসিতলপিতগীতসদ্দং সুণন্তস্স সোতৱিঞ্ঞাণৱীথিৱসেন উপ্পন্নো ৰাগো সৱনসংসগ্গো নাম. সো অনিত্থিগন্ধপচ্চেকবোধিসত্তস্স চ পঞ্চগ্গড়লেণৱাসীতিস্সদহৰস্স চ ৱসেন ৱেদিতব্বো –

দহৰো কিৰ আকাসেন গচ্ছন্তো গিৰিগামৱাসিকম্মাৰধীতায পঞ্চহি কুমাৰীহি সদ্ধিং পদুমসৰং গন্ত্ৱা ন্হত্ৱা পদুমানি চ পিলন্ধিত্ৱা মধুৰস্সৰেন গাযন্তিযা সদ্দং সুত্ৱা কামৰাগেন ৱিদ্ধো ৱিসেসা পৰিহাযিত্ৱা অনযব্যসনং পাপুণি. ইধ ভিক্খু ন হেৱ খো সুণাতি, অপিচ খো সামং পস্সতি ইত্থিং ৱা কুমাৰিং ৱা অভিৰূপং দস্সনীযং পাসাদিকং পৰমায ৱণ্ণপোক্খৰতায সমন্নাগতং. সো তং দিস্ৱা সংসীদতি ৱিসীদতি ন সক্কোতি ব্ৰহ্মচৰিযং সন্ধাৰেতুং, সিক্খাদুব্বল্যং অনাৱিকত্ৱা হীনাযাৱত্ততীতি এৱং ৱিসভাগৰূপং ওলোকেন্তস্স পন চক্খুৱিঞ্ঞাণৱীথিৱসেন উপ্পন্নৰাগো দস্সনসংসগ্গো নাম. সো এৱং ৱেদিতব্বো –

একো কিৰ দহৰো কালদীঘৱাপিদ্ৱাৰৱিহাৰং উদ্দেসত্থায গতো. আচৰিযো তস্স অন্তৰাযং দিস্ৱা ওকাসং ন কৰোতি. সো পুনপ্পুন্নং অনুবন্ধতি. আচৰিযো সচে অন্তোগামে ন চৰিস্সসি. দস্সামি তে উদ্দেসন্তি আহ. সো সাধূতি সম্পটিচ্ছিত্ৱা উদ্দেসে নিট্ঠিতে আচৰিযং ৱন্দিত্ৱা গচ্ছন্তো আচৰিযো মে ইমস্মিং গামে চৰিতুং ন দেতি, কিং নু খো কাৰণন্তি চীৱৰং পাৰুপিত্ৱা গামং পাৱিসি, একা কুলধীতা পীতকৱত্থং নিৱাসেত্ৱা গেহে ঠিতা দহৰং দিস্ৱা সঞ্জাতৰাগা উড়ুঙ্কেন যাগুং আহৰিত্ৱা তস্স পত্তে পক্খিপিত্ৱা নিৱত্তিত্ৱা মঞ্চকে নিপজ্জি. অথ নং মাতাপিতৰো কিং অম্মাতি পুচ্ছিংসু, দ্ৱাৰেন গতং দহৰং লভমানা জীৱিস্সামি, অলভমানা মৰিস্সামীতি. মাতাপিতৰো ৱেগেন গন্ত্ৱা গামদ্ৱাৰে দহৰং পত্ৱা ৱন্দিত্ৱা, ‘‘নিৱত্তথ, ভন্তে, ভিক্খং গণ্হাহী’’তি আহংসু. দহৰো অলং গচ্ছামীতি. তে, ‘‘ইদং নাম, ভন্তে, কাৰণ’’ন্তি যাচিত্ৱা – ‘‘অম্হাকং, ভন্তে, গেহে এত্তকং নাম ধনং অত্থি, একাযেৱ নো ধীতা, ত্ৱং নো জেট্ঠপুত্তট্ঠানে ঠস্সসি, সুখেন সক্কা জীৱিতু’’ন্তি আহংসু. দহৰো, ‘‘ন ময্হং ইমিনা পলিবোধেন অত্থো’’তি অনাদিযিত্ৱাৱ পক্কন্তো.

মাতাপিতৰো গন্ত্ৱা, ‘‘অম্ম, নাসক্খিম্হা দহৰং নিৱত্তেতুং, যং অঞ্ঞং সামিকং ইচ্ছসি, তং লভিস্সসি, উট্ঠেহি খাদ চ পিৱ চা’’তি আহংসু. সা অনিচ্ছন্তী সত্তাহং নিৰাহাৰা হুত্ৱা কালমকাসি. মাতাপিতৰো তস্সা সৰীৰকিচ্চং কত্ৱা তং পীতকৱত্থং ধুৰৱিহাৰে ভিক্খুসঙ্ঘস্স অদংসু, ভিক্খূ ৱত্থং খণ্ডাখণ্ডং কত্ৱা ভাজযিংসু. একো মহল্লকো অত্তনো কোট্ঠাসং গহেত্ৱা কল্যাণীৱিহাৰং আগতো. সোপি দহৰো চেতিযং ৱন্দিস্সামীতি তত্থেৱ গন্ত্ৱা দিৱাট্ঠানে নিসীদি. মহল্লকো তং ৱত্থখণ্ডং গহেত্ৱা, ‘‘ইমিনা মে পৰিস্সাৱনং ৱিচাৰেথা’’তি দহৰং অৱোচ. দহৰো মহাথেৰ ‘‘কুহিং লদ্ধ’’ন্তি আহ. সো সব্বং পৱত্তিং কথেসি. সো তং সুত্ৱাৱ, ‘‘এৱৰূপায নাম সদ্ধিং সংৱাসং নালত্থ’’ন্তি ৰাগগ্গিনা দড্ঢো তত্থেৱ কালমকাসি.

অঞ্ঞমঞ্ঞং আলাপসল্লাপৱসেন উপ্পন্নৰাগো পন সমুল্লপনসংসগ্গো নাম. ভিক্খুনো ভিক্খুনিযা সন্তকং, ভিক্খুনিযা ৱা ভিক্খুস্স সন্তকং গহেত্ৱা পৰিভোগকৰণৱসেন উপ্পন্নৰাগো সম্ভোগসংসগ্গো নাম. সো এৱং ৱেদিতব্বো – মৰিচৱট্টিৱিহাৰমহে কিৰ ভিক্খূনং সতসহস্সং ভিক্খুনীনং নৱুতিসহস্সানি এৱ অহেসুং. একো সামণেৰো উণ্হযাগুং গহেত্ৱা গচ্ছন্তো সকিং চীৱৰকণ্ণে ঠপেসি, সকিং ভূমিযং. একা সামণেৰী দিস্ৱা এত্থ পত্তং ঠপেত্ৱা যাহীতি থালকং অদাসি. তে অপৰভাগে একস্মিং ভযে উপ্পন্নে পৰসমুদ্দং অগমংসু. তেসু ভিক্খুনী পুৰেতৰং অগমাসি. সা, ‘‘একো কিৰ সীহড়ভিক্খু আগতো’’তি সুত্ৱা থেৰস্স সন্তিকং গন্ত্ৱা পটিসন্থাৰং কত্ৱা নিসিন্না, – ‘‘ভন্তে, মৰিচৱট্টিৱিহাৰমহকালে তুম্হে কতিৱস্সা’’তি পুচ্ছি. তদাহং সত্তৱস্সিকসামণেৰো. ত্ৱং পন কতিৱস্সাতি? অহং সত্তৱস্সিকসামণেৰীযেৱ একস্স সামণেৰস্স উণ্হযাগুং গহেত্ৱা গচ্ছন্তস্স পত্তঠপনত্থং থালকমদাসিন্তি. থেৰো, ‘‘অহং সো’’তি ৱত্ৱা থালকং নীহৰিত্ৱা দস্সেসি. তে এত্তকেনেৱ সংসগ্গেন ব্ৰহ্মচৰিযং সন্ধাৰেতুং অসক্কোন্তা দ্ৱেপি সট্ঠিৱস্সকালে ৱিব্ভমিংসু.

হত্থগাহাদিৱসেন পন উপ্পন্নৰাগো কাযসংসগ্গো নাম. তত্ৰিদং ৱত্থু – মহাচেতিযঙ্গণে কিৰ দহৰভিক্খূ সজ্ঝাযং গণ্হন্তি. তেসং পিট্ঠিপস্সে দহৰভিক্খুনিযো ধম্মং সুণন্তি. তত্ৰেকো দহৰো হত্থং পসাৰেন্তো একিস্সা দহৰভিক্খুনিযা কাযং ছুপি. সা তং হত্থং গহেত্ৱা অত্তনো উৰস্মিং ঠপেসি, এত্তকেন সংসগ্গেন দ্ৱেপি ৱিব্ভমিত্ৱা গিহিভাৱং পত্তা.

গাহগাহকাদিৱণ্ণনা

ইমেসু পন পঞ্চসু সংসগ্গেসু ভিক্খুনো ভিক্খূহি সদ্ধিং সৱনদস্সনসমুল্লপনসম্ভোগকাযপৰামাসা নিচ্চম্পি হোন্তিযেৱ, ভিক্খুনীহি সদ্ধিং ঠপেত্ৱা কাযসংসগ্গং সেসা কালেন কালং হোন্তি; তথা উপাসকউপাসিকাহি সদ্ধিং সব্বেপি কালেন কালং হোন্তি. তেসু হি কিলেসুপ্পত্তিতো চিত্তং ৰক্খিতব্বং. একো হি ভিক্খু গাহগাহকো হোতি, একো গাহমুত্তকো, একো মুত্তগাহকো, একো মুত্তমুত্তকো.

তত্থ যং ভিক্খুং মনুস্সাপি আমিসেন উপলাপেত্ৱা গহণৱসেন উপসঙ্কমন্তি, ভিক্খুপি পুপ্ফফলাদীহি উপলাপেত্ৱা গহণৱসেন উপসঙ্কমতি, অযং গাহগাহকো নাম. যং পন মনুস্সা ৱুত্তনযেন উপসঙ্কমন্তি, ভিক্খু দক্খিণেয্যৱসেন উপসঙ্কমতি, অযং গাহমুত্তকো নাম. যস্স মনুস্সা দক্খিণেয্যৱসেন চত্তাৰো পচ্চযে দেন্তি, ভিক্খু পুপ্ফফলাদীহি উপলাপেত্ৱা গহণৱসেন উপসঙ্কমতি, অযং মুত্তগাহকো নাম. যস্স মনুস্সাপি দক্খিণেয্যৱসেন চত্তাৰো পচ্চযে দেন্তি, ভিক্খুপি চূড়পিণ্ডপাতিযতিস্সত্থেৰো ৱিয দক্খিণেয্যৱসেন পৰিভুঞ্জতি, অযং মুত্তমুত্তকো নাম.

থেৰং কিৰ একা উপাসিকা দ্ৱাদস ৱস্সানি উপট্ঠহি. একদিৱসং তস্মিং গামে অগ্গি উট্ঠহিত্ৱা গেহানি ঝাপেসি. অঞ্ঞেসং কুলূপকভিক্খূ আগন্ত্ৱা – ‘‘কিং উপাসিকে, অপি কিঞ্চি ভণ্ডকং অৰোগং কাতুং অসক্খিত্থা’’তি পটিসন্থাৰং অকংসু. মনুস্সা, ‘‘অম্হাকং মাতু কুলূপকত্থেৰো ভুঞ্জনৱেলাযমেৱ আগমিস্সতী’’তি আহংসু. থেৰোপি পুনদিৱসে ভিক্খাচাৰৱেলং সল্লক্খেত্ৱাৱ আগতো. উপাসিকা কোট্ঠচ্ছাযায নিসীদাপেত্ৱা ভিক্খং সম্পাদেত্ৱা অদাসি. থেৰে ভত্তকিচ্চং কত্ৱা পক্কন্তে মনুস্সা আহংসু – ‘‘অম্হাকং মাতু কুলূপকত্থেৰো ভুঞ্জনৱেলাযমেৱ আগতো’’তি. উপাসিকা, ‘‘তুম্হাকং কুলূপকা তুম্হাকংযেৱ অনুচ্ছৱিকা, ময্হং থেৰো ময্হেৱ অনুচ্ছৱিকো’’তি আহ. আযস্মা পন মন্তাণিপুত্তো ইমেহি পঞ্চহি সংসগ্গেহি চতূহিপি পৰিসাহি সদ্ধিং অসংসট্ঠো গাহমুত্তকো চেৱ মুত্তমুত্তকো চ অহোসি. যথা চ সযং অসংসট্ঠো, এৱং ভিক্খূনম্পি তং অসংসগ্গকথং কত্তা অহোসি.

আৰদ্ধৱীৰিযোতি পগ্গহিতৱীৰিযো, পৰিপুণ্ণকাযিকচেতসিকৱীৰিযোতি অত্থো. যো হি ভিক্খু গমনে উপ্পন্নকিলেসং ঠানং পাপুণিতুং ন দেতি, ঠানে উপ্পন্নকিলেসং নিসজ্জং, নিসজ্জায উপ্পন্নকিলেসং সযনং পাপুণিতুং ন দেতি, মন্তেন কণ্হসপ্পং উপ্পীড়েত্ৱা গণ্হন্তো ৱিয, অমিত্তং গীৱায অক্কমন্তো ৱিয চ ৱিচৰতি, অযং আৰদ্ধৱীৰিযো নাম. থেৰো চ তাদিসো অহোসি. ভিক্খূনম্পি তথেৱ ৱীৰিযাৰম্ভকথং কত্তা অহোসি.

সীলসম্পন্নোতিআদীসু সীলন্তি চতুপাৰিসুদ্ধিসীলং. সমাধীতি ৱিপস্সনাপাদকা অট্ঠ সমাপত্তিযো. পঞ্ঞাতি লোকিযলোকুত্তৰঞাণং. ৱিমুত্তীতি অৰিযফলং. ৱিমুত্তিঞাণদস্সনন্তি একূনৱীসতিৱিধং পচ্চৱেক্খণঞাণং. থেৰো সযম্পি সীলাদীহি সম্পন্নো অহোসি ভিক্খূনম্পি সীলাদিকথং কত্তা. স্ৱাযং দসহি কথাৱত্থূহি ওৱদতীতি ওৱাদকো. যথা পন একো ওৱদতিযেৱ, সুখুমং অত্থং পৰিৱত্তেত্ৱা জানাপেতুং ন সক্কোতি. ন এৱং থেৰো. থেৰো পন তানি দস কথাৱত্থূনি ৱিঞ্ঞাপেতীতি ৱিঞ্ঞাপকো. একো ৱিঞ্ঞাপেতুং সক্কোতি, কাৰণং দস্সেতুং ন সক্কোতি. থেৰো কাৰণম্পি সন্দস্সেতীতি সন্দস্সকো. একো ৱিজ্জমানং কাৰণং দস্সেতি, গাহেতুং পন ন সক্কোতি. থেৰো গাহেতুম্পি সক্কোতীতি সমাদপকো. এৱং সমাদপেত্ৱা পন তেসু কথাৱত্থূসু উস্সাহজননৱসেন ভিক্খূ সমুত্তেজেতীতি সমুত্তেজকো. উস্সাহজাতে ৱণ্ণং ৱত্ৱা সম্পহংসেতীতি সম্পহংসকো.

পঞ্চলাভৱণ্ণনা

২৫৩. সুলদ্ধলাভাতি অঞ্ঞেসম্পি মনুস্সত্তভাৱপব্বজ্জাদিগুণলাভা নাম হোন্তি. আযস্মতো পন পুণ্ণস্স সুলদ্ধলাভা এতে, যস্স সত্থু সম্মুখা এৱং ৱণ্ণো অব্ভুগ্গতোতি অত্থো. অপিচ অপণ্ডিতেহি ৱণ্ণকথনং নাম ন তথা লাভো, পণ্ডিতেহি ৱণ্ণকথনং পন লাভো. গিহী হি ৱা ৱণ্ণকথনং ন তথা লাভো, গিহী হি ‘‘ৱণ্ণং কথেস্সামী’’তি, ‘‘অম্হাকং অয্যো সণ্হো সখিলো সুখসম্ভাসো, ৱিহাৰং আগতানং যাগুভত্তফাণিতাদীহি সঙ্গহং কৰোতী’’তি কথেন্তো অৱণ্ণমেৱ কথেতি. ‘‘অৱণ্ণং কথেস্সামী’’তি ‘‘অযং থেৰো মন্দমন্দো ৱিয অবলবলো ৱিয ভাকুটিকভাকুটিকো ৱিয নত্থি ইমিনা সদ্ধিং ৱিস্সাসো’’তি কথেন্তো ৱণ্ণমেৱ কথেতি. সব্ৰহ্মচাৰীহিপি সত্থু পৰম্মুখা ৱণ্ণকথনং ন তথা লাভো, সত্থু সম্মুখা পন অতিলাভোতি ইমম্পি অত্থৱসং পটিচ্চ ‘‘সুলদ্ধলাভা’’তি আহ. অনুমস্স অনুমস্সাতি দস কথাৱত্থূনি অনুপৱিসিত্ৱা অনুপৱিসিত্ৱা. তঞ্চ সত্থা অব্ভনুমোদতীতি তঞ্চস্স ৱণ্ণং এৱমেতং অপ্পিচ্ছো চ সো ভিক্খু সন্তুট্ঠো চ সো ভিক্খূতি অনুমোদতি. ইতি ৱিঞ্ঞূহি ৱণ্ণভাসনং একো লাভো, সব্ৰহ্মচাৰীহি একো, সত্থু সম্মুখা একো, অনুমস্স অনুমস্স একো, সত্থাৰা অব্ভনুমোদনং একোতি ইমে পঞ্চ লাভে সন্ধায ‘‘সুলদ্ধলাভা’’তি আহ. কদাচীতি কিস্মিঞ্চিদেৱ কালে. কৰহচীতি তস্সেৱ ৱেৱচনং. অপ্পেৱ নাম সিযা কোচিদেৱ কথাসল্লাপোতি অপি নাম কোচি কথাসমুদাচাৰোপি ভৱেয্য. থেৰেন কিৰ আযস্মা পুণ্ণো নেৱ দিট্ঠপুব্বো, নস্স ধম্মকথা সুতপুব্বা. ইতি সো তস্স দস্সনম্পি ধম্মকথম্পি পত্থযমানো এৱমাহ.

চাৰিকাদিৱণ্ণনা

২৫৪. যথাভিৰন্তন্তি যথাঅজ্ঝাসযং ৱিহৰিত্ৱা. বুদ্ধানঞ্হি একস্মিং ঠানে ৱসন্তানং ছাযূদকাদিৱিপত্তিং ৱা অপ্ফাসুকসেনাসনং ৱা, মনুস্সানং অস্সদ্ধাদিভাৱং ৱা আগম্ম অনভিৰতি নাম নত্থি. তেসং সম্পত্তিযা ‘‘ইধ ফাসু ৱিহৰামা’’তি অভিৰমিত্ৱা চিৰৱিহাৰোপি নত্থি. যত্থ পন তথাগতে ৱিহৰন্তে সত্তা সৰণেসু ৱা পতিট্ঠহন্তি, সীলানি ৱা সমাদিযন্তি, পব্বজন্তি ৱা, ততো সোতাপত্তিমগ্গাদীনং ৱা পন তেসং উপনিস্সযো হোতি. তত্থ বুদ্ধা সত্তে তাসু সম্পত্তীসু পতিট্ঠাপনঅজ্ঝাসযেন ৱসন্তি; তাসং অভাৱে পক্কমন্তি. তেন ৱুত্তং – ‘‘যথাঅজ্ঝাসযং ৱিহৰিত্ৱা’’তি. চাৰিকং চৰমানোতি অদ্ধানগমনং গচ্ছন্তো. চাৰিকা চ নামেসা ভগৱতো দুৱিধা হোতি তুৰিতচাৰিকা চ, অতুৰিতচাৰিকা চ.

তত্থ দূৰেপি বোধনেয্যপুগ্গলং দিস্ৱা তস্স বোধনত্থায সহসা গমনং তুৰিতচাৰিকা নাম. সা মহাকস্সপপচ্চুগ্গমনাদীসু দট্ঠব্বা. ভগৱা হি মহাকস্সপং পচ্চুগ্গচ্ছন্তো মুহুত্তেন তিগাৱুতং মগ্গং অগমাসি, আড়ৱকস্সত্থায তিংসযোজনং, তথা অঙ্গুলিমালস্স. পুক্কুসাতিস্স পন পঞ্চচত্তালীসযোজনং, মহাকপ্পিনস্স ৱীসযোজনসতং, খদিৰৱনিযস্সত্থায সত্ত যোজনসতানি অগমাসি; ধম্মসেনাপতিনো সদ্ধিৱিহাৰিকস্স ৱনৱাসীতিস্সসামণেৰস্স তিগাৱুতাধিকং ৱীসযোজনসতং.

একদিৱসং কিৰ থেৰো, ‘‘তিস্সসামণেৰস্স সন্তিকং, ভন্তে, গচ্ছামী’’তি আহ. ভগৱা, ‘‘অহম্পি গমিস্সামী’’তি ৱত্ৱা আযস্মন্তং আনন্দং আমন্তেসি – ‘‘আনন্দ, ৱীসতিসহস্সানং ছড়ভিঞ্ঞানং আৰোচেহি – ‘ভগৱা ৱনৱাসীতিস্সসামণেৰস্স সন্তিকং গমিস্সতী’’’তি. ততো দুতিযদিৱসে ৱীসতিসহস্সখীণাসৱপৰিৱুতো আকাসে উপ্পতিত্ৱা ৱীসযোজনসতমত্থকে তস্স গোচৰগামদ্ৱাৰে ওতৰিত্ৱা চীৱৰং পাৰুপি. কম্মন্তং গচ্ছমানা মনুস্সা দিস্ৱা, ‘‘সত্থা, ভো, আগতো, মা কম্মন্তং অগমিত্থা’’তি ৱত্ৱা আসনানি পঞ্ঞপেত্ৱা যাগুং দত্ৱা পানৱত্তং কৰোন্তা, ‘‘কুহিং, ভন্তে, ভগৱা গচ্ছতী’’তি দহৰভিক্খূ পুচ্ছিংসু. উপাসকা, ন ভগৱা অঞ্ঞত্থ গচ্ছতি, ইধেৱ তিস্সসামণেৰস্স দস্সনত্থায আগতোতি. তে ‘‘অম্হাকং কিৰ কুলূপকত্থেৰস্স দস্সনত্থায সত্থা আগতো, নো ৱত নো থেৰো ওৰমত্তকো’’তি সোমনস্সজাতা অহেসুং.

অথ ভগৱতো ভত্তকিচ্চপৰিযোসানে সামণেৰো গামং পিণ্ডায চৰিত্ৱা ‘‘উপাসকা মহা ভিক্খুসঙ্ঘো’’তি পুচ্ছি. অথস্স তে, ‘‘সত্থা, ভন্তে, আগতো’’তি আৰোচেসুং, সো ভগৱন্তং উপসঙ্কমিত্ৱা পিণ্ডপাতেন আপুচ্ছি. সত্থা তস্স পত্তং হত্থেন গহেত্ৱা, ‘‘অলং, তিস্স, নিট্ঠিতং ভত্তকিচ্চ’’ন্তি আহ. ততো উপজ্ঝাযং আপুচ্ছিত্ৱা অত্তনো পত্তাসনে নিসীদিত্ৱা ভত্তকিচ্চমকাসি. অথস্স ভত্তকিচ্চপৰিযোসানে সত্থা মঙ্গলং ৱত্ৱা নিক্খমিত্ৱা গামদ্ৱাৰে ঠত্ৱা, ‘‘কতৰো তে, তিস্স, ৱসনট্ঠানং গমনমগ্গো’’তি আহ. ‘‘অযং ভগৱা’’তি. মগ্গং দেসযমানো পুৰতো যাহি তিস্সাতি. ভগৱা কিৰ সদেৱকস্স লোকস্স মগ্গদেসকো সমানোপি ‘‘সকলতিগাৱুতে মগ্গে সামণেৰং দট্ঠুং লচ্ছামী’’তি তং মগ্গদেসকমকাসি.

সো অত্তনো ৱসনট্ঠানং গন্ত্ৱা ভগৱতো ৱত্তমকাসি. অথ নং ভগৱা, ‘‘কতৰো তে, তিস্স, চঙ্কমো’’তি পুচ্ছিত্ৱা তত্থ গন্ত্ৱা সামণেৰস্স নিসীদনপাসাণে নিসীদিত্ৱা, ‘‘তিস্স, ইমস্মিং ঠানে সুখং ৱসসী’’তি পুচ্ছি. সো আহ – ‘‘আম, ভন্তে, ইমস্মিং মে ঠানে ৱসন্তস্স সীহব্যগ্ঘহত্থিমিগমোৰাদীনং সদ্দং সুণতো অৰঞ্ঞসঞ্ঞা উপ্পজ্জতি, তায সুখং ৱসামী’’তি. অথ নং ভগৱা, ‘‘তিস্স, ভিক্খুসঙ্ঘং সন্নিপাতেহি, বুদ্ধদাযজ্জং তে দস্সামী’’তি ৱত্ৱা সন্নিপতিতে ভিক্খুসঙ্ঘে উপসম্পাদেত্ৱা অত্তনো ৱসনট্ঠানমেৱ অগমাসীতি. অযং তুৰিতচাৰিকা নাম.

যং পন গামনিগমপটিপাটিযা দেৱসিকং যোজনড্ঢযোজনৱসেন পিণ্ডপাতচৰিযাদীহি লোকং অনুগ্গণ্হন্তস্স গমনং, অযং অতুৰিতচাৰিকা নাম. ইমং পন চাৰিকং চৰন্তো ভগৱা মহামণ্ডলং মজ্ঝিমমণ্ডলং অন্তিমমণ্ডলন্তি ইমেসং তিণ্ণং মণ্ডলানং অঞ্ঞতৰস্মিং চৰতি. তত্থ মহামণ্ডলং নৱযোজনসতিকং, মজ্ঝিমমণ্ডলং ছযোজনসতিকং, অন্তিমমণ্ডলং তিযোজনসতিকং. যদা মহামণ্ডলে চাৰিকং চৰিতুকামো হোতি, মহাপৱাৰণায পৱাৰেত্ৱা পাটিপদদিৱসে মহাভিক্খুসঙ্ঘপৰিৱাৰো নিক্খমতি. সমন্তা যোজনসতং এককোলাহলং অহোসি, পুৰিমং পুৰিমং আগতা নিমন্তেতুং লভন্তি; ইতৰেসু দ্ৱীসু মণ্ডলেসু সক্কাৰো মহামণ্ডলে ওসৰতি. তত্ৰ ভগৱা তেসু তেসু গামনিগমেসু একাহং দ্ৱীহং ৱসন্তো মহাজনং আমিসপটিগ্গহেন অনুগ্গণ্হন্তো ধম্মদানেন চস্স ৱিৱট্টূপনিস্সিতং কুসলং ৱড্ঢেন্তো নৱহি মাসেহি চাৰিকং পৰিযোসাপেতি.

সচে পন অন্তোৱস্সে ভিক্খূনং সমথৱিপস্সনা তৰুণা হোতি, মহাপৱাৰণায অপৱাৰেত্ৱা পৱাৰণাসঙ্গহং দত্ৱা কত্তিকপুণ্ণমায পৱাৰেত্ৱা মিগসিৰস্স পঠমদিৱসে মহাভিক্খুসঙ্ঘপৰিৱাৰো নিক্খমিত্ৱা মজ্ঝিমমণ্ডলং ওসৰতি. অঞ্ঞেনপি কাৰণেন মজ্ঝিমমণ্ডলে চাৰিকং চৰিতুকামো চতুমাসং ৱসিত্ৱাৱ নিক্খমতি. ৱুত্তনযেনেৱ ইতৰেসু দ্ৱীসু মণ্ডলেসু সক্কাৰো মজ্ঝিমমণ্ডলে ওসৰতি. ভগৱা পুৰিমনযেনেৱ লোকং অনুগ্গণ্হন্তো অট্ঠহি মাসেহি চাৰিকং পৰিযোসাপেতি.

সচে পন চতুমাসং ৱুট্ঠৱস্সস্সাপি ভগৱতো ৱেনেয্যসত্তা অপৰিপক্কিন্দ্ৰিযা হোন্তি, তেসং ইন্দ্ৰিযপৰিপাকং আগমযমানো অপৰম্পি একং মাসং ৱা দ্ৱিতিচতুমাসং ৱা তত্থেৱ ৱসিত্ৱা মহাভিক্খুসঙ্ঘপৰিৱাৰো নিক্খমতি. ৱুত্তনযেনেৱ ইতৰেসু দ্ৱীসু মণ্ডলেসু সক্কাৰো অন্তোমণ্ডলে ওসৰতি. ভগৱা পুৰিমনযেনেৱ লোকং অনুগ্গণ্হন্তো সত্তহি ৱা ছহি ৱা পঞ্চহি ৱা চতূহি ৱা মাসেহি চাৰিকং পৰিযোসাপেতি. ইতি ইমেসু তীসু মণ্ডলেসু যত্থ কত্থচি চাৰিকং চৰন্তো ন চীৱৰাদিহেতু চৰতি. অথ খো যে দুগ্গতা বালা জিণ্ণা ব্যাধিতা, তে কদা তথাগতং আগন্ত্ৱা পস্সিস্সন্তি? মযি পন চাৰিকং চৰন্তে মহাজনো তথাগতদস্সনং লভিস্সতি, তত্থ কেচি চিত্তানি পসাদেস্সন্তি, কেচি মালাদীহি পূজেস্সন্তি, কেচি কটচ্ছুভিক্খং দস্সন্তি, কেচি মিচ্ছাদস্সনং পহায সম্মাদিট্ঠিকা ভৱিস্সন্তি, তং তেসং ভৱিস্সতি দীঘৰত্তং হিতায সুখাযাতি এৱং লোকানুকম্পায চাৰিকং চৰতি.

অপিচ চতূহি কাৰণেহি বুদ্ধা ভগৱন্তো চাৰিকং চৰন্তি – জঙ্ঘাৱিহাৰৱসেন সৰীৰফাসুকত্থায, অত্থুপ্পত্তিকালং অভিকঙ্খনত্থায, ভিখূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞাপনত্থায, তত্থ তত্থ পৰিপাকগতিন্দ্ৰিযে বোধনেয্যসত্তে বোধনত্থাযাতি. অপৰেহিপি চতূহি কাৰণেহি বুদ্ধা ভগৱন্তো চাৰিকং চৰন্তি – বুদ্ধং সৰণং গচ্ছিস্সন্তীতি ৱা, ধম্মং সৰণং গচ্ছিস্সন্তীতি ৱা, সঙ্ঘং সৰণং গচ্ছিস্সন্তীতি ৱা, মহতা ধম্মৱস্সেন চতস্সো পৰিসা সন্তপ্পেস্সামীতি ৱাতি. অপৰেহি পঞ্চহি কাৰণেহি বুদ্ধা ভগৱন্তো চাৰিকং চৰন্তি – পাণাতিপাতা ৱিৰমিস্সন্তীতি ৱা, অদিন্নাদানা… কামেসুমিচ্ছাচাৰা… মুসাৱাদা… সুৰামেৰযমজ্জপমাদট্ঠানা ৱিৰমিস্সন্তীতি ৱাতি. অপৰেহি অট্ঠহি কাৰণেহি বুদ্ধা ভগৱন্তো চাৰিকং চৰন্তি – পঠমজ্ঝানং পটিলভিস্সন্তীতি ৱা, দুতিযং…পে… নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনসমাপত্তিং পটিলভিস্সন্তীতি ৱাতি. অপৰেহি অট্ঠহি কাৰণেহি বুদ্ধা ভগৱন্তো চাৰিকং চৰন্তি – সোতাপত্তিমগ্গং অধিগমিস্সন্তীতি ৱা, সোতাপত্তিফলং…পে… অৰহত্তফলং সচ্ছিকৰিস্সন্তীতি ৱাতি. অযং অতুৰিতচাৰিকা, সা ইধ অধিপ্পেতা. সা পনেসা দুৱিধা হোতি নিবদ্ধচাৰিকা, অনিবদ্ধচাৰিকা চ. তত্থ যং একস্সেৱ বোধনেয্যসত্তস্স অত্থায গচ্ছতি, অযং নিবদ্ধচাৰিকা নাম. যং পন গামনিগমনগৰপটিপাটিৱসেন চৰতি, অযং অনিবদ্ধচাৰিকা নাম. এসা ইধ অধিপ্পেতা.

সেনাসনং সংসামেত্ৱাতি সেনাসনং পটিসামেত্ৱা. তং পন পটিসামেন্তো থেৰো ন চূড়পত্তমহাপত্ত-চূড়থালকমহাথালক-পট্টুণ্ণচীৱৰ-দুকূলচীৱৰাদীনং ভণ্ডিকং কত্ৱা সপ্পিতেলাদীনং ৱা পন ঘটে পূৰাপেত্ৱা গব্ভে নিদহিত্ৱা দ্ৱাৰং পিধায কুঞ্চিকমুদ্দিকাদীনি যোজাপেসি. ‘‘সচে ন হোতি ভিক্খু ৱা সামণেৰো ৱা আৰামিকো ৱা উপাসকো ৱা, চতূসু পাসাণেসু মঞ্চে মঞ্চং আৰোপেত্ৱা পীঠে পীঠং আৰোপেত্ৱা চীৱৰৱংসে ৱা চীৱৰৰজ্জুযা ৱা উপৰি পুঞ্জং কত্ৱা দ্ৱাৰৱাতপানং থকেত্ৱা পক্কমিতব্ব’’ন্তি (চূড়ৱ. ৩৬১) ৱচনতো পন নেৱাসিকং ভিক্খুং আপুচ্ছনমত্তকেনেৱ পটিসামেসি.

যেন সাৱত্থি তেন চাৰিকং পক্কামীতি সত্থু দস্সনকামো হুত্ৱা যেন দিসাভাগেন সাৱত্থি তেন পক্কামি. পক্কমন্তো চ ন সুদ্ধোদনমহাৰাজস্স আৰোচাপেত্ৱা সপ্পিতেলমধুফাণিতাদীনি গাহাপেত্ৱা পক্কন্তো. যূথং পহায নিক্খন্তো পন মত্তহত্থী ৱিয, অসহাযকিচ্চো সীহো ৱিয, পত্তচীৱৰমত্তং আদায এককোৱ পক্কামি. কস্মা পনেস পঞ্চসতেহি অত্তনো অন্তেৱাসিকেহি সদ্ধিং ৰাজগহং অগন্ত্ৱা ইদানি নিক্খন্তোতি? ৰাজগহং কপিলৱত্থুতো দূৰং সট্ঠিযোজনানি, সাৱত্থি পন পঞ্চদস. সত্থা ৰাজগহতো পঞ্চচত্তালীসযোজনং আগন্ত্ৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি, ইদানি আসন্নো জাতোতি সুত্ৱা নিক্খমীতি অকাৰণমেতং. বুদ্ধানং সন্তিকং গচ্ছন্তো হি এস যোজনসহস্সম্পি গচ্ছেয্য, তদা পন কাযৱিৱেকো ন সক্কা লদ্ধুন্তি. বহূহি সদ্ধিং গমনকালে হি একস্মিং গচ্ছামাতি ৱদন্তে একো ইধেৱ ৱসামাতি ৱদতি. একস্মিং ৱসামাতি ৱদন্তে একো গচ্ছামাতি ৱদতি. তস্মা ইচ্ছিতিচ্ছিতক্খণে সমাপত্তিং অপ্পেত্ৱা নিসীদিতুং ৱা ফাসুকসেনাসনে কাযৱিৱেকং লদ্ধুং ৱা ন সক্কা হোতি, এককস্স পন তং সব্বং সুলভং হোতীতি তদা অগন্ত্ৱা ইদানি পক্কামি.

চাৰিকং চৰমানোতি এত্থ কিঞ্চাপি অযং চাৰিকা নাম মহাজনসঙ্গহত্থং বুদ্ধানংযেৱ লব্ভতি, বুদ্ধে উপাদায পন ৰুড়্হীসদ্দেন সাৱকানম্পি ৱুচ্চতি কিলঞ্জাদীহি কতং বীজনম্পি তালৱণ্টং ৱিয. যেন ভগৱাতি সাৱত্থিযা অৱিদূৰে একস্মিং গামকে পিণ্ডায চৰিত্ৱা কতভত্তকিচ্চো জেতৱনং পৱিসিত্ৱা সাৰিপুত্তত্থেৰস্স ৱা মহামোগ্গল্লানত্থেৰস্স ৱা ৱসনট্ঠানং গন্ত্ৱা পাদে ধোৱিত্ৱা মক্খেত্ৱা পানীযং ৱা পানকং ৱা পিৱিত্ৱা থোকং ৱিস্সমিত্ৱা সত্থাৰং পস্সিস্সামীতি চিত্তম্পি অনুপ্পাদেত্ৱা উজুকং গন্ধকুটিপৰিৱেণমেৱ অগমাসি. থেৰস্স হি সত্থাৰং দট্ঠুকামস্স অঞ্ঞেন ভিক্খুনা কিচ্চং নত্থি. তস্মা ৰাহুলং ৱা আনন্দং ৱা গহেত্ৱা ওকাসং কাৰেত্ৱা সত্থাৰং পস্সিস্সামীতি এৱম্পি চিত্তং ন উপ্পাদেসি.

থেৰো হি সযমেৱ বুদ্ধসাসনে ৱল্লভো ৰঞ্ঞো সঙ্গামৱিজযমহাযোধো ৱিয. যথা হি তাদিসস্স যোধস্স ৰাজানং দট্ঠুকামস্স অঞ্ঞং সেৱিত্ৱা দস্সনকম্মং নাম নত্থি; ৱল্লভতায সযমেৱ পস্সতি. এৱং থেৰোপি বুদ্ধসাসনে ৱল্লভো, তস্স অঞ্ঞং সেৱিত্ৱা সত্থুদস্সনকিচ্চং নত্থীতি পাদে ধোৱিত্ৱা পাদপুঞ্ছনম্হি পুঞ্ছিত্ৱা যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি. ভগৱাপি ‘‘পচ্চূসকালেযেৱ মন্তাণিপুত্তো আগমিস্সতী’’তি অদ্দস. তস্মা গন্ধকুটিং পৱিসিত্ৱা সূচিঘটিকং অদত্ৱাৱ দৰথং পটিপ্পস্সম্ভেত্ৱা উট্ঠায নিসীদি. থেৰো কৱাটং পণামেত্ৱা গন্ধকুটিং পৱিসিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. ধম্মিযা কথাযাতি ভগৱা ধম্মিং কথং কথেন্তো চূড়গোসিঙ্গসুত্তে (ম. নি. ১.৩২৫ আদযো) তিণ্ণং কুলপুত্তানং সামগ্গিৰসানিসংসং কথেসি; সেক্খসুত্তে (ম. নি. ২.২২ আদযো) আৱসথানিসংসং, ঘটিকাৰসুত্তে (ম. নি. ২.২৮২ আদযো) সতিপটিলাভিকং পুব্বেনিৱাসপ্পটিসংযুত্তকথং; ৰট্ঠপালসুত্তে (ম. নি. ২.৩০৪) চত্তাৰো ধম্মুদ্দেসে, সেলসুত্তে (ম. নি. ২.৩৯৬ আদযো) পানকানিসংসকথং, উপক্কিলেসসুত্তে (ম. নি. ৩.২৩৬ আদযো) ভগুত্থেৰস্স ধম্মকথং কথেন্তো একীভাৱে আনিসংসং কথেসি. ইমস্মিং পন ৰথৱিনীতে আযস্মতো পুণ্ণস্স কথেন্তো দসকথাৱত্থুনিস্সযং অনন্তনযং নাম দস্সেসি পুণ্ণ, অযম্পি অপ্পিচ্ছকথাযেৱ সন্তোসকথাযেৱাতি. পটিসম্ভিদাপত্তস্স সাৱকস্স ৱেলন্তে ঠত্ৱা মহাসমুদ্দে হত্থপ্পসাৰণং ৱিয অহোসি.

যেন অন্ধৱনন্তি তদা কিৰ পচ্ছাভত্তে জেতৱনং আকিণ্ণং হোতি, বহূ খত্তিযব্ৰাহ্মণাদযো জেতৱনং ওসৰন্তি; ৰঞ্ঞো চক্কৱত্তিস্স খন্ধাৱাৰট্ঠানং ৱিয হোতি, ন সক্কা পৱিৱেকং লভিতুং. অন্ধৱনং পন পধানঘৰসদিসং পৱিৱিত্তং, তস্মা যেনন্ধৱনং তেনুপসঙ্কমি. কস্মা পন মহাথেৰে ন অদ্দস? এৱং কিৰস্স অহোসি – ‘‘সাযন্হসমযে আগন্ত্ৱা মহাথেৰে দিস্ৱা পুন দসবলং পস্সিস্সামি, এৱং মহাথেৰানং একং উপট্ঠানং ভৱিস্সতি, সত্থু দ্ৱে ভৱিস্সন্তি, ততো সত্থাৰং ৱন্দিত্ৱা মম ৱসনট্ঠানমেৱ গমিস্সামী’’তি.

সত্তৱিসুদ্ধিপঞ্হৱণ্ণনা

২৫৬. অভিণ্হং কিত্তযমানো অহোসীতি পুনপ্পুনং ৱণ্ণং কিত্তযমানো ৱিহাসি. থেৰো কিৰ ততো পট্ঠায দিৱসে দিৱসে সঙ্ঘমজ্ঝে ‘‘পুণ্ণো কিৰ নাম মন্তাণিপুত্তো চতূহি পৰিসাহি সদ্ধিং অসংসট্ঠো, সো দসবলস্স দস্সনত্থায আগমিস্সতি; কচ্চি নু খো মং অদিস্ৱাৱ গমিস্সতী’’তি থেৰনৱমজ্ঝিমানং সতিকৰণত্থং আযস্মতো পুণ্ণস্স গুণং ভাসতি. এৱং কিৰস্স অহোসি – ‘‘মহল্লকভিক্খূ নাম ন সব্বকালং অন্তোৱিহাৰে হোন্তি; গুণকথায পনস্স কথিতায যো চ নং ভিক্খুং পস্সিস্সতি; সো আগন্ত্ৱা আৰোচেস্সতী’’তি. অথাযং থেৰস্সেৱ সদ্ধিৱিহাৰিকো তং আযস্মন্তং মন্তাণিপুত্তং পত্তচীৱৰমাদায গন্ধকুটিং পৱিসন্তং অদ্দস. কথং পন নং এস অঞ্ঞাসীতি? পুণ্ণ, পুণ্ণাতি ৱত্ৱা কথেন্তস্স ভগৱতো ধম্মকথায অঞ্ঞাসি – ‘‘অযং সো থেৰো, যস্স মে উপজ্ঝাযো অভিণ্হং কিত্তযমানো হোতী’’তি. ইতি সো আগন্ত্ৱা থেৰস্স আৰোচেসি. নিসীদনং আদাযাতি নিসীদনং নাম সদসং ৱুচ্চতি অৱাযিমং. থেৰো পন চম্মখণ্ডং গহেত্ৱা অগমাসি. পিট্ঠিতো পিট্ঠিতোতি পচ্ছতো পচ্ছতো. সীসানুলোকীতি যো উন্নতট্ঠানে পিট্ঠিং পস্সন্তো নিন্নট্ঠানে সীসং পস্সন্তো গচ্ছতি, অযম্পি সীসানুলোকীতি ৱুচ্চতি. তাদিসো হুত্ৱা অনুবন্ধি. থেৰো হি কিঞ্চাপি সংযতপদসদ্দতায অচ্চাসন্নো হুত্ৱা গচ্ছন্তোপি পদসদ্দেন ন বাধতি, ‘‘নাযং সম্মোদনকালো’’তি ঞত্ৱা পন ন অচ্চাসন্নো, অন্ধৱনং নাম মহন্তং, একস্মিং ঠানে নিলীনং অপস্সন্তেন, আৱুসো পুণ্ণ, পুণ্ণাতি অফাসুকসদ্দো কাতব্বো হোতীতি নিসিন্নট্ঠানজাননত্থং নাতিদূৰে হুত্ৱা সীসানুলোকী অগমাসি. দিৱাৱিহাৰং নিসীদীতি দিৱাৱিহাৰত্থায নিসীদি.

তত্থ আযস্মাপি পুণ্ণো উদিচ্চব্ৰাহ্মণজচ্চো, সাৰিপুত্তত্থেৰোপি. পুণ্ণত্থেৰোপি সুৱণ্ণৱণ্ণো, সাৰিপুত্তত্থেৰোপি. পুণ্ণত্থেৰোপি অৰহত্তফলসমাপত্তিসমাপন্নো, সাৰিপুত্তত্থেৰোপি. পুণ্ণত্থেৰোপি কপ্পসতসহস্সং অভিনীহাৰসম্পন্নো, সাৰিপুত্তত্থেৰোপি কপ্পসতসহস্সাধিকং একমসঙ্খ্যেয্যং. পুণ্ণত্থেৰোপি পটিসম্ভিদাপত্তো মহাখীণাসৱো, সাৰিপুত্তত্থেৰোপি. ইতি একং কনকগুহং পৱিট্ঠা দ্ৱে সীহা ৱিয, একং ৱিজম্ভনভূমিং ওতিণ্ণা দ্ৱে ব্যগ্ঘা ৱিয, একং সুপুপ্ফিতসালৱনং পৱিট্ঠা দ্ৱে ছদ্দন্তনাগৰাজানো ৱিয, একং সিম্বলিৱনং পৱিট্ঠা দ্ৱে সুপণ্ণৰাজানো ৱিয, একং নৰৱাহনযানং অভিৰুড়্হা দ্ৱে ৱেস্সৱণা ৱিয, একং পণ্ডুকম্বলসিলং অভিনিসিন্না দ্ৱে সক্কা ৱিয, একৱিমানব্ভন্তৰগতা দ্ৱে হাৰিতমহাব্ৰহ্মানো ৱিয চ তে দ্ৱেপি ব্ৰাহ্মণজচ্চা দ্ৱেপি সুৱণ্ণৱণ্ণা দ্ৱেপি সমাপত্তিলাভিনো দ্ৱেপি অভিনীহাৰসম্পন্না দ্ৱেপি পটিসম্ভিদাপত্তা মহাখীণাসৱা একং ৱনসণ্ডং অনুপৱিট্ঠা তং ৱনট্ঠানং সোভযিংসু.

ভগৱতি নো, আৱুসো, ব্ৰহ্মচৰিযং ৱুস্সতীতি, আৱুসো, কিং অম্হাকং ভগৱতো সন্তিকে আযস্মতা ব্ৰহ্মচৰিযং ৱুস্সতীতি? ইদং আযস্মা সাৰিপুত্তো তস্স ভগৱতি ব্ৰহ্মচৰিযৱাসং জানন্তোপি কথাসমুট্ঠাপনত্থং পুচ্ছি. পুৰিমকথায হি অপ্পতিট্ঠিতায পচ্ছিমকথা ন জাযতি, তস্মা এৱং পুচ্ছি. থেৰো অনুজানন্তো ‘‘এৱমাৱুসো’’তি আহ. অথস্স পঞ্হৱিস্সজ্জনং সোতুকামো আযস্মা সাৰিপুত্তো ‘‘কিং নু খো আৱুসো সীলৱিসুদ্ধত্থং ভগৱতি ব্ৰহ্মচৰিযং ৱুস্সতী’’তি পটিপাটিযা সত্ত ৱিসুদ্ধিযো পুচ্ছি. তাসং ৱিত্থাৰকথা ৱিসুদ্ধিমগ্গে ৱুত্তা. আযস্মা পন পুণ্ণো যস্মা চতুপাৰিসুদ্ধিসীলাদীসু ঠিতস্সাপি ব্ৰহ্মচৰিযৱাসো মত্থকং ন পাপুণাতি, তস্মা, ‘‘নো হিদং, আৱুসো’’তি সব্বং পটিক্খিপি.

কিমত্থং চৰহাৱুসোতি যদি সীলৱিসুদ্ধিআদীনং অত্থায ব্ৰহ্মচৰিযং ন ৱুস্সতি, অথ কিমত্থং ৱুস্সতীতি পুচ্ছি. অনুপাদাপৰিনিব্বানত্থং খো, আৱুসোতি এত্থ অনুপাদাপৰিনিব্বানং নাম অপ্পচ্চযপৰিনিব্বানং. দ্ৱেধা উপাদানানি গহণূপাদানঞ্চ পচ্চযূপাদানঞ্চ. গহণূপাদানং নাম কামুপাদানাদিকং চতুব্বিধং, পচ্চযূপাদানং নাম অৱিজ্জাপচ্চযা সঙ্খাৰাতি এৱং ৱুত্তপচ্চযা. তত্থ গহণূপাদানৱাদিনো আচৰিযা অনুপাদাপৰিনিব্বানন্তি চতূসু উপাদানেসু অঞ্ঞতৰেনাপি কঞ্চি ধম্মং অগ্গহেত্ৱা পৱত্তং অৰহত্তফলং অনুপাদাপৰিনিব্বানন্তি কথেন্তি. তঞ্হি ন চ উপাদানসম্পযুত্তং হুত্ৱা কঞ্চি ধম্মং উপাদিযতি, কিলেসানঞ্চ পৰিনিব্বুতন্তে জাতত্তা পৰিনিব্বানন্তি ৱুচ্চতি. পচ্চযূপাদানৱাদিনো পন অনুপাদাপৰিনিব্বানন্তি অপ্পচ্চযপৰিনিব্বানং. পচ্চযৱসেন অনুপ্পন্নং অসঙ্খতং অমতধাতুমেৱ অনুপাদাপৰিনিব্বানন্তি কথেন্তি. অযং অন্তো, অযং কোটি, অযং নিট্ঠা. অপ্পচ্চযপৰিনিব্বানং পত্তস্স হি ব্ৰহ্মচৰিযৱাসো মত্থকং পত্তো নাম হোতি, তস্মা থেৰো ‘‘অনুপাদাপৰিনিব্বানত্থ’’ন্তি আহ. অথ নং অনুযুঞ্জন্তো আযস্মা সাৰিপুত্তো ‘‘কিং নু খো, আৱুসো, সীলৱিসুদ্ধি অনুপাদাপৰিনিব্বান’’ন্তি পুন পুচ্ছং আৰভি.

২৫৮. থেৰোপি সব্বপৰিৱত্তেসু তথেৱ পটিক্খিপিত্ৱা পৰিযোসানে দোসং দস্সেন্তো সীলৱিসুদ্ধিং চে, আৱুসোতিআদিমাহ. তত্থ পঞ্ঞপেয্যাতি যদি পঞ্ঞপেয্য. সউপাদানংযেৱ সমানং অনুপাদাপৰিনিব্বানং পঞ্ঞপেয্যাতি সঙ্গহণধম্মমেৱ নিগ্গহণধম্মং সপ্পচ্চযধম্মমেৱ অপ্পচ্চযধম্মং সঙ্খতধম্মমেৱ অসঙ্খতধম্মন্তি পঞ্ঞপেয্যাতি অত্থো. ঞাণদস্সনৱিসুদ্ধিযং পন সপ্পচ্চযধম্মমেৱ অপ্পচ্চযধম্মং সঙ্খতধম্মমেৱ অসঙ্খতধম্মন্তি পঞ্ঞপেয্যাতি অযমেৱ অত্থো গহেতব্বো. পুথুজ্জনো হি, আৱুসোতি এত্থ ৱট্টানুগতো লোকিযবালপুথুজ্জনো দট্ঠব্বো. সো হি চতুপাৰিসুদ্ধিসীলমত্তস্সাপি অভাৱতো সব্বসো অঞ্ঞত্ৰ ইমেহি ধম্মেহি. তেন হীতি যেন কাৰণেন একচ্চে পণ্ডিতা উপমায অত্থং জানন্তি, তেন কাৰণেন উপমং তে কৰিস্সামীতি অত্থো.

সত্তৰথৱিনীতৱণ্ণনা

২৫৯. সত্ত ৰথৱিনীতানীতি ৱিনীতঅস্সাজানিযযুত্তে সত্ত ৰথে. যাৱদেৱ, চিত্তৱিসুদ্ধত্থাতি, আৱুসো, অযং সীলৱিসুদ্ধি নাম, যাৱদেৱ, চিত্তৱিসুদ্ধত্থা. চিত্তৱিসুদ্ধত্থাতি নিস্সক্কৱচনমেতং. অযং পনেত্থ অত্থো, যাৱদেৱ, চিত্তৱিসুদ্ধিসঙ্খাতা অত্থা, তাৱ অযং সীলৱিসুদ্ধি নাম ইচ্ছিতব্বা. যা পন অযং চিত্তৱিসুদ্ধি, এসা সীলৱিসুদ্ধিযা অত্থো, অযং কোটি, ইদং পৰিযোসানং, চিত্তৱিসুদ্ধিযং ঠিতস্স হি সীলৱিসুদ্ধিকিচ্চং কতং নাম হোতীতি. এস নযো সব্বপদেসু.

ইদং পনেত্থ ওপম্মসংসন্দনং – ৰাজা পসেনদি কোসলো ৱিয হি জৰামৰণভীৰুকো যোগাৱচৰো দট্ঠব্বো. সাৱত্থিনগৰং ৱিয সক্কাযনগৰং, সাকেতনগৰং ৱিয নিব্বাননগৰং, ৰঞ্ঞো সাকেতে ৱড্ঢিআৱহস্স সীঘং গন্ত্ৱা পাপুণিতব্বস্স অচ্চাযিকস্স কিচ্চস্স উপ্পাদকালো ৱিয যোগিনো অনভিসমেতানং চতুন্নং অৰিযসচ্চানং অভিসমযকিচ্চস্স উপ্পাদকালো. সত্ত ৰথৱিনীতানি ৱিয সত্ত ৱিসুদ্ধিযো, পঠমং ৰথৱিনীতং আৰুড়্হকালো ৱিয সীলৱিসুদ্ধিযং ঠিতকালো, পঠমৰথৱিনীতাদীহি দুতিযাদীনি আৰুড়্হকালো ৱিয সীলৱিসুদ্ধিআদীহি চিত্তৱিসুদ্ধিআদীসু ঠিতকালো. সত্তমেন ৰথৱিনীতেন সাকেতে অন্তেপুৰদ্ৱাৰে ওৰুয্হ উপৰিপাসাদে ঞাতিমিত্তগণপৰিৱুতস্স সুৰসভোজনপৰিভোগকালো ৱিয যোগিনো ঞাণদস্সনৱিসুদ্ধিযা সব্বকিলেসে খেপেত্ৱা ধম্মৱৰপাসাদং আৰুয্হ পৰোপণ্ণাসকুসলধম্মপৰিৱাৰস্স নিব্বানাৰম্মণং ফলসমাপত্তিং অপ্পেত্ৱা নিৰোধসযনে নিসিন্নস্স লোকুত্তৰসুখানুভৱনকালো দট্ঠব্বো.

ইতি আযস্মন্তং পুণ্ণং দসকথাৱত্থুলাভিং ধম্মসেনাপতিসাৰিপুত্তত্থেৰো সত্ত ৱিসুদ্ধিযো পুচ্ছি. আযস্মা পুণ্ণো দস কথাৱত্থূনি ৱিস্সজ্জেসি. এৱং পুচ্ছন্তো পন ধম্মসেনাপতি কিং জানিত্ৱা পুচ্ছি, উদাহু অজানিত্ৱা? তিত্থকুসলো ৱা পন হুত্ৱা ৱিসযস্মিং পুচ্ছি, উদাহু অতিত্থকুসলো হুত্ৱা অৱিসযস্মিং? পুণ্ণত্থেৰোপি চ কিং জানিত্ৱা ৱিস্সজ্জেসি, উদাহু অজানিত্ৱা? তিত্থকুসলো ৱা পন হুত্ৱা ৱিসযস্মিং ৱিস্সজ্জেসি, উদাহু অতিত্থকুসলো হুত্ৱা অৱিসযেতি? জানিত্ৱা তিত্থকুসলো হুত্ৱা ৱিসযে পুচ্ছীতি হি ৱদমানো ধম্মসেনাপতিংযেৱ ৱদেয্য. জানিত্ৱা তিত্থকুসলো হুত্ৱা ৱিসযে ৱিস্সজ্জেসীতি ৱদমানো পুণ্ণত্থেৰংযেৱ ৱদেয্য. যঞ্হি ৱিসুদ্ধীসু সংখিত্তং, তং কথাৱত্থূসু ৱিত্থিণ্ণং. যং কথাৱত্থূসু সংখিত্তং, তং ৱিসুদ্ধীসু ৱিত্থিণ্ণং. তদমিনা নযেন ৱেদিতব্বং.

ৱিসুদ্ধীসু হি একা সীলৱিসুদ্ধি চত্তাৰি কথাৱত্থূনি হুত্ৱা আগতা অপ্পিচ্ছকথা সন্তুট্ঠিকথা অসংসগ্গকথা, সীলকথাতি. একা চিত্তৱিসুদ্ধি তীণি কথাৱত্থূনি হুত্ৱা আগতা – পৱিৱেককথা, ৱীৰিযাৰম্ভকথা, সমাধিকথাতি, এৱং তাৱ যং ৱিসুদ্ধীসু সংখিত্তং, তং কথাৱত্থূসু ৱিত্থিণ্ণং. কথাৱত্থূসু পন একা পঞ্ঞাকথা পঞ্চ ৱিসুদ্ধিযো হুত্ৱা আগতা – দিট্ঠিৱিসুদ্ধি, কঙ্খাৱিতৰণৱিসুদ্ধি, মগ্গামগ্গঞাণদস্সনৱিসুদ্ধি, পটিপদাঞাণদস্সনৱিসুদ্ধি, ঞাণদস্সনৱিসুদ্ধীতি, এৱং যং কথাৱত্থূসু সংখিত্তং, তং ৱিসুদ্ধীসু ৱিত্থিণ্ণং. তস্মা সাৰিপুত্তত্থেৰো সত্ত ৱিসুদ্ধিযো পুচ্ছন্তো ন অঞ্ঞং পুচ্ছি, দস কথাৱত্থূনিযেৱ পুচ্ছি. পুণ্ণত্থেৰোপি সত্ত ৱিসুদ্ধিযো ৱিস্সজ্জেন্তো ন অঞ্ঞং ৱিস্সজ্জেসি, দস কথাৱত্থূনিযেৱ ৱিস্সজ্জেসীতি. ইতি উভোপেতে জানিত্ৱা তিত্থকুসলা হুত্ৱা ৱিসযেৱ পঞ্হং পুচ্ছিংসু চেৱ ৱিস্সজ্জেসুং চাতি ৱেদিতব্বো.

২৬০. কো নামো আযস্মাতি ন থেৰো তস্স নামং ন জানাতি. জানন্তোযেৱ পন সম্মোদিতুং লভিস্সামীতি পুচ্ছি. কথঞ্চ পনাযস্মন্তন্তি ইদং পন থেৰো সম্মোদমানো আহ. মন্তাণিপুত্তোতি মন্তাণিযা ব্ৰাহ্মণিযা পুত্তো. যথা তন্তি এত্থ তন্তি নিপাতমত্তং, যথা সুতৱতা সাৱকেন ব্যাকাতব্বা, এৱমেৱ ব্যাকতাতি অযমেত্থ সঙ্খেপত্থো. অনুমস্স অনুমস্সাতি দস কথাৱত্থূনি ওগাহেত্ৱা অনুপৱিসিত্ৱা. চেলণ্ডুপকেনাতি এত্থ চেলং ৱুচ্চতি ৱত্থং, অণ্ডুপকং চুম্বটকং. ৱত্থচুম্বটকং সীসে কত্ৱা আযস্মন্তং তত্থ নিসীদাপেত্ৱা পৰিহৰন্তাপি সব্ৰহ্মচাৰী দস্সনায লভেয্যুং, এৱং লদ্ধদস্সনম্পি তেসং লাভাযেৱাতি অট্ঠানপৰিকপ্পেন অভিণ্হদস্সনস্স উপাযং দস্সেসি. এৱং অপৰিহৰন্তেন হি পঞ্হং ৱা পুচ্ছিতুকামেন ধম্মং ৱা সোতুকামেন ‘‘থেৰো কত্থ ঠিতো কত্থ নিসিন্নো’’তি পৰিযেসন্তেন চৰিতব্বং হোতি. এৱং পৰিহৰন্তা পন ইচ্ছিতিচ্ছিতক্খণেযেৱ সীসতো ওৰোপেত্ৱা মহাৰহে আসনে নিসীদাপেত্ৱা সক্কা হোন্তি পঞ্হং ৱা পুচ্ছিতুং ধম্মং ৱা সোতুং. ইতি অট্ঠানপৰিকপ্পেন অভিণ্হদস্সনস্স উপাযং দস্সেসি.

সাৰিপুত্তোতি চ পন মন্তি সাৰিযা ব্ৰাহ্মণিযা পুত্তোতি চ পন এৱং মং সব্ৰহ্মচাৰী জানন্তি. সত্থুকপ্পেনাতি সত্থুসদিসেন. ইতি একপদেনেৱ আযস্মা পুণ্ণো সাৰিপুত্তত্থেৰং চন্দমণ্ডলং আহচ্চ ঠপেন্তো ৱিয উক্খিপি. থেৰস্স হি ইমস্মিং ঠানে একন্তধম্মকথিকভাৱো পাকটো অহোসি. অমচ্চঞ্হি পুৰোহিতং মহন্তোতি ৱদমানো ৰাজসদিসোতি ৱদেয্য, গোণং হত্থিপ্পমাণোতি, ৱাপিং সমুদ্দপ্পমাণোতি, আলোকং চন্দিমসূৰিযালোকপ্পমাণোতি, ইতো পৰং এতেসং মহন্তভাৱকথা নাম নত্থি. সাৱকম্পি মহাতি ৱদন্তো সত্থুপটিভাগোতি ৱদেয্য, ইতো পৰং তস্স মহন্তভাৱকথা নাম নত্থি. ইচ্চাযস্মা পুণ্ণো একপদেনেৱ থেৰং চন্দমণ্ডলং আহচ্চ ঠপেন্তো ৱিয উক্খিপি.

এত্তকম্পি নো নপ্পটিভাসেয্যাতি পটিসম্ভিদাপত্তস্স অপ্পটিভানং নাম নত্থি. যা পনাযং উপমা আহটা, তং ন আহৰেয্যাম, অত্থমেৱ কথেয্যাম. উপমা হি অজানন্তানং আহৰীযতীতি অযমেত্থ অধিপ্পাযো. অট্ঠকথাযং পন ইদম্পি পটিক্খিপিত্ৱা উপমা নাম বুদ্ধানম্পি সন্তিকে আহৰীযতি, থেৰং পনেস অপচাযমানো এৱমাহাতি.

অনুমস্স অনুমস্স পুচ্ছিতাতি দস কথাৱত্থূনি ওগাহেত্ৱা ওগাহেত্ৱা পুচ্ছিতা. কিং পন পঞ্হস্স পুচ্ছনং ভাৰিযং, উদাহু ৱিস্সজ্জনন্তি? উগ্গহেত্ৱা পুচ্ছনং নো ভাৰিযং, ৱিস্সজ্জনং পন ভাৰিযং. সহেতুকং ৱা সকাৰণং কত্ৱা পুচ্ছনম্পি ৱিস্সজ্জনম্পি ভাৰিযমেৱ. সমনুমোদিংসূতি সমচিত্তা হুত্ৱা অনুমোদিংসু. ইতি যথানুসন্ধিনাৱ দেসনা নিট্ঠিতাতি.

পপঞ্চসূদনিযা মজ্ঝিমনিকাযট্ঠকথায

ৰথৱিনীতসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.