৫. অনুমানসুত্তৱণ্ণনা
১৮১. এৱং মে সুতন্তি অনুমানসুত্তং. তত্থ ভগ্গেসূতি এৱংনামকে জনপদে, ৱচনত্থো পনেত্থ ৱুত্তানুসাৰেনেৱ ৱেদিতব্বো. সুসুমাৰগিৰেতি এৱংনামকে নগৰে. তস্স কিৰ নগৰস্স ৱত্থুপৰিগ্গহদিৱসে অৱিদূৰে উদকৰহদে সুংসুমাৰো সদ্দমকাসি, গিৰং নিচ্ছাৰেসি. অথ নগৰে নিট্ঠিতে সুংসুমাৰগিৰং ত্ৱেৱস্স নামং অকংসু. ভেসকড়াৱনেতি ভেসকড়ানামকে ৱনে. ‘‘ভেসগড়াৱনে’’তিপি পাঠো. মিগদাযেতি তং ৱনং মিগপক্খীনং অভযদিন্নট্ঠানে জাতং, তস্মা মিগদাযোতি ৱুচ্চতি.
পৱাৰেতীতি ইচ্ছাপেতি. ৱদন্তূতি ওৱাদানুসাসনিৱসেন ৱদন্তু, অনুসাসন্তূতি অত্থো. ৱচনীযোম্হীতি অহং তুম্হেহি ৱত্তব্বো, অনুসাসিতব্বো ওৱদিতব্বোতি অত্থো. সো চ হোতি দুব্বচোতি সো চ দুক্খেন ৱত্তব্বো হোতি, ৱুত্তো ন সহতি. দোৱচস্সকৰণেহীতি দুব্বচভাৱকাৰকেহি উপৰি আগতেহি সোড়সহি ধম্মেহি. অপ্পদক্খিণগ্গাহী অনুসাসনিন্তি যো হি ৱুচ্চমানো তুম্হে মং কস্মা ৱদথ, অহং অত্তনো কপ্পিযাকপ্পিযং সাৱজ্জানৱজ্জং অত্থানত্থং জানামীতি ৱদতি. অযং অনুসাসনিং পদক্খিণতো ন গণ্হাতি, ৱামতো গণ্হাতি, তস্মা অপ্পদক্খিণগ্গাহীতি ৱুচ্চতি.
পাপিকানং ইচ্ছানন্তি লামকানং অসন্তসম্ভৱনপত্থনানং. পটিপ্ফৰতীতি পটিৱিৰুদ্ধো, পচ্চনীকো হুত্ৱা তিট্ঠতি, অপসাদেতীতি কিং নু খো তুয্হং বালস্স অব্যত্তস্স ভণিতেন, ত্ৱম্পি নাম ভণিতব্বং মঞ্ঞিস্সসীতি এৱং ঘট্টেতি. পচ্চাৰোপেতীতি, ত্ৱম্পি খোসি ইত্থন্নামং আপত্তিং আপন্নো, তং তাৱ পটিকৰোহীতি এৱং পটিআৰোপেতি.
অঞ্ঞেনঞ্ঞং পটিচৰতীতি অঞ্ঞেন কাৰণেন ৱচনেন ৱা অঞ্ঞং কাৰণং ৱচনং ৱা পটিচ্ছাদেতি. ‘‘আপত্তিং আপন্নোসী’’তি ৱুত্তে ‘‘কো আপন্নো, কিং আপন্নো, কিস্মিং আপন্নো, কং ভণথ, কিং ভণথা’’তি ৱা ৱদতি. ‘‘এৱৰূপং কিঞ্চি তযা দিট্ঠ’’ন্তি ৱুত্তে ‘‘ন সুণামী’’তি সোতং ৱা উপনেতি. বহিদ্ধা কথং অপনামেতীতি ‘‘ইত্থন্নামং আপত্তিং আপন্নোসী’’তি পুট্ঠো ‘‘পাটলিপুত্তং গতোম্হী’’তি ৱত্ৱা পুন ‘‘ন তৱ পাটলিপুত্তগমনং পুচ্ছাম, আপত্তিং পুচ্ছামা’’তি ৱুত্তে ‘‘ততো ৰাজগেহং গতোম্হী’’তি, ৰাজগেহং ৱা যাহি ব্ৰাহ্মণগেহং ৱা, আপত্তিং আপন্নোসীতি. তত্থ মে সূকৰমংসং লদ্ধন্তিআদীনি ৱদন্তো কথং বহিদ্ধা ৱিক্খিপতি.
অপদানেতি অত্তনো চৰিযায. ন সম্পাযতীতি, আৱুসো, ত্ৱং কুহিং ৱসসি, কং নিস্সায ৱসসীতি ৱা, যং ত্ৱং ৱদেসি ‘‘মযা এস আপত্তিং আপজ্জন্নো দিট্ঠো’’তি. ত্ৱং তস্মিং সমযে কিং কৰোসি, অযং কিং কৰোতি, কত্থ ৱা ত্ৱং অচ্ছসি কত্থ ৱা অযন্তিআদিনা নযেন চৰিযং পুট্ঠো সম্পাদেত্ৱা কথেতুং ন সক্কোতি.
১৮৩. তত্ৰাৱুসোতি, আৱুসো, তেসু সোড়সসু ধম্মেসু. অত্তনাৱ অত্তানং এৱং অনুমিনিতব্বন্তি এৱং অত্তনাৱ অত্তা অনুমেতব্বো তুলেতব্বো তীৰেতব্বো.
১৮৪. পচ্চৱেক্খিতব্বন্তি পচ্চৱেক্খিতব্বো. অহোৰত্তানুসিক্খিনাতি দিৱাপি ৰত্তিম্পি সিক্খন্তেন, ৰতিঞ্চ দিৱা চ কুসলেসু ধম্মেসু সিক্খন্তেন পীতিপামোজ্জমেৱ উপ্পাদেতব্বন্তি অত্থো.
অচ্ছে ৱা উদকপত্তেতি পসন্নে ৱা উদকভাজনে. মুখনিমিত্তন্তি মুখপটিবিম্বং. ৰজন্তি আগন্তুকৰজং. অঙ্গণন্তি তত্থ জাতকং তিলকং ৱা পিড়কং ৱা. সব্বেপিমে পাপকে অকুসলে ধম্মে পহীনেতি ইমিনা সব্বপ্পহানং কথেসি. কথং? এত্তকা অকুসলা ধম্মা পব্বজিতস্স নানুচ্ছৱিকাতি পটিসঙ্খানং উপ্পাদযতো হি পটিসঙ্খানপ্পহানংকথিতং হোতি. সীলং পদট্ঠানং কত্ৱা কসিণপৰিকম্মং আৰভিত্ৱা অট্ঠ সমাপত্তিযো নিব্বত্তেন্তস্স ৱিক্খম্ভনপ্পহানং কথিতং. সমাপত্তিং পদট্ঠানং কত্ৱা ৱিপস্সনং ৱড্ঢেন্তস্স তদঙ্গপ্পহানং কথিতং. ৱিপস্সনং ৱড্ঢেত্ৱা মগ্গং ভাৱেন্তস্স সমুচ্ছেদপ্পহানং কথিতং. ফলে আগতে পটিপ্পস্সদ্ধিপ্পহানং, নিব্বানে আগতে নিস্সৰণপ্পহানন্তি এৱং ইমস্মিং সুত্তে সব্বপ্পহানং কথিতংৱ হোতি.
ইদঞ্হি সুত্তং ভিক্খুপাতিমোক্খং নামাতি পোৰাণা ৱদন্তি. ইদং দিৱসস্স তিক্খত্তুং পচ্চৱেক্খিতব্বং. পাতো এৱ ৱসনট্ঠানং পৱিসিত্ৱা নিসিন্নেন ‘‘ইমে এত্তকা কিলেসা অত্থি নু খো ময্হং নত্থী’’তি পচ্চৱেক্খিতব্বা. সচে অত্থীতি পস্সতি, তেসং পহানায ৱাযমিতব্বং. নো চে পস্সতি, সুপব্বজিতোস্মীতি অত্তমনেন ভৱিতব্বং. ভত্তকিচ্চং কত্ৱা ৰত্তিট্ঠানে ৱা দিৱাট্ঠানে ৱা নিসীদিত্ৱাপি পচ্চৱেক্খিতব্বং. সাযং ৱসনট্ঠানে নিসীদিত্ৱাপি পচ্চৱেক্খিতব্বং. তিক্খত্তুং অসক্কোন্তেন দ্ৱে ৱাৰে পচ্চৱেক্খিতব্বং. দ্ৱে ৱাৰে অসক্কোন্তেন পন অৱস্সং একৱাৰং পচ্চৱেক্খিতব্বং, অপ্পচ্চৱেক্খিতুং ন ৱট্টতীতি ৱদন্তি. সেসং সব্বত্থ উত্তানত্থমেৱাতি.
পপঞ্চসূদনিযা মজ্ঝিমনিকাযট্ঠকথায
অনুমানসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.