৬. পাযাসিৱগ্গো
১. পঠমঅগাৰিযৱিমানৱণ্ণনা
যথা ৱনং চিত্তলতং পভাসতীতি অগাৰিযৱিমানং. তস্স কা উপ্পত্তি? ভগৱা ৰাজগহে ৱিহৰতি ৱেড়ুৱনে. তেন সমযেন ৰাজগহে একং কুলং উভতোপসন্নং হোতি সীলাচাৰসম্পন্নং ওপানভূতং ভিক্খূনং ভিক্খুনীনং. তে দ্ৱে জযম্পতিকা ৰতনত্তযং উদ্দিস্স যাৱজীৱং পুঞ্ঞানি কত্ৱা ততো চুতা তাৱতিংসেসু নিব্বত্তিংসু, তেসং দ্ৱাদসযোজনিকং কনকৱিমানং নিব্বত্তি. তে তত্থ দিব্বসম্পত্তিং অনুভৱন্তি. অথাযস্মা মহামোগ্গল্লানোতিআদি হেট্ঠা ৱুত্তনযেনেৱ ৱেদিতব্বং.
১০৪৮. ‘‘যথা ৱনং চিত্তলতং পভাসতি, উয্যানসেট্ঠং তিদসানমুত্তমং;
তথূপমং তুয্হমিদং ৱিমানং, ওভাসযং তিট্ঠতি অন্তলিক্খে.
১০৪৯. ‘‘দেৱিদ্ধিপত্তোসি মহানুভাৱো, মনুস্সভূতো কিমকাসি পুঞ্ঞং;
কেনাসি এৱং জলিতানুভাৱো, ৱণ্ণো চ তে সব্বদিসা পভাসতী’’তি. –
থেৰো পুচ্ছি.
১০৫০. ‘‘সো দেৱপুত্তো অত্তমনো, মোগ্গল্লানেন পুচ্ছিতো;
পঞ্হং পুট্ঠো ৱিযাকাসি, যস্স কম্মস্সিদং ফলং’’.
১০৫১. ‘‘অহঞ্চ ভৰিযা চ মনুস্সলোকে, ওপানভূতা ঘৰমাৱসিম্হ;
অন্নঞ্চ পানঞ্চ পসন্নচিত্তা, সক্কচ্চ দানং ৱিপুলং অদম্হ.
১০৫২. ‘‘তেন মেতাদিসো ৱণ্ণো…পে…
ৱণ্ণো চ মে সব্বদিসা পভাসতী’’তি. –
অত্তনো সম্পত্তিং ব্যাকাসি. গাথাসুপি অপুব্বং নত্থি.
পঠমঅগাৰিযৱিমানৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
২. দুতিযঅগাৰিযৱিমানৱণ্ণনা
যথা ৱনং চিত্তলতন্তি দুতিযঅগাৰিযৱিমানং. এত্থাপি অট্ঠুপ্পত্তি অনন্তৰসদিসাৱ.
১০৫৪. ‘‘যথা ৱনং চিত্তলতং পভাসতি, উয্যানসেট্ঠং তিদসানমুত্তমং;
তথূপমং তুয্হমিদং ৱিমানং, ওভাসযং তিট্ঠতি অন্তলিক্খে.
১০৫৫. ‘‘দেৱিদ্ধিপত্তোসি মহানুভাৱো,
মনুস্সভূতো কিমকাসি পুঞ্ঞং;
কেনাসি এৱং জলিতানুভাৱো,
ৱণ্ণো চ তে সব্বদিসা পভাসতী’’তি. – পুচ্ছি;
১০৫৬. ‘‘সো দেৱপুত্তো অত্তমনো…পে… যস্স কম্মস্সিদং ফলং’’.
১০৫৭. ‘‘অহঞ্চ ভৰিযা চ মনুস্সলোকে, ওপানভূতা ঘৰমাৱসিম্হ;
অন্নঞ্চ পানঞ্চ পসন্নচিত্তা, সক্কচ্চ দানং ৱিপুলং অদম্হ.
১০৫৮. ‘‘তেন মেতাদিসো ৱণ্ণো…পে…
ৱণ্ণো চ মে সব্বদিসা পভাসতী’’তি. –
অত্তনো সম্পত্তিং ব্যাকাসি. গাথাসুপি অপুব্বং নত্থি.
দুতিযঅগাৰিযৱিমানৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৩. ফলদাযকৱিমানৱণ্ণনা
উচ্চমিদং মণিথূণন্তি ফলদাযকৱিমানং. তস্স কা উপ্পত্তি? ভগৱা ৰাজগহে ৱিহৰতি ৱেড়ুৱনে. তেন সমযেন ৰঞ্ঞো বিম্বিসাৰস্স অকালে অম্বফলানি পৰিভুঞ্জিতুং ইচ্ছা উপ্পজ্জি. সো আৰামপালং আহ – ‘‘ময্হং খো, ভণে, অম্বফলেসু ইচ্ছা উপ্পন্না, তস্মা অম্বানি মে আনেত্ৱা দেহী’’তি. ‘‘দেৱ, নত্থি অম্বেসু অম্বফলং, অপিচাহং তথা কৰোমি, সচে দেৱো কিঞ্চি কালং আগমেতি, যথা অম্বা ন চিৰস্সেৱ ফলং গণ্হন্তী’’তি. ‘‘সাধু, ভণে, তথা কৰোহী’’তি. আৰামপালো আৰামং গন্ত্ৱা অম্বৰুক্খমূলেসু পংসুং অপনেত্ৱা তাদিসং পংসুং আকিৰি, তাদিসঞ্চ উদকং আসিঞ্চি, যথা ন চিৰস্সেৱ অম্বৰুক্খা সচ্ছিন্নপত্তা অহেসুং. অথ নং পংসুং অপনেত্ৱা ফাৰুসককসটমিস্সকং পাকতিকং পংসুং আকিৰিত্ৱা সাধুকং উদকং অদাসি. তদা অম্বৰুক্খা ন চিৰেনেৱ কোৰকিতা পল্লৱিতা কুটমলকজাতা হুত্ৱা পুপ্ফিংসু, অথ সলাটুকজাতা হুত্ৱা ফলানি গণ্হিংসু. তত্থেকস্মিং অম্বৰুক্খে পঠমতৰং চত্তাৰি ফলানি মনোসিলাচুণ্ণপিঞ্জৰৱণ্ণানি সম্পন্নগন্ধৰসানি পৰিণতানি অহেসুং.
সো তানি গহেত্ৱা ‘‘ৰঞ্ঞো দস্সামী’’তি গচ্ছন্তো অন্তৰামগ্গে আযস্মন্তং মহামোগ্গল্লানং পিণ্ডায চৰমানং দিস্ৱা চিন্তেসি ‘‘ইমানি অম্বানি অগ্গফলভূতানি ইমস্স অয্যস্স দস্সামি, কামং মং ৰাজা হনতু ৱা পব্বাজেতু ৱা, ৰঞ্ঞো হি দিন্নে দিট্ঠধম্মে পূজামত্তং অপ্পমত্তকং ফলং, অয্যস্স দিন্নে পন দিট্ঠধম্মিকম্পি সম্পৰাযিকম্পি অপৰিমাণং ফলং ভৱিস্সতী’’তি. এৱং পন চিন্তেত্ৱা তানি ফলানি থেৰস্স দত্ৱা ৰাজানং উপসঙ্কমিত্ৱা ৰঞ্ঞো তমত্থং আৰোচেসি. তং সুত্ৱা ৰাজা ৰাজপুৰিসে আণাপেসি ‘‘ৱীমংসথ তাৱ, ভণে, যথাযং আহা’’তি. থেৰো পন তানি ফলানি ভগৱতো উপনামেসি. ভগৱা তেসু একং সাৰিপুত্তত্থেৰস্স, একং মহামোগ্গল্লানত্থেৰস্স, একং মহাকস্সপত্থেৰস্স দত্ৱা একং অত্তনা পৰিভুঞ্জি. পুৰিসা তং পৱত্তিং ৰঞ্ঞো আৰোচেসুং.
ৰাজা তং সুত্ৱা ‘‘ধীৰো ৱতাযং পুৰিসো, যো অত্তনো জীৱিতম্পি পৰিচ্চজিত্ৱা পুঞ্ঞপসুতো অহোসি, অত্তনো পৰিস্সমঞ্চ ঠানগতমেৱ অকাসী’’তি তুট্ঠচিত্তো তস্স একং গামৱৰং ৱত্থালঙ্কাৰাদীনি চ দত্ৱা ‘‘যং তযা ভণে অম্বফলদানেন পুঞ্ঞং পসুতং, ততো মে পত্তিং দেহী’’তি আহ. সো ‘‘দেমি, দেৱ, যথাসুখং পত্তিং গণ্হাহী’’তি অৱোচ. আৰামপালো অপৰভাগে কালং কত্ৱা তাৱতিংসেসু উপ্পজ্জি, তস্স সোড়সযোজনিকং কনকৱিমানং নিব্বত্তি সত্তসতকূটাগাৰপটিমণ্ডিতং. তং দিস্ৱা আযস্মা মহামোগ্গল্লানো পুচ্ছি –
১০৬০. ‘‘উচ্চমিদং মণিথূণং ৱিমানং, সমন্ততো সোড়স যোজনানি;
কূটাগাৰা সত্তসতা উড়াৰা, ৱেড়ুৰিযথম্ভা ৰুচকত্থতা সুভা.
১০৬১. ‘‘তত্থচ্ছসি পিৱসি খাদসি চ, দিব্বা চ ৱীণা পৱদন্তি ৱগ্গুং;
অট্ঠট্ঠকা সিক্খিতা সাধুৰূপা, দিব্বা চ কঞ্ঞা তিদসচৰা উড়াৰা;
নচ্চন্তি গাযন্তি পমোদযন্তি.
১০৬২. ‘‘দেৱিদ্ধিপত্তোসি মহানুভাৱো…পে…
ৱণ্ণো চ তে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.
১০৬৩. ‘‘সো দেৱপুত্তো অত্তমনো…পে… যস্স কম্মস্সিদং ফলং’’.
১০৬৪. ‘‘ফলদাযী ফলং ৱিপুলং লভতি, দদমুজুগতেসু পসন্নমানসো;
সো হি পমোদতি সগ্গগতো তিদিৱে, অনুভোতি চ পুঞ্ঞফলং ৱিপুলং.
১০৬৫. ‘‘তৱেৱাহং মহামুনি, অদাসিং চতুৰো ফলে.
১০৬৬. ‘‘তস্মা হি ফলং অলমেৱ দাতুং, নিচ্চং মনুস্সেন সুখত্থিকেন;
দিব্বানি ৱা পত্থযতা সুখানি, মনুস্সসোভগ্গতমিচ্ছতা ৱা.
১০৬৭. ‘‘তেন মেতাদিসো ৱণ্ণো…পে…
ৱণ্ণো চ মে সব্বদিসা পভাসতী’’তি. – সোপিস্স ব্যাকাসি;
১০৬১. তত্থ অট্ঠট্ঠকাতি একেকস্মিং কূটাগাৰে অট্ঠট্ঠকা চতুসট্ঠিপৰিমাণা. সাধুৰূপাতি ৰূপসম্পত্তিযা চ সীলাচাৰসম্পত্তিযা চ সিক্খাসম্পত্তিযা চ সুন্দৰসভাৱা. দিব্বা চ কঞ্ঞাতি দেৱচ্ছৰাযো. তিদসচৰাতি তিদসেসু সুখাচাৰা সুখৱিহাৰিনিযো. উড়াৰাতি উড়াৰৱিভৱা.
১০৬৪. ফলদাযীতি অত্তনা অম্বফলস্স দিন্নত্তা অত্তানং সন্ধায ৱদতি. ফলন্তি পুঞ্ঞফলং. ৱিপুলন্তি মহন্তং লভতি মনুস্সলোকে পতিট্ঠিতোতি অধিপ্পাযো. দদন্তি দদন্তো দানহেতু. উজুগতেসূতি উজুপটিপন্নেসু. সগ্গগতোতি উপ্পজ্জনৱসেন সগ্গং গতো, তত্থাপি তিদিৱে তাৱতিংসভৱনে অনুভোতি চ পুঞ্ঞফলং ৱিপুলং যথাহং, এৱং অঞ্ঞোপীতি অত্থো.
১০৬৬. তস্মাতি যস্মা চতুন্নং ফলানং দানমত্তেন ঈদিসী সম্পত্তি অধিগতা, তস্মা. অলমেৱ যুত্তমেৱ. নিচ্চন্তি সব্বকালং. দিব্বানীতি দেৱলোকপৰিযাপন্নানি. মনুস্সসোভগ্গতন্তি মনুস্সেসু সুভগভাৱং. সেসং ৱুত্তনযমেৱ.
ফলদাযকৱিমানৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৪. পঠমউপস্সযদাযকৱিমানৱণ্ণনা
চন্দো যথা ৱিগতৱলাহকে নভেতি উপস্সযদাযকৱিমানং. তস্স কা উপ্পত্তি? ভগৱা ৰাজগহে ৱিহৰতি ৱেড়ুৱনে. তেন সমযেন অঞ্ঞতৰো ভিক্খু গামকাৱাসে ৱস্সং ৱসিত্ৱা ৱুত্থৱস্সো পৱাৰেত্ৱা ভগৱন্তং ৱন্দিতুং ৰাজগহং গচ্ছন্তো অন্তৰামগ্গে সাযং অঞ্ঞতৰং গামং পৱিসিত্ৱা ৱসনট্ঠানং পৰিযেসন্তো অঞ্ঞতৰং উপাসকং দিস্ৱা পুচ্ছি – ‘‘উপাসক, ইমস্মিং গামে অত্থি কিঞ্চি পব্বজিতানং ৱসনযোগ্গট্ঠান’’ন্তি. উপাসকো পসন্নচিত্তো গেহং গন্ত্ৱা ভৰিযায সদ্ধিং মন্তেত্ৱা থেৰস্স ৱসনযোগ্গং ঠানং পৰিচ্ছিন্দিত্ৱা তত্থ আসনং পঞ্ঞাপেত্ৱা পাদোদকং পাদপীঠং উপট্ঠপেত্ৱা থেৰং পৱেসেত্ৱা তস্মিং পাদে ধোৱন্তে পদীপং উজ্জালেত্ৱা মঞ্চে পচ্চত্থৰণানি পঞ্ঞাপেত্ৱা অদাসি. স্ৱাতনায চ নিমন্তেত্ৱা থেৰস্স দুতিযদিৱসে ভোজেত্ৱা পানকত্থায গুড়পিণ্ডঞ্চ দত্ৱা থেৰং গচ্ছন্তং অনুগন্ত্ৱা নিৱত্তি. সো অপৰেন সমযেন সহ ভৰিযায কালং কত্ৱা তাৱতিংসভৱনে দ্ৱাদসযোজনিকে কনকৱিমানে নিব্বত্তি. তং আযস্মা মহামোগ্গল্লানো দ্ৱীহি গাথাহি পটিপুচ্ছি –
১০৬৯. ‘‘চন্দো যথা ৱিগতৱলাহকে নভে, ওভাসযং গচ্ছতি অন্তলিক্খে;
তথূপমং তুয্হমিদং ৱিমানং, ওভাসযং তিট্ঠতি অন্তলিক্খে.
১০৭০. ‘‘দেৱিদ্ধিপত্তোসি মহানুভাৱো, মনুস্সভূতো কিমকাসি পুঞ্ঞং;
কেনাসি এৱং জলিতানুভাৱো, ৱণ্ণো চ তে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.
সো দেৱপুত্তো ইমাহি গাথাহি ব্যাকাসি –
১০৭১. ‘‘সো দেৱপুত্তো অত্তমনো…পে… যস্স কম্মস্সিদং ফলং’’.
১০৭২. ‘‘অহঞ্চ ভৰিযা চ মনুস্সলোকে, উপস্সযং অৰহতো অদম্হ;
অন্নঞ্চ পানঞ্চ পসন্নচিত্তা, সক্কচ্চ দানং ৱিপুলং অদম্হ.
১০৭৩. ‘‘তেন মেতাদিসো ৱণ্ণো…পে… ৱণ্ণো চ মে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.
তত্থ গাথাসু যং ৱত্তব্বং, তং হেট্ঠা ৱুত্তনযমেৱ;
পঠমউপস্সযদাযকৱিমানৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৫. দুতিযউপস্সযদাযকৱিমানৱণ্ণনা
সূৰিযো যথা ৱিগতৱলাহকে নভেতি দুতিযউপস্সযদাযকৱিমানং. তস্স কা উপ্পত্তি? ভগৱা ৰাজগহে ৱিহৰতি ৱেড়ুৱনে. তেন সমযেন সম্বহুলা ভিক্খূ গামকাৱাসে ৱস্সং ৱসিত্ৱা ভগৱন্তং দস্সনায ৰাজগহং উদ্দিস্স গচ্ছন্তা সাযং অঞ্ঞতৰং গামং সম্পাপুণিংসু. সেসং অনন্তৰৱিমানসদিসমেৱ.
১০৭৫. ‘‘সূৰিযো যথা ৱিগতৱলাহকে নভে…পে….
(যথা পুৰিমৱিমানং, তথা ৱিত্থাৰেতব্বং;)
১০৭৯. ‘‘ৱণ্ণো চ মে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.
তত্থ গাথাসুপি অপুব্বং নত্থি;
দুতিযউপস্সযদাযকৱিমানৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৬. ভিক্খাদাযকৱিমানৱণ্ণনা
উচ্চমিদং মণিথূণং ৱিমানন্তি ভিক্খাদাযকৱিমানং. তস্স কা উপ্পত্তি? ভগৱা ৰাজগহে ৱিহৰতি ৱেড়ুৱনে. তেন সমযেন অঞ্ঞতৰো ভিক্খু অদ্ধানমগ্গপটিপন্নো অঞ্ঞতৰং গামং পিণ্ডায পৱিট্ঠো একস্স ঘৰদ্ধাৰে অট্ঠাসি. তত্থ অঞ্ঞতৰো পুৰিসো ধোতহত্থপাদো ‘‘ভুঞ্জিস্সামী’’তি নিসিন্নো ভোজনং উপনেত্ৱা পাতিযা পক্খিত্তে তং ভিক্খুং দিস্ৱা পাতিযা ভত্তং তস্স ভিক্খুনো পত্তে আকিৰন্তো তেন ‘‘একদেসমেৱ দেহী’’তি ৱুত্তোপি সব্বমেৱ আকিৰি. সো ভিক্খু অনুমোদনং ৱত্ৱা পক্কামি. সো পুৰিসো ‘‘ছাতজ্ঝত্তস্স ভিক্খুনো মযা অভুঞ্জিত্ৱা ভত্তং দিন্ন’’ন্তি অনুস্সৰন্তো উড়াৰং পীতিসোমনস্সং পটিলভি. সো অপৰভাগে কালং কত্ৱা তাৱতিংসেসু দ্ৱাদসযোজনিকে কনকৱিমানে নিব্বত্তি. তং আযস্মা মহামোগ্গল্লানত্থেৰো দেৱচাৰিকং চৰন্তো মহতিযা দেৱিদ্ধিযা ৱিৰোচমানং দিস্ৱা ইমাহি গাথাহি পটিপুচ্ছি –
১০৮১. ‘‘উচ্চমিদং মণিথূণং ৱিমানং, সমন্ততো দ্ৱাদস যোজনানি;
কূটাগাৰা সত্তসতা উড়াৰা, ৱেড়ুৰিযথম্ভা ৰুচকত্থতা সুভা.
১০৮২. ‘‘দেৱিদ্ধিপত্তোসি মহানুভাৱো…পে…
ৱণ্ণো চ তে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.
সোপি তস্স ইমাহি গাথাহি ব্যাকাসি –
১০৮৩. ‘‘সো দেৱপুত্তো অত্তমনো…পে… যস্স কম্মস্সিদং ফলং’’.
১০৮৪. ‘‘অহং মনুস্সেসু মনুস্সভূতো, দিস্ৱান ভিক্খুং তসিতং কিলন্তং;
একাহং ভিক্খং পটিপাদযিস্সং, সমঙ্গি ভত্তেন তদা অকাসিং.
১০৮৫. ‘‘তেন মেতাদিসো ৱণ্ণো…পে… ৱণ্ণো চ মে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.
১০৮৪. তত্থ একাহং ভিক্খন্তি একং অহং ভিক্খামত্তং, একং ভত্তৱড্ঢিতকন্তি অত্থো. পটিপাদযিস্সন্তি পটিপাদেসিং অদাসিং. সমঙ্গি ভত্তেনাতি ভত্তেন সমঙ্গীভূতং, লদ্ধভিক্খন্তি অত্থো. এৱং মহাথেৰো তেন দেৱপুত্তেন অত্তনো সুচৰিতকম্মে পকাসিতে সপৰিৱাৰস্স তস্স ধম্মং দেসেত্ৱা মনুস্সলোকমাগতো, তং পৱত্তিং সম্মাসম্বুদ্ধস্স কথেসি. সত্থা তং অট্ঠুপ্পত্তিং কত্ৱা সম্পত্তমহাজনস্স ধম্মং দেসেসি. সা দেসনা মহাজনস্স সাত্থিকা অহোসীতি.
ভিক্খাদাযকৱিমানৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৭. যৱপালকৱিমানৱণ্ণনা
উচ্চমিদং মণিথূণং ৱিমানন্তি যৱপালকৱিমানং. তস্স কা উপ্পত্তি? ভগৱা ৰাজগহে ৱিহৰতি ৱেড়ুৱনে. তেন সমযেন ৰাজগহে অঞ্ঞতৰো দুগ্গতদাৰকো যৱখেত্তং ৰক্খতি. সো একদিৱসং পাতৰাসত্থায কুম্মাসং লভিত্ৱা ‘‘খেত্তং গন্ত্ৱা ভুঞ্জিস্সামী’’তি তং কুম্মাসং গহেত্ৱা যৱখেত্তং গন্ত্ৱা ৰুক্খমূলে নিসীদি. তস্মিং খণে অঞ্ঞতৰো খীণাসৱত্থেৰো মগ্গপ্পটিপন্নো উপকট্ঠে কালে তং ঠানং পত্ৱা যৱপালকেন নিসিন্নং ৰুক্খমূলং উপসঙ্কমি. যৱপালকো ৱেলং ওলোকেত্ৱা ‘‘কচ্চি, ভন্তে, আহাৰো লদ্ধো’’তি আহ. থেৰো তুণ্হী অহোসি. সো অলদ্ধভাৱং ঞত্ৱা ‘‘ভন্তে, উপকট্ঠা ৱেলা, পিণ্ডায চৰিত্ৱা ভুঞ্জিতুং ন সক্কা, ময্হং অনুকম্পায ইমং কুম্মাসং পৰিভুঞ্জথা’’তি ৱত্ৱা থেৰস্স তং কুম্মাসং অদাসি. থেৰো তং অনুকম্পন্তো তস্স পস্সন্তস্সেৱ তং পৰিভুঞ্জিত্ৱা অনুমোদনং ৱত্ৱা পক্কামি. সোপি দাৰকো ‘‘সুদিন্নং ৱত মযা ঈদিসস্স কুম্মাসদানং দদন্তেনা’’তি চিত্তং পসাদেত্ৱা অপৰভাগে কালং কত্ৱা তাৱতিংসভৱনে ৱুত্তনযেনেৱ ৱিমানে নিব্বত্তি. তং আযস্মা মহামোগ্গল্লানত্থেৰো ইমাহি গাথাহি পটিপুচ্ছি –
১০৮৭. ‘‘উচ্চমিদং মণিথূণং ৱিমানং…পে…
ৱণ্ণো চ তে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.
সোপি তস্স ইমাহি গাথাহি ব্যাকাসি –
১০৮৯. ‘‘সো দেৱপুত্তো অত্তমনো…পে… যস্স কম্মস্সিদং ফলং’’.
১০৯০. ‘‘অহং মনুস্সেসু মনুস্সভূতো, অহোসিং যৱপালকো;
অদ্দসং ৱিৰজং ভিক্খুং, ৱিপ্পসন্নমনাৱিলং.
১০৯১. ‘‘তস্স অদাসহং ভাগং, পসন্নো সেহি পাণিভি;
কুম্মাসপিণ্ডং দত্ৱান, মোদামি নন্দনে ৱনে.
১০৯২. ‘‘তেন মেতাদিসো ৱণ্ণো…পে…
ৱণ্ণো চ মে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.
তত্থ গাথাসুপি অপুব্বং নত্থি.
যৱপালকৱিমানৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৮. পঠমকুণ্ডলীৱিমানৱণ্ণনা
অলঙ্কতো মল্যধৰো সুৱত্থোতি কুণ্ডলীৱিমানং. তস্স কা উপত্তি? ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে. তেন সমযেন দ্ৱে অগ্গসাৱকা সপৰিৱাৰা কাসীসু চাৰিকং চৰন্তা সূৰিযত্থঙ্গমনৱেলাযং অঞ্ঞতৰং ৱিহাৰং পাপুণিংসু. তং পৱত্তিং সুত্ৱা তস্স ৱিহাৰস্স গোচৰগামে অঞ্ঞতৰো উপাসকো থেৰে উপসঙ্কমিত্ৱা ৱন্দিত্ৱা পাদধোৱনং পাদব্ভঞ্জনতেলং মঞ্চপীঠং পচ্চত্থৰণং পদীপিযঞ্চ উপনেত্ৱা স্ৱাতনায চ নিমন্তেত্ৱা দুতিযদিৱসে মহাদানং পৱত্তেসি, থেৰা তস্স অনুমোদনং ৱত্ৱা পক্কমিংসু. সো অপৰেন সমযেন কালং কত্ৱা তাৱতিংসেসু দ্ৱাদসযোজনিকে কনকৱিমানে নিব্বত্তি. তং আযস্মা মহামোগ্গল্লানত্থেৰো ইমাহি গাথাহি পটিপুচ্ছি –
১০৯৪. ‘‘অলঙ্কতো মল্যধৰো সুৱত্থো, সুকুণ্ডলী কপ্পিতকেসমস্সু;
আমুত্তহত্থাভৰণো যসস্সী, দিব্বে ৱিমানম্হি যথাপি চন্দিমা.
১০৯৫. ‘‘দিব্বা চ ৱীণা পৱদন্তি ৱগ্গুং, অট্ঠট্ঠকা সিক্খিতা সাধুৰূপা;
দিব্বা চ কঞ্ঞা তিদসচৰা উড়াৰা, নচ্চন্তি গাযন্তি পমোদযন্তি.
১০৯৬. ‘‘দেৱিদ্ধিপত্তোসি মহানুভাৱো…পে…
ৱণ্ণো চ তে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.
সোপি তস্স ইমাহি গাথাহি ব্যাকাসি –
১০৯৭. ‘‘সো দেৱপুত্তো অত্তমনো…পে… যস্স কম্মস্সিদং ফলং’’.
১০৯৮. ‘‘অহং মনুস্সেসু মনুস্সভূতো, দিস্ৱান সমণে সীলৱন্তে;
সম্পন্নৱিজ্জাচৰণে যসস্সী, বহুস্সুতে তণ্হক্খযূপপন্নে;
অন্নঞ্চ পানঞ্চ পসন্নচিত্তো, সক্কচ্চ দানং ৱিপুলং অদাসিং.
১০৯৯. ‘‘তেন মেতাদিসো ৱণ্ণো…পে…
ৱণ্ণো চ মে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.
১০৯৪. তত্থ সুকুণ্ডলীতি সুন্দৰেহি কুণ্ডলেহি অলঙ্কতকণ্ণো. ‘‘সকুণ্ডলী’’তিপি পাঠো, সদিসং কুণ্ডলং সকুণ্ডলং, তং অস্স অত্থীতি সকুণ্ডলী, যুত্তকুণ্ডলী অঞ্ঞমঞ্ঞঞ্চ তুয্হঞ্চ অনুচ্ছৱিককুণ্ডলীতি অত্থো. কপ্পিতকেসমস্সূতি সম্মাকপ্পিতকেসমস্সু. আমুত্তহত্থাভৰণোতি পটিমুক্কঅঙ্গুলিযাদিহত্থাভৰণো.
১০৯৮. তণ্হক্খযূপপন্নেতি তণ্হক্খযং অৰহত্তং, নিব্বানমেৱ ৱা উপগতে, অধিগতৱন্তেতি অত্থো. সেসং ৱুত্তনযমেৱ.
পঠমকুণ্ডলীৱিমানৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৯. দুতিযকুণ্ডলীৱিমানৱণ্ণনা
অলঙ্কতো মল্যধৰো সুৱত্থোতি দুতিযকুণ্ডলীৱিমানং. তস্স কা উপ্পত্তি? ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে. তেন সমযেন দ্ৱে অগ্গসাৱকা কাসীসু জনপদচাৰিকং চৰন্তাতিআদি সব্বং অনন্তৰসদিসমেৱ.
১১০১. ‘‘অলঙ্কতো মল্যধৰো সুৱত্থো, সুকুণ্ডলী কপ্পিতকেসমস্সু;
আমুত্তহত্থাভৰণো যসস্সী, দিব্বে ৱিমানম্হি যথাপি চন্দিমা.
১১০২. ‘‘দিব্বা চ ৱীণা পৱদন্তি ৱগ্গুং;
অট্ঠট্ঠকা সিক্খিতা সাধুৰূপা;
দিব্বা চ কঞ্ঞা তিদসচৰা উড়াৰা, নচ্চন্তি গাযন্তি পমোদযন্তি.
১১০৩. ‘‘দেৱিদ্ধিপত্তোসি মহানুভাৱো…পে…
ৱণ্ণো চ তে সব্বদিসা পভাসতী’’তি. – পুচ্ছি;
১১০৪. ‘‘সো দেৱপুত্তো অত্তমনো…পে… যস্স কম্মস্সিদং ফলং’’.
১১০৫. ‘‘অহং মনুস্সেসু মনুস্সভূতো, দিস্ৱান সমণে সাধুৰূপে;
সম্পন্নৱিজ্জাচৰণে যসস্সী, বহুস্সুতে সীলৱন্তে পসন্নে;
অন্নঞ্চ পানঞ্চ পসন্নচিত্তো, সক্কচ্চ দানং ৱিপুলং অদাসিং.
১১০৬. ‘‘তেন মেতাদিসো ৱণ্ণো…পে…
ৱণ্ণো চ মে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.
গাথাসুপি অপুব্বং নত্থি.
দুতিযকুণ্ডলীৱিমানৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
১০. (উত্তৰ) পাযাসিৱিমানৱণ্ণনা
যা দেৱৰাজস্স সভা সুধম্মাতি উত্তৰৱিমানং. তস্স কা উপ্পত্তি? ভগৱতি পৰিনিব্বুতে ধাতুৱিভাগে চ কতে তত্থ তত্থ থূপেসু পতিট্ঠাপিযমানেসু ধম্মৱিনযং সঙ্গাযিতুং উচ্চিনিত্ৱা গহিতেসু মহাকস্সপপ্পমুখেসু মহাথেৰেসু যাৱ ৱস্সূপগমনা অঞ্ঞেসু চ থেৰেসু অত্তনো অত্তনো পৰিসায সদ্ধিং তত্থ তত্থ ৱসন্তেসু আযস্মা কুমাৰকস্সপো পঞ্চহি ভিক্খুসতেহি সদ্ধিং সেতব্যনগৰং গন্ত্ৱা সিংসপাৱনে ৱসি. অথ পাযাসি ৰাজঞ্ঞো থেৰস্স তত্থ ৱসনভাৱং সুত্ৱা মহতা জনকাযেন পৰিৱুতো তং উপসঙ্কমিত্ৱা পটিসন্থাৰং কত্ৱা নিসিন্নো অত্তনো দিট্ঠিগতং পৱেদেসি. অথ নং থেৰো চন্দিমসূৰিযূদাহৰণাদীহি পৰলোকস্স অত্থিভাৱং পকাসেন্তো অনেকৱিহিতহেতূপমালঙ্কতং দিট্ঠিগণ্ঠিৱিনিৱেঠনং নানানযৱিচিত্তং পাযাসিসুত্তং (দী. নি. ২.৪০৬ আদযো) দেসেত্ৱা তং দিট্ঠিসম্পদাযং পতিট্ঠাপেসি.
সো ৱিসুদ্ধদিট্ঠিকো হুত্ৱা সমণব্ৰাহ্মণকপণদ্ধিকাদীনং দানং দেন্তো অনুড়াৰজ্ঝাসযতায লূখং অদাসি ঘাসচ্ছাদনমত্তং কণাজকং বিলঙ্গদুতিযং সাণানি চ ৱত্থানি. এৱং পন অসক্কচ্চদানং দত্ৱা কাযস্স ভেদা হীনকাযং উপপজ্জি চাতুমহাৰাজিকানং সহব্যতং. তস্স পন কিচ্চাকিচ্চেসু যুত্তপ্পযুত্তো উত্তৰো নাম মাণৱো অহোসি দানে ব্যাৱটো. সো সক্কচ্চদানং দত্ৱা তাৱতিংসকাযং উপপন্নো, তস্স দ্ৱাদসযোজনিকং ৱিমানং নিব্বত্তি. সো কতঞ্ঞুতং ৱিভাৱেন্তো সহ ৱিমানেন কুমাৰকস্সপত্থেৰং উপসঙ্কমিত্ৱা ৱিমানতো ওৰুয্হ পঞ্চপতিট্ঠিতেন ৱন্দিত্ৱা অঞ্জলিং পগ্গয্হ অট্ঠাসি. তং থেৰো –
১১০৮. ‘‘যা দেৱৰাজস্স সভা সুধম্মা, যত্থচ্ছতি দেৱসঙ্ঘো সমগ্গো;
তথূপমং তুয্হমিদং ৱিমানং, ওভাসযং তিট্ঠতি অন্তলিক্খে.
১১০৯. ‘‘দেৱিদ্ধিপত্তোসি মহানুভাৱো…পে…
ৱণ্ণো চ তে সব্বদিসা পভাসতী’’তি. – গাথাহি পটিপুচ্ছি;
১১১০. ‘‘সো দেৱপুত্তো অত্তমনো…পে… যস্স কম্মস্সিদং ফলং’’.
১১১১. ‘‘অহং মনুস্সেসু মনুস্সভূতো, ৰঞ্ঞো পাযাসিস্স অহোসিং মাণৱো;
লদ্ধা ধনং সংৱিভাগং অকাসিং, পিযা চ মে সীলৱন্তো অহেসুং;
অন্নঞ্চ পানঞ্চ পসন্নচিত্তো, সক্কচ্চ দানং ৱিপুলং অদাসিং.
১১১২. ‘‘তেন মেতাদিসো ৱণ্ণো…পে…
ৱণ্ণো চ মে সব্বদিসা পভাসতী’’তি. –
সো দেৱপুত্তো তস্স ইমাহি গাথাহি ব্যাকাসি.