৩. ছত্তমাণৱকৱিমানৱণ্ণনা

যো ৱদতং পৱৰো মনুজেসূতি ছত্তমাণৱকৱিমানং. তস্স কা উপ্পত্তি? ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে. তেন সমযেন সেতব্যাযং অঞ্ঞতৰস্স ব্ৰাহ্মণস্স কিচ্ছালদ্ধো পুত্তো ছত্তো নাম ব্ৰাহ্মণমাণৱো অহোসি. সো ৱযপ্পত্তো পিতৰা পেসিতো উক্কট্ঠং গন্ত্ৱা ব্ৰাহ্মণস্স পোক্খৰসাতিস্স সন্তিকে মেধাৱিতায অনলসতায চ ন চিৰেনেৱ মন্তে ৱিজ্জাট্ঠানানি চ উগ্গহেত্ৱা ব্ৰাহ্মণসিপ্পে নিপ্ফত্তিং পত্তো. সো আচৰিযং অভিৱাদেত্ৱা ‘‘মযা তুম্হাকং সন্তিকে সিপ্পং সিক্খিতং, কিং ৱো গৰুদক্খিণং দেমী’’তি আহ. আচৰিযো ‘‘গৰুদক্খিণা নাম অন্তেৱাসিকস্স ৱিভৱানুৰূপা, কহাপণসহস্সমানেহী’’তি আহ. ছত্তমাণৱো আচৰিযং অভিৱাদেত্ৱা সেতব্যং গন্ত্ৱা মাতাপিতৰো ৱন্দিত্ৱা তেহি অভিনন্দিযমানো কতপটিসন্থাৰো তমত্থং পিতু আৰোচেত্ৱা ‘‘দেথ মে দাতব্বযুত্তকং, অজ্জেৱ দত্ৱা আগমিস্সামী’’তি আহ. তং মাতাপিতৰো ‘‘তাত, অজ্জ ৱিকালো, স্ৱে গমিস্সসী’’তি ৱত্ৱা কহাপণে নীহৰিত্ৱা ভণ্ডিকং বন্ধাপেত্ৱা ঠপেসুং. চোৰা তং পৱত্তিং ঞত্ৱা ছত্তমাণৱকস্স গমনমগ্গে অঞ্ঞতৰস্মিং ৱনগহনে নিলীনা অচ্ছিংসু ‘‘মাণৱং মাৰেত্ৱা কহাপণে গণ্হিস্সামা’’তি.

ভগৱা পচ্চূসসমযে মহাকৰুণাসমাপত্তিতো ৱুট্ঠায লোকং ৱোলোকেন্তো ছত্তমাণৱকস্স সৰণেসু চ সীলেসু চ পতিট্ঠানং, চোৰেহি মাৰিতস্স দেৱলোকে নিব্বত্তিং, ততো সহ ৱিমানেন আগতস্স তত্থ সন্নিপতিতপৰিসায চ ধম্মাভিসমযং দিস্ৱা পঠমতৰমেৱ গন্ত্ৱা মাণৱকস্স গমনমগ্গে অঞ্ঞতৰস্মিং ৰুক্খমূলে নিসীদি. মাণৱো আচৰিযধনং গহেত্ৱা সেতব্যতো উক্কট্ঠাভিমুখো গচ্ছন্তো অন্তৰামগ্গে ভগৱন্তং নিসিন্নং দিস্ৱা উপসঙ্কমিত্ৱা অট্ঠাসি. ‘‘কুহিং গমিস্সসী’’তি ভগৱতা ৱুত্তো ‘‘উক্কট্ঠং, ভো গোতম, গমিস্সামি ময্হং আচৰিযস্স পোক্খৰসাতিস্স গৰুদক্খিণং দাতু’’ন্তি আহ. অথ ভগৱা ‘‘জানাসি পন ত্ৱং, মাণৱ, তীণি সৰণানি, পঞ্চ সীলানী’’তি ৱত্ৱা তেন ‘‘নাহং জানামি, কিমত্থিযানি পনেতানি কীদিসানি চা’’তি ৱুত্তে ‘‘ইদমীদিস’’ন্তি সৰণগমনস্স সীলসমাদানস্স চ ফলানিসংসং ৱিভাৱেত্ৱা ‘‘উগ্গণ্হাহি তাৱ, মাণৱক, সৰণগমনৱিধি’’ন্তি ৱত্ৱা ‘‘সাধু উগ্গণ্হিস্সামি, কথেথ ভন্তে ভগৱা’’তি তেন যাচিতো তস্স ৰুচিযা অনুৰূপং গাথাবন্ধৱসেন সৰণগমনৱিধিং দস্সেন্তো –

৮৮৬. ‘‘যো ৱদতং পৱৰো মনুজেসু, সক্যমুনী ভগৱা কতকিচ্চো;

পাৰগতো বলৱীৰিযসমঙ্গী, তং সুগতং সৰণত্থমুপেহি.

৮৮৭. ‘‘ৰাগৱিৰাগমনেজমসোকং, ধম্মমসঙ্খতমপ্পটিকূলং;

মধুৰমিমং পগুণং সুৱিভত্তং, ধম্মমিমং সৰণত্থমুপেহি.

৮৮৮. ‘‘যত্থ চ দিন্ন মহপ্ফলমাহু, চতূসু সুচীসু পুৰিসযুগেসু;

অট্ঠ চ পুগ্গল ধম্মদসা তে, সঙ্ঘমিমং সৰণত্থমুপেহী’’তি. –

তিস্সো গাথাযো অভাসি.

৮৮৬. তত্থ যোতি অনিযমিতৱচনং, তস্স ‘‘ত’’ন্তি ইমিনা নিযমনং ৱেদিতব্বং. ৱদতন্তি ৱদন্তানং. পৱৰোতি সেট্ঠো, কথিকানং উত্তমো ৱাদীৱৰোতি অত্থো. মনুজেসূতি উক্কট্ঠনিদ্দেসো যথা ‘‘সত্থা দেৱমনুস্সান’’ন্তি. ভগৱা পন দেৱমনুস্সানম্পি ব্ৰহ্মানম্পি সব্বেসম্পি সত্তানং পৱৰোযেৱ, ভগৱতো চ চৰিমভৱে মনুস্সেসু উপ্পন্নতায ৱুত্তং ‘‘মনুজেসূ’’তি. তেনেৱাহ ‘‘সক্যমুনী’’তি. সক্যকুলপ্পসুততায সক্যো, কাযমোনেয্যাদীহি সমন্নাগততো অনৱসেসস্স চ ঞেয্যস্স মুননতো মুনি চাতি সক্যমুনি. ভাগ্যৱন্ততাদীহি চতূহি কাৰণেহি ভগৱা. চতূহি মগ্গেহি কাতব্বস্স পৰিঞ্ঞাদিপভেদস্স সোড়সৱিধস্স কিচ্চস্স কতত্তা নিপ্ফাদিতত্তা কতকিচ্চো. পাৰং সক্কাযস্স পৰতীৰং নিব্বানং গতো সযম্ভুঞাণেন অধিগতোতি পাৰগতো. অসদিসেন কাযবলেন, অনঞ্ঞসাধাৰণেন ঞাণবলেন, চতুব্বিধসম্মপ্পধানৱীৰিযেন চ সমন্নাগতত্তা বলৱীৰিযসমঙ্গী. সোভনগমনত্তা, সুন্দৰং ঠানং গতত্তা, সম্মা গতত্তা, সম্মা চ গদিতত্তা সুগতো. তং সুগতং সম্মাসম্বুদ্ধং সৰণত্থং সৰণায পৰাযণায অপাযদুক্খৱট্টদুক্খপৰিত্তাণায উপেহি উপগচ্ছ, অজ্জ পট্ঠায অহিতনিৱত্তনেন হিতসংৱড্ঢনেন ‘‘অযং মে ভগৱা সৰণং তাণং লেণং পৰাযণং গতি পটিসৰণ’’ন্তি ভজ সেৱ, এৱং জানাহি ৱা বুজ্ঝস্সূতি অত্থো.

৮৮৭. ৰাগৱিৰাগন্তি অৰিযমগ্গমাহ. তেন হি অৰিযা অনাদিকালভাৱিতম্পি ৰাগং ৱিৰজ্জেন্তি. অনেজমসোকন্তি অৰিযফলং. তঞ্হি এজাসঙ্খাতায তণ্হায অৱসিট্ঠানঞ্চ সোকনিমিত্তানং কিলেসানং সব্বসো পটিপ্পস্সম্ভনতো ‘‘অনেজং অসোক’’ন্তি চ ৱুচ্চতি. ধম্মন্তি সভাৱধম্মং. সভাৱতো গহেতব্বধম্মো হেস যদিদং মগ্গফলনিব্বানানি, ন পৰিযত্তিধম্মো ৱিয পঞ্ঞত্তিধম্মৱসেন. ধম্মন্তি ৱা পৰমত্থধম্মং, নিব্বানন্তি অত্থো. সমেচ্চ সম্ভুয্য পচ্চযেহি কতং সঙ্খতং, ন সঙ্খতন্তি অসঙ্খতং. তদেৱ নিব্বানং. নত্থি এত্থ কিঞ্চিপি পটিকূলন্তি অপ্পটিকূলং. সৱনৱেলাযং উপপৰিক্খণৱেলাযং পটিপজ্জনৱেলাযন্তি সব্বদাপি ইট্ঠমেৱাতি মধুৰং. সব্বঞ্ঞুতঞ্ঞাণসন্নিস্সযায পটিভানসম্পদায পৱত্তিতত্তা সুপ্পৱত্তিভাৱতো নিপুণভাৱতো চ পগুণং. ৱিভজিতব্বস্স অত্থস্স খন্ধাদিৱসেন কুসলাদিৱসেন উদ্দেসাদিৱসেন চ সুট্ঠু ৱিভজনতো সুৱিভত্তং. তীহিপি পদেহি পৰিযত্তিধম্মমেৱ ৱদতি. তেনেৱ হিস্স আপাথকালে ৱিয ৱিমদ্দনকালেপি কথেন্তস্স ৱিয সুণন্তস্সাপি সম্মুখীভাৱতো উভতোপচ্চক্খতায দস্সনত্থং ‘‘ইম’’ন্তি ৱুত্তং. ধম্মন্তি যথাৱপটিপজ্জন্তে অপাযদুক্খপাততো ধাৰণত্থেন ধম্মং, ইদং চতুব্বিধস্সাপি ধম্মস্স সাধাৰণৱচনং. পৰিযত্তিধম্মোপি হি সৰণেসু চ সীলেসু চ পতিট্ঠানমত্তাযপি যথাৱপটিপত্তিযা অপাযদুক্খপাততো ধাৰেতি এৱ. ইমস্স চ অত্থস্স ইদমেৱ ৱিমানং সাধকন্তি দট্ঠব্বং. সাধাৰণভাৱেন যথাৱুত্তধম্মস্স পচ্চক্খং কত্ৱা দস্সেন্তো পুন ‘‘ইম’’ন্তি আহ.

৮৮৮. যত্থাতি যস্মিং অৰিযসঙ্ঘে. দিন্নন্তি পৰিচ্চত্তং অন্নাদিদেয্যধম্মং. দিন্ন মহপ্ফলন্তি গাথাসুখত্থং অনুনাসিকলোপো কতো. অচ্চন্তমেৱ কিলেসাসুচিতো ৱিসুজ্ঝনেন সুচীসু ‘‘সোতাপন্নো সোতাপত্তিফলসচ্ছিকিৰিযায পটিপন্নো’’তিআদিনা (অ. নি. ৮.৬০) ৱুত্তেসু চতূসু পুৰিসযুগেসু. অট্ঠাতি মগ্গট্ঠফলট্ঠেসু যুগড়ে অকত্ৱা ৱিসুং ৱিসুং গহণেন অট্ঠ পুগ্গলা. গাথাসুখত্থমেৱ চেত্থ ‘‘পুগ্গল ধম্মদসা’’তি ৰস্সং কত্ৱা নিদ্দেসো. ধম্মদসাতি চতুসচ্চধম্মস্স নিব্বানধম্মস্স চ পচ্চক্খতো দস্সনকা. দিট্ঠিসীলসামঞ্ঞেন সংহতভাৱেন সঙ্ঘং.

এৱং ভগৱতা তীহি গাথাহি সৰণগুণসন্দস্সনেন সদ্ধিং সৰণগমনৱিধিম্হি ৱুত্তে মাণৱো তংতংসৰণগুণানুস্সৰণমুখেন সৰণগমনৱিধিনো অত্তনো হদযে ঠপিতভাৱং ৱিভাৱেন্তো তস্সা তস্সা গাথায অনন্তৰং ‘‘যো ৱদতং পৱৰো’’তিআদিনা তং তং গাথং পচ্চনুভাসি. এৱং পচ্চনুভাসিত্ৱা ঠিতস্স পঞ্চ সিক্খাপদানি সৰূপতো ফলানিসংসতো চ ৱিভাৱেত্ৱা তেসং সমাদানৱিধিং কথেসি. সো তম্পি সুট্ঠু উপধাৰেত্ৱা পসন্নমানসো ‘‘হন্দাহং ভগৱা গমিস্সামী’’তি ৱত্ৱা ৰতনত্তযগুণং অনুস্সৰন্তো তংযেৱ মগ্গং পটিপজ্জি. ভগৱাপি ‘‘অলং ইমস্স এত্তকং কুসলং দেৱলোকূপপত্তিযা’’তি জেতৱনমেৱ অগমাসি.

মাণৱস্স পন পসন্নচিত্তস্স ৰতনত্তযগুণং সল্লক্খণৱসেন ‘‘সৰণং উপেমী’’তি পৱত্তচিত্তুপ্পাদতায সৰণেসু চ, ভগৱতা ৱুত্তনযেন পঞ্চন্নং সীলানং অধিট্ঠানেন সীলেসু চ পতিট্ঠিতস্স তেনেৱ নযেন ৰতনত্তযগুণে অনুস্সৰন্তস্সেৱ গচ্ছন্তস্স চোৰা মগ্গে পৰিযুট্ঠিংসু. সো তে অগণেত্ৱা ৰতনত্তযগুণে অনুস্সৰন্তোযেৱ গচ্ছতি. তঞ্চেকো চোৰো গুম্বন্তৰং উপনিস্সায ঠিতো ৱিসপীতেন সৰেন সহসাৱ ৱিজ্ঝিত্ৱা জীৱিতক্খযং পাপেত্ৱা কহাপণভণ্ডিকং গহেত্ৱা অত্তনো সহাযেহি সদ্ধিং পক্কামি. মাণৱো পন কালং কত্ৱা তাৱতিংসভৱনে তিংসযোজনিকে কনকৱিমানে সুত্তপ্পবুদ্ধো ৱিয অচ্ছৰাসহস্সপৰিৱুতো সট্ঠিসকটভাৰালঙ্কাৰপটিমণ্ডিতত্তভাৱো নিব্বত্তি, তস্স ৱিমানস্স আভা সাতিৰেকানি ৱীসতিযোজনানি ফৰিত্ৱা তিট্ঠতি.

অথ মাণৱং কালকতং দিস্ৱা সেতব্যগামৱাসিনো মনুস্সা সেতব্যং গন্ত্ৱা তস্স মাতাপিতূনং উক্কট্ঠগামৱাসিনো চ উক্কট্ঠং গন্ত্ৱা ব্ৰাহ্মণস্স পোক্খৰসাতিস্স কথেসুং. তং সুত্ৱা তস্স মাতাপিতৰো ঞাতিমিত্তা ব্ৰাহ্মণো চ পোক্খৰসাতি সপৰিৱাৰা অস্সুমুখা ৰোদমানা তং পদেসং অগমংসু, যেভুয্যেন সেতব্যৱাসিনো চ উক্কট্ঠৱাসিনো চ ইচ্ছানঙ্গলৱাসিনো চ সন্নিপতিংসু, মহাসমাগমো অহোসি. অথ মাণৱস্স মাতাপিতৰো মগ্গস্স অৱিদূৰে চিতকং সজ্জেত্ৱা সৰীৰকিচ্চং কাতুং আৰভিংসু.

অথ ভগৱা চিন্তেসি ‘‘মযি গতে ছত্তমাণৱো মং ৱন্দিতুং আগমিস্সতি, আগতঞ্চ তং কতকম্মং কথাপেন্তো কম্মফলং পচ্চক্খং কাৰেত্ৱা ধম্মং দেসেস্সামি, এৱং মহাজনস্স ধম্মাভিসমযো ভৱিস্সতী’’তি চিন্তেত্ৱা মহতা ভিক্খুসঙ্ঘেন সদ্ধিং তং পদেসং উপগন্ত্ৱা অঞ্ঞতৰস্মিং ৰুক্খমূলে নিসীদি ছব্বণ্ণবুদ্ধৰংসিযো ৱিস্সজ্জেন্তো. অথ ছত্তমাণৱদেৱপুত্তোপি অত্তনো সম্পত্তিং পচ্চৱেক্খিত্ৱা, তস্সা কাৰণং উপধাৰেন্তো সৰণগমনঞ্চ সীলসমাদানঞ্চ দিস্ৱা, ৱিম্হযজাতো ভগৱতি সঞ্জাতপসাদবহুমানো ‘‘ইদানেৱাহং গন্ত্ৱা ভগৱন্তঞ্চ ভিক্খুসঙ্ঘঞ্চ ৱন্দিস্সামি, ৰতনত্তযগুণে চ মহাজনস্স পাকটে কৰিস্সামী’’তি কতঞ্ঞুতং নিস্সায সকলং তং অৰঞ্ঞপদেসং একালোকং কৰোন্তো, সহ ৱিমানেন আগন্ত্ৱা ৱিমানতো ওৰুয্হ মহতা পৰিৱাৰেন সদ্ধিং দিস্সমানৰূপো উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱতো পাদেসু সিৰসা নিপতন্তো অভিৱাদেত্ৱা অঞ্জলিং পগ্গয্হ একমন্তং অট্ঠাসি. তং দিস্ৱা মহাজনো ‘‘কো নু খো অযং দেৱো ৱা ব্ৰহ্মা ৱা’’তি অচ্ছৰিযব্ভুতজাতো উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং পৰিৱাৰেসি. ভগৱা তেন কতপুঞ্ঞকম্মং পাকটং কাতুং –

৮৮৯. ‘‘ন তথা তপতি নভে সূৰিযো, চন্দো চ ন ভাসতি ন ফুস্সো;

যথা অতুলমিদং মহপ্পভাসং, কো নু ত্ৱং তিদিৱা মহিং উপাগা.

৮৯০. ‘‘ছিন্দতি ৰংসী পভঙ্কৰস্স, সাধিকৱীসতিযোজনানি আভা;

ৰত্তিমপি যথা দিৱং কৰোতি, পৰিসুদ্ধং ৱিমলং সুভং ৱিমানং.

৮৯১. ‘‘বহুপদুমৱিচিত্ৰপুণ্ডৰীকং, ৱোকিণ্ণং কুসুমেহি নেকচিত্তং;

অৰজৱিৰজহেমজালছন্নং, আকাসে তপতি যথাপি সূৰিযো.

৮৯২. ‘‘ৰত্তম্বৰপীতৱাসসাহি, অগৰুপিযঙ্গুচন্দনুস্সদাহি;

কঞ্চনতনুসন্নিভত্তচাহি, পৰিপূৰং গগনংৱ তাৰকাহি.

৮৯৩. ‘‘নৰনাৰিযো বহুকেত্থনেকৱণ্ণা, কুসুমৱিভূসিতাভৰণেত্থ সুমনা;

অনিলপমুঞ্চিতা পৱন্তি সুৰভিং, তপনিযৱিততা সুৱণ্ণছন্না.

৮৯৪. ‘‘কিস্স সংযমস্স অযং ৱিপাকো, কেনাসি কম্মফলেনিধূপপন্নো;

যথা চ তে অধিগতমিদং ৱিমানং, তদনুপদং অৱচাসি ইগ্ঘ পুট্ঠো’’তি. –

তং দেৱপুত্তং পটিপুচ্ছি.

৮৮৬. তত্থ তপতীতি দিপ্পতি. নভেতি আকাসে. ফুস্সোতি ফুস্সতাৰকা. অতুলন্তি অনুপমং, অপ্পমাণং ৱা. ইদং ৱুত্তং হোতি – যথা ইদং তৱ ৱিমানং অনুপমং অপ্পমাণং পভস্সৰভাৱেন ততো এৱ মহপ্পভাসং আকাসে দিপ্পতি, ন তথা তাৰকৰূপানি দিপ্পন্তি, ন চন্দো, তানি তাৱ তিট্ঠন্তু, নাপি সূৰিযো দিপ্পতি, এৱংভূতো কো নু ত্ৱং দেৱলোকতো ইমং ভূমিপদেসং উপগতো, তং পাকটং কত্ৱা ইমস্স মহাজনস্স কথেহীতি.

৮৯০. ছিন্দতীতি ৱিচ্ছিন্দতি, পৱত্তিতুং অদেন্তো পটিহনতীতি অত্থো. ৰংসীতি ৰস্মিযো. পভঙ্কৰস্সাতি সূৰিযস্স. তস্স চ ৱিমানস্স পভা সমন্ততো পঞ্চৱীসতি যোজনানি ফৰিত্ৱা তিট্ঠতি. তেনাহ ‘‘সাধিকৱীসতিযোজনানি আভা’’তি. ৰত্তিমপি যথা দিৱং কৰোতীতি অত্তনো পভায অন্ধকাৰং ৱিধমন্তং ৰত্তিভাগম্পি দিৱসভাগং ৱিয কৰোতি. পৰিসমন্ততো অন্তো চেৱ বহি চ সুদ্ধতায পৰিসুদ্ধং. সব্বসো মলাভাৱেন ৱিমলং. সুন্দৰতায সুভং.

৮৯১. বহুপদুমৱিচিত্ৰপুণ্ডৰীকন্তি বহুৱিধৰত্তকমলঞ্চেৱ ৱিচিত্তৱণ্ণসেতকমলঞ্চ. সেতকমলং পদুমং, ৰত্তকমলং পুণ্ডৰীকন্তি ৱদন্তি. ৱোকিণ্ণং কুসুমেহীতি অঞ্ঞেহি চ নানাৱিধেহি পুপ্ফেহি সমোকিণ্ণং. নেকচিত্তন্তি মালাকম্মলতাকম্মাদিনানাৱিধৱিচিত্তং. অৰজৱিৰজহেমজালছন্নন্তি সযং অপগতৰজং ৱিৰজেন নিদ্দোসেন কঞ্চনজালেন ছাদিতং.

৮৯২. ৰত্তম্বৰপীতৱাসসাহীতি ৰত্তৱত্থাহি চেৱ পীতৱত্থাহি চ. একা হি ৰত্তং দিব্বৱত্থং নিৱাসেত্ৱা পীতং উত্তৰিযং কৰোতি, অপৰা পীতং নিৱাসেত্ৱা ৰত্তং উত্তৰিযং কৰোতি. তং সন্ধায ৱুত্তং ‘‘ৰত্তম্বৰপীতৱাসসাহী’’তি. অগৰুপিযঙ্গুচন্দনুস্সদাহীতি অগৰুগন্ধেন পিযঙ্গুমালাহি চন্দনগন্ধেহি চ উস্সদাহি, উস্সন্নদিব্বাগৰুগন্ধাদিকাহীতি অত্থো. কঞ্চনতনুসন্নিভত্তচাহীতি কনকসদিসসুখুমচ্ছৱীহি. পৰিপূৰন্তি তহং তহং ৱিচৰন্তীহি সঙ্গীতিপসুতাহি চ পৰিপুণ্ণং.

৮৯৩. বহুকেত্থাতি বহুকা এত্থ. অনেকৱণ্ণাতি নানাৰূপা. কুসমৱিভূসিতাভৰণাতি ৱিসেসতো সুৰভিৱাযনত্থং দিব্বকুসুমেহি অলঙ্কতদিব্বাভৰণা. এত্থাতি এতস্মিং ৱিমানে. সুমনাতি সুন্দৰমনা পমুদিতচিত্তা. অনিলপমুঞ্চিতা পৱন্তি সুৰভিন্তি অনিলেন পমুঞ্চিতগন্ধানং পুপ্ফানং ৱাযুনা ৱিমুত্তপত্তপুটং ৱিয ৱিবন্ধতায ৱিকসিততায চ সুগন্ধং পৱাযন্তি. ‘‘অনিলপধূপিতা’’তিপি পঠন্তি, ৱাতেন মন্দং আৱুয্হমানা হেমমযপুপ্ফাতি অত্থো. কনকচীৰকাদীহি ৱেণিআদীসু ওতততায তপনিযৱিততা. যেভুয্যেন কঞ্চনাভৰণেহি অচ্ছাদিতসৰীৰতায সুৱণ্ণছন্না. নৰনাৰিযোতি দেৱপুত্তা দেৱধীতৰো চ বহুকা এত্থ তৱ ৱিমানেতি দস্সেতি.

৮৯৪. ইঙ্ঘাতি চোদনত্থে নিপাতো পুট্ঠোতি পুচ্ছিতো ইমস্স মহাজনস্স কম্মফলপচ্চক্খভাৱাযাতি অধিপ্পাযো.

ততো দেৱপুত্তো ইমাহি গাথাহি ব্যাকাসি –

৮৯৫. ‘‘সযমিধ পথে সমেচ্চ মাণৱেন, সত্থানুসাসি অনুকম্পমানো;

তৱ ৰতনৱৰস্স ধম্মং সুত্ৱা, কৰিস্সামীতি চ ব্ৰৱিত্থ ছত্তো.

৮৯৬. ‘‘জিনৱৰপৱৰং উপেহি সৰণং, ধম্মঞ্চাপি তথেৱ ভিক্খুসঙ্ঘং;

নোতি পঠমং অৱোচহং ভন্তে, পচ্ছা তে ৱচনং তথেৱকাসিং.

৮৯৭. ‘‘মা চ পাণৱধং ৱিৱিধং চৰস্সু অসুচিং,

ন হি পাণেসু অসঞ্ঞতং অৱণ্ণযিংসু সপ্পঞ্ঞা;

নোতি পঠমং অৱোচহং ভন্তে, পচ্ছা তে ৱচনং তথেৱকাসিং.

৮৯৮. ‘‘মা চ পৰজনস্স ৰক্খিতম্পি, আদাতব্বমমঞ্ঞিথো অদিন্নং;

নোতি পঠমং অৱোচহং ভন্তে, পচ্ছা তে ৱচনং তথেৱকাসিং.

৮৯৯. ‘‘মা চ পৰজনস্স ৰক্খিতাযো, পৰভৰিযা অগমা অনৰিযমেতং;

নোতি পঠমং অৱোচহং ভন্তে, পচ্ছা তে ৱচনং তথেৱকাসিং.

৯০০. ‘‘মা চ ৱিতথং অঞ্ঞথা অভাণি, ন হি মুসাৱাদং অৱণ্ণযিংসু সপ্পঞ্ঞা;

নোতি পঠমং অৱোচহং ভন্তে, পচ্ছা তে ৱচনং তথেৱকাসিং.

৯০১. ‘‘যেন চ পুৰিসস্স অপেতি সঞ্ঞা, তং মজ্জং পৰিৱজ্জযস্সু সব্বং;

নোতি পঠমং অৱোচহং ভন্তে, পচ্ছা তে ৱচনং তথেৱকাসিং.

৯০২. ‘‘স্ৱাহং ইধ পঞ্চ সিক্খা কৰিত্ৱা, পটিপজ্জিত্ৱা তথাগতস্স ধম্মে;

দ্ৱেপথমগমাসিং চোৰমজ্ঝে, তে মং তত্থ ৱধিংসু ভোগহেতু.

৯০৩. ‘‘এত্তকমিদং অনুস্সৰামি কুসলং, ততো পৰং ন মে ৱিজ্জতি অঞ্ঞং;

তেন সুচৰিতেন কম্মুনাহং, উপ্পন্নো তিদিৱেসু কামকামী.

৯০৪. ‘‘পস্স খণমুহুত্তসঞ্ঞমস্স, অনুধম্মপ্পটিপত্তিযা ৱিপাকং;

জলমিৱ যসসা সমেক্খমানা, বহুকামং পিহযন্তি হীনকম্মা.

৯০৫. ‘‘পস্স কতিপযায দেসনায, সুগতিঞ্চম্হি গতো সুখঞ্চ পত্তো;

যে চ তে সততং সুণন্তি ধম্মং, মঞ্ঞে তে অমতং ফুসন্তি খেমং.

৯০৬. ‘‘অপ্পম্পি কতং মহাৱিপাকং, ৱিপুলং হোতি তথাগতস্স ধম্মে;

পস্স কতপুঞ্ঞতায ছত্তো, ওভাসেতি পথৱিং যথাপি সূৰিযো.

৯০৭. ‘‘কিমিদং কুসলং কিমাচৰেম, ইচ্চেকে হি সমেচ্চ মন্তযন্তি;

তে মযং পুনৰেৱ লদ্ধ মানুসত্তং, পটিপন্না ৱিহৰেমু সীলৱন্তো.

৯০৮. ‘‘বহুকাৰো অনুকম্পকো চ সত্থা, ইতি মে সতি অগমা দিৱা দিৱস্স;

স্ৱাহং উপগতোম্হি সচ্চনামং, অনুকম্পস্সু পুনপি সুণেম্হ ধম্মং.

৯০৯. ‘‘যে চিধ পজহন্তি কামৰাগং, ভৱৰাগানুসযঞ্চ পহায মোহং;

ন চ তে পুন মুপেন্তি গব্ভসেয্যং, পৰিনিব্বানগতা হি সীতিভূতা’’তি.

৮৯৫. তত্থ সযমিধ পথে সমেচ্চ মাণৱেনাতি ইধ ইমস্মিং পথে মহামগ্গে সযমেৱ উপগতেন মাণৱেন ব্ৰাহ্মণকুমাৰেন সমেচ্চ সমাগন্ত্ৱা. দিট্ঠধম্মিকসম্পৰাযিকপৰমত্থেহি সত্তানং যথাৰহমনুসাসনতো সত্থা ভগৱা, ত্ৱং যং মাণৱং যথাধম্মং অনুসাসি অনুকম্পমানো অনুগ্গণ্হন্তো, তৱ ৰতনৱৰস্স অগ্গৰতনস্স সম্মাসম্বুদ্ধস্স, তং ধম্মং সুত্ৱা ইতি এৱং কৰিস্সামি যথানুসিট্ঠং পটিপজ্জিস্সামীতি, সো ছত্তো ছত্তনামকো মাণৱো ব্ৰৱিত্থ কথেসীতি পদযোজনা.

৮৯৬. এৱং যথাপুচ্ছিতং কম্মং কাৰণতো দস্সেত্ৱা ইদানি তং সৰূপতো ৱিভাগতো চ দস্সেন্তো সত্থাৰা সমাদপিতভাৱং অত্তনা চ তত্থ পচ্ছা পতিট্ঠিতভাৱং দস্সেতুং ‘‘জিনৱৰপৱৰ’’ন্তিআদিমাহ. তত্থ নোতি পঠমং অৱোচহং ভন্তেতি ভন্তে ভগৱা ‘‘সৰণগমনং জানাসী’’তি তযা ৱুত্তো ‘‘নো’’তি ন ‘‘জানামী’’তি পঠমং অৱোচং অহং. পচ্ছা তে ৱচনং তথেৱকাসিন্তি পচ্ছা তযা ৱুত্তং কথং পৰিৱত্তেন্তো তৱ ৱচনং তথেৱ অকাসিং পটিপজ্জিং, তীণিপি সৰণানি উপগচ্ছিন্তি অত্থো.

৮৯৭. ৱিৱিধন্তি উচ্চাৱচং, অপ্পসাৱজ্জং মহাসাৱজ্জঞ্চাতি অত্থো. মা চৰস্সূতি মা অকাসি. অসুচিন্তি কিলেসাসুচিমিস্সতায ন সুচিং. পাণেসু অসঞ্ঞতন্তি পাণঘাততো অৱিৰতং. ন হি অৱণ্ণযিংসূতি ন হি ৱণ্ণযন্তি. পচ্চূপ্পন্নকালত্থে হি ইদং অতীতকালৱচনং. অথ ৱা ‘‘অৱণ্ণযিংসূ’’তি একদেসেন সকলস্স কালস্স উপলক্খণং, তস্মা যথা ন ৱণ্ণযিংসু অতীতমদ্ধানং, এৱং এতৰহিপি ন ৱণ্ণযন্তি, অনাগতেপি ন ৱণ্ণযিস্সন্তীতি ৱুত্তং হোতি.

৮৯৮-৯০০. পৰজনস্স ৰক্খিতন্তি পৰপৰিগ্গহিতৱত্থু. তেনাহ ‘‘অদিন্ন’’ন্তি. মা অগমাতি মা অজ্ঝাচৰি. ৱিতথন্তি অতথং, মুসাতি অত্থো. অঞ্ঞথাতি অঞ্ঞথাৱ, ৱিতথসঞ্ঞী এৱং ৱিতথন্তি জানন্তো এৱং মা ভণীতি অত্থো.

৯০১. যেনাতি যেন মজ্জেন, পীতেনাতি অধিপ্পাযো. অপেতীতি ৱিগচ্ছতি. সঞ্ঞাতি ধম্মসঞ্ঞা, লোকসঞ্ঞা এৱ ৱা. সব্বন্তি অনৱসেসং, বীজতো পট্ঠাযাতি অত্থো.

৯০২. স্ৱাহন্তি সো তদা ছত্তমাণৱভূতো অহং. ইধ ইমস্মিং মগ্গপদেসে, ইমস্মিং ৱা তৱ সাসনে. তেনাহ ‘‘তথাগতস্স ধম্মে’’তি. পঞ্চ সিক্খাতি পঞ্চ সীলানি. কৰিত্ৱাতি আদিযিত্ৱা, অধিট্ঠাযাতি অত্থো. দ্ৱেপথন্তি দ্ৱিন্নং গামসীমানং ৱেমজ্ঝভূতং পথং, সীমন্তৰিকপথন্তি অত্থো. তেতি তে চোৰা. তত্থাতি সীমন্তৰিকমগ্গে. ভোগহেতূতি আমিসকিঞ্চিক্খনিমিত্তং.

৯০৩. ততোতি যথাৱুত্তকুসলতো পৰং উপৰি অঞ্ঞং কুসলং ন ৱিজ্জতি ন উপলব্ভতি, যমহং অনুস্সৰেয্যন্তি অত্থো. কামকামীতি যথিচ্ছিতকামগুণসমঙ্গী.

৯০৪. খণমুহুত্তসঞ্ঞমস্সাতি খণমুহুত্তমত্তং পৱত্তসীলস্স. অনুধম্মপ্পটিপত্তিযাতি যথাধিগতস্স ফলস্স অনুৰূপধম্মং পটিপজ্জমানস্স ভগৱা পস্স, তুয্হং ওৱাদধম্মস্স ৱা অনুৰূপায ধম্মপটিপত্তিযা ৱুত্তনিযামেনেৱ সৰণগমনস্স সীলসমাদানস্স চাতি অত্থো. জলমিৱ যসসাতি ইদ্ধিযা পৰিৱাৰসম্পত্তিযা চ জলন্তং ৱিয. সমেক্খমানাতি পস্সন্তা. বহুকাতি বহৱো. পিহযন্তীতি ‘‘কথং নু খো মযং এদিসা ভৱেয্যামা’’তি পত্থেন্তি. হীনকম্মাতি মম সম্পত্তিতো নিহীনভোগা.

৯০৫. কতিপযাযাতি অপ্পিকায. যেতি যে ভিক্খূ চেৱ উপাসকাদযো চ. চ-সদ্দো ব্যতিৰেকে. তেতি তৱ. সততন্তি দিৱসে দিৱসে.

৯০৬. ৱিপুলন্তি উড়াৰফলং ৱিপুলানুভাৱং. তথাগতস্স ধম্মেতি তথাগতস্স সাসনে ওৱাদে ঠত্ৱা কতন্তি যোজনা. এৱং অনুদ্দেসিকৱসেন ৱুত্তমেৱত্থং অত্তুদ্দেসিকৱসেন দস্সেন্তো ‘‘পস্সা’’তিআদিমাহ. তত্থ পস্সাতি ভগৱন্তং ৱদতি, অত্তানমেৱ ৱা অঞ্ঞং ৱিয চ কত্ৱা ৱদতি.

৯০৭. কিমিদং কুসলং কিমাচৰেমাতি কুসলং নামেতং কিংসভাৱং কীদিসং, কথং ৱা তং আচৰেয্যাম. ইচ্চেকে হি সমেচ্চ মন্তযন্তীতি এৱমেকে সমেচ্চ সমাগন্ত্ৱা পথৱিং পৰিৱত্তেন্তা ৱিয সিনেৰুং উক্খিপন্তা ৱিয চ সুদুক্কৰং কত্ৱা মন্তযন্তি ৱিচাৰেন্তি, মযং পন অকিচ্ছেনেৱ পুনপি কুসলং আচৰেয্যামাতি অধিপ্পাযো. তেনেৱাহ ‘‘ময’’ন্তিআদি.

৯০৮. বহুকাৰোতি বহূপকাৰো, মহাউপকাৰো ৱা. অনুকম্পকোতি কাৰুণিকো. ম-কাৰো পদসন্ধিকৰো. ইতীতি এৱং, ভগৱতো অত্তনি পটিপন্নাকাৰং সন্ধায ৱদতি. মে সতীতি মযি সতি ৱিজ্জমানে, চোৰেহি অৱধিতে এৱাতি অত্থো. দিৱা দিৱস্সাতি দিৱসস্সপি দিৱা, কালস্সেৱাতি অত্থো. স্ৱাহন্তি সো ছত্তমাণৱভূতো অহং. সচ্চনামন্তি ‘‘ভগৱা অৰহং সম্মাসম্বুদ্ধো’’তিআদিনামেহি অৱিতথনামং ভূতত্থনামং. অনুকম্পস্সূতি অনুগ্গণ্হাহি. পুনপীতি ভিয্যোপি সুণেমু, তৱ ধম্মং সুণেয্যামযেৱাতি অত্থো.

এৱং দেৱপুত্তো সব্বমেতং কতঞ্ঞুতাভাৱে ঠত্ৱা সত্থু পযিৰুপাসনে চ ধম্মস্সৱনে চ অতিত্তিমেৱ দীপেন্তো ৱদতি. ভগৱা দেৱপুত্তস্স চ তত্থ সন্নিপতিতপৰিসায চ অজ্ঝাসযং ওলোকেত্ৱা অনুপুব্বিকথং কথেসি. অথ নেসং অল্লচিত্ততং ঞত্ৱা সামুক্কংসিকং ধম্মদেসনং পকাসেসি. দেসনাপৰিযোসানে দেৱপুত্তো চেৱ মাতাপিতৰো চস্স সোতাপত্তিফলে পতিট্ঠহিংসু, মহতো চ জনকাযস্স ধম্মাভিসমযো অহোসি.

৯০৯. পঠমফলে পতিট্ঠিতো দেৱপুত্তো উপৰিমগ্গেসু অত্তনো গৰুচিত্তীকাৰং, তদধিগমস্স চ মহানিসংসতং ৱিভাৱেন্তো ‘‘যে চিধ পজহন্তি কামৰাগ’’ন্তি পৰিযোসানগাথমাহ. তস্সত্থো – যে ইধ ইমস্মিং সাসনে ঠিতা পজহন্তি অনৱসেসতো সমুচ্ছিন্দন্তি কামৰাগং, ন চ তে পুন উপেন্তি গব্ভসেয্যং ওৰম্ভাগিযানং সংযোজনানং সমুচ্ছিন্নত্তা. যে চ পন পহায মোহং সব্বসো সমুগ্ঘাতেত্ৱা ভৱৰাগানুসযঞ্চ পজহন্তি, তে পুন উপেন্তি গব্ভসেয্যন্তি ৱত্তব্বমেৱ নত্থি. কস্মা? পৰিনিব্বানগতা হি সীতিভূতা, তে হি উত্তমপুৰিসা অনুপাদিসেসায নিব্বানধাতুযা পৰিনিব্বানং গতা এৱং ইধেৱ সব্বৱেদযিতানং সব্বপৰিড়াহানং ব্যন্তিভাৱেন সীতিভূতা.

ইতি দেৱপুত্তো অত্তনো অৰিযসোতসমাপন্নভাৱং পৱেদেন্তো অনুপাদিসেসায নিব্বানধাতুযা দেসনায কূটং গহেত্ৱা ভগৱন্তং ৱন্দিত্ৱা পদক্খিণং কত্ৱা ভিক্খুসঙ্ঘস্স অপচিতিং দস্সেত্ৱা মাতাপিতৰো আপুচ্ছিত্ৱা দেৱলোকমেৱ গতো, সত্থাপি উট্ঠাযাসনা গতো সদ্ধিং ভিক্খুসঙ্ঘেন. মাণৱস্স পন মাতাপিতৰো ব্ৰাহ্মণো পোক্খৰসাতি সব্বো চ মহাজনো ভগৱন্তং অনুগন্ত্ৱা নিৱত্তি. ভগৱা জেতৱনং গন্ত্ৱা সন্নিপতিতায পৰিসায ইমং ৱিমানং ৱিত্থাৰতো কথেসি. সা দেসনা মহাজনস্স সাত্থিকা অহোসীতি.

ছত্তমাণৱকৱিমানৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.