১৩. চূড়ৰথৱিমানৱণ্ণনা

দড়্হধম্মা নিসাৰস্সাতি চূড়ৰথৱিমানং. তস্স কা উপ্পত্তি? ভগৱতি পৰিনিব্বুতে ধাতুৱিভাগং কত্ৱা তত্থ তত্থ সত্থু থূপেসু পতিট্ঠাপিযমানেসু মহাকস্সপত্থেৰপ্পমুখেসু ধম্মং সঙ্গাযিতুং উচ্চিনিত্ৱা গহিতেসু সাৱকেসু যাৱ ৱস্সূপগমনা ৱেনেয্যাপেক্খায অত্তনো অত্তনো পৰিসায সদ্ধিং তত্থ তত্থ ৱসন্তেসু আযস্মা মহাকচ্চাযনো পচ্চন্তদেসে অঞ্ঞতৰস্মিং অৰঞ্ঞাযতনে ৱিহৰতি. তেন সমযেন অস্সকৰট্ঠে পোতলিনগৰে অস্সকৰাজা ৰজ্জং কাৰেতি, তস্স জেট্ঠায দেৱিযা পুত্তো সুজাতো নাম কুমাৰো সোড়সৱস্সুদ্দেসিকো কনিট্ঠায দেৱিযা নিবন্ধনেন পিতৰা ৰট্ঠতো পব্বাজিতো অৰঞ্ঞং পৱিসিত্ৱা ৱনচৰকে নিস্সায অৰঞ্ঞে ৱসতি. সো কিৰ কস্সপস্স ভগৱতো সাসনে পব্বজিত্ৱা সীলমত্তে পতিট্ঠিতো পুথুজ্জনকালকিৰিযং কত্ৱা তাৱতিংসেসু নিব্বত্তিত্ৱা তত্থ যাৱতাযুকং ঠত্ৱা অপৰাপৰং সুগতিযংযেৱ পৰিব্ভমন্তো ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে ভগৱতো অভিসম্বোধিতো তিংসৱস্সে অস্সকৰট্ঠে অস্সকৰঞ্ঞো অগ্গমহেসিযা কুচ্ছিস্মিং নিব্বত্তি, ‘‘সুজাতো’’তিস্স নামং অহোসি. সো মহন্তেন পৰিৱাৰেন ৱড্ঢতি.

তস্স পন মাতৰি কালকতায ৰাজা অঞ্ঞং ৰাজধীতৰং অগ্গমহেসিট্ঠানে ঠপেসি. সাপি অপৰেন সমযেন পুত্তং ৱিজাযি. তস্সা ৰাজা পুত্তং দিস্ৱা পসন্নো ‘‘ভদ্দে, তযা ইচ্ছিতং ৱৰং গণ্হাহী’’তি ৱৰং অদাসি. সা গহিতকং কত্ৱা ঠপেত্ৱা যদা সুজাতকুমাৰো সোড়সৱস্সুদ্দেসিকো জাতো, তদা ৰাজানং আহ ‘‘দেৱ, তুম্হেহি মম পুত্তং দিস্ৱা তুট্ঠচিত্তেহি ৱৰো দিন্নো, তং ইদানি দেথা’’তি. ‘‘গণ্হ, দেৱী’’তি. ‘‘ময্হং পুত্তস্স ৰজ্জং দেথা’’তি. ‘‘নস্স, ৱসলি, মম জেট্ঠপুত্তে দেৱকুমাৰসদিসে সুজাতকুমাৰে ঠিতে কস্মা এৱং ৱদসী’’তি পটিক্খিপি. দেৱী পুনপ্পুনং নিবন্ধনং কৰোন্তী মনং অলভিত্ৱা একদিৱসং আহ ‘‘দেৱ, যদি সচ্চে তিট্ঠসি, দেহি এৱা’’তি. ৰাজা ‘‘অনুপধাৰেত্ৱা মযা ইমিস্সা ৱৰো দিন্নো, অযঞ্চ এৱং ৱদতী’’তি ৱিপ্পটিসাৰী হুত্ৱা সুজাতকুমাৰং পক্কোসিত্ৱা তমত্থং আৰোচেত্ৱা অস্সূনি পৱত্তেসি. কুমাৰো পিতৰং সোচমানং দিস্ৱা দোমনস্সপ্পত্তো অস্সূনি পৱত্তেত্ৱা ‘‘অনুজানাহি, দেৱ, অহং অঞ্ঞত্থ গমিস্সামী’’তি আহ. তং সুত্ৱা ৰঞ্ঞা ‘‘অঞ্ঞং তে নগৰং মাপেস্সামি, তত্থ ৱসেয্যাসী’’তি ৱুত্তে কুমাৰো ন ইচ্ছি. ‘‘মম সহাযানং ৰাজূনং সন্তিকে পেসেস্সামী’’তি চ ৱুত্তে তম্পি নানুজানি. কেৱলং ‘‘দেৱ, অৰঞ্ঞং গমিস্সামী’’তি আহ. ৰাজা পুত্তং আলিঙ্গিত্ৱা সীসে চুম্বিত্ৱা ‘‘মমচ্চযেন ইধাগন্ত্ৱা ৰজ্জে পতিট্ঠহা’’তি ৱত্ৱা ৱিস্সজ্জেসি.

সো অৰঞ্ঞং পৱিসিত্ৱা ৱনচৰকে নিস্সায ৱসন্তো একদিৱসং মিগৱং গতো. তস্স সমণকালে সহাযৱৰো একো দেৱপুত্তো হিতেসিতায মিগৰূপেন তং পলোভেন্তো ধাৱিত্ৱা আযস্মতো মহাকচ্চাযনস্স ৱসনট্ঠানসমীপং পত্ৱা অন্তৰধাযি. সো ‘‘ইমং মিগং ইদানি গণ্হিস্সামী’’তি উপধাৱন্তো থেৰস্স ৱসনট্ঠানং পত্ৱা তং অপস্সন্তো বহি পণ্ণসালায থেৰং নিসিন্নং দিস্ৱা তস্স সমীপে চাপকোটিং ওলুব্ভ অট্ঠাসি. থেৰো তং ওলোকেত্ৱা আদিতো পট্ঠায সব্বং তস্স পৱত্তিং ঞত্ৱা অনুগ্গণ্হন্তো অজানন্তো ৱিয সঙ্গহং কৰোন্তো –

৯৮১. ‘‘দড়্হধম্মা নিসাৰস্স, ধনুং ওলুব্ভ তিট্ঠসি;

খত্তিযো নুসি ৰাজঞ্ঞো, অদু লুদ্দো ৱনেচৰো’’তি. –

পুচ্ছি. তত্থ দড়্হধম্মাতি দড়্হধনু. দড়্হধনু নাম দ্ৱিসহস্সথামং ৱুচ্চতি. দ্ৱিসহস্সথামন্তি চ যস্স আৰোপিতস্স জিযায বদ্ধো লোহসীসাদীনং ভাৰো দণ্ডে গহেত্ৱা যাৱ কণ্ডপ্পমাণা উক্খিত্তস্স পথৱিতো মুচ্চতি. নিসাৰস্সাতি নিৰতিসযসাৰস্স ৱিসিট্ঠসাৰস্স ৰুক্খস্স ধনুং, সাৰতৰৰুক্খমযং ধনুন্তি অত্থো. ওলুব্ভাতি সন্নিৰুম্ভিত্ৱা. ৰাজঞ্ঞোতি ৰাজকুমাৰো. ৱনেচৰোতি ৱনচৰো.

অথ সো অত্তানং আৱিকৰোন্তো –

৯৮২. ‘‘অস্সকাধিপতিস্সাহং, ভন্তে পুত্তো ৱনেচৰো;

নামং মে ভিক্খু তে ব্ৰূমি, সুজাতো ইতি মং ৱিদূ.

৯৮৩. ‘‘মিগে গৱেসমানোহং, ওগাহন্তো ব্ৰহাৱনং;

মিগং তঞ্চেৱ নাদ্দক্খিং, তঞ্চ দিস্ৱা ঠিতো অহ’’ন্তি. –

আহ. তত্থ অস্সকাধিপতিস্সাতি অস্সকৰট্ঠাধিপতিনো অস্সকৰাজস্স. ভিক্খূতি থেৰং আলপতি. মিগে গৱেসমানোতি মিগসূকৰাদিকে গৱেসন্তো, মিগৱং চৰন্তোতি অত্থো.

তং সুত্ৱা থেৰো তেন সদ্ধিং পটিসন্থাৰং কৰোন্তো –

৯৮৪. ‘‘স্ৱাগতং তে মহাপুঞ্ঞ, অথো তে অদুৰাগতং;

এত্তো উদকমাদায, পাদে পক্খালযস্সু তে.

৯৮৫. ‘‘ইদম্পি পানীযং সীতং, আভতং গিৰিগব্ভৰা;

ৰাজপুত্ত ততো পিত্ৱা, সন্থতস্মিং উপাৱিসা’’তি. – আহ;

৯৮৪. তত্থ অদুৰাগতন্তি দুৰাগমনৱজ্জিতং, মহাপুঞ্ঞ, তে ইধাগমনং স্ৱাগতং, ন তে অপ্পকম্পি দুৰাগমনং অত্থি তুয্হঞ্চ ময্হঞ্চ পীতিসোমনস্সজননতোতি অধিপ্পাযো. ‘‘অধুনাগত’’ন্তিপি পাঠো, ইদানি আগমনন্তি অত্থো.

৯৮৫. সন্থতস্মিং উপাৱিসাতি অনন্তৰহিতায ভূমিযা অনিসীদিত্ৱা অমুকস্মিং তিণসন্থাৰকে নিসীদাতি.

ততো ৰাজকুমাৰো থেৰস্স পটিসন্থাৰং সম্পটিচ্ছন্তো আহ –

৯৮৬. ‘‘কল্যাণী ৱত তে ৱাচা, সৱনীযা মহামুনি;

নেলা অত্থৱতী ৱগ্গু, মন্ত্ৱা অত্থঞ্চ ভাসসি.

৯৮৭. ‘‘কা তে ৰতি ৱনে ৱিহৰতো, ইসিনিসভ ৱদেহি পুট্ঠো;

তৱ ৱচনপথং নিসামযিত্ৱা, অত্থধম্মপদং সমাচৰেমসে’’তি.

৯৮৬. তত্থ কল্যাণীতি সুন্দৰা সোভনা. সৱনীযাতি সোতুং যুত্তা. নেলাতি নিদ্দোসা. অত্থৱতীতি অত্থযুত্তা দিট্ঠধম্মিকাদিনা হিতেন উপেতা. ৱগ্গূতি মধুৰা. মন্ত্ৱাতি জানিত্ৱা পঞ্ঞায পৰিচ্ছিন্দিত্ৱা. অত্থন্তি অত্থতো অনপেতং একন্তহিতাৱহং.

৯৮৭. ইসিনিসভাতি ইসীসু নিসভ আজানীযসদিস. ৱচনপথন্তি ৱচনং. ৱচনমেৱ হি অত্থাধিগমস্স উপাযভাৱতো ‘‘ৱচনপথ’’ন্তি ৱুত্তং. অত্থধম্মপদং সমাচৰেমসেতি ইধ চেৱ সম্পৰাযে চ অত্থাৱহং সীলাদিধম্মকোট্ঠাসং পটিপজ্জামসে.

ইদানি থেৰো অত্তনো সম্মাপটিপত্তিং তস্স অনুচ্ছৱিকং ৱদন্তো –

৯৮৮. ‘‘অহিংসা সব্বপাণীনং, কুমাৰম্হাক ৰুচ্চতি;

থেয্যা চ অতিচাৰা চ, মজ্জপানা চ আৰতি.

৯৮৯. ‘‘আৰতি সমচৰিযা চ, বাহুসচ্চং কতঞ্ঞুতা;

দিট্ঠেৱ ধম্মে পাসংসা, ধম্মা এতে পসংসিযা’’তি. – আহ;

৯৮৯. তত্থ আৰতি সমচৰিযা চাতি যথাৱুত্তা চ পাপধম্মতো আৰতি, পটিৱিৰতি কাযসমতাদিসমচৰিযা চ. বাহুসচ্চন্তি পৰিযত্তিবাহুসচ্চং. কতঞ্ঞুতাতি পৰেহি অত্তনো কতস্স উপকাৰস্স জাননা. পাসংসাতি অত্থকামেহি কুলপুত্তেহি পকাৰতো আসংসিতব্বা. ধম্মা এতেতি এতে যথাৱুত্তা অহিংসাদিধম্মা. পসংসিযাতি ৱিঞ্ঞূহি পসংসিতব্বা.

এৱং থেৰো তস্স অনুচ্ছৱিকং সম্মাপটিপত্তিং ৱত্ৱা অনাগতংসঞাণেন আযুসঙ্খাৰে ওলোকেন্তো ‘‘পঞ্চমাসমত্তমেৱা’’তি দিস্ৱা তং সংৱেজেত্ৱা দড়্হং তত্থ সম্মাপটিপত্তিযং পতিট্ঠাপেতুং ইমং গাথমাহ –

৯৯০. ‘‘সন্তিকে মৰণং তুয্হং, ওৰং মাসেহি পঞ্চহি;

ৰাজপুত্ত ৱিজানাহি, অত্তানং পৰিমোচযা’’তি.

তত্থ অত্তানং পৰিমোচযাতি অত্তানং অপাযদুক্খতো মোচেহি.

ততো কুমাৰো অত্তনো মুত্তিযা উপাযং পুচ্ছন্তো আহ –

৯৯১. ‘‘কতমং স্ৱাহং জনপদং গন্ত্ৱা, কিং কম্মং কিঞ্চ পোৰিসং;

কায ৱা পন ৱিজ্জায, ভৱেয্যং অজৰামৰো’’তি.

তত্থ কতমং স্ৱাহন্তি কতমং সু অহং, কতমং নূতি অত্থো. কিং কম্মং কিঞ্চ পোৰিসন্তি কত্ৱাতি ৱচনসেসো. পোৰিসন্তি পুৰিসকিচ্চং.

ততো থেৰো তস্স ধম্মং দেসেতুং ইমা গাথাযো অৱোচ –

৯৯২. ‘‘ন ৱিজ্জতে সো পদেসো, কম্মং ৱিজ্জা চ পোৰিসং;

যত্থ গন্ত্ৱা ভৱে মচ্চো, ৰাজপুত্তাজৰামৰো.

৯৯৩. ‘‘মহদ্ধনা মহাভোগা, ৰট্ঠৱন্তোপি খত্তিযা;

পহূতধনধঞ্ঞাসে, তেপি নো অজৰামৰা.

৯৯৪. ‘‘যদি তে সুতা অন্ধকৱেণ্ডুপুত্তা, সূৰা ৱীৰা ৱিক্কন্তপ্পহাৰিনো;

তেপি আযুক্খযং পত্তা, ৱিদ্ধস্তা সস্সতীসমা.

৯৯৫. ‘‘খত্তিযা ব্ৰাহ্মণা ৱেস্সা, সুদ্দা চণ্ডালপুক্কুসা;

এতে চঞ্ঞে চ জাতিযা, তেপি নো অজৰামৰা.

৯৯৬. ‘‘যে মন্তং পৰিৱত্তেন্তি, ছড়ঙ্গং ব্ৰহ্মচিন্তিতং;

এতে চঞ্ঞে চ ৱিজ্জায, তেপি নো অজৰামৰা.

৯৯৭. ‘‘ইসযো চাপি যে সন্তা, সঞ্ঞতত্তা তপস্সিনো;

সৰীৰং তেপি কালেন, ৱিজহন্তি তপস্সিনো.

৯৯৮. ‘‘ভাৱিতত্তাপি অৰহন্তো, কতকিচ্চা অনাসৱা;

নিক্খিপন্তি ইমং দেহং, পুঞ্ঞপাপপৰিক্খযা’’তি.

৯৯২. তত্থ যত্থ গন্ত্ৱাতি যং পদেসং গন্ত্ৱা কম্মং ৱিজ্জং পোৰিসঞ্চ কাযপযোগেন ইতৰপযোগেন চ উপগন্ত্ৱা পাপুণিত্ৱা ভৱেয্য অজৰামৰোতি অত্থো.

৯৯৩. হেট্ঠিমকোটিযা কোটিসতাদিপৰিমাণং সংহৰিত্ৱা ঠপিতং মহন্তং ধনং এতেসন্তি মহদ্ধনা. কুম্ভত্তযাদিকহাপণপৰিব্বযো মহন্তো ভোগো এতেসন্তি মহাভোগা. ৰট্ঠৱন্তোতি ৰট্ঠসামিকা, অনেকযোজনপৰিমাণং ৰট্ঠং পসাসন্তাতি অধিপ্পাযো. খত্তিযাতি খত্তিযজাতিকা. পহূতধনধঞ্ঞাসেতি মহাধনধঞ্ঞসন্নিচযা, অত্তনো পৰিসায চ সত্তট্ঠসংৱচ্ছৰপহোনকধনধঞ্ঞসন্নিচযা. তেপি নো অজৰামৰাতি জৰামৰণধম্মা এৱ, মহদ্ধনতাদীনিপি তেসং উপৰি নিপতন্তং জৰামৰণং নিৱত্তেতুং ন সক্কোন্তীতি অত্থো.

৯৯৪. অন্ধকৱেণ্ডুপুত্তাতি অন্ধকৱেণ্ডুস্স পুত্তাতি পঞ্ঞাতা. সূৰাতি সত্তিমন্তো. ৱীৰাতি ৱীৰিযৱন্তো. ৱিক্কন্তপ্পহাৰিনোতি সূৰৱীৰভাৱেনেৱ পটিসত্তুবলং ৱিক্কম্ম পসয্হ পহৰণসীলা. ৱিদ্ধস্তাতি ৱিনট্ঠা. সস্সতীসমাতি কুলপৰম্পৰায সস্সতীহি চন্দসূৰিযাদীহি সমানা, তেপি অচিৰকালপৱত্তকুলন্ৱযাতি অত্থো.

৯৯৫. জাতিযাতি অত্তনো জাতিযা, ৱিসিট্ঠতৰা পন জাতিপি নেসং জৰামৰণং নিৱত্তেতুং ন সক্কোতীতি অত্থো.

৯৯৬. মন্তন্তি ৱেদং. ছড়ঙ্গন্তি কপ্পব্যাকৰণনিৰুত্তিসিক্খাছন্দোৱিচিতিজোতিসত্থসঙ্খাতেহি ছহি অঙ্গেহি ছড়ঙ্গং. ব্ৰহ্মচিন্তিতন্তি ব্ৰহ্মেহি অট্ঠকাদীহি চিন্তিতং পঞ্ঞাচক্খুনা দিট্ঠং.

৯৯৭. সন্তাতি উপসন্তকাযৱচীকম্মন্তা. সঞ্ঞতত্তাতি সঞ্ঞতচিত্তা. তপস্সিনোতি তপনিস্সিতা.

ইদানি কুমাৰো অত্তনা কত্তব্বং ৱদন্তো –

৯৯৯. ‘‘সুভাসিতা অত্থৱতী, গাথাযো তে মহামুনি;

নিজ্ঝত্তোম্হি সুভট্ঠেন, ত্ৱঞ্চ মে সৰণং ভৱা’’তি. –

আহ. তত্থ নিজ্ঝত্তোম্হীতি নিজ্ঝাপিতো ধম্মোজসঞ্ঞায সঞ্ঞত্তিগতো অম্হি. সুভট্ঠেনাতি সুট্ঠু ভাসিতেন.

ততো থেৰো তং অনুসাসন্তো ইমং গাথং অভাসি –

১০০০. ‘‘মা মং ত্ৱং সৰণং গচ্ছ, তমেৱ সৰণং ৱজ;

সক্যপুত্তং মহাৱীৰং, যমহং সৰণং গতো’’তি.

ততো ৰাজকুমাৰো আহ –

১০০১. ‘‘কতৰস্মিং সো জনপদে, সত্থা তুম্হাক মাৰিস;

অহম্পি দট্ঠুং গচ্ছিস্সং, জিনং অপ্পটিপুগ্গল’’ন্তি.

পুন থেৰো আহ –

১০০২. ‘‘পুৰত্থিমস্মিং জনপদে, ওক্কাককুলসম্ভৱো;

তত্থাসি পুৰিসাজঞ্ঞো, সো চ খো পৰিনিব্বুতো’’তি.

তত্থ থেৰেন নিসিন্নপদেসতো মজ্ঝিমদেসস্স পাচীনদিসাভাগত্তা ৱুত্তং ‘‘পুৰত্থিমস্মিং জনপদে’’তি.

এৱং সো ৰাজপুত্তো থেৰস্স ধম্মদেসনং সুত্ৱা পসন্নমানসো সৰণেসু চ সীলেসু চ পতিট্ঠহি. তেন ৱুত্তং –

১০০৩. ‘‘সচে হি বুদ্ধো তিট্ঠেয্য, সত্থা তুম্হাক মাৰিস;

যোজনানি সহস্সানি, গচ্ছেয্যং পযিৰুপাসিতুং.

১০০৪. ‘‘যতো চ খো পৰিনিব্বুতো, সত্থা তুম্হাক মাৰিস;

নিব্বুতম্পি মহাৱীৰং, গচ্ছামি সৰণং অহং.

১০০৫. ‘‘উপেমি সৰণং বুদ্ধং, ধম্মঞ্চাপি অনুত্তৰং;

সঙ্ঘঞ্চ নৰদেৱস্স, গচ্ছামি সৰণং অহং.

১০০৬. ‘‘পাণাতিপাতা ৱিৰমামি খিপ্পং, লোকে অদিন্নং পৰিৱজ্জযামি;

অমজ্জপো নো চ মুসা ভণামি, সকেন দাৰেন চ হোমি তুট্ঠো’’তি.

এৱং পন তং সৰণেসু চ সীলেসু চ পতিট্ঠিতং থেৰো এৱমাহ ‘‘ৰাজকুমাৰ, তুয্হং ইধ অৰঞ্ঞৱাসেন অত্থো নত্থি, ন চিৰং তৱ জীৱিতং, পঞ্চমাসব্ভন্তৰে এৱ কালং কৰিস্সসি, তস্মা তৱ পিতু সন্তিকমেৱ গন্ত্ৱা দানাদীনি পুঞ্ঞানি কত্ৱা সগ্গপৰাযণো ভৱেয্যাসী’’তি ৱত্ৱা অত্তনো সন্তিকে ধাতুযো দত্ৱা ৱিস্সজ্জেসি. সো গচ্ছন্তো ‘‘অহং, ভন্তে, তুম্হাকং ৱচনেন ইতো গমিস্সামি, তুম্হেহিপি ময্হং অনুকম্পায তত্থ আগন্তব্ব’’ন্তি ৱত্ৱা থেৰস্স অধিৱাসনং ৱিদিত্ৱা ৱন্দিত্ৱা পদক্খিণং কত্ৱা পিতু নগৰং গন্ত্ৱা উয্যানং পৱিসিত্ৱা অত্তনো আগতভাৱং ৰঞ্ঞো নিৱেদেসি.

তং সুত্ৱা ৰাজা সপৰিৱাৰো উয্যানং গন্ত্ৱা কুমাৰং আলিঙ্গিত্ৱা অন্তেপুৰং নেত্ৱা অভিসিঞ্চিতুকামো অহোসি. কুমাৰো ‘‘দেৱ, ময্হং অপ্পকং আযু, ইতো চতুন্নং মাসানং অচ্চযেন মৰণং ভৱিস্সতি, কিং মে ৰজ্জেন, তুম্হে নিস্সায পুঞ্ঞমেৱ কৰিস্সামী’’তি ৱত্ৱা থেৰস্স গুণং ৰতনত্তযস্স চ আনুভাৱং পৱেদেসি. তং সুত্ৱা ৰাজা সংৱেগপ্পত্তো ৰতনত্তযে চ থেৰে চ পসন্নমানসো মহন্তং ৱিহাৰং কাৰেত্ৱা মহাকচ্চাযনত্থেৰস্স সন্তিকে দূতং পাহেসি. থেৰোপি ৰাজানং মহাজনঞ্চ অনুগ্গণ্হন্তো আগচ্ছি. ৰাজা চ সপৰিৱাৰো দূৰতোৱ পচ্চুগ্গমনং কত্ৱা থেৰং ৱিহাৰং পৱেসেত্ৱা চতূহি পচ্চযেহি সক্কচ্চং উপট্ঠহন্তো সৰণেসু চ সীলেসু চ পতিট্ঠহি. কুমাৰো চ সীলানি সমাদিযিত্ৱা থেৰং ভিক্খূ চেৱ সক্কচ্চং উপট্ঠহন্তো দানানি দদন্তো ধম্মং সুণন্তো চতুন্নং মাসানং অচ্চযেন কালং কত্ৱা তাৱতিংসভৱনে নিব্বত্তি. তস্স পুঞ্ঞানুভাৱেন সত্তৰতনপটিমণ্ডিতো সত্তযোজনপ্পমাণো ৰথো উপ্পজ্জি, অনেকানি চস্স অচ্ছৰাসহস্সানি পৰিৱাৰো অহোসি.

ৰাজা কুমাৰস্স সৰীৰসক্কাৰং কত্ৱা ভিক্খুসঙ্ঘস্স চ মহাদানং পৱত্তেত্ৱা চেতিযস্স পূজং অকাসি, তত্থ মহাজনো সন্নিপতি, থেৰোপি সপৰিৱাৰো তং পদেসং উপগঞ্ছি. অথ দেৱপুত্তো অত্তনা কতকুসলকম্মং ওলোকেত্ৱা কতঞ্ঞুতায ‘‘গন্ত্ৱা থেৰং ৱন্দিস্সামি, সাসনগুণে চ পাকটে কৰিস্সামী’’তি চিন্তেত্ৱা দিব্বৰথং আৰুয্হ মহতা পৰিৱাৰেন দিস্সমানৰূপো আগন্ত্ৱা ৰথা ওৰুয্হ থেৰস্স পাদে ৱন্দিত্ৱা পিতৰা সদ্ধিং পটিসন্থাৰং কত্ৱা থেৰং পযিৰুপাসমানো অঞ্জলিং পগ্গয্হ অট্ঠাসি. তং থেৰো ইমাহি গাথাহি পুচ্ছি –

১০০৭. ‘‘সহস্সৰংসীৱ যথামহপ্পভো, দিসং যথা ভাতি নভে অনুক্কমং;

তথাপকাৰো তৱাযং মহাৰথো, সমন্ততো যোজনসত্তমাযতো.

১০০৮. ‘‘সুৱণ্ণপট্টেহি সমন্তমোত্থটো, উৰস্স মুত্তাহি মণীহি চিত্তিতো;

লেখা সুৱণ্ণস্স চ ৰূপিযস্স চ, সোভেন্তি ৱেড়ুৰিযমযা সুনিম্মিতা.

১০০৯. ‘‘সীসঞ্চিদং ৱেড়ুৰিযস্স নিম্মিতং, যুগঞ্চিদং লোহিতকায চিত্তিতং;

যুত্তা সুৱণ্ণস্স চ ৰূপিযস্স চ, সোভন্তি অস্সা চ ইমে মনোজৱা.

১০১০. ‘‘সো তিট্ঠসি হেমৰথে অধিট্ঠিতো, দেৱানমিন্দোৱ সহস্সৱাহনো;

পুচ্ছামি তাহং যসৱন্ত কোৱিদং, কথং তযা লদ্ধো অযং উড়াৰো’’তি.

১০০৭. তত্থ সহস্সৰংসীতি সূৰিযো. সো হি অনেকসহস্সৰংসিমন্ততায ‘‘সহস্সৰংসী’’তি ৱুচ্চতি. যথামহপ্পভোতি অত্তনো মহত্তস্স অনুৰূপপ্পভো. যথা হি মহত্তেন সূৰিযমণ্ডলেন সদিসং জোতিমণ্ডলং নত্থি, এৱং পভাযপি. তথা হি তং একস্মিং খণে তীসু মহাদীপেসু আলোকং ফৰন্তং তিট্ঠতি. দিসং যথা ভাতি নভে অনুক্কমন্তি নভে আকাসে যথেৱ দিসং অনুক্কমন্তো গচ্ছন্তো যথা যেন পকাৰেন ভাতি দিব্বতি জোততি. তথাপকাৰোতি তাদিসাকাৰো. তৱাযন্তি তৱ অযং.

১০০৮. সুৱণ্ণপট্টেহীতি সুৱণ্ণমযেহি পট্টেহি. সমন্তমোত্থটো সমন্ততো ছাদিতো. উৰস্সাতি উৰো অস্স, ৰথস্স উৰোতি চ ঈসামূলং ৱদতি. লেখাতি ৱেড়ুৰিযমযা মালাকম্মলতাকম্মাদিলেখা. তাসং সুৱণ্ণপট্টেসু চ ৰজতপট্টেসু চ দিস্সমানত্তা ৱুত্তং ‘‘সুৱণ্ণস্স চ ৰূপিযস্স চা’’তি. সোভেন্তীতি ৰথং সোভযন্তি.

১০০৯. সীসন্তি ৰথকুব্বৰসীসং. ৱেড়ুৰিযস্স নিম্মিতন্তি ৱেড়ুৰিযেন নিম্মিতং, ৱেড়ুৰিযমণিমযন্তি অত্থো. লোহিতকাযাতি লোহিতকমণিনা, যেন কেনচি ৰত্তমণিনা ৱা. যুত্তাতি যোজিতা, অথ ৱা যোত্তা সুৱণ্ণস্স চ ৰূপিযস্স চাতি সুৱণ্ণমযা চ ৰূপিযমযা চ যোত্তা, সঙ্খলিকাতি অত্থো.

১০১০. অধিট্ঠিতোতি অত্তনো দেৱিদ্ধিযা সকলমিদং ঠানং অভিভৱিত্ৱা ঠিতো. সহস্সৱাহনোতি সহস্সযুত্তৱাহনো, সহস্সআজানীযযুত্তৰথো দেৱানমিন্দো যথাতি অধিপ্পাযো. যসৱন্তাতি আলপনং, যসস্সীতি অত্থো. কোৱিদন্তি কুসলঞাণৱন্তং, ৰথাৰোহনে ৱা ছেকং. অযং উড়াৰোতি অযং উড়াৰো মহন্তো যসোতি অধিপ্পাযো.

এৱং থেৰেন পুট্ঠো দেৱপুত্তো ইমাহি গাথাহি ব্যাকাসি –

১০১১. ‘‘সুজাতো নামহং ভন্তে, ৰাজপুত্তো পুৰে অহুং;

ত্ৱঞ্চ মং অনুকম্পায, সঞ্ঞমস্মিং নিৱেসযি.

১০১২. ‘‘খীণাযুকঞ্চ মং ঞত্ৱা, সৰীৰং পাদাসি সত্থুনো;

ইমং সুজাত পূজেহি, তং তে অত্থায হেহিতি.

১০১৩. ‘‘তাহং গন্ধেহি মালেহি, পূজযিত্ৱা সমুয্যুতো;

পহায মানুসং দেহং, উপপন্নোম্হি নন্দনং.

১০১৪. ‘‘নন্দনে চ ৱনে ৰম্মে, নানাদিজগণাযুতে;

ৰমামি নচ্চগীতেহি, অচ্ছৰাহি পুৰক্খতো’’তি.

১০১২-৩. তত্থ সৰীৰন্তী সৰীৰধাতুং. হেহিতীতি ভৱিস্সতি. সমুয্যুতোতি সম্মা উয্যুত্তো, যুত্তপ্পযুত্তোতি অত্থো.

এৱং দেৱপুত্তো থেৰেন পুচ্ছিতমত্থং কথেত্ৱা থেৰং ৱন্দিত্ৱা পদক্খিণং কত্ৱা পিতৰং আপুচ্ছিত্ৱা ৰথং আৰুয্হ দেৱলোকমেৱ গতো. থেৰোপি তমত্থং অট্ঠুপ্পত্তিং কত্ৱা সম্পত্তপৰিসায ৱিত্থাৰেন ধম্মকথং কথেসি. সা ধম্মকথা মহাজনস্স সাত্থিকা অহোসি. অথ থেৰো তং সব্বং অত্তনা চ তেন চ কথিতনিযামেনেৱ সঙ্গীতিকালে ধম্মসঙ্গাহকানং আৰোচেসি, তে চ তং তথা সঙ্গহং আৰোপেসুন্তি.

চূড়ৰথৱিমানৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.