৯. ৱিসালক্খিৱিমানৱণ্ণনা

কা নাম ত্ৱং ৱিসালক্খীতি ৱিসালক্খিৱিমানং. তস্স কা উপ্পত্তি? ভগৱতি পৰিনিব্বুতে ৰঞ্ঞা অজাতসত্তুনা অত্তনা পটিলদ্ধা ভগৱতা সৰীৰধাতুযো গহেত্ৱা ৰাজগহে থূপে চ মহে চ কতে ৰাজগহৱাসিনী একা মালাকাৰধীতা সুনন্দা নাম উপাসিকা অৰিযসাৱিকা সোতাপন্না পিতুং গেহতো পেসিতং বহুং মালঞ্চ গন্ধঞ্চ পেসেত্ৱা দেৱসিকং চেতিযে পূজং কাৰেসি, উপোসথদিৱসেসু পন সযমেৱ গন্ত্ৱা পূজং অকাসি. সা অপৰভাগে অঞ্ঞতৰেন ৰোগেন ফুট্ঠা কালং কত্ৱা সক্কস্স দেৱৰঞ্ঞো পৰিচাৰিকা হুত্ৱা নিব্বত্তি. অথেকদিৱসং সা সক্কেন দেৱানমিন্দেন সহ চিত্তলতাৱনং পাৱিসি. তত্থ চ অঞ্ঞাসং দেৱতানং পভা পুপ্ফাদীনং পভাহি পটিহতা হুত্ৱা ৱিচিত্তৱণ্ণা হোতি, সুনন্দায পন পভা তাহি অনভিভূতা সভাৱেনেৱ অট্ঠাসি. তং দিস্ৱা সক্কো দেৱৰাজা তায কতসুচৰিতং ঞাতুকামো ইমাহি গাথাহি পুচ্ছি –

৬৬৬. ‘‘কা নাম ত্ৱং ৱিসালক্খি, ৰম্মে চিত্তলতাৱনে;

সমন্তা অনুপৰিযাসি, নাৰীগণপুৰক্খতা.

৬৬৭. ‘‘যদা দেৱা তাৱতিংসা, পৱিসন্তি ইমং ৱনং;

সযোগ্গা সৰথা সব্বে, চিত্ৰা হোন্তি ইধাগতা.

৬৬৮. ‘‘তুয্হঞ্চ ইধ পত্তায, উয্যানে ৱিচৰন্তিযা;

কাযে ন দিস্সতী চিত্তং, কেন ৰূপং তৱেদিসং;

দেৱতে পুচ্ছিতাচিক্খ, কিস্স কম্মস্সিদং ফল’’ন্তি.

৬৬৬. তত্থ কা নাম ত্ৱন্তি পুৰিমত্তভাৱে কা নাম কীদিসী নাম ত্ৱং, যত্থ কতেন সুচৰিতেন অযং তে ঈদিসী আনুভাৱসম্পত্তি অহোসীতি অধিপ্পাযো. ৱিসালক্খীতি ৱিপুললোচনে.

৬৬৭. যদাতি যস্মিং কালে. ইমং ৱনন্তি ইমং চিত্তলতানামকং উপৱনং. চিত্ৰা হোন্তীতি ইমস্মিং চিত্তলতাৱনে ৱিচিত্তপভাসংসগ্গেন অত্তনো সৰীৰৱত্থালঙ্কাৰাদীনং পকতিওভাসতোপি ৱিসিট্ঠভাৱপ্পত্তিযা ৱিচিত্ৰাকাৰা হোন্তি. ইধাগতাতি ইধ আগতা সম্পত্তা, ইধ ৱা আগমনহেতু.

৬৬৮. ইধ পত্তাযাতি ইমং ঠানং সম্পত্তায উপগতায. কেন ৰূপং তৱেদিসন্তি কেন কাৰণেন তৱ ৰূপং সৰীৰং এদিসং এৱৰূপং, চিত্তলতাৱনস্স পভং অভিভৱন্তং তিট্ঠতীতি অধিপ্পাযো.

এৱং সক্কেন পুট্ঠা সা দেৱতা ইমাহি গাথাহি ব্যাকাসি –

৬৬৯. ‘‘যেন কম্মেন দেৱিন্দ, ৰূপং ময্হং গতী চ মে;

ইদ্ধি চ আনুভাৱো চ, তং সুণোহি পুৰিন্দদ.

৬৭০. ‘‘অহং ৰাজগহে ৰম্মে, সুনন্দা নামুপাসিকা;

সদ্ধা সীলেন সম্পন্না, সংৱিভাগৰতা সদা.

৬৭১. ‘‘অচ্ছাদনঞ্চ ভত্তঞ্চ, সেনাসনং পদীপিযং;

অদাসিং উজুভূতেসু, ৱিপ্পসন্নেন চেতসা.

৬৭২. ‘‘চাতুদ্দসিং পঞ্চদসিং, যা চ পক্খস্স অট্ঠমী;

পাটিহাৰিযপক্খঞ্চ, অট্ঠঙ্গসুসমাগতং.

৬৭৩. ‘‘উপোসথং উপৱসিস্সং, সদা সীলেসু সংৱুতা;

সঞ্ঞমা সংৱিভাগা চ, ৱিমানং আৱসামহং.

৬৭৪. ‘‘পাণাতিপাতা ৱিৰতা, মুসাৱাদা চ সঞ্ঞতা;

থেয্যা চ অতিচাৰা চ, মজ্জপানা চ আৰকা.

৬৭৫. ‘‘পঞ্চসিক্খাপদে ৰতা, অৰিযসচ্চান কোৱিদা;

উপাসিকা চক্খুমতো, গোতমস্স যসস্সিনো.

৬৭৬. ‘‘তস্সা মে ঞাতিকুলা দাসী, সদা মালাভিহাৰতি;

তাহং ভগৱতো থূপে, সব্বমেৱাভিৰোপযিং.

৬৭৭. ‘‘উপোসথে চহং গন্ত্ৱা, মালাগন্ধৱিলেপনং;

থূপস্মিং অভিৰোপেসিং, পসন্না সেহি পাণিভি.

৬৭৮. ‘‘তেন কম্মেন দেৱিন্দ, ৰূপং ময্হং গতী চ মে;

ইদ্ধি চ আনুভাৱো চ, যং মালং অভিৰোপযিং.

৬৭৯. ‘‘যঞ্চ সীলৱতী আসিং, ন তং তাৱ ৱিপচ্চতি;

আসা চ পন মে দেৱিন্দ, সকদাগামিনী সিয’’ন্তি.

৬৬৯. তত্থ গতীতি অযং দেৱগতি, নিব্বত্তি ৱা. ইদ্ধীতি অযং দেৱিদ্ধি, অধিপ্পাযসমিজ্ঝনং ৱা. আনুভাৱোতি পভাৱো. পুৰিন্দদাতি সক্কং আলপতি. সো হি পুৰে দানং অদাসীতি ‘‘পুৰিন্দদো’’তি ৱুচ্চতি.

৬৭৬. ঞাতিকুলাতি পিতু গেহং সন্ধায ৱদতি. সদা মালাভিহাৰতীতি সদা সব্বকালং দিৱসে দিৱসে ঞাতিকুলতো দাসিযা পুপ্ফং ময্হং অভিহৰীযতি. সব্বমেৱাভিৰোপযিন্তি ময্হং পিড়ন্ধনত্থায পিতুগেহতো আহটং মালং অঞ্ঞঞ্চ গন্ধাদিং সব্বমেৱ অত্তনা অপৰিভুঞ্জিত্ৱা ভগৱতো থূপে পূজনৱসেন অভিৰোপযিং পূজং কাৰেসিং.

৬৭৭-৮. উপোসথে চহং গন্ত্ৱাতি উপোসথদিৱসে অহমেৱ থূপট্ঠানং গন্ত্ৱা. যং মালং অভিৰোপযিন্তি যং তদা ভগৱতো থূপে মালাগন্ধাভিৰোপনং কতং, তেন কম্মেনাতি যোজনা.

৬৭৯. ন তং তাৱ ৱিপচ্চতীতি যং সীলৱতী আসিং, তং সীলৰক্খণং তং ৰক্খিতং সীলং পূজামযপুঞ্ঞস্স বলৱভাৱেন অলদ্ধোকাসং ন তাৱ ৱিপচ্চতি, ন ৱিপচ্চিতুং আৰদ্ধং, অপৰস্মিংযেৱ অত্তভাৱে তস্স ৱিপাকোতি অত্থো. আসা চ পন মে দেৱিন্দ, সকদাগামিনী সিযন্তি ‘‘কথং নু খো অহং সকদাগামিনী ভৱেয্য’’ন্তি পত্থনা চ মে দেৱিন্দ, অৰিযধম্মৱিসযাৱ, ন ভৱৱিসেসৱিসযা. সা পন সপ্পিমণ্ডং ইচ্ছতো দধিতো পচিতং ৱিয অনিপ্ফাদিনীতি দস্সেতি. সেসং ৱুত্তনযমেৱ.

ইমং পন অত্থং সক্কো দেৱানমিন্দো অত্তনা চ তায দেৱধীতায চ ৱুত্তনিযামেনেৱ আযস্মতো ৱঙ্গীসত্থেৰস্স আৰোচেসি. আযস্মা ৱঙ্গীসো সঙ্গীতিকালে ধম্মসঙ্গাহকানং মহাথেৰানং আৰোচেসি, তে চ তং তথেৱ সঙ্গীতিং আৰোপযিংসূতি.

ৱিসালক্খিৱিমানৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.