৬. দদ্দল্লৱিমানৱণ্ণনা

দদ্দল্লমানা ৱণ্ণেনাতি দদ্দল্লৱিমানং. তস্স কা উপ্পত্তি? ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে. তেন চ সমযেন নালকগামকে আযস্মতো ৰেৱতত্থেৰস্স উপট্ঠাকস্স অঞ্ঞতৰস্স কুটুম্বিকস্স দ্ৱে ধীতৰো অহেসুং, একা ভদ্দা নাম, ইতৰা সুভদ্দা নাম. তাসু ভদ্দা পতিকুলং গতা সদ্ধা পসন্না বুদ্ধিসম্পন্না ৱঞ্ঝা চ অহোসি. সা সামিকং আহ ‘‘মম কনিট্ঠা সুভদ্দা নাম অত্থি, তং আনেহি, সচস্সা পুত্তো ভৱেয্য, সো মমপি পুত্তো সিযা, অযঞ্চ কুলৱংসো ন নস্সেয্যা’’তি. সো ‘‘সাধূ’’তি সম্পটিচ্ছিত্ৱা তথা অকাসি.

অথ ভদ্দা সুভদ্দং ওৱদি ‘‘সুভদ্দে, দানসংৱিভাগৰতা ধম্মচৰিযায অপ্পমত্তা হোহি, এৱং তে দিট্ঠধম্মিকো সম্পৰাযিকো চ অত্থো হত্থগতো এৱ হোতী’’তি. সা তস্সা ওৱাদে ঠত্ৱা ৱুত্তনযেন পটিপজ্জমানা একদিৱসং আযস্মন্তং ৰেৱতত্থেৰং অত্তট্ঠমং নিমন্তেসি. থেৰো সুভদ্দায পুঞ্ঞূপচযং আকঙ্খন্তো সঙ্ঘুদ্দেসৱসেন সত্ত ভিক্খূ গহেত্ৱা তস্সা গেহং অগমাসি. সা পসন্নচিত্তা আযস্মন্তং ৰেৱতত্থেৰং তে চ ভিক্খূ পণীতেন খাদনীযেন ভোজনীযেন সহত্থা সন্তপ্পেসি, থেৰো অনুমোদনং কত্ৱা পক্কামি. সা অপৰভাগে কালং কত্ৱা নিম্মানৰতীনং দেৱানং সহব্যতং উপপজ্জি. ভদ্দা পন পুগ্গলেসু দানানি দত্ৱা সক্কস্স দেৱানমিন্দস্স পৰিচাৰিকা হুত্ৱা নিব্বত্তি.

অথ সুভদ্দা অত্তনো সম্পত্তিং পচ্চৱেক্খিত্ৱা ‘‘কেন নু খো অহং পুঞ্ঞেন ইধূপপন্না’’তি আৱজ্জেন্তী ‘‘ভদ্দায ওৱাদে ঠত্ৱা সঙ্ঘগতায দক্খিণায ইমং সম্পত্তিং সম্পত্তা, ভদ্দা নু খো কহং নিব্বত্তা’’তি ওলোকেন্তী তং সক্কস্স পৰিচাৰিকাভাৱেন নিব্বত্তং দিস্ৱা অনুকম্পমানা তস্সা ৱিমানং পাৱিসি. অথ নং ভদ্দা –

৬১৯. ‘‘দদ্দল্লমানা ৱণ্ণেন, যসসা চ যসস্সিনী;

সব্বে দেৱে তাৱতিংসে, ৱণ্ণেন অতিৰোচসি.

৬২০. ‘‘দস্সনং নাভিজানামি, ইদং পঠমদস্সনং;

কস্মা কাযা নু আগম্ম, নামেন ভাসসে মম’’ন্তি. –

দ্ৱীহি গাথাহি পুচ্ছি. সাপি তস্সা –

৬২১. ‘‘অহং ভদ্দে সুভদ্দাসিং, পুব্বে মানুসকে ভৱে;

সহভৰিযা চ তে আসিং, ভগিনী চ কনিট্ঠিকা.

৬২২. ‘‘সা অহং কাযস্স ভেদা, ৱিপ্পমুত্তা ততো চুতা;

নিম্মানৰতীনং দেৱানং, উপপন্না সহব্যত’’ন্তি. – দ্ৱীহি গাথাহি ব্যাকাসি;

৬১৯-২০. তত্থ ৱণ্ণেনাতি ৱণ্ণাদিসম্পত্তিযা. দস্সনং নাভিজানামীতি ইতো পুব্বে তৱ দস্সনং নাভিজানামি, ত্ৱং মযা ন দিট্ঠপুব্বাতি অত্থো. তেনাহ ‘‘ইদং পঠমদস্সন’’ন্তি. কস্মা কাযা নু আগম্ম, নামেন ভাসসে মমন্তি কতৰদেৱনিকাযতো আগন্ত্ৱা ‘‘ভদ্দে’’তি নামেন মং আলপসি.

৬২১. অহং ভদ্দেতি এত্থ ভদ্দেতি আলপনং. সুভদ্দাসিন্তি অহং সুভদ্দা নাম তৱ ভগিনী কনিট্ঠিকা আসিং অহোসিং, তত্থ পুব্বে মানুসকে ভৱে সহভৰিযা সমানভৰিযা তে তযা একস্সেৱ ভৰিযা, তৱ পতিনো এৱ ভৰিযা, আসিন্তি অত্থো. পুন ভদ্দা –

৬২৩. ‘‘পহূতকতকল্যাণা, তে দেৱে যন্তি পাণিনো;

যেসং ত্ৱং কিত্তযিস্সসি, সুভদ্দে জাতিমত্তনো.

৬২৪. ‘‘অথ ত্ৱং কেন ৱণ্ণেন, কেন ৱা অনুসাসিতা;

কীদিসেনেৱ দানেন, সুব্বতেন যসস্সিনী.

৬২৫. ‘‘যসং এতাদিসং পত্তা, ৱিসেসং ৱিপুলমজ্ঝগা;

দেৱতে পুচ্ছিতাচিক্খ, কিস্স কম্মস্সিদং ফল’’ন্তি. –

তীহি গাথাহি পুচ্ছি. পুন সুভদ্দা –

৬২৬. ‘‘অট্ঠেৱ পিণ্ডপাতানি, যং দানং অদদং পুৰে;

দক্খিণেয্যস্স সঙ্ঘস্স, পসন্না সেহি পাণিভি.

৬২৭. ‘‘তেন মেতাদিসো ৱণ্ণো…পে…

ৱণ্ণো চ মে সব্বদিসা পভাসতী’’তি. –

ব্যাকাসি.

৬২৩. তত্থ পহূতকতকল্যাণা তে দেৱে যন্তীতি পহূতকতকল্যাণা মহাপুঞ্ঞা তে নিম্মানৰতিনো দেৱে যন্তি উপ্পজ্জনৱসেন গচ্ছন্তি পাণিনো সত্তা, যেসং নিম্মানৰতীনং দেৱানং অন্তৰে ত্ৱং অত্তনো জাতিং কিত্তযিস্সসি কথেসীতি যোজনা.

৬২৪. কেন ৱণ্ণেনাতি কেন কাৰণেন. কীদিসেনেৱাতি এৱসদ্দো সমুচ্চযত্থো, কীদিসেন চাতি অত্থো, অযমেৱ ৱা পাঠো. সুব্বতেনাতি সুন্দৰেন ৱতেন, সুৱিসুদ্ধেন সীলেনাতি অত্থো.

৬২৬. অট্ঠেৱ পিণ্ডপাতানীতি অট্ঠন্নং ভিক্খূনং দিন্নপিণ্ডপাতে সন্ধায ৱদতি. অদদন্তি অদাসিং.

এৱং সুভদ্দায কথিতে পুন ভদ্দা –

৬২৯. ‘‘অহং তযা বহুতৰে ভিক্খূ, সঞ্ঞতে ব্ৰহ্মচাৰযো;

তপ্পেসিং অন্নপানেন, পসন্না সেহি পাণিভি.

৬৩০. ‘‘তযা বহুতৰং দত্ৱা, হীনকাযূপগা অহং;

কথং ত্ৱং অপ্পতৰং দত্ৱা, ৱিসেসং ৱিপুলমজ্ঝগা;

দেৱতে পুচ্ছিতাচিক্খ, কিস্স কম্মস্সিদং ফল’’ন্তি. –

পুচ্ছি. তত্থ তযাতি নিস্সক্কে কৰণৱচনং. পুন সুভদ্দা –

৬৩১. ‘‘মনোভাৱনীযো ভিক্খু, সন্দিট্ঠো মে পুৰে অহু;

তাহং ভত্তেন নিমন্তেসিং, ৰেৱতং অত্তনট্ঠমং.

৬৩২. ‘‘সো মে অত্থপুৰেক্খাৰো, অনুকম্পায ৰেৱতো;

সঙ্ঘে দেহীতি মংৱোচ, তস্সাহং ৱচনং কৰিং.

৬৩৩. ‘‘সা দক্খিণা সঙ্ঘগতা, অপ্পমেয্যে পতিট্ঠিতা;

পুগ্গলেসু তযা দিন্নং, ন তং তৱ মহপ্ফল’’ন্তি. –

অত্তনা কতকম্মং কথেসি.

৬৩১. তত্থ মনোভাৱনীযোতি মনৱড্ঢনকো উড়াৰগুণতায সম্ভাৱনীযো. সন্দিট্ঠোতি নিমন্তনৱসেন বোধিতো কথিতো. তেনাহ ‘‘তাহং ভত্তেন নিমন্তেসিং, ৰেৱতং অত্তনট্ঠম’’ন্তি, তং মনোভাৱনীযং অয্যং ৰেৱতং অত্তনট্ঠমং ভত্তেন অহং নিমন্তেসিং.

৬৩২-৩. সো মে অত্থপুৰেক্খাৰোতি সো অয্যো ৰেৱতো দানস্স মহপ্ফলভাৱকৰণেন মম অত্থপুৰেক্খাৰো হিতেসী. সঙ্ঘে দেহীতি মংৱোচাতি ‘‘যদি ত্ৱং সুভদ্দে অট্ঠন্নং ভিক্খূনং দাতুকামা, যস্মা পুগ্গলগতায দক্খিণায সঙ্ঘগতা এৱ দক্খিণা মহপ্ফলতৰা, তস্মা সঙ্ঘে দেহি, সঙ্ঘং উদ্দিস্স দানং দেহী’’তি মং অভাসি. তন্তি তং দানং.

এৱং সুভদ্দায ৱুত্তে ভদ্দা তমত্থং সম্পটিচ্ছন্তী উত্তৰি চ তথা পটিপজ্জিতুকামা –

৬৩৪. ‘‘ইদানেৱাহং জানামি, সঙ্ঘে দিন্নং মহপ্ফলং;

সাহং গন্ত্ৱা মনুস্সত্তং, ৱদঞ্ঞূ ৱীতমচ্ছৰা;

সঙ্ঘে দানানি দস্সামি, অপ্পমত্তা পুনপ্পুন’’ন্তি. –

গাথমাহ. সুভদ্দা পন অত্তনো দেৱলোকমেৱ গতা. অথ সক্কো দেৱানমিন্দো সব্বে দেৱে তাৱতিংসে অত্তনো সৰীৰোভাসেন অভিভুয্য ৱিৰোচমানং সুভদ্দং দেৱধীতৰং দিস্ৱা তঞ্চ তাসং কথাসল্লাপং সুত্ৱা তাৱদেৱ চ সুভদ্দায অন্তৰহিতায তং ‘‘অযং নামা’’তি অজানন্তো –

৬৩৫. ‘‘কা এসা দেৱতা ভদ্দে, তযা মন্তযতে সহ;

সব্বে দেৱে তাৱতিংসে, ৱণ্ণেন অতিৰোচতী’’তি. –

ভদ্দং পুচ্ছি. সাপিস্স –

৬৩৬. ‘‘মনুস্সভূতা দেৱিন্দ, পুব্বে মানুসকে ভৱে;

সহভৰিযা চ মে আসি, ভগিনী চ কনিট্ঠিকা,

সঙ্ঘে দানানি দত্ৱান, কতপুঞ্ঞা ৱিৰোচতী’’তি. –

কথেসি. অথ সক্কো তস্সা সঙ্ঘগতায দক্খিণায মহপ্ফলভাৱং দস্সেন্তো ধম্মং কথেসি. তেন ৱুত্তং –

৬৩৭. ‘‘ধম্মেন পুব্বে ভগিনী, তযা ভদ্দে ৱিৰোচতি;

যং সঙ্ঘম্হি অপ্পমেয্যে, পতিট্ঠাপেসি দক্খিণং.

৬৩৮. ‘‘পুচ্ছিতো হি মযা বুদ্ধো, গিজ্ঝকূটম্হি পব্বতে;

ৱিপাকং সংৱিভাগস্স, যত্থ দিন্নং মহপ্ফলং.

৬৩৯. ‘‘যজমানানং মনুস্সানং, পুঞ্ঞপেক্খান পাণিনং;

কৰোতং ওপধিকং পুঞ্ঞং, যত্থ দিন্নং মহপ্ফলং.

৬৪০. ‘‘তং মে বুদ্ধো ৱিযাকাসি, জানং কম্মফলং সকং;

ৱিপাকং সংৱিভাগস্স, যত্থ দিন্নং মহপ্ফলং.

৬৪১. ‘‘চত্তাৰো চ পটিপন্না, চত্তাৰো চ ফলে ঠিতা;

এস সঙ্ঘো উজুভূতো, পঞ্ঞাসীলসমাহিতো.

৬৪২. ‘‘যজমানানং মনুস্সানং, পুঞ্ঞপেক্খান পাণিনং;

কৰোতং ওপধিকং পুঞ্ঞং, সঙ্ঘে দিন্নং মহপ্ফলং.

৬৪৩. ‘‘এসো হি সঙ্ঘো ৱিপুলো মহগ্গতো, এসপ্পমেয্যো উদধীৱ সাগৰো;

এতে হি সেট্ঠা নৰৱীৰসাৱকা, পভঙ্কৰা ধম্মমুদীৰযন্তি.

৬৪৪. ‘‘তেসং সুদিন্নং সুহুতং সুযিট্ঠং, যে সঙ্ঘমুদ্দিস্স দদন্তি দানং;

সা দক্খিণা সঙ্ঘগতা পতিট্ঠিতা, মহপ্ফলা লোকৱিদূন ৱণ্ণিতা.

৬৪৫. ‘‘এতাদিসং যঞ্ঞমনুস্সৰন্তা, যে ৱেদজাতা ৱিচৰন্তি লোকে;

ৱিনেয্য মচ্ছেৰমলং সমূলং, অনিন্দিতা সগ্গমুপেন্তি ঠান’’ন্তি.

৬৩৭. তত্থ ধম্মেনাতি কাৰণেন ঞাযেন ৱা. তযাতি নিস্সক্কে কৰণৱচনং. ইদানি তং ‘‘ধম্মেনা’’তি ৱুত্তকাৰণং দস্সেতুং যং সঙ্ঘম্হি অপ্পমেয্যে, পতিট্ঠাপেসি দক্খিণ’’ন্তি ৱুত্তং. অপ্পমেয্যেতি গুণানুভাৱস্স অত্তনি কতানং কাৰানং ফলৱিসেসস্স চ ৱসেন পমিনিতুং অসক্কুণেয্যে.

৬৩৮-৯. অযঞ্চ অত্থো ভগৱতো সম্মুখা চ সুতো, সম্মুখা চ পটিগ্গহিতোতি দস্সেন্তো ‘‘পুচ্ছিতো’’তিআদিমাহ. তত্থ যজমানানন্তি দদন্তানং. পুঞ্ঞপেক্খান পাণিনন্তি অনুনাসিকলোপং কত্ৱা নিদ্দেসো, পুঞ্ঞফলং আকঙ্খন্তানং সত্তানং. ওপধিকন্তি উপধি নাম খন্ধা, উপধিস্স কৰণসীলং, উপধিপযোজনন্তি ৱা ওপধিকং, অত্তভাৱজনকং পটিসন্ধিপৱত্তিৱিপাকদাযকং.

৬৪০. জানং কম্মফলং সকন্তি সত্তানং সকং সকং যথাসকং পুঞ্ঞং পুঞ্ঞফলঞ্চ হত্থতলে আমলকং ৱিয জানন্তো. সকন্তি ৱা যকাৰস্স ককাৰং কত্ৱা ৱুত্তং, সযং অত্তনাতি অত্থো.

৬৪১. পটিপন্নাতি পটিপজ্জমানা, মগ্গট্ঠাতি অত্থো. উজুভূতোতি উজুপটিপত্তিযা উজুভাৱং পত্তো দক্খিণেয্যো জাতো. পঞ্ঞাসীলসমাহিতোতি পঞ্ঞায সীলেন চ সমাহিতো, দিট্ঠিসীলসম্পন্নো অৰিযায দিট্ঠিযা অৰিযেন সীলেন চ সমন্নাগতো. তেনাপিস্স পৰমত্থসঙ্ঘভাৱমেৱ ৱিভাৱেতি. দিট্ঠিসীলসামঞ্ঞেন সঙ্ঘটিতত্তা হি সঙ্ঘো. অথ ৱা সমাহিতং সমাধি, পঞ্ঞা সীলং সমাহিতঞ্চ অস্স অত্থীতি পঞ্ঞাসীলসমাহিতো. তেনস্স সীলাদিধম্মক্খন্ধত্তযসম্পন্নতায অগ্গদক্খিণেয্যভাৱং ৱিভাৱেতি.

৬৪৩. ৱিপুলো মহগ্গতোতি গুণেহি মহত্তং গতোতি মহগ্গতো, ততো এৱ অত্তনি কতানং কাৰানং ফলৱেপুল্লহেতুতায ৱিপুলো. উদধীৱ সাগৰোতি যথা উদকং এত্থ ধীযতীতি ‘‘উদধী’’তি লদ্ধনামো সাগৰো, ‘‘এত্তকানি উদকাড়্হকানী’’তিআদিনা উদকতো অপ্পমেয্যো, এৱমেস গুণতোতি অত্থো. এতে হীতি হি-সদ্দো অৱধাৰণে নিপাতো, এতে এৱ সেট্ঠাতি অত্থো. ৱুত্তঞ্হেতং –

‘‘যাৱতা, ভিক্খৱে, সঙ্ঘা ৱা গণা ৱা, তথাগতসাৱকসঙ্ঘো তেসং অগ্গমক্খাযতী’’তি (ইতিৱু. ৯০; অ. নি. ৪.৩৪; ৫.৩২).

নৰৱীৰসাৱকাতি নৰেসু ৱীৰিযসম্পন্নস্স নৰস্স সাৱকা. পভঙ্কৰাতি লোকস্স ঞাণালোককৰা. ধম্মমুদীৰযন্তীতি ধম্মং উদ্দিসন্তি. কথং? ধম্মসামিনা হি ধম্মপজ্জোতো অৰিযসঙ্ঘে ঠপিতো.

৬৪৪. যে সঙ্ঘমুদ্দিস্স দদন্তি দানন্তি যে সত্তা অৰিযসঙ্ঘং উদ্দিস্স সম্মুতিসঙ্ঘে অন্তমসো গোত্ৰভুপুগ্গলেসুপি দানং দদন্তি, তং দানং সংৱিভাগৱসেন দিন্নম্পি সুদিন্নং, আহুনপাহুনৱসেন হুতম্পি সুহুতং, মহাযাগৱসেন যিট্ঠম্পি সুযিট্ঠমেৱ হোতি. কস্মা? যস্মা সা দক্খিণা সঙ্ঘগতা পতিট্ঠিতা মহপ্ফলা লোকৱিদূন ৱণ্ণিতাতি, লোকৱিদূহি সম্মাসম্বুদ্ধেহি ‘‘ন ত্ৱেৱাহং, আনন্দ, কেনচি পৰিযাযেন সঙ্ঘগতায দক্খিণায পাটিপুগ্গলিকং দক্খিণং মহপ্ফলতৰং ৱদামি (ম. নি. ৩.৩৮০). পুঞ্ঞং আকঙ্খমানানং, সঙ্ঘো ৱে যজতং মুখং (ম. নি. ২.৪০০; সু. নি. ৫৭৪; মহাৱ. ৩০০). অনুত্তৰং পুঞ্ঞক্খেত্তং লোকস্সা’’তি (ম. নি. ১.৭৪; সং. নি. ৫.৯৯৭) চ আদিনা মহপ্ফলতা ৱণ্ণিতা পসত্থা থোমিতাতি অত্থো.

৬৪৫. ঈদিসং যঞ্ঞমনুস্সৰন্তাতি এতাদিসং সঙ্ঘং উদ্দিস্স অত্তনা কতং দানং অনুস্সৰন্তা. ৱেদজাতাতি জাতসোমনস্সা. ৱিনেয্য মচ্ছেৰমলং সমূলন্তি মচ্ছেৰমেৱ চিত্তস্স মলিনভাৱকৰণতো মচ্ছেৰমলং, অথ ৱা মচ্ছেৰঞ্চ অঞ্ঞং ইস্সালোভদোসাদিমলঞ্চাতি মচ্ছেৰমলং. তঞ্চ অৱিজ্জাৱিচিকিচ্ছাৱিপল্লাসাদীহি সহ মূলেহীতি সমূলং ৱিনেয্য ৱিনযিত্ৱা ৱিক্খম্ভেত্ৱা অনিন্দিত্ৱা সগ্গমুপেন্তি ঠানন্তি যোজনা. সেসং ৱুত্তনযমেৱ.

ইমং পন সব্বং পৱত্তিং সক্কো দেৱানমিন্দো ‘‘দদ্দল্লমানা ৱণ্ণেনা’’তিআদিনা আযস্মতো মহামোগ্গল্লানস্স আচিক্খি, আযস্মা মহামোগ্গল্লানো ভগৱতো আৰোচেসি, ভগৱা তমত্থং অট্ঠুপ্পত্তিং কত্ৱা সম্পত্তপৰিসায ধম্মং দেসেসি. সা দেসনা মহাজনস্স সাত্থিকা অহোসি.

দদ্দল্লৱিমানৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.