৫. গুত্তিলৱিমানৱণ্ণনা
সত্ততন্তিং সুমধুৰন্তি গুত্তিলৱিমানং. তস্স কা উপ্পত্তি? ভগৱতি ৰাজগহে ৱিহৰন্তে আযস্মা মহামোগ্গল্লানো হেট্ঠা ৱুত্তনযেনেৱ দেৱচাৰিকং চৰন্তো তাৱতিংসভৱনং গন্ত্ৱা তত্থ পটিপাটিযা ঠিতেসু ছত্তিংসায ৱিমানেসু ছত্তিংস দেৱধীতৰো পচ্চেকং অচ্ছৰাসহস্সপৰিৱাৰা মহতিং দিব্বসম্পত্তিং অনুভৱন্তিযো দিস্ৱা তাহি পুব্বে কতকম্মং ‘‘অভিক্কন্তেন ৱণ্ণেনা’’তিআদীহি তীহি গাথাহি পটিপাটিযা পুচ্ছি. তাপি তস্স পুচ্ছানন্তৰং ‘‘ৱত্থুত্তমদাযিকা নাৰী’’তিআদিনা ব্যাকৰিংসু. অথ থেৰো ততো মনুস্সলোকং আগন্ত্ৱা ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসি. তং সুত্ৱা ভগৱা ‘‘মোগ্গল্লান, তা দেৱতা ন কেৱলং তযা এৱ পুচ্ছিতা এৱং ব্যাকৰিংসু, অথ খো পুব্বে মযাপি পুচ্ছিতা এৱমেৱ ব্যাকৰিংসূ’’তি ৱত্ৱা থেৰেন যাচিতো অতীতং অত্তনো গুত্তিলাচৰিযং কথেসি.
অতীতে বাৰাণসিযং ব্ৰহ্মদত্তে ৰজ্জং কাৰেন্তে বোধিসত্তো গন্ধব্বকুলে নিব্বত্তিত্ৱা গন্ধব্বসিপ্পে পৰিযোদাতসিপ্পতায তিম্বৰুনাৰদসদিসো সব্বদিসাসু পাকটো পঞ্ঞাতা আচৰিযো অহোসি নামেন গুত্তিলো নাম. সো অন্ধে জিণ্ণে মাতাপিতৰো পোসেসি. তস্স সিপ্পনিপ্ফত্তিং সুত্ৱা উজ্জেনিৱাসী মুসিলো নাম গন্ধব্বো উপগন্ত্ৱা তং ৱন্দিত্ৱা একমন্তং ঠিতো ‘‘কস্মা আগতোসী’’তি চ ৱুত্তে ‘‘তুম্হাকং সন্তিকে সিপ্পং উগ্গণ্হিতু’’ন্তি আহ. গুত্তিলাচৰিযো তং ওলোকেত্ৱা লক্খণকুসলতায ‘‘অযং পুৰিসো ৱিসমজ্ঝাসযো কক্খড়ো ফৰুসো অকতঞ্ঞূ ভৱিস্সতি, ন সঙ্গহেতব্বো’’তি সিপ্পুগ্গহণত্থং ওকাসং নাকাসি. সো তস্স মাতাপিতৰো পযিৰুপাসিত্ৱা তেহি যাচাপেসি. গুত্তিলাচৰিযো মাতাপিতূহি নিপ্পীড়িযমানো ‘‘গৰুৱচনং অলঙ্ঘনীয’’ন্তি তস্স সিপ্পং পট্ঠপেত্ৱা ৱিগতমচ্ছৰিযতায কাৰুণিকতায চ আচৰিযমুট্ঠিং অকত্ৱা অনৱসেসতো সিপ্পং সিক্খাপেসি.
সোপি মেধাৱিতায পুব্বেকতপৰিচযতায অকুসীততায চ ন চিৰস্সেৱ পৰিযোদাতসিপ্পো হুত্ৱা চিন্তেসি ‘‘অযং বাৰাণসী জম্বুদীপে অগ্গনগৰং, যংনূনাহং ইধ সৰাজিকায পৰিসায সিপ্পং দস্সেয্যং, এৱাহং আচৰিযতোপি জম্বুদীপে পাকটো পঞ্ঞাতো ভৱিস্সামী’’তি. সো আচৰিযস্স আৰোচেসি ‘‘অহং ৰঞ্ঞো পুৰতো সিপ্পং দস্সেতুকামো, ৰাজানং মং দস্সেথা’’তি. মহাসত্তো ‘‘অযং মম সন্তিকে উগ্গহিতসিপ্পো পতিট্ঠং লভতূ’’তি কৰুণাযমানো তং ৰঞ্ঞো সন্তিকং নেত্ৱা ‘‘মহাৰাজ ইমস্স মে অন্তেৱাসিকস্স ৱীণায পগুণতং পস্সথা’’তি আহ. ৰাজা ‘‘সাধূ’’তি পটিস্সুণিত্ৱা তস্স ৱীণাৱাদনং সুত্ৱা পৰিতুট্ঠো তং গন্তুকামং নিৱাৰেত্ৱা ‘‘মমেৱ সন্তিকে ৱস, আচৰিযস্স দিন্নকোট্ঠাসতো উপড্ঢং দস্সামী’’তি আহ. মুসিলো ‘‘নাহং আচৰিযতো হাযামি, সমমেৱ দেথা’’তি ৱত্ৱা ৰঞ্ঞা ‘‘মা এৱং ভণি, আচৰিযো নাম মহন্তো, উপড্ঢমেৱ তুয্হং দস্সামী’’তি ৱুত্তে ‘‘মম চ আচৰিযস্স চ সিপ্পং পস্সথা’’তি ৱত্ৱা ৰাজগেহতো নিক্খমিত্ৱা ‘‘ইতো সত্তমে দিৱসে মম চ গুত্তিলাচৰিযস্স চ ৰাজঙ্গণে সিপ্পদস্সনং ভৱিস্সতি, তং পস্সিতুকামা পস্সন্তূ’’তি তত্থ তত্থ আহিণ্ডন্তো উগ্ঘোসেসি.
মহাসত্তো তং সুত্ৱা ‘‘অযং তৰুণো থামৱা, অহং পন জিণ্ণো দুব্বলো, যদি পন মে পৰাজযো ভৱেয্য, মতং মে জীৱিতা সেয্যং, তস্মা অৰঞ্ঞং পৱিসিত্ৱা উব্বন্ধিত্ৱা মৰিস্সামী’’তি অৰঞ্ঞং গতো মৰণভযতজ্জিতো পটিনিৱত্তি. পুন মৰিতুকামো হুত্ৱা গন্ত্ৱা পুনপি মৰণভযেন পটিনিৱত্তি. এৱং গমনাগমনং কৰোন্তস্স তং ঠানং ৱিগততিণং অহোসি. অথ দেৱৰাজা মহাসত্তং উপসঙ্কমিত্ৱা দিস্সমানৰূপো আকাসে ঠত্ৱা এৱমাহ ‘‘আচৰিয, কিং কৰোসী’’তি. মহাসত্তো –
৩২৭. ‘‘সত্ততন্তিং সুমধুৰং, ৰামণেয্যং অৱাচযিং;
সো মং ৰঙ্গম্হি অৱ্হেতি, সৰণং মে হোহি কোসিযা’’তি. –
অত্তনো চিত্তদুক্খং পৱেদেসি.
তস্সত্থো – অহং দেৱৰাজ মুসিলং নাম অন্তেৱাসিকং সত্তন্নং তন্তীনং অত্থিতায ছজ্জাদিসত্তৱিধসৰদীপনতো চ সত্ততন্তিং, তং ৱিসযং কত্ৱা যথাৰহং দ্ৱাৱীসতিযা সুতিভেদানং অহাপনতো সুট্ঠু মধুৰন্তি সুমধুৰং, যথাধিগতানং সমপঞ্ঞাসায মুচ্ছনানং পৰিব্যত্ততায সৰস্স চ ৱীণায চ অঞ্ঞমঞ্ঞসংসন্দনেন সুণন্তানং অতিৱিয মনোৰমভাৱতো ৰামণেয্যং, সৰগতাদিৱিভাগতো ছজ্জাদিচতুব্বিধং গন্ধব্বং অহাপেত্ৱা গন্ধব্বসিপ্পং অৱাচযিন্তি ৱাচেসিং উগ্গণ্হাপেসিং সিক্খাপেসিং. সো মুসিলো অন্তেৱাসী সমানো মং অত্তনো আচৰিযং ৰঙ্গম্হি ৰঙ্গমণ্ডলে অৱ্হেতি সাৰম্ভৱসেন অত্তনো ৱিসেসং দস্সেতুং সঙ্ঘট্টিযতি, ‘‘এহি সিপ্পং দস্সেহী’’তি মং আচিক্খি, তস্স মে ত্ৱং কোসিয দেৱৰাজ সৰণং অৱস্সযো হোহীতি.
তং সুত্ৱা সক্কো দেৱৰাজা ‘‘মা ভাযি আচৰিয, অহং তে সৰণং পৰাযণ’’ন্তি দস্সেন্তো –
৩২৮. ‘‘অহং তে সৰণং হোমি, অহমাচৰিযপূজকো;
ন তং জযিস্সতি সিস্সো, সিস্সমাচৰিয জেস্সসী’’তি. –
আহ. সক্কস্স কিৰ দেৱৰঞ্ঞো পুৰিমত্তভাৱে মহাসত্তো আচৰিযো অহোসি. তেনাহ ‘‘অহমাচৰিযপূজকো’’তি. অহং আচৰিযানং পূজকো, ন মুসিলো ৱিয যুগগ্গাহী, মাদিসেসু অন্তেৱাসিকেসু ঠিতেসু তাদিসস্স আচৰিযস্স কথং পৰাজযো, তস্মা ন তং জযিস্সতি সিস্সো, অঞ্ঞদত্থু সিস্সং মুসিলং আচৰিয ত্ৱমেৱ জযিস্সসি, সো পন পৰাজিতো ৱিনাসং পাপুণিস্সতীতি অধিপ্পাযো. এৱঞ্চ পন ৱত্ৱা ‘‘অহং সত্তমে দিৱসে সাকচ্ছামণ্ডলং আগমিস্সামি, তুম্হে ৱিস্সত্থা ৱাদেথা’’তি সমস্সাসেত্ৱা গতো.
সত্তমে পন দিৱসে ৰাজা সপৰিৱাৰো ৰাজসভাযং নিসীদি. গুত্তিলাচৰিযো চ মুসিলো চ সিপ্পদস্সনত্থং সজ্জা হুত্ৱা উপসঙ্কমিত্ৱা ৰাজানং ৱন্দিত্ৱা অত্তনো অত্তনো লদ্ধাসনে নিসীদিত্ৱা ৱীণা ৱাদযিংসু. সক্কো আগন্ত্ৱা অন্তলিক্খে অট্ঠাসি. তং মহাসত্তোৱ পস্সতি, ইতৰে পন ন পস্সন্তি. পৰিসা দ্ৱিন্নম্পি ৱাদনে সমচিত্তা অহোসি. সক্কো গুত্তিলং ‘‘একং তন্তিং ছিন্দা’’তি আহ. ছিন্নাযপি তন্তিযা ৱীণা তথেৱ মধুৰনিগ্ঘোসা অহোসি. এৱং ‘‘দুতিযং, ততিযং, চতুত্থং, পঞ্চমং, ছট্ঠং, সত্তমং ছিন্দা’’তি আহ, তাসু ছিন্নাসুপি ৱীণা মধুৰনিগ্ঘোসাৱ অহোসি. তং দিস্ৱা মুসিলো পৰাজিতভূতৰূপো পত্তক্খন্ধো অহোসি, পৰিসা হট্ঠতুট্ঠা চেলুক্খেপে কৰোন্তী গুত্তিলস্স সাধুকাৰমদাসি. ৰাজা মুসিলং সভায নীহৰাপেসি, মহাজনো লেড্ডুদণ্ডাদীহি পহৰন্তো মুসিলং তত্থেৱ জীৱিতক্খযং পাপেসি.
সক্কো দেৱানমিন্দো মহাপুৰিসেন সদ্ধিং সম্মোদনীযং কত্ৱা দেৱলোকমেৱ গতো. তং দেৱতা ‘‘মহাৰাজ, কুহিং গতত্থা’’তি পুচ্ছিত্ৱা তং পৱত্তিং সুত্ৱা ‘‘মহাৰাজ, মযং গুত্তিলাচৰিযং পস্সিস্সাম, সাধু নো তং ইধানেত্ৱা দস্সেহী’’তি আহংসু. সক্কো দেৱানং ৱচনং সুত্ৱা মাতলিং আণাপেসি ‘‘গচ্ছ ৱেজযন্তৰথেন অম্হাকং গুত্তিলাচৰিযং আনেহি, দেৱতা তং দস্সনকামা’’তি, সো তথা অকাসি. সক্কো মহাসত্তেন সদ্ধিং সম্মোদনীযং কত্ৱা এৱমাহ ‘‘আচৰিয, ৱীণং ৱাদয, দেৱতা সোতুকামা’’তি. ‘‘মযং সিপ্পূপজীৱিনো, ৱেতনেন ৱিনা সিপ্পং ন দস্সেমা’’তি. ‘‘কীদিসং পন ৱেতনং ইচ্ছসী’’তি. ‘‘নাঞ্ঞেন মে ৱেতনেন কিচ্চং অত্থি, ইমাসং পন দেৱতানং অত্তনা অত্তনা পুব্বেকতকুসলকথনমেৱ মে ৱেতনং হোতূ’’তি আহ. তা ‘‘সাধূ’’তি সম্পটিচ্ছিংসু. অথ মহাসত্তো পাটেক্কং তাহি তদা পটিলদ্ধসম্পত্তিকিত্তনমুখেন তস্সা হেতুভূতং পুৰিমত্তভাৱে কতং সুচৰিতং আযস্মা মহামোগ্গল্লানো ৱিয পুচ্ছন্তো ‘‘অভিক্কন্তেন ৱণ্ণেনা’’তিআদিগাথাহি পুচ্ছি. তাপি ‘‘ৱত্থুত্তমদাযিকা নাৰী’’তিআদিনা যথা এতৰহি থেৰস্স, এৱমেৱ তস্স ব্যাকৰিংসু. তেন ৱুত্তং ‘‘মোগ্গল্লান তা দেৱতা ন কেৱলং তযা এৱ পুচ্ছিতা এৱং ব্যাকৰিংসু, অথ খো পুব্বে মযাপি পুচ্ছিতা এৱমেৱ ব্যাকৰিংসূ’’তি.
তা কিৰ ইত্থিযো কস্সপসম্মাসম্বুদ্ধকালে মনুস্সত্তভাৱে ঠিতা তং তং পুঞ্ঞং অকংসু. তত্থ একা ইত্থী ৱত্থং অদাসি, একা সুমনমালং, একা গন্ধং, একা উড়াৰানি ফলানি, একা উচ্ছুৰসং, একা ভগৱতো চেতিযে গন্ধপঞ্চঙ্গুলিকং অদাসি, একা উপোসথং উপৱসি, একা উপকট্ঠায ৱেলায নাৱায ভুঞ্জন্তস্স ভিক্খুনো উদকং অদাসি, একা কোধনানং সস্সুসসুৰানং অক্কোধনা উপট্ঠানং অকাসি, একা দাসী হুত্ৱা অতন্দিতাচাৰা অহোসি, একো পিণ্ডচাৰিকস্স ভিক্খুনো খীৰভত্তং অদাসি, একা ফাণিতং অদাসি, একা উচ্ছুখণ্ডং অদাসি, একা তিম্বৰুসকং অদাসি, একা কক্কাৰিকং অদাসি, একা এড়ালুকং অদাসি, একা ৱল্লিফলং অদাসি, একা ফাৰুসকং অদাসি, একা অঙ্গাৰকপল্লং অদাসি, একা সাকমুট্ঠিং অদাসি, একা পুপ্ফকমুট্ঠিং অদাসি, একা মূলকলাপং অদাসি, একা নিম্বমুট্ঠিং অদাসি, একা কঞ্জিকং অদাসি, একা তিলপিঞ্ঞাকং অদাসি, একা কাযবন্ধনং অদাসি, একা অংসবদ্ধকং অদাসি, একা আযোগপট্টং অদাসি, একা ৱিধূপনং, একা তালৱণ্টং, একা মোৰহত্থং, একা ছত্তং, একা উপাহনং, একা পূৱং, একা মোদকং, একা সক্খলিকং অদাসি. তা একেকা অচ্ছৰাসহস্সপৰিৱাৰা পহতিযা দেৱিদ্ধিযা ৱিৰাজমানা তাৱতিংসভৱনে সক্কস্স দেৱৰাজস্স পৰিচাৰিকা হুত্ৱা নিব্বত্তা গুত্তিলাচৰিযেন পুচ্ছিতা ‘‘ৱত্থুত্তমদাযিকা নাৰী’’তিআদিনা অত্তনা অত্তনা কতকুসলং পটিপাটিযা ব্যাকৰিংসু.
৩২৯. ‘‘অভিক্কন্তেন ৱণ্ণেন, যা ত্ৱং তিট্ঠসি দেৱতে;
ওভাসেন্তী দিসা সব্বা, ওসধী ৱিয তাৰকা.
৩৩০. ‘‘কেন তেতাদিসো ৱণ্ণো, কেন তে ইধ মিজ্ঝতি;
উপ্পজ্জন্তি চ তে ভোগা, যে কেচি মনসো পিযা.
৩৩১. ‘‘পুচ্ছামি তং দেৱি মহানুভাৱে, মনুস্সভূতা কিমকাসি পুঞ্ঞং;
কেনাসি এৱং জলিতানুভাৱা, ৱণ্ণো চ তে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.
৩৩২. ‘‘সা দেৱতা অত্তমনা, মোগ্গল্লানেন পুচ্ছিতা;
পঞ্হং পুট্ঠা ৱিযাকাসি, যস্স কম্মস্সিদং ফলং’’.
৩৩৩. ‘‘ৱত্থুত্তমদাযিকা নাৰী, পৱৰা হোতি নৰেসু নাৰীসু;
এৱং পিযৰূপদাযিকা মনাপং, দিব্বং সা লভতে উপেচ্চ ঠানং.
৩৩৪. ‘‘তস্সা মে পস্স ৱিমানং, অচ্ছৰা কামৱণ্ণিনীহমস্মি;
অচ্ছৰাসহস্সস্সাহং, পৱৰা পস্স পুঞ্ঞানং ৱিপাকং.
৩৩৫. ‘‘তেন মেতাদিসো ৱণ্ণো, তেন মে ইধ মিজ্ঝতি;
উপ্পজ্জন্তি চ মে ভোগা, যে কেচি মনসো পিযা.
৩৩৬. ‘‘অক্খামি তে ভিক্খু মহানুভাৱ, মনুস্সভূতা যমকাসি পুঞ্ঞং;
তেনম্হি এৱং জলিতানুভাৱা, ৱণ্ণো চ মে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.
(যথা চ এত্থ, এৱং উপৰি সব্বৱিমানেসু ৱিত্থাৰেতব্বং.)
৩৪১. ‘‘পুপ্ফুত্তমদাযিকা নাৰী, পৱৰা হোতি নৰেসু নাৰীসু…পে….
৩৪৯. ‘‘গন্ধুত্তমদাযিকা নাৰী, পৱৰা হোতি নৰেসু নাৰীসু…পে….
৩৫৭. ‘‘ফলুত্তমদাযিকা নাৰী…পে….
৩৬৫. ‘‘ৰসুত্তমদাযিকা নাৰী…পে….
৩৭৩. ‘‘গন্ধপঞ্চঙ্গুলিকং অহমদাসিং,কস্সপস্স ভগৱতো থূপম্হি…পে….
৩৮১. ‘‘ভিক্খূ চ অহং ভিক্খুনিযো চ, অদ্দসাসিং পন্থপটিপন্নে;
তেসাহং ধম্মং সুত্ৱান, একূপোসথং উপৱসিস্সং.
৩৮২. ‘‘তস্সা মে পস্স ৱিমানং…পে….
৩৮৯. ‘‘উদকে ঠিতা উদকমদাসিং, ভিক্খুনো চিত্তেন ৱিপ্পসন্নেন…পে….
৩৯৭. ‘‘সস্সুঞ্চাহং সসুৰঞ্চ, চণ্ডিকে কোধনে চ ফৰুসে চ;
অনুসূযিকা উপট্ঠাসিং, অপ্পমত্তা সকেন সীলেন…পে….
৪০৫. ‘‘পৰকম্মকৰী আসিং, অত্থেনাতন্দিতা দাসী;
অক্কোধনানতিমানিনী, সংৱিভাগিনী ককস্স ভাগস্স…পে….
৪১৩. ‘‘খীৰোদনং অহমদাসিং, ভিক্খুনো পিণ্ডায চৰন্তস্স;
এৱং কৰিত্ৱা কম্মং, সুগতিং উপপজ্জ মোদামি…পে….
৪২১. ‘‘ফাণিতং অহমদাসিং…পে….
৪২৯. ‘‘উচ্ছুখণ্ডিকং অহমদাসিং…পে….
৪৩৭. ‘‘তিম্বৰুসকং অহমদাসিং…পে….
৪৪৫. ‘‘কক্কাৰিকং অহমদাসিং…পে….
৪৫৩. ‘‘এড়ালুকং অহমদাসিং…পে….
৪৬১. ‘‘ৱল্লিফলং অহমদাসিং…পে….
৪৬৯. ‘‘ফাৰুসকং অহমদাসিং…পে….
৪৭৭. ‘‘হত্থপ্পতাপকং অহমদাসিং…পে….
৪৮৫. ‘‘সাকমুট্ঠিং অহমদাসিং…পে….
৪৯৩. ‘‘পুপ্ফকমুট্ঠিং অহমদাসিং…পে….
৫০১. ‘‘মূলকং অহমদাসিং…পে….
৫০৯. ‘‘নিম্বমুট্ঠিং অহমদাসিং…পে….
৫১৭. ‘‘অম্বকঞ্জিকং অহমদাসিং…পে….
৫২৫. ‘‘দোণিনিম্মজ্জনিং অহমদাসিং…পে….
৫৩৩. ‘‘কাযবন্ধনং অহমদাসিং…পে….
৫৪১. ‘‘অংসবদ্ধকং অহমদাসিং…পে….
৫৪৯. ‘‘আযোগপট্টং অহমদাসিং…পে….
৫৫৭. ‘‘ৱিধূপনং অহমদাসিং…পে….
৫৬৫. ‘‘তালৱণ্টং অহমদাসিং…পে….
৫৭৩. ‘‘মোৰহত্থং অহমদাসিং…পে….
৫৮১. ‘‘ছত্তং অহমদাসিং…পে….
৫৮৯. ‘‘উপাহনং অহমদাসিং…পে….
৫৯৭. ‘‘পূৱং অহমদাসিং…পে….
৬০৫. ‘‘মোদকং অহমদাসিং…পে….
৬১৩. ‘‘সক্খলিকং অহমদাসিং, ভিক্খুনো পিণ্ডায চৰন্তস্স…পে….
৬১৪. ‘‘তস্সা মে পস্স ৱিমানং, অচ্ছৰা কামৱণ্ণিনীহমস্মিং;
অচ্ছৰাসহস্সস্সাহং, পৱৰা পস্স পুঞ্ঞানং ৱিপাকং.
৬১৫. ‘‘তেন মেতাদিসো ৱণ্ণো…পে… ৱণ্ণো চ মে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.
এৱং মহাসত্তো তাহি দেৱতাহি কতসুচৰিতে ব্যাকতে তুট্ঠমানসো সম্মোদনং কৰোন্তো অত্তনো চ সুচৰিতচৰণে যুত্তপযুত্ততং ৱিৱট্টজ্ঝাসযতঞ্চ পৱেদেন্তো আহ –
৬১৭. ‘‘স্ৱাগতং ৱত মে অজ্জ, সুপ্পভাতং সুহুট্ঠিতং;
যং অদ্দসামি দেৱতাযো, অচ্ছৰা কামৱণ্ণিনিযো.
৬১৮. ‘‘ইমাসাহং ধম্মং সুত্ৱা, কাহামি কুসলং বহুং;
দানেন সমচৰিযায, সঞ্ঞমেন দমেন চ;
স্ৱাহং তত্থ গমিস্সামি, যত্থ গন্ত্ৱা ন সোচৰে’’তি.
৩৩৩. তত্থ ৱত্থুত্তমদাযিকাতি ৱত্থানং উত্তমং সেট্ঠং, ৱত্থেসু ৱা বহূসু উচ্চিনিত্ৱা গহিতং উক্কংসগতং পৱৰং কোটিভূতং ৱত্থং ৱত্থুত্তমং, তস্স দাযিকা. ‘‘পুপ্ফুত্তমদাযিকা’’তিআদীসুপি এসেৱ নযো. পিযৰূপদাযিকাতি পিযসভাৱস্স পিযজাতিকস্স চ ৱত্থুনো দাযিকা. মনাপন্তি মনৱড্ঢনকং. দিব্বন্তি দিৱি ভৱত্তা দিব্বং. উপেচ্চাতি উপগন্ত্ৱা চেতেত্ৱা, ‘‘এদিসং লভেয্য’’ন্তি পকপ্পেত্ৱাতি অত্থো. ঠানন্তি ৱিমানাদিকং ঠানং, ইস্সৰিযং ৱা. ‘‘মনাপা’’তিপি পাঠো, অঞ্ঞেসং মনৱড্ঢনকা হুত্ৱাতি অত্থো.
৩৩৪. পস্স পুঞ্ঞানং ৱিপাকন্তি ৱত্থুত্তমদানস্স নাম ইদমীদিসং ফলং পস্সাতি অত্তনা লদ্ধসম্পত্তিং সম্ভাৱেন্তী ৱদতি.
৩৪১. পুপ্ফুত্তমদাযিকাতি ৰতনত্তযপূজাৱসেন পুপ্ফুত্তমদাযিকা, তথা গন্ধুত্তমদাযিকাতি দট্ঠব্বা. তত্থ পুপ্ফুত্তমং সুমনপুপ্ফাদি, গন্ধুত্তমং চন্দনগন্ধাদি, ফলুত্তমং পনসফলাদি, ৰসুত্তমং গোৰসসপ্পিআদি ৱেদিতব্বং.
৩৭৩. গন্ধপঞ্চঙ্গুলিকন্তি গন্ধেন পঞ্চঙ্গুলিকদানং. কস্সপস্স ভগৱতো থূপম্হীতি কস্সপসম্মাসম্বুদ্ধস্স যোজনিকে কনকথূপে.
৩৮১. পন্থপটিপন্নেতি মগ্গং গচ্ছন্তে. একূপোসথন্তি একদিৱসং উপোসথৱাসং.
৩৮৯. উদকমদাসিন্তি মুখৱিক্খালনত্থং পিৱনত্থঞ্চ উদকং পানীযং অদাসিং.
৩৯৭. চণ্ডিকেতি চণ্ডে. অনুসূযিকাতি উসূযা ৰহিতা.
৪০৫. পৰকম্মকৰীতি পৰেসং ৱেয্যাৱচ্চকাৰিনী. অত্থেনাতি অত্থকিচ্চেন. সংৱিভাগিনী সকস্স ভাগস্সাতি অত্থিকানং অত্তনা পটিলদ্ধভাগস্স সংৱিভজনসীলা.
৪১৩. খীৰোদনন্তি খীৰসম্মিস্সং ওদনং, খীৰেন সদ্ধিং ওদনং ৱা.
৪৩৭. তিম্বৰুসকন্তি তিণ্ডুকফলং. তিপুসসদিসা একা ৱল্লিজাতি তিম্বৰুসং, তস্স ফলং তিম্বৰুসকন্তি ৱদন্তি.
৪৪৫. কক্কাৰিকন্তি খুদ্দকেড়ালুকং, তিপুসন্তি চ ৱদন্তি.
৪৭৭. হত্থপ্পতাপকন্তি মন্দামুখিং.
৫১৭. অম্বকঞ্জিকন্তি অম্বিলকঞ্জিকং.
৫২৫. দোণিনিম্মজ্জনিন্তি সতেলং তিলপিঞ্ঞাকং.
৫৫৭. ৱিধূপনন্তি চতুৰস্সবীজনিং.
৫৬৫. তালৱণ্টন্তি তালপত্তেহি কতমণ্ডলবীজনিং.
৫৭৩. মোৰহত্থন্তি মযূৰপিঞ্ছে হি কতং মকসবীজনিং.
৬১৭. স্ৱাগতং ৱত মেতি ময্হং ইধাগমনং সোভনং ৱত অহো সুন্দৰং. অজ্জ সুপ্পভাতং সুহুট্ঠিতন্তি অজ্জ ময্হং ৰত্তিযা সুট্ঠু পভাতং সম্মদেৱ ৱিভাযনং জাতং, সযনতো উট্ঠানম্পি সুহুট্ঠিতং সুট্ঠু উট্ঠিতং. কিং কাৰণাতি আহ ‘‘যং অদ্দসামি দেৱতাযো’’তিআদি.
৬১৮. ধম্মং সুত্ৱাতি কম্মফলস্স পচ্চক্খকৰণৱসেন তুম্হেহি কতং কুসলং ধম্মং সুত্ৱা. কাহামীতি কৰিস্সামি. সমচৰিযাযাতি কাযসমাচাৰিকস্স সুচৰিতস্স চৰণেন. সঞ্ঞমেনাতি সীলসংৱৰেন. দমেনাতি মনচ্ছট্ঠানং ইন্দ্ৰিযানং দমেন. ইদানি তস্স কুসলস্স অত্তনো লোকস্স চ ৱিৱট্টূপনিস্সযতং দস্সেতুং ‘‘স্ৱাহং তত্থ গমিস্সামি, যত্থ গন্ত্ৱা ন সোচৰে’’তি ৱুত্তং.
এৱমযং যদিপি ৱত্থুত্তমদাযিকাৱিমানাদিৱসেন ছত্তিংসৱিমানসঙ্গহা দেসনা আযস্মতো মহামোগ্গল্লানস্স ৱিয গুত্তিলাচৰিযস্সাপি ৱিভাৱনৱসেন পৱত্তাতি ‘‘গুত্তিলৱিমান’’ন্ত্ৱেৱ সঙ্গহং আৰুড়্হা, ৱিমানানি পন ইত্থিপটিবদ্ধানীতি ইত্থিৱিমানেযেৱ সঙ্গহিতানি. তা পন ইত্থিযো কস্সপস্স দসবলস্স কালে যথাৱুত্তধম্মচৰণে অপৰাপৰুপ্পন্নচেতনাৱসেন দুতিযত্তভাৱতো পট্ঠায একং বুদ্ধন্তৰং দেৱলোকে এৱ সংসৰন্তিযো অম্হাকম্পি ভগৱতো কালে তাৱতিংসভৱনেযেৱ নিব্বত্তা, আযস্মতা মহামোগ্গল্লানেন পুচ্ছিতা কম্মসৰিক্খতায গুত্তিলাচৰিযেন পুচ্ছিতকালে ৱিয ব্যাকৰিংসূতি দট্ঠব্বা.
গুত্তিলৱিমানৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.