১. উড়াৰৱিমানৱণ্ণনা
পাৰিচ্ছত্তকৱগ্গে উড়াৰো তে যসো ৱণ্ণোতি উড়াৰৱিমানং. তস্স কা উপ্পত্তি? ভগৱা ৰাজগহে ৱিহৰতি ৱেড়ুৱনে কলন্দকনিৱাপে. তেন সমযেন ৰাজগহে আযস্মতো মহামোগ্গল্লানস্স উপট্ঠাককুলে একা দাৰিকা দানজ্ঝাসযা দানসংৱিভাগৰতা অহোসি. সা যং তস্মিং গেহে পুৰেভত্তং খাদনীযভোজনীযং উপ্পজ্জতি, তত্থ অত্তনা লদ্ধপটিৱীসতো উপড্ঢং দেতি, উপড্ঢং অত্তনা পৰিভুঞ্জতি, অদত্ৱা পন ন ভুঞ্জতি, দক্খিণেয্যে অপস্সন্তীপি ঠপেত্ৱা দিট্ঠকালে দেতি, যাচকানম্পি দেতিযেৱ. অথস্সা মাতা ‘‘মম ধীতা দানজ্ঝাসযা দানসংৱিভাগৰতা’’তি হট্ঠতুট্ঠা তস্সা দিগুণং ভাগং দেতি. দেন্তী চ একস্মিং ভাগে তায সংৱিভাগে কতে পুন অপৰং দেতি, সা ততোপি সংৱিভাগং কৰোতিযেৱ.
এৱং গচ্ছন্তে কালে তং ৱযপ্পত্তং মাতাপিতৰো তস্মিংযেৱ নগৰে অঞ্ঞতৰস্মিং কুলে কুমাৰস্স অদংসু. তং পন কুলং মিচ্ছাদিট্ঠিকং হোতি অস্সদ্ধং অপ্পসন্নং. অথাযস্মা মহামোগ্গল্লানো ৰাজগহে সপদানং পিণ্ডায চৰমানো তস্সা দাৰিকায সসুৰস্স গেহদ্ৱাৰে অট্ঠাসি. তং দিস্ৱা সা দাৰিকা পসন্নচিত্তা ‘‘পৱিসথ ভন্তে’’তি পৱেসেত্ৱা ৱন্দিত্ৱা সস্সুযা ঠপিতং পূৱং তং অপস্সন্তী ‘‘তস্সা কথেত্ৱা অনুমোদাপেস্সামী’’তি ৱিস্সাসেন গহেত্ৱা থেৰস্স অদাসি, থেৰো অনুমোদনং কত্ৱা পক্কামি. দাৰিকা ‘‘তুম্হেহি ঠপিতং পূৱং মহামোগ্গল্লানত্থেৰস্স অদাসি’’ন্তি সস্সুযা কথেসি. সা তং সুত্ৱা ‘‘কিন্নামিদং পাগব্ভিযং, অযং মম সন্তকং অনাপুচ্ছিত্ৱাৱ সমণস্স অদাসী’’তি তং কটতটাযমানা কোধাভিভূতা যুত্তাযুত্তং অচিন্তেন্তী পুৰতো ঠিতং মুসলখণ্ডং গহেত্ৱা অংসকূটে পহৰি. সা সুখুমালতায পৰিক্খীণাযুকতায চ তেনেৱ পহাৰেন বলৱদুক্খাভিভূতা হুত্ৱা কতিপাহেনেৱ কালং কত্ৱা তাৱতিংসেসু নিব্বত্তি. তস্সা সতিপি অঞ্ঞস্মিং সুচৰিতকম্মে থেৰস্স কতদানমেৱ সাতিসযং হুত্ৱা উপট্ঠাসি. তং আযস্মা মহামোগ্গল্লানো হেট্ঠা ৱুত্তনযেনেৱ গন্ত্ৱা –
২৮৬. ‘‘উড়াৰো তে যসো ৱণ্ণো, সব্বা ওভাসতে দিসা;
নাৰিযো নচ্চন্তি গাযন্তি, দেৱপুত্তা অলঙ্কতা.
২৮৭. ‘‘মোদেন্তি পৰিৱাৰেন্তি, তৱ পূজায দেৱতে;
সোৱণ্ণানি ৱিমানানি, তৱিমানি সুদস্সনে.
২৮৮. ‘‘তুৱংসি ইস্সৰা তেসং, সব্বকামসমিদ্ধিনী;
অভিজাতা মহন্তাসি, দেৱকাযে পমোদসি;
দেৱতে পুচ্ছিতাচিক্খ, কিস্স কম্মস্সিদং ফল’’ন্তি. –
তীহি গাথাহি পুচ্ছি.
২৮৬. তত্থ যসোতি পৰিৱাৰো. ৱণ্ণোতি ৱণ্ণনিভা সৰীৰোভাসো. ‘‘উড়াৰো’’তি পন ৱিসেসেত্ৱা ৱুত্তত্তা তস্সা দেৱতায পৰিৱাৰসম্পত্তি চ ৱণ্ণসম্পত্তি চ ৱুত্তা হোতি. তাসু ‘‘উড়াৰো তে ৱণ্ণো’’তি সঙ্খেপতো ৱুত্তং ৱণ্ণসম্পত্তিং ৱিসযৱসেন ৱিত্থাৰতো দস্সেতুং ‘‘সব্বা ওভাসতে দিসা’’তি ৱত্ৱা ‘‘উড়াৰো তে যসো’’তি ৱুত্তং পৰিৱাৰসম্পত্তিং ৱত্থুৱসেন ৱিত্থাৰতো দস্সেতুং ‘‘নাৰিযো নচ্চন্তী’’তিআদি ৱুত্তং. তত্থ সব্বা ওভাসতে দিসাতি সব্বাসু দিসাসু ৱিজ্জোততে, সব্বা ৱা দিসা ওভাসযতে, ৱিজ্জোতযতীতি অত্থো. ‘‘ওভাসতে’’তি পদস্স ‘‘ওভাসন্তে’’তি কেচি ৱচনৱিপল্লাসেন অত্থং ৱদন্তি, তেহি ‘‘ৱণ্ণেনা’’তি ৱিভত্তি ৱিপৰিণামেতব্বা. ৱণ্ণেনাতি চ হেতুম্হি কৰণৱচনং, ৱণ্ণেন হেতুভূতেনাতি অত্থো. ‘‘সব্বা দিসা’’তি চ জাতিৱসেন দিসাসামঞ্ঞে অপেক্খিতে ৱচনৱিপল্লাসেনপি পযোজনং নত্থি. নাৰিযোতি এত্থাপি ‘‘অলঙ্কতা’’তি পদং আনেত্ৱা সম্বন্ধিতব্বং. দেৱপুত্তাতি এত্থ চ-সদ্দো লুত্তনিদ্দিট্ঠো. তেন নাৰিযো দেৱপুত্তা চাতি সমুচ্চযো ৱেদিতব্বো.
২৮৭. মোদেন্তীতি পমোদযন্তি. পূজাযাতি পূজনত্থং পূজানিমিত্তং ৱা, নচ্চন্তি গাযন্তীতি যোজনা. তৱিমানীতি তৱ ইমানি.
২৮৮. সব্বকামসমিদ্ধিনীতি সব্বেহি পঞ্চহি কামগুণেহি, সব্বেহি ৱা তযা কামিতেহি ইচ্ছিতেহি ৱত্থূহি সমিদ্ধা. অভিজাতাতি সুজাতা. মহন্তাসীতি মহতী মহানুভাৱা অসি. দেৱকাযে পমোদসীতি ইমস্মিং দেৱনিকাযে দিব্বসম্পত্তিহেতুকেন পৰমেন পমোদনেন পমোদসি.
এৱং থেৰেন পুচ্ছিতা সা দেৱতা তমত্থং ৱিস্সজ্জেসি –
২৮৯. ‘‘অহং মনুস্সেসু মনুস্সভূতা, পুৰিমায জাতিযা মনুস্সলোকে;
দুস্সীলকুলে সুণিসা অহোসিং, অস্সদ্ধেসু কদৰিযেসু অহং.
২৯০. ‘‘সদ্ধা সীলেন সম্পন্না, সংৱিভাগৰতা সদা;
পিণ্ডায চৰমানস্স, অপূৱং তে অদাসহং.
২৯১. ‘‘তদাহং সস্সুযাচিক্খিং, ‘সমণো আগতো ইধ;
তস্স অদাসহং পূৱং, পসন্না সেহি পাণিভি’.
২৯২. ‘‘ইতিস্সা সস্সু পৰিভাসি, অৱিনীতাসি ত্ৱং ৱধু;
ন মং সম্পুচ্ছিতুং ইচ্ছি, ‘সমণস্স দদামহং’.
২৯৩. ‘‘ততো মে সস্সু কুপিতা, পহাসি মুসলেন মং;
কূটঙ্গচ্ছি অৱধি মং, নাসক্খিং জীৱিতুং চিৰং.
২৯৪. ‘‘অহং কাযস্স ভেদা, ৱিপ্পমুত্তা ততো চুতা;
দেৱানং তাৱতিংসানং, উপপন্না সহব্যতং.
২৯৫. ‘‘তেন মেতাদিসো ৱণ্ণো…পে…
ৱণ্ণো চ মে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.
২৮৯. তত্থ অস্সদ্ধেসূতি ৰতনত্তযসদ্ধায কম্মফলসদ্ধায চ অভাৱেন অস্সদ্ধেসু, থদ্ধমচ্ছৰিযতায কদৰিযেসু সস্সুআদীসু অহং সদ্ধা সীলেন সম্পন্না অহোসিন্তি যোজনা.
২৯০-১. অপূৱন্তি কপল্লপূৱং. তেতি নিপাতমত্তং. সস্সুযা আচিক্খিং গহিতভাৱঞাপনত্থঞ্চ অনুমোদনত্থঞ্চাতি অধিপ্পাযো.
২৯২. ইতিস্সাতি এত্থ অস্সাতি নিপাতমত্তং. সমণস্স দদামহন্তি অহং সমণস্স অপূৱং দদামীতি. যস্মা ন মং সম্পুচ্ছিতুং ইচ্ছি, তস্মা ত্ৱং ৱধু অৱিনীতাসীতি সস্সু পৰিভাসীতি যোজনা.
২৯৩. পহাসীতি পহৰি. কূটঙ্গচ্ছি অৱধি মন্তি এত্থ কূটন্তি অংসকূটং ৱুত্তং পুৰিমপদলোপেন, কূটমেৱ অঙ্গন্তি কূটঙ্গং, তং ছিন্দতীতি কূটঙ্গচ্ছি. এৱং কোধাভিভূতা হুত্ৱা মং অৱধি, মম অংসকূটং ছিন্দি, তেনেৱ উপক্কমেন মতত্তা মং মাৰেসীতি অত্থো. তেনাহ ‘‘নাসক্খিং জীৱিতুং চিৰ’’ন্তি.
২৯৪. ৱিপ্পমুত্তাতি ততো দুক্খতো সুট্ঠু মুত্তা. সেসং ৱুত্তনযমেৱ.
উড়াৰৱিমানৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.