৪. নন্দকত্থেৰগাথাৱণ্ণনা

ধিৰত্থূতিআদিকা আযস্মতো নন্দকত্থেৰস্স গাথা. কা উপ্পত্তি? অযম্পি কিৰ পদুমুত্তৰস্স ভগৱতো কালে হংসৱতীনগৰে মহাৱিভৱো সেট্ঠি হুত্ৱা সত্থু সন্তিকে ধম্মং সুণন্তো সত্থাৰং একং ভিক্খুং ভিক্খুনোৱাদকানং অগ্গট্ঠানে ঠপেন্তং দিস্ৱা তং ঠানন্তৰং পত্থেত্ৱা সতসহস্সগ্ঘনিকেন ৱত্থেন ভগৱন্তং পূজেত্ৱা পণিধানমকাসি, সত্থু বোধিৰুক্খে পদীপপূজঞ্চ পৱত্তেতি. সো ততো পট্ঠায দেৱমনুস্সেসু সংসৰন্তো ককুসন্ধস্স ভগৱতো কালে কৰৱিকসকুণো হুত্ৱা মধুৰকূজিতং কূজন্তো সত্থাৰং পদক্খিণং অকাসি. অপৰভাগে মযূৰো হুত্ৱা অঞ্ঞতৰস্স পচ্চেকবুদ্ধস্স ৱসনগুহায দ্ৱাৰে পসন্নমানসো দিৱসে দিৱসে তিক্খত্তুং মধুৰৱস্সিতং ৱস্সি, এৱং তত্থ তত্থ পুঞ্ঞানি কত্ৱা অম্হাকং ভগৱতো কালে সাৱত্থিযং কুলগেহে নিব্বত্তিত্ৱা নন্দকোতি লদ্ধনামো ৱযপ্পত্তো সত্থু সন্তিকে ধম্মং সুত্ৱা পটিলদ্ধসদ্ধো পব্বজিত্ৱা ৱিপস্সনং ৱড্ঢেত্ৱা অৰহত্তং পাপুণি. তেন ৱুত্তং অপদানে (অপ. থেৰ ২.৪৬.২২-২৬) –

‘‘পদুমুত্তৰবুদ্ধস্স বোধিযা পাদপুত্তমে;

পসন্নচিত্তো সুমনো, তযো উক্কে অধাৰযিং.

‘‘সতসহস্সিতো কপ্পে, সোহং উক্কমধাৰযিং;

দুগ্গতিং নাভিজানামি, উক্কদানস্সিদং ফলং.

‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.

অৰহা পন হুত্ৱা ৱিমুত্তিসুখেন ৱীতিনামেন্তো সত্থাৰা ভিক্খুনীনং ওৱাদে আণত্তো একস্মিং উপোসথদিৱসে পঞ্চ ভিক্খুনিসতানি একোৱাদেনেৱ অৰহত্তং পাপেসি. তেন নং ভগৱা ভিক্খুনোৱাদকানং অগ্গট্ঠানে ঠপেসি. অথেকদিৱসং থেৰং সাৱত্থিযং পিণ্ডায চৰন্তং অঞ্ঞতৰা পুৰাণদুতিযিকা ইত্থী কিলেসৱসেন ওলোকেত্ৱা হসি. থেৰো তস্সা তং কিৰিযং দিস্ৱা সৰীৰস্স পটিক্কূলৱিভাৱনমুখেন ধম্মং কথেন্তো –

২৭৯. ‘‘ধিৰত্থু পূৰে দুগ্গন্ধে, মাৰপক্খে অৱস্সুতে;

নৱসোতানি তে কাযে, যানি সন্দন্তি সব্বদা.

২৮০. ‘‘মা পুৰাণং অমঞ্ঞিত্থো, মাসাদেসি তথাগতে;

সগ্গেপি তে ন ৰজ্জন্তি, কিমঙ্গং পন মানুসে.

২৮১. ‘‘যে চ খো বালা দুম্মেধা, দুম্মন্তী মোহপাৰুতা;

তাদিসা তত্থ ৰজ্জন্তি, মাৰখিত্তম্হি বন্ধনে.

২৮২. ‘‘যেসং ৰাগো চ দোসো চ, অৱিজ্জা চ ৱিৰাজিতা;

তাদী তত্থ ন ৰজ্জন্তি, ছিন্নসুত্তা অবন্ধনা’’তি. – গাথা অভাসি;

তত্থ ধীতি জিগুচ্ছনত্থে নিপাতো, ৰত্থূতি ৰ-কাৰো পদসন্ধিকৰো, ধী অত্থু তং জিগুচ্ছামি তৱ ধিক্কাৰো হোতূতি অত্থো. পূৰেতিআদীনি তস্সা ধিক্কাতব্বভাৱদীপনানি আমন্তনৱচনানি. পূৰেতি অতিৱিয জেগুচ্ছেহি নানাকুণপেহি নানাৱিধঅসুচীহি সম্পুণ্ণে. দুগ্গন্ধেতি কুণপপূৰিতত্তা এৱ সভাৱদুগ্গন্ধে. মাৰপক্খেতি যস্মা ৱিসভাগৱত্থু অন্ধপুথুজ্জনানং অযোনিসোমনসিকাৰনিমিত্ততায কিলেসমাৰং ৱড্ঢেতি, দেৱপুত্তমাৰস্স চ ওতাৰং পৱিট্ঠং দেতি. তস্মা মাৰস্স পক্খো হোতি. তেন ৱুত্তং ‘‘মাৰপক্খে’’তি. অৱস্সুতেতি সব্বকালং কিলেসাৱস্সৱনেন তহিং তহিং অসুচিনিস্সন্দনেন চ অৱস্সুতে. ইদানিস্সা নৱসোতানি তে কাযে, যানি সন্দন্তি সব্বদাতি ‘‘অক্খিম্হা অক্খিগূথকো’’তিআদিনা (সু. নি. ১৯৯) ৱুত্তং অসুচিনো অৱস্সৱনট্ঠানং দস্সেতি.

এৱং পন নৱছিদ্দং ধুৱস্সৱং অসুচিভৰিতং কাযং যথাভূতং জানন্তী মা পুৰাণং অমঞ্ঞিত্থোতি পুৰাণং অজাননকালে পৱত্তং হসিতলপিতং কীড়িতং মা মঞ্ঞি, ‘‘ইদানিপি এৱং পটিপজ্জিস্সতী’’তি মা চিন্তেহি. মাসাদেসি তথাগতেতি যথা উপনিস্সযসম্পত্তিযা পুৰিমকা বুদ্ধসাৱকা আগতা, যথা ৱা তে সম্মাপটিপত্তিযা গতা পটিপন্না, যথা চ ৰূপাৰূপধম্মানং তথলক্খণং তথধম্মে চ অৰিযসচ্চানি আগতা অধিগতা অৱবুদ্ধা, তথা ইমেপীতি এৱং তথা আগমনাদিঅত্থেন তথাগতে অৰিযসাৱকে পকতিসত্তে ৱিয অৱঞ্ঞায কিলেসৱসেন চ উপসঙ্কমমানা মাসাদেসি. অনাসাদেতব্বতায কাৰণমাহ. সগ্গেপি তে ন ৰজ্জন্তি, কিমঙ্গং পন মানুসেতি সব্বঞ্ঞুবুদ্ধেনাপি অক্খানেন পৰিযোসাপেতুং অসক্কুণেয্যসুখে সগ্গেপি তে সাৱকবুদ্ধা ন ৰজ্জন্তি, সঙ্খাৰেসু আদীনৱস্স সুপৰিদিট্ঠত্তা ৰাগং ন জনেন্তি, কিমঙ্গং পন মীড়্হৰাসিসদিসে মানুসে কামগুণে, তত্থ ন ৰজ্জন্তীতি ৱত্তব্বমেৱ নত্থি.

যে চ খোতি যে পন বাল্যপ্পযোগতো বালা, ধম্মোজপঞ্ঞায অভাৱতো দুম্মেধা, অসুভে সুভানুপস্সনেন দুচিন্তিতচিন্তিতায দুম্মন্তী, মোহেন অঞ্ঞাণেন সব্বসো পটিচ্ছাদিতচিত্ততায মোহপাৰুতা তাদিসা তথাৰূপা অন্ধপুথুজ্জনা, তত্থ তস্মিং ইত্থিসঞ্ঞিতে, মাৰখিত্তম্হি বন্ধনে মাৰেন ওড্ডিতে মাৰপাসে, ৰজ্জন্তি ৰত্তা গিদ্ধা গধিতা মুচ্ছিতা অজ্ঝোপন্না তিট্ঠন্তি.

ৱিৰাজিতাতি যেসং পন খীণাসৱানং তেলঞ্জনৰাগো ৱিয দুম্মোচনীযসভাৱো ৰাগো সপত্তো ৱিয লদ্ধোকাসো দুস্সনসভাৱো দোসো অঞ্ঞাণসভাৱা অৱিজ্জা চ অৰিযমগ্গৱিৰাগেন সব্বসো ৱিৰাজিতা পহীনা সমুচ্ছিন্না, তাদিসা অগ্গমগ্গসত্থেন ছিন্নভৱনেত্তিসুত্তা ততো এৱ কত্থচিপি বন্ধনাভাৱতো অবন্ধনা তত্থ তস্মিং যথাৱুত্তে মাৰপাসে ন ৰজ্জন্তি. এৱং থেৰো তস্সা ইত্থিযা ধম্মং কথেত্ৱা গতো.

নন্দকত্থেৰগাথাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.