৪. ধনিযত্থেৰগাথাৱণ্ণনা

সুখঞ্চে জীৱিতুং ইচ্ছেতি আযস্মতো ধনিযত্থেৰস্স গাথা. কা উপ্পত্তি? অযম্পি পুৰিমবুদ্ধেসু কতাধিকাৰো তত্থ তত্থ ভৱে পুঞ্ঞানি উপচিনন্তো সিখিস্স ভগৱতো কালে কুলগেহে নিব্বত্তিত্ৱা ৱিঞ্ঞুতং পত্তো একদিৱসং সত্থাৰং দিস্ৱা পসন্নমানসো নড়মালায পূজং অকাসি. সো তেন পুঞ্ঞকম্মেন দেৱমনুস্সেসু সংসৰন্তো ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে ৰাজগহে কুম্ভকাৰকুলে নিব্বত্তিত্ৱা ধনিযোতি লদ্ধনামো ৱযপ্পত্তো কুম্ভকাৰকম্মেন জীৱতি. তেন চ সমযেন সত্থা ধনিযস্স কুম্ভকাৰস্স সালাযং নিসীদিত্ৱা পুক্কুসাতিস্স কুলপুত্তস্স ছধাতুৱিভঙ্গসুত্তং (ম. নি. ৩.৩৪২ আদযো) দেসেসি. সো তং সুত্ৱা কতকিচ্চো অহোসি. ধনিযো তস্স পৰিনিব্বুতভাৱং সুত্ৱা ‘‘নিয্যানিকং ৱত বুদ্ধসাসনং, যত্থ একৰত্তিপৰিচযেনাপি ৱট্টদুক্খতো মুঞ্চিতুং সক্কা’’তি পটিলদ্ধসদ্ধো পব্বজিত্ৱা কুটিমণ্ডনানুযুত্তো ৱিহৰন্তো কুটিকৰণং পটিচ্চ ভগৱতা গৰহিতো সঙ্ঘিকে সেনাসনে ৱসন্তো ৱিপস্সনং ৱড্ঢেত্ৱা অৰহত্তং পাপুণি. তেন ৱুত্তং অপদানে (অপ. থেৰ ২.৪৮.১-৭) –

‘‘সুৱণ্ণৱণ্ণং সম্বুদ্ধং, আহুতীনং পটিগ্গহং;

ৱিপিনগ্গেন গচ্ছন্তং, অদ্দসং লোকনাযকং.

‘‘নড়মালং গহেত্ৱান, নিক্খমন্তো চ তাৱদে;

তত্থদ্দসাসিং সম্বুদ্ধং, ওঘতিণ্ণমনাসৱং.

‘‘পসন্নচিত্তো সুমনো, নড়মালমপূজযিং;

দক্খিণেয্যং মহাৱীৰং, সব্বলোকানুকম্পকং.

‘‘একতিংসে ইতো কপ্পে, যং মালমভিৰোপযিং;

দুগ্গতিং নাভিজানামি, বুদ্ধপূজাযিদং ফলং.

‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.

অৰহত্তং পন পত্ৱা যে ভিক্খূ ধুতঙ্গসমাধানেন অত্তানং উক্কংসেত্ৱা সঙ্ঘভত্তাদিং সাদিযন্তে অঞ্ঞে ভিক্খূ অৱজানন্তি, তেসং ওৱাদদানমুখেন অঞ্ঞং ব্যাকৰোন্তো –

২২৮. ‘‘সুখঞ্চে জীৱিতুং ইচ্ছে, সামঞ্ঞস্মিং অপেক্খৱা;

সঙ্ঘিকং নাতিমঞ্ঞেয্য, চীৱৰং পানভোজনং.

২২৯. সুখঞ্চে জীৱিতুং ইচ্ছে, সামঞ্ঞস্মিং অপেক্খৱা;

অহি মূসিকসোব্ভংৱ, সেৱেথ সযনাসনং.

২৩০. সুখঞ্চে জীৱিতুং ইচ্ছে, সামঞ্ঞস্মিং অপেক্খৱা;

ইতৰীতৰেন তুস্সেয্য, একধম্মঞ্চ ভাৱযে’’তি. – তিস্সো গাথা অভাসি;

তত্থ সুখঞ্চে জীৱিতুং ইচ্ছে, সামঞ্ঞস্মিং অপেক্খৱাতি সামঞ্ঞস্মিং সমণভাৱে অপেক্খৱা সিক্খায তিব্বগাৰৱো হুত্ৱা সুখং জীৱিতুং ইচ্ছেয্য চে, অনেসনং পহায সামঞ্ঞসুখেন সচে জীৱিতুকামোতি অত্থো. সঙ্ঘিকং নাতিমঞ্ঞেয্য, চীৱৰং পানভোজনন্তি সঙ্ঘতো আভতং চীৱৰং আহাৰং ন অৱমঞ্ঞেয্য, সঙ্ঘস্স উপ্পজ্জনকলাভো নাম পৰিসুদ্ধুপ্পাদো হোতীতি তং পৰিভুঞ্জন্তস্স আজীৱপাৰিসুদ্ধিসম্ভৱেন সামঞ্ঞসুখং হত্থগতমেৱাতি অধিপ্পাযো. অহি মূসিকসোব্ভংৱাতি অহি ৱিয মূসিকায খতবিলং সেৱেথ সেৱেয্য সেনাসনং. যথা নাম সপ্পো সযমত্তনো আসযং অকত্ৱা মূসিকায অঞ্ঞেন ৱা কতে আসযে ৱসিত্ৱা যেন কামং পক্কমতি, এৱমেৱং ভিক্খু সযং সেনাসনকৰণা সংকিলেসং অনাপজ্জিত্ৱা যত্থ কত্থচি ৱসিত্ৱা পক্কমেয্যাতি অত্থো.

ইদানি ৱুত্তে অৱুত্তে চ পচ্চযে যথালাভসন্তোসেনেৱ সামঞ্ঞসুখং হোতি, ন অঞ্ঞথাতি দস্সেন্তো আহ ‘‘ইতৰীতৰেন তুস্সেয্যা’’তি, যেন কেনচি হীনেন ৱা পণীতেন ৱা যথালদ্ধেন পচ্চযেন সন্তোসং আপজ্জেয্যাতি অত্থো. একধম্মন্তি অপ্পমাদভাৱং, তঞ্হি অনুযুঞ্জন্তস্স অনৱজ্জং সব্বং লোকিযসুখং লোকুত্তৰসুখঞ্চ হত্থগতমেৱ হোতি. তেনাহ ভগৱা – ‘‘অপ্পমত্তো হি ঝাযন্তো, পপ্পোতি ৱিপুলং সুখ’’ন্তি (ম. নি. ২.৩৫২; ধ. প. ২৭).

ধনিযত্থেৰগাথাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.