১০. সাটিমত্তিযত্থেৰগাথাৱণ্ণনা

অহু তুয্হং পুৰে সদ্ধাতি আযস্মতো সাটিমত্তিযত্থেৰস্স গাথা. কা উপ্পত্তি? অযম্পি পুৰিমবুদ্ধেসু কতাধিকাৰো তত্থ তত্থ ভৱে পুঞ্ঞানি উপচিনন্তো সিদ্ধত্থস্স ভগৱতো কালে কুলগেহে নিব্বত্তিত্ৱা ৱিঞ্ঞুতং পত্তো একদিৱসং সত্থাৰং দিস্ৱা পসন্নমানসো তালৱণ্টং অদাসি. সো তেন পুঞ্ঞকম্মেন দেৱমনুস্সেসু সংসৰন্তো ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে মগধৰট্ঠে ব্ৰাহ্মণকুলে নিব্বত্তিত্ৱা সাটিমত্তিযোতি লদ্ধনামো ৱযপ্পত্তো হেতুসম্পন্নতায আৰঞ্ঞকভিক্খূনং সন্তিকে পব্বজিত্ৱা ৱিপস্সনায কম্মং কৰোন্তো ছড়ভিঞ্ঞো অহোসি. তেন ৱুত্তং অপদানে (অপ. থেৰ ১.৩৮.৪৩-৪৭) –

‘‘সিদ্ধত্থস্স ভগৱতো, তালৱণ্টমদাসহং;

সুমনেহি পটিচ্ছন্নং, ধাৰযামি মহাৰহং.

‘‘চতুন্নৱুতিতো কপ্পে, তালৱণ্টমদাসহং;

দুগ্গতিং নাভিজানামি, তালৱণ্টস্সিদং ফলং.

‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.

ছড়ভিঞ্ঞো পন হুত্ৱা ভিক্খূ ওৱদতি অনুসাসতি বহূ চ সত্তে ধম্মং কথেত্ৱা সৰণেসু চ সীলেসু চ পতিট্ঠাপেসি. অঞ্ঞতৰঞ্চ কুলং অস্সদ্ধং অপ্পসন্নং সদ্ধং পসন্নং অকাসি. তেন তস্মিং কুলে মনুস্সা থেৰে অভিপ্পসন্না অহেসুং. তত্থেকা দাৰিকা অভিৰূপা দস্সনীযা থেৰং পিণ্ডায পৱিট্ঠং সক্কচ্চং ভোজনেন পৰিৱিসতি. অথেকদিৱসং মাৰো ‘‘এৱং ইমস্স অযসো ৱড্ঢিস্সতি, অপ্পতিট্ঠো ভৱিস্সতী’’তি চিন্তেত্ৱা থেৰস্স ৰূপেন গন্ত্ৱা তং দাৰিকং হত্থে অগ্গহেসি. দাৰিকা ‘‘নাযং মনুস্সসম্ফস্সো’’তি চ অঞ্ঞাসি, হত্থঞ্চ মুঞ্চাপেসি. তং দিস্ৱা ঘৰজনো থেৰে অপ্পসাদং জনেসি. পুনদিৱসে থেৰো তং কাৰণং অনাৱজ্জেন্তো তং ঘৰং অগমাসি. তত্থ মনুস্সা অনাদৰং অকংসু. থেৰো তং কাৰণং আৱজ্জেন্তো মাৰস্স কিৰিযং দিস্ৱা ‘‘তস্স গীৱাযং কুক্কুৰকুণপং পটিমুঞ্চতূ’’তি অধিট্ঠহিত্ৱা তস্স মোচনত্থং উপগতেন মাৰেন অতীতদিৱসে কতকিৰিযং কথাপেত্ৱা তং তজ্জেত্ৱা ৱিস্সজ্জেসি. তং দিস্ৱা ঘৰসামিকো ‘‘খমথ, ভন্তে, অচ্চয’’ন্তি খমাপেত্ৱা ‘‘অজ্জতগ্গে অহমেৱ, ভন্তে, তুম্হে উপট্ঠহামী’’তি আহ. থেৰো তস্স ধম্মং কথেন্তো –

২৪৬. ‘‘অহু তুয্হং পুৰে সদ্ধা, সা তে অজ্জ ন ৱিজ্জতি;

যং তুয্হং তুয্হমেৱেতং, নত্থি দুচ্চৰিতং মম.

২৪৭. ‘‘অনিচ্চা হি চলা সদ্ধা, এৱং দিট্ঠা হি সা মযা;

ৰজ্জন্তিপি ৱিৰজ্জন্তি, তত্থ কিং জিয্যতে মুনি.

২৪৮. ‘‘পচ্চতি মুনিনো ভত্তং, থোকং থোকং কুলে কুলে;

পিণ্ডিকায চৰিস্সামি, অত্থি জঙ্ঘবলং মমা’’তি. –

তিস্সো গাথা অভাসি.

তত্থ অহু তুয্হং পুৰে সদ্ধা, সা তে অজ্জ ন ৱিজ্জতীতি, উপাসক, ইতো পুব্বে তৱ মযি ‘‘অয্যো ধম্মচাৰী সমচাৰী’’তিআদিনা সদ্ধা অহোসি, সা সদ্ধা তে তৱ অজ্জ ইদানি ন উপলব্ভতি. তস্মা যং তুয্হং তুয্হমেৱেতন্তি চতুপচ্চযদানং, তুয্হমেৱ এতং হোতু, ন তেন ময্হং অত্থো, সম্মা পসন্নচিত্তেন হি দানং নাম দাতব্বন্তি অধিপ্পাযো. অথ ৱা যং তুয্হং তুয্হমেৱেতন্তি যং তৱ মযি অজ্জ অগাৰৱং পৱত্তং, তং তুয্হমেৱ, তস্স ফলং তযা এৱ পচ্চনুভৱিতব্বং, ন মযাতি অত্থো. নত্থি দুচ্চৰিতং মমাতি মম পন দুচ্চৰিতং নাম নত্থি মগ্গেনেৱ দুচ্চৰিতহেতূনং কিলেসানং সমুচ্ছিন্নত্তা.

অনিচ্চা হি চলা সদ্ধাতি যস্মা পোথুজ্জনিকা সদ্ধা অনিচ্চা একন্তিকা ন হোতি, ততো এৱ চলা অস্সপিট্ঠে ঠপিতকুম্ভণ্ডং ৱিয, থুসৰাসিম্হি নিখাতখাণুকং ৱিয চ অনৱট্ঠিতা. এৱং দিট্ঠা হি সা মযাতি এৱং ভূতা চ সা সদ্ধা মযা তযি দিট্ঠা পচ্চক্খতো ৱিদিতা. ৰজ্জন্তিপি ৱিৰজ্জন্তীতি এৱং তস্সা অনৱট্ঠিতত্তা এৱ ইমে সত্তা কদাচি কত্থচি মিত্তসন্থৱৱসেন ৰজ্জন্তি সিনেহম্পি কৰোন্তি, কদাচি ৱিৰজ্জন্তি ৱিৰত্তচিত্তা হোন্তি. তত্থ কিং জিয্যতে মুনীতি তস্মিং পুথুজ্জনানং ৰজ্জনে ৱিৰজ্জনে চ মুনি পব্বজিতো কিং জিয্যতি, কা তস্স হানীতি অত্থো.

‘‘সচে মম পচ্চযে ন গণ্হথ, কথং তুম্হে যাপেথা’’তি এৱং মা চিন্তযীতি দস্সেন্তো ‘‘পচ্চতী’’তি গাথমাহ. তস্সত্থো মুনিনো পব্বজিতস্স ভত্তং নাম কুলে কুলে অনুঘৰং দিৱসে দিৱসে থোকং থোকং পচ্চতে, ন চ তুয্হং এৱ গেহে. পিণ্ডিকায চৰিস্সামি, অত্থি জঙ্ঘবলং মমাতি অত্থি মে জঙ্ঘবলং, নাহং ওভগ্গজঙ্ঘো ন খঞ্জো ন চ পাদৰোগী, তস্মা পিণ্ডিকায মিস্সকভিক্খায চৰিস্সামি, ‘‘যথাপি ভমৰো পুপ্ফ’’ন্তিআদিনা (ধ. প. ৪৯; নেত্তি. ১২৩) সত্থাৰা ৱুত্তনযেন পিণ্ডায চৰিত্ৱা যাপেস্সামীতি দস্সেতি.

সাটিমত্তিযত্থেৰগাথাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.