৯. উসভত্থেৰগাথাৱণ্ণনা
অম্বপল্লৱসঙ্কাসন্তি আযস্মতো উসভত্থেৰস্স গাথা. কা উপ্পত্তি? অযম্পি পুৰিমবুদ্ধেসু কতাধিকাৰো তত্থ তত্থ ভৱে পুঞ্ঞানি কৰোন্তো সিখিস্স ভগৱতো কালে কুলগেহে নিব্বত্তিত্ৱা ৱিঞ্ঞুতং পত্তো একদিৱসং সত্থাৰং পিণ্ডায চৰন্তং দিস্ৱা পসন্নমানসো কোসম্বফলং অদাসি. সো তেন পুঞ্ঞকম্মেন দেৱমনুস্সেসু সংসৰন্তো ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে কপিলৱত্থুস্মিং সাকিযৰাজকুলে নিব্বত্তিত্ৱা উসভোতি লদ্ধনামো ৱযপ্পত্তো সত্থু ঞাতিসমাগমে বুদ্ধানুভাৱং দিস্ৱা পটিলদ্ধসদ্ধো পব্বজি. সো পব্বজিতকালতো পট্ঠায সমণধম্মং অকত্ৱা দিৱা সঙ্গণিকাৰামো সকলৰত্তিং নিদ্দাযমানো ৱীতিনামেতি. সো একদিৱসং মুট্ঠস্সতি অসম্পজানো নিদ্দং ওক্কন্তো সুপিনে কেসমস্সুং ওহাৰেত্ৱা অম্বপল্লৱৱণ্ণং চীৱৰং পাৰুপিত্ৱা হত্থিগীৱাযং নিসীদিত্ৱা নগৰং পিণ্ডায পৱিট্ঠং তত্থেৱ মনুস্সে সম্পত্তে দিস্ৱা লজ্জায হত্থিক্খন্ধতো ওৰুয্হ অত্তানং দিস্ৱা পটিবুদ্ধো, ‘‘ঈদিসং নাম সুপিনং মুট্ঠস্সতিনা অসম্পজানেন নিদ্দাযমানেন মযা দিট্ঠ’’ন্তি উপ্পন্নসংৱেগো ৱিপস্সনং পট্ঠপেত্ৱা নচিৰস্সেৱ অৰহত্তং পাপুণি. তেন ৱুত্তং অপদানে (অপ. থেৰ ২.৫২.১২-১৬) –
‘‘ককুধং ৱিলসন্তংৱ, দেৱদেৱং নৰাসভং;
ৰথিযং পটিপজ্জন্তং, কোসম্বং অদদিং তদা.
‘‘একতিংসে ইতো কপ্পে, যং ফলং অদদিং তদা;
দুগ্গতিং নাভিজানামি, ফলদানস্সিদং ফলং.
‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.
অথ থেৰো যথাদিট্ঠং সুপিনং অঙ্কুসং কত্ৱা অৰহত্তস্স অধিগতত্তা তস্সেৱ সুপিনস্স কিত্তনৱসেন অঞ্ঞং ব্যাকৰোন্তো –
১৯৭. ‘‘অম্বপল্লৱসঙ্কাসং, অংসে কত্ৱান চীৱৰং;
নিসিন্নো হত্থিগীৱাযং, গামং পিণ্ডায পাৱিসিং.
১৯৮. ‘‘হত্থিক্খন্ধতো ওৰুয্হ, সংৱেগং অলভিং তদা;
সোহং দিত্তো তদা সন্তো, পত্তো মে আসৱক্খযো’’তি. – গাথাদ্ৱযমাহ;
তত্থ অম্বপল্লৱসঙ্কাসং, অংসে কত্ৱান চীৱৰন্তি অম্বপল্লৱাকাৰং পৱাড়ৱণ্ণং চীৱৰং খন্ধে কৰিত্ৱা উত্তৰাসঙ্গং কৰিত্ৱা. গামন্তি অত্তনো ৰাজধানিং হত্থিক্খন্ধে নিসিন্নো পিণ্ডায পাৱিসিং, পৱিট্ঠমত্তোৱ মহাজনেন ওলোকিযমানো হত্থিক্খন্ধতো ওৰুয্হ ঠিতো পটিবুজ্ঝিং, পবুদ্ধোৱ সংৱেগং অলভিং তদা ‘‘মুট্ঠস্সতি অসম্পজানো হুত্ৱা নিদ্দাযোক্কমনেন এতং জাত’’ন্তি. অপৰে পন ‘‘ৰাজাৱ হুত্ৱা ৰত্তিভাগে এৱৰূপং সুপিনং দিস্ৱা ৱিভাতায ৰত্তিযা হত্থিক্খন্ধং আৰুয্হ নগৰৱীথিযং চৰন্তো তং সুপিনং সৰিত্ৱা হত্থিক্খন্ধতো ওৰুয্হ সংৱেগং লভিত্ৱা সত্থু সন্তিকে পব্বজিত্ৱা অৰহত্তং পত্ৱা উদানং উদানেন্তো ইমা গাথা অভাসী’’তি ৱদন্তি. দিত্তোতি তস্মিং ৰাজকালে জাতিমদভোগমদাদিপৰিদপ্পিতো সমানো সংৱেগমলভিন্তি যোজনা.
উসভত্থেৰগাথাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.