৫. সম্বুলকচ্চানত্থেৰগাথাৱণ্ণনা

দেৱো চাতি আযস্মতো সম্বুলকচ্চানত্থেৰস্স গাথা. কা উপ্পত্তি? অযম্পি পুৰিমবুদ্ধেসু কতাধিকাৰো তত্থ তত্থ ভৱে পুঞ্ঞানি কৰোন্তো ইতো চতুনৱুতিকপ্পমত্থকে কুলগেহে নিব্বত্তিত্ৱা ৱিঞ্ঞুতং পত্তো একদিৱসং সতৰংসিং নাম পচ্চেকবুদ্ধং নিৰোধা ৱুট্ঠহিত্ৱা পিণ্ডায চৰন্তং দিস্ৱা পসন্নমানসো তালফলং অদাসি. সো তেন পুঞ্ঞকম্মেন দেৱমনুস্সেসু সংসৰন্তো ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে মগধৰট্ঠে গহপতিকুলে নিব্বত্তিত্ৱা ‘‘সম্বুলো’’তি লদ্ধনামো কচ্চানগোত্ততায সম্বুলকচ্চানোতি পঞ্ঞাযিত্থ.

সো ৱযপ্পত্তো সত্থু সন্তিকে ধম্মং সুত্ৱা পটিলদ্ধসদ্ধো পব্বজিত্ৱা হিমৱন্তসমীপে ভেৰৱায নাম পব্বতগুহাযং ৱিপস্সনায কম্মং কৰোন্তো ৱিহৰতি. অথেকদিৱসং মহা অকালমেঘো সতপটলসহস্সপটলো থনেন্তো গজ্জন্তো ৱিজ্জুল্লতা নিচ্ছাৰেন্তো গড়গড়াযন্তো উট্ঠহিত্ৱা ৱস্সিতুং আৰভি, অসনিযো ফলিংসু. তং সদ্দং সুত্ৱা অচ্ছতৰচ্ছুৱনমহিংসহত্থিআদযো ভীততসিতা ভীতৰৱং ৱিৰৱিংসু. থেৰো পন আৰদ্ধৱিপস্সনত্তা কাযে জীৱিতে চ নিৰপেক্খো ৱিগতলোমহংসো তং অচিন্তেন্তো ৱিপস্সনাযমেৱ কম্মং কৰোন্তো ঘম্মাপগমেন উতুসপ্পাযলাভেন সমাহিতচিত্তো তাৱদেৱ ৱিপস্সনং উস্সুক্কাপেত্ৱা সহ অভিঞ্ঞাহি অৰহত্তং পাপুণি. তেন ৱুত্তং অপদানে (অপ. থেৰ ২.৫১.৮৫-৯০) –

‘‘সতৰংসী নাম ভগৱা, সযম্ভূ অপৰাজিতো;

ৱিৱেকা ৱুট্ঠহিত্ৱান, গোচৰাযাভিনিক্খমি.

‘‘ফলহত্থো অহং দিস্ৱা, উপগচ্ছিং নৰাসভং;

পসন্নচিত্তো সুমনো, তালফলং অদাসহং.

‘‘চতুন্নৱুতিতো কপ্পে, যং ফলং অদদিং তদা;

দুগ্গতিং নাভিজানামি, ফলদানস্সিদং ফলং.

‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.

অৰহত্তং পন পত্ৱা অত্তনো পটিপত্তিং পচ্চৱেক্খিত্ৱা সোমনস্সজাতো উদানৱসেন অঞ্ঞং ব্যাকৰোন্তো –

১৮৯. ‘‘দেৱো চ ৱস্সতি, দেৱো চ গড়গড়াযতি,

এককো চাহং ভেৰৱে বিলে ৱিহৰামি;

তস্স ময্হং এককস্স ভেৰৱে বিলে ৱিহৰতো,

নত্থি ভযং ৱা ছম্ভিতত্তং ৱা লোমহংসো ৱা.

১৯০. ‘‘ধম্মতা মমেসা যস্স মে, এককস্স ভেৰৱে বিলে;

ৱিহৰতো নত্থি ভযং ৱা, ছম্ভিতত্তং ৱা লোমহংসো ৱা’’তি. –

গাথাদ্ৱযং অভাসি.

তত্থ দেৱো চ ৱস্সতি, দেৱো চ গড়গড়াযতীতি দেৱো মেঘো ৱস্সতি চ, ‘‘গড়গড়া’’তি চ কৰোন্তো গজ্জতীতি অত্থো. গজ্জন্তস্স হি অনুকৰণমেতং. এককো চাহং ভেৰৱে বিলে ৱিহৰামীতি অহঞ্চ এককো অসহাযো সপ্পটিভযাযং পব্বতগুহাযং ৱসামি, তস্স ময্হং এৱংভূতস্স মে সতো নত্থি ভযং ৱা ছম্ভিতত্তং ৱা লোমহংসো ৱাতি চিত্তুত্ৰাসসঞ্ঞিতং ভযং ৱা তংনিমিত্তকং সৰীৰস্স ছম্ভিতত্তং ৱা লোমহংসনমত্তং ৱা নত্থি.

কস্মাতি তত্থ কাৰণমাহ ‘‘ধম্মতা মমেসা’’তি. অপৰিঞ্ঞাতৱত্থুকস্স হি তত্থ অপ্পহীনচ্ছন্দৰাগতায ভযাদিনা ভৱিতব্বং, মযা পন সব্বসো তত্থ পৰিঞ্ঞাতং, তত্থ চ ছন্দৰাগো সমুচ্ছিন্নো, তস্মা ভযাদীনং অভাৱো ধম্মতা মমেসা মম ধম্মসভাৱো এসোতি অঞ্ঞং ব্যাকাসি.

সম্বুলকচ্চানত্থেৰগাথাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.