৩. ৱল্লিযত্থেৰগাথাৱণ্ণনা

মক্কটো পঞ্চদ্ৱাৰাযন্তিআদিকা আযস্মতো ৱল্লিযত্থেৰস্স গাথা. কা উপ্পত্তি? অযম্পি পুৰিমবুদ্ধেসু কতাধিকাৰো তত্থ তত্থ ভৱে পুঞ্ঞানি উপচিনন্তো ইতো একতিংসে কপ্পে কুলগেহে নিব্বত্তিত্ৱা ৱিঞ্ঞুতং পত্তো একদিৱসং কেনচিদেৱ কৰণীযেন অৰঞ্ঞং গতো তত্থ নাৰদং নাম পচ্চেকসম্বুদ্ধং ৰুক্খমূলে ৱসন্তং দিস্ৱা পসন্নমানসো নড়েহি সালং কত্ৱা তিণেহি ছাদেত্ৱা অদাসি. চঙ্কমনট্ঠানঞ্চস্স সোধেত্ৱা ৱালুকা ওকিৰিত্ৱা অদাসি. সো তেন পুঞ্ঞকম্মেন দেৱমনুস্সেসু সংসৰন্তো ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে সাৱত্থিযং ব্ৰাহ্মণমহাসালস্স পুত্তো হুত্ৱা নিব্বত্তি, ৱল্লিযোতিস্স নামং অহোসি. সো ৱযপ্পত্তো যোব্বনমনুপ্পত্তো ইন্দ্ৰিযৱসিকো হুত্ৱা ৱিচৰন্তো কল্যাণমিত্তসংসগ্গেন ভগৱন্তং উপসঙ্কমিত্ৱা ধম্মং সুত্ৱা পটিলদ্ধসদ্ধো পব্বজিত্ৱা ৱিপস্সনং পট্ঠপেত্ৱা নচিৰস্সেৱ অৰহত্তং পাপুণি. তেন ৱুত্তং অপদানে (অপ. থেৰ ২.৫০.৯৩-১০৩) –

‘‘হিমৱন্তস্সাৱিদূৰে, হাৰিতো নাম পব্বতো;

সযম্ভূ নাৰদো নাম, ৰুক্খমূলে ৱসী তদা.

‘‘নড়াগাৰং কৰিত্ৱান, তিণেন ছাদযিং অহং;

চঙ্কমং সোধযিত্ৱান, সযম্ভুস্স অদাসহং.

‘‘তেন কম্মেন সুকতেন, চেতনাপণিধীহি চ;

জহিত্ৱা মানুসং দেহং, তাৱতিংসমগচ্ছহং.

‘‘তত্থ মে সুকতং ব্যম্হং, নড়কুটিকনিম্মিতং;

সট্ঠিযোজনমুব্বেধং, তিংসযোজনৱিত্থতং.

‘‘চতুদ্দসেসু কপ্পেসু, দেৱলোকে ৰমিং অহং;

একসত্ততিক্খত্তুঞ্চ, দেৱৰজ্জমকাৰযিং.

‘‘চতুত্তিংসতিক্খত্তুঞ্চ, চক্কৱত্তী অহোসহং;

পদেসৰজ্জং ৱিপুলং, গণনাতো অসঙ্খিযং.

‘‘ধম্মপাসাদমাৰুয্হ, সব্বাকাৰৱৰূপমং;

যদিচ্ছকাহং ৱিহৰে, সক্যপুত্তস্স সাসনে.

‘‘একতিংসে ইতো কপ্পে, যং কম্মমকৰিং তদা;

দুগ্গতিং নাভিজানামি, নড়কুটিযিদং ফলং.

‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.

অৰহত্তং পন পত্ৱা পুথুজ্জনকালে অত্তনো চিত্তস্স ৰূপাদিআৰম্মণেসু যথাকামপ্পৱত্তিযা, ইদানি অৰিযমগ্গেন নিগ্গহিতভাৱস্স চ ৱিভাৱনেন অঞ্ঞং ব্যাকৰোন্তো –

১২৫. ‘‘মক্কটো পঞ্চদ্ৱাৰাযং, কুটিকাযং পসক্কিয;

দ্ৱাৰেন অনুপৰিযেতি, ঘট্টযন্তো মুহুং মুহুং.

১২৬. ‘‘তিট্ঠ মক্কট মা ধাৱি, ন হি তে তং যথা পুৰে;

নিগ্গহীতোসি পঞ্ঞায, নেৱ দূৰং গমিস্সসী’’তি. – গাথাদ্ৱযং অভাসি;

তত্থ ঘট্টযন্তোতি অত্তনো লোলভাৱেন ৰুক্খস্স অঞ্ঞং সাখং মুঞ্চিত্ৱা অঞ্ঞস্স গহণেন অনেকৱাৰং তত্থ ৰুক্খং চালেন্তো ফলূপভোগমক্কটো ৱিয তেন তেন চক্খাদিদ্ৱাৰেন ৰূপাদিআৰম্মণেসু অঞ্ঞং মুঞ্চিত্ৱা অঞ্ঞং গণ্হন্তো চিত্তসন্তানস্স সমাদানৱসেন নিচ্চলং ঠাতুং অপ্পদানেন অভিক্খণং ঘট্টযন্তো চালেন্তো তস্মিংযেৱ ৰূপাদিআৰম্মণে অনুপৰিৱত্ততি যথাকামং ৱিচৰতি. ৱত্তমানসমীপতায চেত্থ ৱত্তমানৱচনং. এৱং অনুপৰিযন্তো চ তিট্ঠ, মক্কট, মা ধাৱি ত্ৱং, চিত্তমক্কট, ইদানি তিট্ঠ মা ধাৱি, ইতো পট্ঠায তে ধাৱিতুং ন সক্কা, তস্মা ন হি তে তং যথা পূৰে যস্মা তং অত্তভাৱগেহং পুব্বে ৱিয ন তে সেৱিতং পিহিতদ্ৱাৰভাৱতো, কিঞ্চ নিগ্গহীতোসি পঞ্ঞায সযঞ্চ ইদানি মগ্গপঞ্ঞায কিলেসাভিসঙ্খাৰসঙ্খাতানং পাদানং ছেদনেন অচ্চন্তিকং নিগ্গহং পত্তোসি, তস্মা নেৱ দূৰং গমিস্সসি ইতো অত্তভাৱতো দূৰং দুতিযাদিঅত্তভাৱং নেৱ গমিস্সসি যাৱচৰিমকচিত্তং এৱ তে গমনন্তি দস্সেতি. ‘‘নেতো দূৰ’’ন্তিপি পাঠো, সো এৱত্থো.

ৱল্লিযত্থেৰগাথাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.