২. পিণ্ডোলভাৰদ্ৱাজত্থেৰগাথাৱণ্ণনা

নযিদং অনযেনাতিআদিকা আযস্মতো পিণ্ডোলভাৰদ্ৱাজত্থেৰস্স গাথা. কা উপ্পত্তি? অযং কিৰ পদুমুত্তৰস্স ভগৱতো কালে সীহযোনিযং নিব্বত্তিত্ৱা পব্বতগুহাযং ৱিহৰতি. ভগৱা তস্স অনুগ্গহং কাতুং গোচৰায পক্কন্তকালে সযনগুহং পৱিসিত্ৱা নিৰোধং সমাপজ্জিত্ৱা নিসীদি. সীহো গোচৰং গহেত্ৱা নিৱত্তো গুহাদ্ৱাৰে ভগৱন্তং দিস্ৱা হট্ঠতুট্ঠো জলজথলজপুপ্ফেহি পূজং কত্ৱা চিত্তং পসাদেন্তো ভগৱতো আৰক্খত্থায অৰঞ্ঞে ৱাড়মিগে অপনেতুং তীসু ৱেলাসু সীহনাদং নদন্তো বুদ্ধগতায সতিযা অট্ঠাসি. যথা পঠমদিৱসং, এৱং সত্তাহং পূজেসি. ভগৱা সত্তাহচ্চযেন নিৰোধা ৱুট্ঠহিত্ৱা ‘‘ৱত্তিস্সতি ইমস্স এত্তকো উপনিস্সযো’’তি তস্স পস্সন্তস্সেৱ আকাসং পক্খন্দিত্ৱা ৱিহাৰমেৱ গতো. সীহো পালিলেয্যকহত্থী ৱিয বুদ্ধৱিযোগদুক্খং অধিৱাসেতুং অসক্কোন্তো কালং কত্ৱা হংসৱতীনগৰে মহাভোগকুলে নিব্বত্তিত্ৱা ৱযপ্পত্তো নগৰৱাসীহি সদ্ধিং ৱিহাৰং গতো ধম্মদেসনং সুত্ৱা সত্তাহং মহাদানং পৱত্তেত্ৱা যাৱজীৱং পুঞ্ঞানি কত্ৱা অপৰাপৰং দেৱমনুস্সেসু সংসৰন্তো অম্হাকং ভগৱতো কালে কোসম্বিযং ৰঞ্ঞো উতেনস্স পুৰোহিতপুত্তো হুত্ৱা নিব্বত্তি ভাৰদ্ৱাজো নাম নামেন. সো ৱযপ্পত্তো তযো ৱেদে উগ্গহেত্ৱা পঞ্চ মাণৱকসতানি মন্তে ৱাচেন্তো মহগ্ঘসভাৱেন অননুৰূপাচাৰত্তা তেহি পৰিচ্চজ্জন্তো ৰাজগহং গন্ত্ৱা ভগৱতো ভিক্খুসঙ্ঘস্স চ লাভসক্কাৰং দিস্ৱা সাসনে পব্বজিত্ৱা ভোজনে অমত্তঞ্ঞূ হুত্ৱা ৱিচৰন্তো সত্থাৰা উপাযেন মত্তঞ্ঞুতায পতিট্ঠাপিতো ৱিপস্সনং পট্ঠপেত্ৱা নচিৰস্সেৱ ছড়ভিঞ্ঞো অহোসি. তেন ৱুত্তং অপদানে (অপ. থেৰ ২.৫০.১০৪-১০৯) –

‘‘মিগলুদ্দো পুৰে আসিং, ৱিপিনে ৱিচৰং তদা;

অদ্দসং ৱিৰজং বুদ্ধং, সব্বধম্মান পাৰগুং.

‘‘পিযালফলমাদায, বুদ্ধসেট্ঠস্সদাসহং;

পুঞ্ঞক্খেত্তস্স ৱীৰস্স, পসন্নো সেহি পাণিভি.

‘‘একতিংসে ইতো কপ্পে, যং ফলং অদদিং তদা;

দুগ্গতিং নাভিজানামি, ফলদানস্সিদং ফলং.

‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.

ছড়ভিঞ্ঞো পন হুত্ৱা ‘‘ভগৱতো সম্মুখা যং সাৱকেহি পত্তব্বং, তং মযা পত্ত’’ন্তি, ভিক্খুসঙ্ঘে চ ‘‘যস্স মগ্গে ৱা ফলে ৱা কঙ্খা অত্থি, সো মং পুচ্ছতূ’’তি সীহনাদং নদি. তেন তং ভগৱা, ‘‘এতদগ্গং, ভিক্খৱে, মম সাৱকানং ভিক্খূনং সীহনাদিকানং যদিদং পিণ্ডোলভাৰদ্ৱাজো’’তি (অ. নি. ১.১৮৮, ১৯৫) এতদগ্গে ঠপেসি. সো একদিৱসং অত্তনো সন্তিকং উপগতং গিহিকালে সহাযভূতং মচ্ছৰিং মিচ্ছাদিট্ঠিব্ৰাহ্মণং অনুকম্পমানো তস্স দানকথং কথেত্ৱা তেন চ ‘‘অযং মম ধনং ৱিনাসেতুকামো’’তি ভকুটিং কত্ৱাপি ‘‘তুয্হং একভত্তং দেমী’’তি ৱুত্তে, ‘‘তং সঙ্ঘস্স দেহি মা ময্হ’’ন্তি সঙ্ঘস্স পৰিণামেসি. পুন ব্ৰাহ্মণেন ‘‘অযং মং বহূনং দাপেতুকামো’’তি অপ্পচ্চযে পকাসিতে দুতিযদিৱসং ধম্মসেনাপতিনা সঙ্ঘগতায দক্খিণায মহপ্ফলভাৱপ্পকাসনেন তং পসাদেত্ৱা, ‘‘অযং ব্ৰাহ্মণো ‘আহাৰগেধেন মং দানে নীযোজেসী’তি মঞ্ঞতি, আহাৰস্স পন মযা সব্বসো পৰিঞ্ঞাতভাৱং ন জানাতি, হন্দ নং জানাপেমী’’তি –

১২৩. ‘‘নযিদং অনযেন জীৱিতং, নাহাৰো হদযস্স সন্তিকো;

আহাৰট্ঠিতিকো সমুস্সযো, ইতি দিস্ৱান চৰামি এসনং.

১২৪. ‘‘পঙ্কোতি হি নং অৱেদযুং, যাযং ৱন্দনপূজনা কুলেসু;

সুখুমং সল্লং দুৰুব্বহং, সক্কাৰো কাপুৰিসেন দুজ্জহো’’তি. –

গাথাদ্ৱযং অভাসি.

তত্থ নযিদং অনযেন জীৱিতন্তি ইদং মম জীৱিতং অনযেন অঞাযেন ৱেড়ুদানপুপ্ফদানাদিঅনেসনায ন হোতি জীৱিতনিকন্তিযা অভাৱতো. নাহাৰো হদযস্স সন্তিকোতি আহাৰো চ আহৰিযমানো মগ্গফলঞাণং ৱিয হদযস্স চিত্তস্স সন্তিকৰো ন হোতি, কেৱলং পন সজ্জুকং খুদাপটিঘাতমত্তং কৰোতীতি অধিপ্পাযো. অথ ৱা নাহাৰো হদযস্স সন্তিকোতি আহাৰো ৰসতণ্হাৱত্থু মে হদযস্স সন্তিকো আসত্তো ন হোতি ৰসতণ্হায এৱ অভাৱতো. ‘‘সন্তিকে’’তিপি পঠন্তি. যো হি আহাৰগিদ্ধো লাভসক্কাৰপ্পসুতো ৱিচৰতি, তস্স আহাৰো হদযস্স সন্তিকে নাম অভিণ্হং মনসিকাতব্বতো. যো পন পৰিঞ্ঞাতাহাৰো, সো তত্থ পহীনচ্ছন্দৰাগো, ন তস্সাহাৰো হদযস্স সন্তিকে নাম – ‘‘কথং নু খো লভেয্য’’ন্তিআদিমনসিকৰণস্সেৱ অভাৱতো. যদি হি জীৱিতনিকন্তি আহাৰৰসতণ্হা চ নত্থি, অথ কস্মা পিণ্ডায চৰসীতি অনুযোগং মনসি কত্ৱা আহ ‘‘আহাৰট্ঠিতিকো সমুস্সযো, ইতি দিস্ৱান চৰামি এসন’’ন্তি. আহাৰো ভোজনং ঠিতি ঠানং পচ্চযো এতস্সাতি আহাৰট্ঠিতিকো. ‘‘আহাৰপটিবদ্ধৱুত্তিকো সমুস্সযো কাযো’’ইতি দিস্ৱান এৱং ঞত্ৱা ইমমত্থং বুদ্ধিযং ঠপেত্ৱা চৰামি এসনং, ভিক্খাপৰিযেসনং কৰোমীতি অত্থো.

পচ্চযনিমিত্তং কুলানি উপসঙ্কমন্তো তত্থ ৱন্দনপূজনাহি লাভসক্কাৰেহি চ বজ্ঝতীতি এৱং মাদিসেসু ন চিন্তেতব্বন্তি দস্সেন্তো ‘‘পঙ্কো’’তিগাথং অভাসি. তস্সত্থো – যা অযং পচ্চযনিমিত্তং উপগতানং পব্বজিতানং কুলেসু গেহৱাসীসু পৱত্তিস্সতি গুণসম্ভাৱনা পূজনা চ, যস্মা তং অভাৱিতত্তানং ওসীদাপনট্ঠেন মলীনভাৱকৰণেন চ পঙ্কো কদ্দমোতি বুদ্ধাদযো অৱেদযুং অব্ভঞ্ঞাসুং পৱেদেসুং ৱা, তস্মা সা সপ্পুৰিসানং বন্ধায ন হোতি সক্কাৰাসায পগেৱ পহীনত্তা. অসপ্পুৰিসস্স পন সক্কাৰাসা দুৱিঞ্ঞেয্যসভাৱতায পীড়াজননতো অন্তো তুদনতো উদ্ধৰিতুং অসক্কুণেয্যতো চ সুখুমং সল্লং দুৰুব্বহং. ততো এৱ তেন সক্কাৰো কাপুৰিসেন দুজ্জহো দুৰুব্বহেয্যো তস্স পহানপটিপত্তিযা অপ্পটিপজ্জনতো, সক্কাৰাসাপহানেন পহীনো হোতীতি. তং সুত্ৱা ব্ৰাহ্মণো থেৰে অভিপ্পসন্নো অহোসি.

পিণ্ডোলভাৰদ্ৱাজত্থেৰগাথাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.