৬. সেলত্থেৰগাথাৱণ্ণনা

পৰিপুণ্ণকাযোতিআদিকা আযস্মতো সেলত্থেৰস্স গাথা. কা উপ্পত্তি? অযং কিৰ পদুমুত্তৰভগৱতো কালে কুলগেহে নিব্বত্তিত্ৱা ৱিঞ্ঞুতং পত্তো গণপামোক্খো হুত্ৱা তীণি পুৰিসসতানি সমাদপেত্ৱা তেহি সদ্ধিং সত্থু গন্ধকুটিং কাৰেত্ৱা কতপৰিযোসিতায গন্ধকুটিযা সভিক্খুসঙ্ঘস্স ভগৱতো মহাদানং পৱত্তেত্ৱা সত্থাৰং ভিক্খূ চ তিচীৱৰেন অচ্ছাদেসি. সো তেন পুঞ্ঞকম্মেন একং বুদ্ধন্তৰং দেৱলোকে এৱ ৱসিত্ৱা ততো চুতো দেৱমনুস্সেসু সংসৰন্তো ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে অঙ্গুত্তৰাপেসু আপণে নাম ব্ৰাহ্মণগামে ব্ৰাহ্মণকুলে নিব্বত্তিত্ৱা সেলোতি লদ্ধনামো অহোসি. সো ৱযপ্পত্তো তীসু ৱেদেসু, ব্ৰাহ্মণসিপ্পেসু চ নিপ্ফত্তিং গন্ত্ৱা তীণি মাণৱকসতানি মন্তে ৱাচেন্তো আপণে পটিৱসতি. তেন চ সমযেন সত্থা সাৱত্থিতো নিক্খমিত্ৱা অড্ঢতেড়সহি ভিক্খুসতেহি সদ্ধিং অঙ্গুত্তৰাপেসু চাৰিকং চৰন্তো সেলস্স, অন্তেৱাসিকানঞ্চ ঞাণপৰিপাকং দিস্ৱা অঞ্ঞতৰস্মিং ৱনসণ্ডে ৱিহৰতি. অথ কেণিযো নাম জটিলো সত্থু আগমনং সুত্ৱা তত্থ গন্ত্ৱা সদ্ধিং ভিক্খুসঙ্ঘেন সত্থাৰং স্ৱাতনায নিমন্তেত্ৱা সকে অস্সমে পহূতং খাদনীযং ভোজনীযং পটিযাদেতি. তস্মিঞ্চ সমযে সেলো ব্ৰাহ্মণো সদ্ধিং তীহি মাণৱকসতেহি জঙ্ঘাৱিহাৰং অনুৱিচৰন্তো কেণিযস্স অস্সমং পৱিসিত্ৱা জটিলে কট্ঠফালনুদ্ধনসম্পাদনাদিনা দানূপকৰণং সজ্জেন্তে দিস্ৱা, ‘‘কিং নু খো তে, কেণিয, মহাযঞ্ঞো পচ্চুপট্ঠিতো’’তিআদিং পুচ্ছিত্ৱা তেন ‘‘বুদ্ধো ভগৱা মযা স্ৱাতনায নিমন্তিতো’’তি ৱুত্তে ‘‘বুদ্ধো’’তি ৱচনং সুত্ৱাৱ হট্ঠো উদগ্গো পীতিসোমনস্সজাতো তাৱদেৱ মাণৱকেহি সদ্ধিং সত্থাৰং উপসঙ্কমিত্ৱা কতপটিসন্থাৰো একমন্তং নিসিন্নো ভগৱতো কাযে বাত্তিংসমহাপুৰিসলক্খণানি দিস্ৱা ‘‘ইমেহি লক্খণেহি সমন্নাগতো ৰাজা ৱা হোতি চক্কৱত্তী, বুদ্ধো ৱা লোকে ৱিৱট্টচ্ছদো, অযং পন পব্বজিতো, নো চ খো নং জানামি ‘বুদ্ধো ৱা, নো ৱা’, সুতং খো পন মেতং ব্ৰাহ্মণানং ৱুদ্ধানং মহল্লকানং আচৰিযপাচৰিযানং ভাসমানানং ‘যে তে ভৱন্তি অৰহন্তো সম্মাসম্বুদ্ধা, তে সকে ৱণ্ণে ভঞ্ঞমানে অত্তানং পাতুকৰোন্তী’তি অসম্মাসম্বুদ্ধো হি সম্মুখে ঠত্ৱা বুদ্ধগুণেহি অভিত্থৱীযমানো সাৰজ্জতি মঙ্কুভাৱং আপজ্জতি অৱেসাৰজ্জপ্পত্ততায অননুযোগক্খমত্তা, যংনূনাহং সমণং গোতমং সম্মুখা সাৰুপ্পাহি গাথাহি অভিত্থৱেয্য’’ন্তি এৱং পন চিন্তেত্ৱা –

৮১৮. ‘‘পৰিপুণ্ণকাযো সুৰুচি, সুজাতো চাৰুদস্সনো;

সুৱণ্ণৱণ্ণোসি ভগৱা, সুসুক্কদাঠোসি ৱীৰিযৱা.

৮১৯. ‘‘নৰস্স হি সুজাতস্স, যে ভৱন্তি ৱিযঞ্জনা;

সব্বে তে তৱ কাযস্মিং, মহাপুৰিসলক্খণা.

৮২০. ‘‘পসন্ননেত্তো সুমুখো, ব্ৰহা উজু পতাপৱা;

মজ্ঝে সমণসঙ্ঘস্স, আদিচ্চোৱ ৱিৰোচসি.

৮২১. ‘‘কল্যাণদস্সনো ভিক্খু, কঞ্চনসন্নিভত্তচো;

কিং তে সমণভাৱেন, এৱং উত্তমৱণ্ণিনো.

৮২২. ‘‘ৰাজা অৰহসি ভৱিতুং, চক্কৱত্তী ৰথেসভো;

চাতুৰন্তো ৱিজিতাৱী, জম্বুসণ্ডস্স ইস্সৰো.

৮২৩. ‘‘খত্তিযা ভোগী ৰাজানো, অনুযন্তা ভৱন্তি তে;

ৰাজাভিৰাজা মনুজিন্দো, ৰজ্জং কাৰেহি গোতমা’’তি. –

ছহি গাথাহি ভগৱন্তং অভিত্থৱি.

তত্থ পৰিপুণ্ণকাযোতি অভিব্যত্তৰূপানং দ্ৱত্তিংসায মহাপুৰিসলক্খণানং পৰিপুণ্ণতায অহীনঙ্গপচ্চঙ্গতায চ পৰিপুণ্ণসৰীৰো. সুৰুচীতি সুন্দৰসৰীৰপ্পভো. সুজাতোতি আৰোহপৰিণাহসম্পত্তিযা, সণ্ঠানসম্পত্তিযা চ সুনিব্বত্তো. চাৰুদস্সনোতি সুচিৰম্পি পস্সন্তানং অতিত্তিজনকং অপ্পটিক্কূলং ৰমণীযং চাৰু এৱ দস্সনং অস্সাতি চাৰুদস্সনো. কেচি পনাহু ‘‘চাৰুদস্সনোতি সুন্দৰনেত্তো’’তি. সুৱণ্ণৱণ্ণোতি সুৱণ্ণসদিসৱণ্ণো. অসীতি ভৱসি, ইদং পদং ‘‘পৰিপুণ্ণকাযো অসী’’তিআদিনা সব্বপদেহি যোজেতব্বং. সুসুক্কদাঠোতি সুট্ঠু সুক্কদাঠো. ভগৱতো হি দাঠাহি চন্দকিৰণা ৱিয ধৱলৰস্মিযো নিচ্ছৰন্তি. ৱীৰিযৱাতি ৱীৰিযপাৰমীপাৰিপূৰিযা চতুৰঙ্গসমন্নাগতৱীৰিযাধিট্ঠানতো চতুব্বিধস্স সম্মপ্পধানস্স সম্পত্তিযা চ অতিসযযুত্তো.

নৰস্স হি সুজাতস্সাতি সমতিংসায পাৰমীনং, অৰিযস্স ৱা চক্কৱত্তীৱত্তস্স পৰিপূৰিতত্তা সুট্ঠু সম্মদেৱ জাতস্স নৰস্স, মহাপুৰিসস্সাতি অত্থো. সব্বে তেতি যে মহাপুৰিসভাৱং লোকে অগ্গপুগ্গলভাৱং ব্যঞ্জযন্তীতি ব্যঞ্জনাতি লদ্ধৱোহাৰসুপ্পতিট্ঠিতপাদতাদিবাত্তিংসমহাপুৰিসলক্খণসঙ্খাতা তম্বনখতুঙ্গনখতাদিঅসীতিঅনুব্যঞ্জনসঙ্খাতা চ ৰূপগুণা, তে অনৱসেসা, তৱ কাযস্মিং সন্তীতি ৱচনসেসো.

মহাপুৰিসলক্খণাতি পুব্বে ৱুত্তব্যঞ্জনানেৱ ৱচনন্তৰেন নিগমেন্তো আহ.

ইদানি তেসু লক্খণেসু অত্তনা অভিৰুচিতেহি লক্খণেহি ভগৱন্তং থোমেন্তো ‘‘পসন্ননেত্তো’’তিআদিমাহ. ভগৱা হি পঞ্চ ৱণ্ণপসাদসম্পত্তিযা পসন্ননেত্তো. পৰিপুণ্ণচন্দমণ্ডলসদিসমুখতায সুমুখো. আৰোহপৰিণাহসম্পত্তিযা ব্ৰহা. ব্ৰহ্মুজুগত্ততায উজু. জুতিমন্ততায পতাপৱা.

ইদানি তমেৱ পতাপৱন্ততং আদিচ্চূপমায ৱিভাৱেন্তো ‘‘মজ্ঝে সমণসঙ্ঘস্সা’’তিআদিমাহ. তত্থ আদিচ্চোৱ ৱিৰোচসীতি যথা আদিচ্চো উগ্গচ্ছন্তো সব্বং তমগতং ৱিধমেত্ৱা আলোকং কৰোন্তো ৱিৰোচতি, এৱং ত্ৱম্পি অন্তো চেৱ বহি চ সব্বং অৱিজ্জাতমং ৱিদ্ধংসেত্ৱা ঞাণালোকং কৰোন্তো ৱিৰোচসি.

দস্সনীযৰূপতায অঙ্গীগতানং দস্সনসম্পত্তীনং আৱহনতো, কল্যাণেহি পঞ্চহি দস্সনেহি সমন্নাগতত্তা চ কল্যাণদস্সনো. উত্তমৱণ্ণিনোতি উত্তমৱণ্ণসম্পন্নস্স.

চক্কৱত্তীতি চক্কৰতনং ৱত্তেতি, চতূহি সম্পত্তিচক্কেহি ৱত্তেতি, তেহি চ পৰে ৱত্তেতি. পৰহিতায ইৰিযাপথচক্কানং ৱত্তো এতস্মিং অত্থীতি চক্কৱত্তী. অথ ৱা চতূহি অচ্ছৰিযধম্মেহি চ সঙ্গহৱত্থূহি চ সমন্নাগমেন পৰেহি অনভিভৱনীযস্স আণাচক্কস্স ৱত্তো এতস্মিং অত্থীতিপি চক্কৱত্তী. ৰথেসভোতি ৰথিকেসু আজানীযউসভপুৰিসো, মহাৰথিকোতি অত্থো. চাতুৰন্তোতি চতুসমুদ্দন্তায পথৱিযা ইস্সৰো. ৱিজিতাৱীতি ৱিজিতৱিজযো. জম্বুসণ্ডস্সাতি জম্বুদীপস্স, পাকটেন হি ইস্সৰিযানি দস্সেন্তো এৱমাহ. চক্কৱত্তী পন সপৰিত্তদীপানং চতুন্নম্পি মহাদীপানং ইস্সৰোৱ.

খত্তিযাতি জাতিখত্তিযা. ভোগীতি ভোগিযা. ৰাজানোতি যে কেচি ৰজ্জং কাৰেন্তা. অনুযন্তাতি অনুগামিনো সেৱকা. ৰাজাভিৰাজাতি ৰাজূনং পূজনীযো ৰাজা হুত্ৱা, চক্কৱত্তীতি অধিপ্পাযো. মনুজিন্দোতি মনুস্সাধিপতি, মনুস্সানং পৰমিস্সৰোতি অত্থো.

এৱং সেলেন ৱুত্তে ভগৱা ‘‘যে তে ভৱন্তি অৰহন্তো সম্মাসম্বুদ্ধা, তে সকে ৱণ্ণে ভঞ্ঞমানে অত্তানং পাতুকৰোন্তী’’তি ইমং সেলস্স মনোৰথং পূৰেন্তো –

৮২৪. ‘‘ৰাজাহমস্মি সেল, (সেলাতি ভগৱা) ধম্মৰাজা অনুত্তৰো;

ধম্মেন চক্কং ৱত্তেমি, চক্কং অপ্পটিৱত্তিয’’ন্তি. – ইমং গাথমাহ;

তত্ৰাযং অধিপ্পাযো – যং মং ত্ৱং, সেল, যাচসি, ‘‘ৰাজা অৰহসি ভৱিতুং চক্কৱত্তী’’তি, এত্থ অপ্পোস্সুক্কো হোহি, ৰাজাহমস্মি, সতি চ ৰাজত্তে যথা অঞ্ঞো ৰাজা সমানোপি যোজনসতং ৱা অনুসাসতি, দ্ৱে তীণি চত্তাৰি পঞ্চ যোজনসতানি ৱা যোজনসহস্সং ৱা চক্কৱত্তী হুত্ৱাপি চতুদীপপৰিযন্তমত্তং ৱা, নাহমেৱং পৰিচ্ছিন্নৱিসযো. অহঞ্হি ধম্মৰাজা অনুত্তৰো ভৱগ্গতো অৱীচিপৰিযন্তং কত্ৱা তিৰিযং অপৰিমেয্যলোকধাতুযো অনুসাসামি. যাৱতা হি অপদাদিভেদা সত্তা, অহং তেসং অগ্গো. ন হি মে কোচি সীলেন ৱা…পে… ৱিমুত্তিঞাণদস্সনেন ৱা সদিসো নত্থি, কুতো ভিয্যো. স্ৱাহং এৱং ধম্মৰাজা অনুত্তৰো, অনুত্তৰেনেৱ চতুসতিপট্ঠানাদিভেদবোধিপক্খিযসঙ্খাতেন ধম্মেন চক্কং ৱত্তেমি, ‘‘ইদং পজহথ, ইদং উপসম্পজ্জ ৱিহৰথা’’তিআদিনা আণাচক্কং. ‘‘ইদং খো পন, ভিক্খৱে, দুক্খং অৰিযসচ্চ’’ন্তিআদিনা (মহাৱ. ১৪; সং. নি. ৫.১০৮১) পৰিযত্তিধম্মেন ধম্মচক্কমেৱ ৱা. চক্কং অপ্পটিৱত্তিযন্তি যং চক্কং অপ্পটিৱত্তিযং হোতি সমণেন ৱা…পে… কেনচি ৱা লোকস্মিন্তি.

এৱং অত্তানমাৱিকৰোন্তং ভগৱন্তং দিস্ৱা পীতিসোমনস্সজাতো সেলো পুন দড়্হীকৰণত্থং –

৮২৫. ‘‘সম্বুদ্ধো পটিজানাসি, (ইতি সেলো ব্ৰাহ্মণো) ধম্মৰাজা অনুত্তৰো;

ধম্মেন চক্কং ৱত্তেমি, ইতি ভাসথ গোতম.

৮২৬. ‘‘কো নু সেনাপতি ভোতো, সাৱকো সত্থুৰন্ৱযো;

কো তেতমনুৱত্তেতি, ধম্মচক্কং পৱত্তিত’’ন্তি. – গাথাদ্ৱযমাহ;

তত্থ কো নু সেনাপতীতি ধম্মৰঞ্ঞো ভোতো ধম্মেন পৱত্তিতস্স চক্কস্স অনুপৱত্তনকো সেনাপতি কো নূতি পুচ্ছি.

তেন চ সমযেন ভগৱতো দক্খিণপস্সে আযস্মা সাৰিপুত্তো নিসিন্নো হোতি, সুৱণ্ণপুঞ্জো ৱিয সিৰিযা সোভমানো. তং দস্সেন্তো ভগৱা –

৮২৭. ‘‘মযা পৱত্তিতং চক্কং, (সেলাতি ভগৱা) ধম্মচক্কং অনুত্তৰং;

সাৰিপুত্তো অনুৱত্তেতি, অনুজাতো তথাগত’’ন্তি. – গাথমাহ;

তত্থ অনুজাতো তথাগতন্তি, তথাগতং অনুজাতো, তথা গতেন হেতুনা অৰিযায জাতিযা জাতোতি অত্থো.

এৱং ‘‘কো নু সেনাপতি ভোতো’’তি সেলেন ৱুত্তপঞ্হং ব্যাকৰিত্ৱা যং সেলো আহ ‘‘সম্বুদ্ধো পটিজানাসী’’তি তত্থ নং নিক্কঙ্খং কাতুকামো ‘‘নাহং পটিঞ্ঞামত্তেনেৱ পটিজানামি, অপি চাহং ইমিনা কাৰণেন বুদ্ধো’’তি ঞাপেতুং –

৮২৮. ‘‘অভিঞ্ঞেয্যং অভিঞ্ঞাতং, ভাৱেতব্বঞ্চ ভাৱিতং;

পহাতব্বং পহীনং মে, তস্মা বুদ্ধোস্মি ব্ৰাহ্মণা’’তি. – গাথমাহ;

তত্থ অভিঞ্ঞেয্যন্তি চত্তাৰি সচ্চানি চত্তাৰি অৰিযসচ্চানি. চতুন্নঞ্হি সচ্চানং অৰিযসচ্চানঞ্চ সামঞ্ঞগ্গহণমেতং যদিদং অভিঞ্ঞেয্যন্তি. তত্থ অৰিযসচ্চেসু যং ভাৱেতব্বং মগ্গসচ্চং, যঞ্চ পহাতব্বং সমুদযসচ্চং, তদুভযগ্গহণেন তেসং ফলভূতানি নিৰোধসচ্চদুক্খসচ্চানিপি গহিতানেৱ হোন্তি হেতুগ্গহণেনেৱ ফলসিদ্ধিতো. তেন তত্থ ‘‘সচ্ছিকাতব্বং সচ্ছিকতং, পৰিঞ্ঞেয্যং পৰিঞ্ঞাত’’ন্তি ইদম্পি ৱুত্তমেৱ হোতি. ‘‘অভিঞ্ঞেয্যং অভিঞ্ঞাত’’ন্তি ৱা ইমিনা চ সব্বস্সপি ঞেয্যস্স অভিঞ্ঞাতসম্বুদ্ধভাৱং উদ্দেসৱসেন পকাসেত্ৱা তদেকদেসং নিদ্দেসৱসেন দস্সেন্তো ‘‘ভাৱেতব্বঞ্চ ভাৱিত’’ন্তিআদিমাহ. অথ ৱা ‘‘ভাৱেতব্বং ভাৱিতং, পহাতব্বং পহীন’’ন্তি ইমিনা অত্তনো ঞাণপহানসম্পদাকিত্তনমুখেন তংমূলকত্তা সব্বেপি বুদ্ধগুণা কিত্তিতা হোন্তীতি আহ ‘‘তস্মা বুদ্ধোস্মি, ব্ৰাহ্মণা’’তি. অভিঞ্ঞেয্যঅভিঞ্ঞাতগ্গহণেন হি সব্বসো ৱিজ্জাৱিমুত্তীনং গহিতত্তা সফলং চতুসচ্চভাৱং সদ্ধিং হেতুসম্পত্তিযা দস্সেন্তো বুজ্ঝিতব্বং সব্বং বুজ্ঝিত্ৱা বুদ্ধো জাতোস্মীতি ঞাযেন হেতুনা অত্তনো বুদ্ধভাৱং ৱিভাৱেতি.

এৱং নিপ্পৰিযাযেন অত্তানং পাতুকৰিত্ৱা অত্তনি কঙ্খাৱিতৰণত্থং ব্ৰাহ্মণং উস্সাহেন্তো –

৮২৯. ‘‘ৱিনযস্সু মযি কঙ্খং, অধিমুচ্চস্সু ব্ৰাহ্মণ;

দুল্লভং দস্সনং হোতি, সম্বুদ্ধানং অভিণ্হসো.

৮৩০. ‘‘যেসং ৱে দুল্লভো লোকে, পাতুভাৱো অভিণ্হসো;

সোহং ব্ৰাহ্মণ বুদ্ধোস্মি, সল্লকত্তো অনুত্তৰো.

৮৩১. ‘‘ব্ৰহ্মভূতো অতিতুলো, মাৰসেনপ্পমদ্দনো;

সব্বামিত্তে ৱসে কত্ৱা, মোদামি অকুতোভযো’’তি. – গাথত্তযমাহ;

তত্থ ৱিনযস্সূতি ৱিনেহি ছিন্দ. কঙ্খন্তি ৱিচিকিচ্ছং. অধিমুচ্চস্সূতি অধিমোক্খং কৰ ‘‘সম্মাসম্বুদ্ধো’’তি সদ্দহ. দুল্লভং দস্সনং হোতি, সম্বুদ্ধানন্তি যতো কপ্পানং অসঙ্খ্যেয্যম্পি বুদ্ধসুঞ্ঞো লোকো হোতি. সল্লকত্তোতি, ৰাগাদিসল্লকত্তনো. ব্ৰহ্মভূতোতি সেট্ঠভূতো. অতিতুলোতি তুলং অতীতো, নিৰুপমোতি অত্থো. মাৰসেনপ্পমদ্দনোতি ‘‘কামা তে পঠমা সেনা’’তি (সু. নি. ৪৩৮; মহানি. ২৮; চূড়নি. নন্দমাণৱপুচ্ছানিদ্দেস ৪৭) এৱং আগতায মাৰসেনায পমদ্দনো. সব্বামিত্তেতি খন্ধকিলেসাভিসঙ্খাৰমচ্চুদেৱপুত্তমাৰসঙ্খাতে সব্বপচ্চত্থিকে. ৱসে কত্ৱাতি অত্তনো ৱসে কত্ৱা. মোদামি অকুতোভযোতি কুতোচি নিব্ভযো সমাধিসুখেন, ফলনিব্বানসুখেন চ মোদামি.

এৱং ৱুত্তে সেলো ব্ৰাহ্মণো তাৱদেৱ ভগৱতি সঞ্জাতপসাদো পব্বজ্জাপেক্খো হুত্ৱা –

৮৩২. ‘‘ইদং ভোন্তো নিসামেথ, যথা ভাসতি চক্খুমা;

সল্লকত্তো মহাৱীৰো, সীহোৱ নদতী ৱনে.

৮৩৩. ‘‘ব্ৰহ্মভূতং অতিতুলং, মাৰসেনপ্পমদ্দনং;

কো দিস্ৱা নপ্পসীদেয্য, অপি কণ্হাভিজাতিকো.

৮৩৪. ‘‘যো মং ইচ্ছতি অন্ৱেতু, যো ৱা নিচ্ছতি গচ্ছতু;

ইধাহং পব্বজিস্সামি, ৱৰপঞ্ঞস্স সন্তিকে’’তি. –

গাথত্তযমাহ. যথা তং পৰিপাকগতায উপনিস্সযসম্পত্তিযা চোদিযমানো.

তত্থ কণ্হাভিজাতিকোতি, নীচজাতিকো, তমোতমপৰাযণভাৱে ঠিতো.

ততো তেপি মাণৱকা হেতুসম্পন্নতায তত্থেৱ পব্বজ্জাপেক্খা হুত্ৱা –

৮৩৫. ‘‘এতং চে ৰুচ্চতি ভোতো, সম্মাসম্বুদ্ধসাসনং;

মযম্পি পব্বজিস্সাম, ৱৰপঞ্ঞস্স সন্তিকে’’তি. –

গাথমাহংসু, যথা তং তেন সদ্ধিং কতাধিকাৰা কুলপুত্তা.

অথ সেলো তেসু মাণৱকেসু তুট্ঠচিত্তো তে দস্সেন্তো পব্বজ্জঞ্চ যাচমানো –

৮৩৬. ‘‘ব্ৰাহ্মণা তিসতা ইমে, যাচন্তি পঞ্জলীকতা;

ব্ৰহ্মচৰিযং চৰিস্সাম, ভগৱা তৱ সন্তিকে’’তি. – গাথমাহ;

ততো ভগৱা যস্মা সেলো হেট্ঠা ৱুত্তনযেন পদুমুত্তৰস্স ভগৱতো কালে তেসংযেৱ তিণ্ণং পুৰিসসতানং গণজেট্ঠো হুত্ৱা ৰোপিতকুসলমূলো, ইদানি পচ্ছিমভৱেপি তেসংযেৱ আচৰিযো হুত্ৱা নিব্বত্তো, ঞাণঞ্চস্স তেসঞ্চ পৰিপক্কং, এহিভিক্খুভাৱস্স চ উপনিস্সযো অত্থি, তস্মা তে সব্বেৱ এহিভিক্খুভাৱেন পব্বজ্জায পব্বাজেন্তো –

৮৩৭. ‘‘স্ৱাখাতং ব্ৰহ্মচৰিযং, (সেলাতি ভগৱা) সন্দিট্ঠিকমকালিকং;

যত্থ অমোঘা পব্বজ্জা, অপ্পমত্তস্স সিক্খতো’’তি. – গাথমাহ;

তত্থ সন্দিট্ঠিকন্তি পচ্চক্খং. অকালিকন্তি মগ্গানন্তৰফলুপ্পত্তিতো ন কালন্তৰে পত্তব্বফলং. যত্থাতি যংনিমিত্তা. মগ্গব্ৰহ্মচৰিযনিমিত্তা হি পব্বজ্জা অমোঘা অনিপ্ফলা, যত্থাতি ৱা যস্মিং সাসনে অপ্পমত্তস্স সতিৱিপ্পৱাসৰহিতস্স তীসু সিক্খাসু সিক্খতো.

এৱঞ্চ ৱত্ৱা ‘‘এথ, ভিক্খৱো’’তি ভগৱা অৱোচ. তাৱদেৱ তে সব্বে ইদ্ধিমযপত্তচীৱৰধৰা হুত্ৱা সট্ঠিৱস্সিকত্থেৰা ৱিয ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা পৰিৱাৰেসুং. সো এৱং পব্বজিত্ৱা ৱিপস্সনায কম্মং কৰোন্তো সত্তমে দিৱসে সপৰিসো অৰহত্তং পাপুণি. তেন ৱুত্তং অপদানে (অপ. থেৰ ১.৪০.২০৮-৩০৩) –

‘‘নগৰে হংসৱতিযা, ৱীথিসামী অহোসহং;

মম ঞাতী সমানেত্ৱা, ইদং ৱচনমব্ৰৱিং.

‘‘বুদ্ধো লোকে সমুপ্পন্নো, পুঞ্ঞক্খেত্তো অনুত্তৰো;

আসি সো সব্বলোকস্স, আহুতীনং পটিগ্গহো.

‘‘খত্তিযা নেগমা চেৱ, মহাসালা চ ব্ৰাহ্মণা;

পসন্নচিত্তা সুমনা, পূগধম্মং অকংসু তে.

‘‘হত্থাৰোহা অনীকট্ঠা, ৰথিকা পত্তিকাৰকা;

পসন্নচিত্তা সুমনা, পূগধম্মং অকংসু তে.

‘‘উগ্গা চ ৰাজপুত্তা চ, ৱেসিযানা চ ব্ৰাহ্মণা;

পসন্নচিত্তা সুমনা, পূগধম্মং অকংসু তে.

‘‘আড়াৰিকা কপ্পকা চ, ন্হাপকা মালকাৰকা;

পসন্নচিত্তা সুমনা, পূগধম্মং অকংসু তে.

‘‘ৰজকা পেসকাৰা চ, চম্মকাৰা চ ন্হাপিতা;

পসন্নচিত্তা সুমনা, পূগধম্মং অকংসু তে.

‘‘উসুকাৰা ভমকাৰা, চম্মকাৰা চ তচ্ছকা;

পসন্নচিত্তা সুমনা, পূগধম্মং অকংসু তে.

‘‘কম্মাৰা সোণ্ণকাৰা চ, তিপুলোহকৰা তথা;

পসন্নচিত্তা সুমনা, পূগধম্মং অকংসু তে.

‘‘ভতকা চেটকা চেৱ, দাসকম্মকৰা বহূ;

যথাসকেন থামেন, পূগধম্মং অকংসু তে.

‘‘উদহাৰা কট্ঠহাৰা, কস্সকা তিণহাৰকা;

যথাসকেন থামেন, পূগধম্মং অকংসু তে.

‘‘পুপ্ফিকা মালিকা চেৱ, পণ্ণিকা ফলহাৰকা;

যথাসকেন থামেন, পূগধম্মং অকংসু তে.

‘‘গণিকা কুম্ভদাসী চ, পূৱিকা মচ্ছিকাপি চ;

যথাসকেন থামেন, পূগধম্মং অকংসু তে.

‘‘এথ সব্বে সমাগন্ত্ৱা, গণং বন্ধাম একতো;

অধিকাৰং কৰিস্সাম, পুঞ্ঞক্খেত্তে অনুত্তৰে.

‘‘তে মে সুত্ৱান ৱচনং, গণং বন্ধিংসু তাৱদে;

উপট্ঠানসালং সুকতং, ভিক্খুসঙ্ঘস্স কাৰযুং.

‘‘নিট্ঠাপেত্ৱান তং সালং, উদগ্গো তুট্ঠমানসো;

পৰেতো তেহি সব্বেহি, সম্বুদ্ধমুপসঙ্কমিং.

‘‘উপসঙ্কম্ম সম্বুদ্ধং, লোকনাথং নৰাসভং;

ৱন্দিত্ৱা সত্থুনো পাদে, ইদং ৱচনমব্ৰৱিং.

‘‘ইমে তীণি সতা ৱীৰ, পুৰিসা একতো গণা;

উপট্ঠানসালং সুকতং, নিয্যাদেন্তি তুৱং মুনি.

‘‘ভিক্খুসঙ্ঘস্স পুৰতো, সম্পটিচ্ছত্ৱ চক্খুমা;

তিণ্ণং সতানং পুৰতো, ইমা গাথা অভাসথ.

‘‘তিসতাপি চ জেট্ঠো চ, অনুৱত্তিংসু একতো;

সম্পত্তিঞ্হি কৰিত্ৱান, সব্বে অনুভৱিস্সথ.

‘‘পচ্ছিমে ভৱে সম্পত্তে, সীতিভাৱমনুত্তৰং;

অজৰং অমতং সন্তং, নিব্বানং ফস্সযিস্সথ.

‘‘এৱং বুদ্ধো ৱিযাকাসি, সব্বঞ্ঞূ সমণুত্তৰো;

বুদ্ধস্স ৱচনং সুত্ৱা, সোমনস্সং পৱেদযিং.

‘‘তিংসকপ্পসহস্সানি, দেৱলোকে ৰমিং অহং;

দেৱাধিপো পঞ্চসতং, দেৱৰজ্জমকাৰযিং.

‘‘সহস্সক্খত্তুং ৰাজা চ, চক্কৱত্তী অহোসহং;

দেৱৰজ্জং কৰোন্তস্স, মহাদেৱা অৱন্দিসুং.

‘‘ইধ মানুসকে ৰজ্জং, পৰিসা হোন্তি বন্ধৱা;

পচ্ছিমে ভৱে সম্পত্তে, ৱাসেট্ঠো নাম ব্ৰাহ্মণো.

‘‘অসীতিকোটি নিচযো, তস্স পুত্তো অহোসহং;

সেলো ইতি মমং নামং, ছড়ঙ্গে পাৰমিং গতো.

‘‘জঙ্ঘাৱিহাৰং ৱিচৰং, সসিস্সেহি পুৰক্খতো;

জটাভাৰিকভৰিতং, কেণিযং নাম তাপসং.

‘‘পটিযত্তাহুতিং দিস্ৱা, ইদং ৱচনমব্ৰৱিং;

আৱাহো ৱা ৱিৱাহো ৱা, ৰাজা ৱা তে নিমন্তিতো.

‘‘আহুতিং যিট্ঠুকামোহং, ব্ৰাহ্মণে দেৱসম্মতে;

ন নিমন্তেমি ৰাজানং, আহুতী মে ন ৱিজ্জতি.

‘‘ন চত্থি ময্হমাৱাহো, ৱিৱাহো মে ন ৱিজ্জতি;

সক্যানং নন্দিজননো, সেট্ঠো লোকে সদেৱকে.

‘‘সব্বলোকহিতত্থায, সব্বসত্তসুখাৱহো;

সো মে নিমন্তিতো অজ্জ, তস্সেতং পটিযাদনং.

‘‘তিম্বৰূসকৱণ্ণাভো, অপ্পমেয্যো অনূপমো;

ৰূপেনাসদিসো বুদ্ধো, স্ৱাতনায নিমন্তিতো.

‘‘উক্কামুখপহট্ঠোৱ, খদিৰঙ্গাৰসন্নিভো;

ৱিজ্জূপমো মহাৱীৰো, সো মে বুদ্ধো নিমন্তিতো.

‘‘পব্বতগ্গে যথা অচ্চি, পুণ্ণমাযেৱ চন্দিমা;

নড়গ্গিৱণ্ণসঙ্কাসো, সো মে বুদ্ধো নিমন্তিতো.

‘‘অসম্ভীতো ভযাতীতো, ভৱন্তকৰণো মুনি;

সীহূপমো মহাৱীৰো, সো মে বুদ্ধো নিমন্তিতো.

‘‘কুসলো বুদ্ধধম্মেহি, অপসয্হো পৰেহি সো;

নাগূপমো মহাৱীৰো, সো মে বুদ্ধো নিমন্তিতো.

‘‘সদ্ধম্মাচাৰকুসলো, বুদ্ধনাগো অসাদিসো;

উসভূপমো মহাৱীৰো, সো মে বুদ্ধো নিমন্তিতো.

‘‘অনন্তৱণ্ণো অমিতযসো, ৱিচিত্তসব্বলক্খণো;

সক্কূপমো মহাৱীৰো, সো মে বুদ্ধো নিমন্তিতো.

‘‘ৱসী গণী পতাপী চ, তেজস্সী চ দুৰাসদো;

ব্ৰহ্মূপমো মহাৱীৰো, সো মে বুদ্ধো নিমন্তিতো.

‘‘পত্তধম্মো দসবলো, বলাতিবলপাৰগো;

ধৰণূপমো মহাৱীৰো, সো মে বুদ্ধো নিমন্তিতো.