৯. ৰক্খিতত্থেৰগাথাৱণ্ণনা
সব্বো ৰাগো পহীনো মেতি আযস্মতো ৰক্খিতত্থেৰস্স গাথা. কা উপ্পত্তি? অযং কিৰ পদুমুত্তৰস্স ভগৱতো কালে কুলগেহে নিব্বত্তিত্ৱা ৱিঞ্ঞুতং পত্তো একদিৱসং সত্থু ধম্মদেসনং সুত্ৱা পসন্নমানসো দেসনাঞাণং আৰব্ভ থোমনং অকাসি. সত্থা তস্স চিত্তপ্পসাদং ওলোকেত্ৱা ‘‘অযং ইতো সতসহস্সকপ্পমত্থকে গোতমস্স নাম সম্মাসম্বুদ্ধস্স ৰক্খিতো নাম সাৱকো ভৱিস্সতী’’তি ব্যাকাসি. সো তং সুত্ৱা ভিয্যোসোমত্তায পসন্নমানসো অপৰাপৰং পুঞ্ঞানি কত্ৱা দেৱমনুস্সেসু সংসৰন্তো ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে দেৱদহনিগমে সাকিযৰাজকুলে নিব্বত্তি, ৰক্খিতোতিস্স নামং অহোসি. সো যে সাকিযকোলিযৰাজূহি ভগৱতো পৰিৱাৰত্থায দিন্না পঞ্চসতৰাজকুমাৰা পব্বজিতা, তেসং অঞ্ঞতৰো. তে পন ৰাজকুমাৰা ন সংৱেগেন পব্বজিতত্তা উক্কণ্ঠাভিভূতা যদা সত্থাৰা কুণালদহতীৰং নেত্ৱা কুণালজাতকদেসনায (জা. ২.২১.কুণালজাতক) ইত্থীনং দোসৱিভাৱনেন কামেসু আদীনৱং পকাসেত্ৱা কম্মট্ঠানে নিযোজিতা, তদা অযম্পি কম্মট্ঠানং অনুযুঞ্জন্তো ৱিপস্সনং ৱড্ঢেত্ৱা অৰহত্তং পাপুণি. তেন ৱুত্তং অপদানে (অপ. থেৰ ১.১৪.১-৯) –
‘‘পদুমুত্তৰো নাম জিনো, লোকজেট্ঠো নৰাসভো;
মহতো জনকাযস্স, দেসেতি অমতং পদং.
‘‘তস্সাহং ৱচনং সুত্ৱা, ৱাচাসভিমুদীৰিতং;
অঞ্জলিং পগ্গহেত্ৱান, একগ্গো আসহং তদা.
‘‘যথা সমুদ্দো উদধীনমগ্গো, নেৰূ নগানং পৱৰো সিলুচ্চযো;
তথেৱ যে চিত্তৱসেন ৱত্তৰে, ন বুদ্ধঞাণস্স কলং উপেন্তি তে.
‘‘ধম্মৱিধিং ঠপেত্ৱান, বুদ্ধো কাৰুণিকো ইসি;
ভিক্খুসঙ্ঘে নিসীদিত্ৱা, ইমা গাথা অভাসথ.
‘‘যো সো ঞাণং পকিত্তেসি, বুদ্ধম্হি লোকনাযকে;
কপ্পানং সতসহস্সং, দুগ্গতিং ন গমিস্সতি.
‘‘কিলেসে ঝাপযিত্ৱান, একগ্গো সুসমাহিতো;
সোভিতো নাম নামেন, হেস্সতি সত্থু সাৱকো.
‘‘পঞ্ঞাসে কপ্পসহস্সে, সত্তেৱাসুং যসুগ্গতা;
সত্তৰতনসম্পন্না, চক্কৱত্তী মহব্বলা.
‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.
অৰহত্তং পন পত্ৱা অত্তনো পহীনকিলেসে পচ্চৱেক্খন্তো ‘‘সব্বো ৰাগো’’তি গাথং অভাসি.
৭৯. তত্থ ‘‘সব্বো ৰাগো’’তি কামৰাগাদিপ্পভেদো সব্বোপি ৰাগো. পহীনোতি অৰিযমগ্গভাৱনায সমুচ্ছেদপ্পহানৱসেন পহীনো. সব্বো দোসোতি আঘাতৱত্থুকাদিভাৱেন অনেকভেদভিন্নো সব্বোপি ব্যাপাদো. সমূহতোতি মগ্গেন সমুগ্ঘাটিতো. সব্বো মে ৱিগতো মোহোতি ‘‘দুক্খে অঞ্ঞাণ’’ন্তিআদিনা (ধ. স. ১০৬৭; ৱিভ. ৯০৯) ৱত্থুভেদেন অট্ঠভেদো, সংকিলেসৱত্থুৱিভাগেন অনেকৱিভাগো সব্বোপি মোহো মগ্গেন ৱিদ্ধংসিতত্তা ময্হং ৱিগতো. সীতিভূতোস্মি নিব্বুতোতি এৱং মূলকিলেসপ্পহানেন তদেকট্ঠতায সংকিলেসানং সম্মদেৱ পটিপ্পস্সদ্ধত্তা অনৱসেসকিলেসদৰথপৰিড়াহাভাৱতো সীতিভাৱং পত্তো, ততো এৱ সব্বসো কিলেসপৰিনিব্বানেন পৰিনিব্বুতো অহং অস্মি ভৱামীতি অঞ্ঞং ব্যাকাসি.
ৰক্খিতত্থেৰগাথাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.