৭. তিস্সমেত্তেয্যসুত্তৱণ্ণনা
৮২১. মেথুনমনুযুত্তস্সাতি তিস্সমেত্তেয্যসুত্তং. কা উপ্পত্তি? ভগৱতি কিৰ সাৱত্থিযং ৱিহৰন্তে তিস্সমেত্তেয্যা নাম দ্ৱে সহাযা সাৱত্থিং অগমংসু. তে সাযন্হসমযং মহাজনং জেতৱনাভিমুখং গচ্ছন্তং দিস্ৱা ‘‘কুহিং গচ্ছথা’’তি পুচ্ছিংসু. ততো তেহি ‘‘বুদ্ধো লোকে উপ্পন্নো, বহুজনহিতায ধম্মং দেসেতি, তং সোতুং জেতৱনং গচ্ছামা’’তি ৱুত্তে ‘‘মযম্পি সোস্সামা’’তি অগমংসু. তে অৱঞ্ঝধম্মদেসকস্স ভগৱতো ধম্মদেসনং সুত্ৱা পৰিসন্তৰে নিসিন্নাৱ চিন্তেসুং – ‘‘ন সক্কা অগাৰমজ্ঝে ঠিতেনাযং ধম্মো পৰিপূৰেতু’’ন্তি. অথ পক্কন্তে মহাজনে ভগৱন্তং পব্বজ্জং যাচিংসু. ভগৱা ‘‘ইমে পব্বাজেহী’’তি অঞ্ঞতৰং ভিক্খুং আণাপেসি. সো তে পব্বাজেত্ৱা তচপঞ্চককম্মট্ঠানং দত্ৱা অৰঞ্ঞৱাসং গন্তুমাৰদ্ধো. মেত্তেয্যো তিস্সং আহ – ‘‘আৱুসো, উপজ্ঝাযো অৰঞ্ঞং গচ্ছতি, মযম্পি গচ্ছামা’’তি. তিস্সো ‘‘অলং আৱুসো, ভগৱতো দস্সনং ধম্মস্সৱনঞ্চ অহং পিহেমি, গচ্ছ ত্ৱ’’ন্তি ৱত্ৱা ন অগমাসি. মেত্তেয্যো উপজ্ঝাযেন সহ গন্ত্ৱা অৰঞ্ঞে সমণধম্মং কৰোন্তো ন চিৰস্সেৱ অৰহত্তং পাপুণি সদ্ধিং আচৰিযুপজ্ঝাযেহি. তিস্সস্সাপি জেট্ঠভাতা ব্যাধিনা কালমকাসি. সো তং সুত্ৱা অত্তনো গামং অগমাসি, তত্ৰ নং ঞাতকা পলোভেত্ৱা উপ্পব্বাজেসুং. মেত্তেয্যোপি আচৰিযুপজ্ঝাযেহি সদ্ধিং সাৱত্থিং আগতো. অথ ভগৱা ৱুত্থৱস্সো জনপদচাৰিকং চৰমানো অনুপুব্বেন তং গামং পাপুণি. তত্থ মেত্তেয্যো ভগৱন্তং ৱন্দিত্ৱা ‘‘ইমস্মিং, ভন্তে, গামে মম গিহিসহাযো অত্থি, মুহুত্তং তাৱ আগমেথ অনুকম্পং উপাদাযা’’তি ৱত্ৱা গামং পৱিসিত্ৱা তং ভগৱতো সন্তিকং আনেত্ৱা একমন্তং ঠিতো তস্সত্থায আদিগাথায ভগৱন্তং পঞ্হং পুচ্ছি. তস্স ভগৱা ব্যাকৰোন্তো অৱসেসগাথাযো অভাসি. অযমস্স সুত্তস্স উপ্পত্তি.
তত্থ মেথুনমনুযুত্তস্সাতি মেথুনধম্মসমাযুত্তস্স. ইতীতি এৱমাহ. আযস্মাতি পিযৱচনমেতং, তিস্সোতি নামং তস্স থেৰস্স. সো হি তিস্সোতি নামেন. মেত্তেয্যোতি গোত্তং, গোত্তৱসেনেৱ চেস পাকটো অহোসি. তস্মা অট্ঠুপ্পত্তিযং ৱুত্তং ‘‘তিস্সমেত্তেয্যা নাম দ্ৱে সহাযা’’তি. ৱিঘাতন্তি উপঘাতং. ব্ৰূহীতি আচিক্খ. মাৰিসাতি পিযৱচনমেতং, নিদুক্খাতি ৱুত্তং হোতি. সুত্ৱান তৱ সাসনন্তি তৱ ৱচনং সুত্ৱা. ৱিৱেকে সিক্খিস্সামসেতি সহাযং আৰব্ভ ধম্মদেসনং যাচন্তো ভণতি. সো পন সিক্খিতসিক্খোযেৱ.
৮২২. মুস্সতে ৱাপি সাসনন্তি পৰিযত্তিপটিপত্তিতো দুৱিধম্পি সাসনং নস্সতি. ৱাপীতি পদপূৰণমত্তং. এতং তস্মিং অনাৰিযন্তি তস্মিং পুগ্গলে এতং অনৰিযং, যদিদং মিচ্ছাপটিপদা.
৮২৩. একো পুব্বে চৰিত্ৱানাতি পব্বজ্জাসঙ্খাতেন ৱা গণৱোস্সগ্গট্ঠেন ৱা পুব্বে একো ৱিহৰিত্ৱা. যানং ভন্তংৱ তং লোকে, হীনমাহু পুথুজ্জনন্তি তং ৱিব্ভন্তকং পুগ্গলং যথা হত্থিযানাদিযানং অদন্তং ৱিসমং আৰোহতি, আৰোহকম্পি ভঞ্জতি, পপাতেপি পপততি. এৱং কাযদুচ্চৰিতাদিৱিসমাৰোহনেন নৰকাদীসু, অত্থভঞ্জনেন জাতিপপাতাদীসু পপতনেন চ যানং ভন্তংৱ আহু হীনং পুথুজ্জনঞ্চ আহূতি.
৮২৪-৫. যসো কিত্তি চাতি লাভসক্কাৰো পসংসা চ. পুব্বেতি পব্বজিতভাৱে. হাযতে ৱাপি তস্স সাতি তস্স ৱিব্ভন্তকস্স সতো সো চ যসো সা চ কিত্তি হাযতি. এতম্পি দিস্ৱাতি এতম্পি পুব্বে যসকিত্তীনং ভাৱং পচ্ছা চ হানিং দিস্ৱা. সিক্খেথ মেথুনং ৱিপ্পহাতৱেতি তিস্সো সিক্খা সিক্খেথ. কিং কাৰণং? মেথুনং ৱিপ্পহাতৱে, মেথুনপ্পহানত্থাযাতি ৱুত্তং হোতি. যো হি মেথুনং ন ৱিপ্পজহতি, সঙ্কপ্পেহি…পে… তথাৱিধো. তত্থ পৰেতোতি সমন্নাগতো. পৰেসং নিগ্ঘোসন্তি উপজ্ঝাযাদীনং নিন্দাৱচনং. মঙ্কু হোতীতি দুম্মনো হোতি.
৮২৬. ইতো পৰা গাথা পাকটসম্বন্ধা এৱ. তাসু সত্থানীতি কাযদুচ্চৰিতাদীনি. তানি হি অত্তনো পৰেসঞ্চ ছেদনট্ঠেন ‘‘সত্থানী’’তি ৱুচ্চন্তি. তেসু চাযং ৱিসেসতো চোদিতো মুসাৱচনসত্থানেৱ কৰোতি – ‘‘ইমিনা কাৰণেনাহং ৱিব্ভন্তো’’তি ভণন্তো. তেনেৱাহ – ‘‘এস খ্ৱস্স মহাগেধো, মোসৱজ্জং পগাহতী’’তি. তত্থ এস খ্ৱস্সাতি এস খো অস্স. মহাগেধোতি মহাবন্ধনং. কতমোতি চে? যদিদং মোসৱজ্জং পগাহতি, স্ৱাস্স মুসাৱাদজ্ঝোগাহো মহাগেধোতি ৱেদিতব্বো.
৮২৭. মন্দোৱ পৰিকিস্সতীতি পাণৱধাদীনি কৰোন্তো ততোনিদানঞ্চ দুক্খমনুভোন্তো ভোগপৰিযেসনৰক্খনানি চ কৰোন্তো মোমূহো ৱিয পৰিকিলিস্সতি.
৮২৮-৯. ‘‘এতমাদীনৱং ঞত্ৱা, মুনি পুব্বাপৰে ইধা’’তি এতং ‘‘যসো কিত্তি চ যা পুব্বে, হাযতেৱাপি তস্স সা’’তি ইতো পভুতি ৱুত্তে পুব্বাপৰে ইধ ইমস্মিং সাসনে পুব্বতো অপৰে সমণভাৱতো ৱিব্ভন্তকভাৱে আদীনৱং মুনি ঞত্ৱা. এতদৰিযানমুত্তমন্তি যদিদং ৱিৱেকচৰিযা, এতং বুদ্ধাদীনং অৰিযানং উত্তমং, তস্মা ৱিৱেকঞ্ঞেৱ সিক্খেথাতি অধিপ্পাযো. ন তেন সেট্ঠো মঞ্ঞেথাতি তেন চ ৱিৱেকেন ন অত্তানং ‘‘সেট্ঠো অহ’’ন্তি মঞ্ঞেয্য, তেন থদ্ধো ন ভৱেয্যাতি ৱুত্তং হোতি.
৮৩০. ৰিত্তস্সাতি ৱিৱিত্তস্স কাযদুচ্চৰিতাদীহি ৱিৰহিতস্স. ওঘতিণ্ণস্স পিহযন্তি, কামেসু গধিতা পজাতি ৱত্থুকামেসু লগ্গা সত্তা তস্স চতুৰোঘতিণ্ণস্স পিহযন্তি ইণাযিকা ৱিয আণণ্যস্সাতি অৰহত্তনিকূটেন দেসনং নিট্ঠাপেসি. দেসনাপৰিযোসানে তিস্সো সোতাপত্তিফলং পত্ৱা পচ্ছা পব্বজিত্ৱা অৰহত্তং সচ্ছাকাসীতি.
পৰমত্থজোতিকায খুদ্দক-অট্ঠকথায
সুত্তনিপাত-অট্ঠকথায তিস্সমেত্তেয্যসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.