৭০. যমকপাটিহীৰঞাণনিদ্দেসৱণ্ণনা

১১৬. যমকপাটিহীৰঞাণনিদ্দেসে অসাধাৰণং সাৱকেহীতি সেসাসাধাৰণঞাণনিদ্দেসে অঞ্ঞৱচনেহি ওকাসাভাৱতো ন ৱুত্তং, ইধ পন অঞ্ঞৱচনাভাৱতো ৱুত্তন্তি ৱেদিতব্বং. উপৰিমকাযতোতি নাভিযা উদ্ধং সৰীৰতো. অগ্গিক্খন্ধো পৱত্ততীতি তেজোকসিণাৰম্মণং পাদকজ্ঝানং সমাপজ্জিত্ৱা ৱুট্ঠায ‘‘উপৰিমকাযতো অগ্গিজালা ৱুট্ঠাতূ’’তি আৱজ্জিত্ৱা পৰিকম্মং কত্ৱা অনন্তৰং অভিঞ্ঞাঞাণেন ‘‘উপৰিমকাযতো অগ্গিজালা ৱুট্ঠাতূ’’তি অধিট্ঠিতে সহ অধিট্ঠানা উপৰিমকাযতো অগ্গিজালা ৱুট্ঠাতি. সা হি ইধ ৰাসট্ঠেন খন্ধোতি ৱুত্তা. হেট্ঠিমকাযতোতি নাভিতো হেট্ঠা সৰীৰতো. উদকধাৰা পৱত্ততীতি আপোকসিণাৰম্মণং পাদকজ্ঝানং সমাপজ্জিত্ৱা ৱুট্ঠায ‘‘হেট্ঠিমকাযতো উদকধাৰা ৱুট্ঠাতূ’’তি আৱজ্জিত্ৱা পৰিকম্মং কত্ৱা অনন্তৰং অভিঞ্ঞাঞাণেন ‘‘হেট্ঠিমকাযতো উদকধাৰা ৱুট্ঠাতূ’’তি অধিট্ঠিতে সহ অধিট্ঠানা হেট্ঠিমকাযতো উদকধাৰা ৱুট্ঠাতি. উভযত্থাপি অব্বোচ্ছেদৱসেন পৱত্ততীতি ৱুত্তং. অধিট্ঠানস্স আৱজ্জনস্স চ অন্তৰে দ্ৱে ভৱঙ্গচিত্তানি ৱত্তন্তি. তস্মাযেৱ যুগলা হুত্ৱা অগ্গিক্খন্ধউদকধাৰা পৱত্তন্তি, অন্তৰং ন পঞ্ঞাযতি. অঞ্ঞেসং পন ভৱঙ্গপৰিচ্ছেদো নত্থি. পুৰত্থিমকাযতোতি অভিমুখপস্সতো. পচ্ছিমকাযতোতি পিট্ঠিপস্সতো. দক্খিণঅক্খিতো ৱামঅক্খিতোতিআদি সমাসপাঠোযেৱ, ন অঞ্ঞো. দক্খিণনাসিকাসোততো ৱামনাসিকাসোততোতি পাঠো সুন্দৰো. ৰস্সং কত্ৱাপি পঠন্তি. অংসকূটতোতি এত্থ অব্ভুগ্গতট্ঠেন কূটো ৱিযাতি কূটো, অংসোযেৱ কূটো অংসকূটো. অঙ্গুলঙ্গুলেহীতি অঙ্গুলীহি অঙ্গুলীহি. অঙ্গুলন্তৰিকাহীতি অঙ্গুলীনং অন্তৰিকাহি. একেকলোমতো অগ্গিক্খন্ধো পৱত্ততি, একেকলোমতো উদকধাৰা পৱত্ততীতি উভযত্থাপি আমেডিতৱচনেন সব্বলোমানং পৰিযাদিন্নত্তা একেকলোমতোৱ অগ্গিক্খন্ধউদকধাৰা যুগলা যুগলা হুত্ৱা পৱত্তন্তীতি ৱুত্তং হোতি. লোমকূপতো লোমকূপতো অগ্গিক্খন্ধো পৱত্ততি, লোমকূপতো লোমকূপতো উদকধাৰা পৱত্ততীতি এত্থাপি এসেৱ নযো. কেসুচি পোত্থকেসু ‘‘একেকলোমতো অগ্গিক্খন্ধো পৱত্ততি. লোমকূপতো লোমকূপতো উদকধাৰা পৱত্ততি, লোমকূপতো লোমকূপতো অগ্গিক্খন্ধো পৱত্ততি, একেকলোমতো উদকধাৰা পৱত্ততী’’তি লিখিতং. তম্পি যুজ্জতিযেৱ. পাটিহীৰস্স অতিসুখুমত্তদীপনতো পন পুৰিমপাঠোযেৱ সুন্দৰতৰো.

ইদানি ছন্নং ৱণ্ণানন্তি কো সম্বন্ধো? হেট্ঠা ‘‘উপৰিমকাযতো’’তিআদীহি অনেকেহি সৰীৰাৱযৱা ৱুত্তা. তেন সৰীৰাৱযৱসম্বন্ধো পৱত্ততীতি ৱচনসম্বন্ধেন চ যমকপাটিহীৰাধিকাৰেন চ ছন্নং ৱণ্ণানং সৰীৰাৱযৱভূতানং ৰস্মিযো যমকা হুত্ৱা পৱত্তন্তীতি ৱুত্তং হোতি. সামিৱচনসম্বন্ধেন চ অৱস্সং ‘‘ৰস্মিযো’’তি পাঠসেসো ইচ্ছিতব্বোযেৱ. নীলানন্তি উমাপুপ্ফৱণ্ণানং. পীতকানন্তি কণিকাৰপুপ্ফৱণ্ণানং. লোহিতকানন্তি ইন্দগোপকৱণ্ণানং. ওদাতানন্তি ওসধিতাৰকৱণ্ণানং. মঞ্জিট্ঠানন্তি মন্দৰত্তৱণ্ণানং. পভস্সৰানন্তি পভাসনপকতিকানং পভস্সৰৱণ্ণানং. পভস্সৰৱণ্ণে ৱিসুং অৱিজ্জমানেপি ৱুত্তেসু পঞ্চসু ৱণ্ণেসু যে যে পভা সমুজ্জলা, তে তে পভস্সৰা. তথা হি তথাগতস্স যমকপাটিহীৰং কৰোন্তস্স যমকপাটিহীৰঞাণবলেনেৱ কেসমস্সূনঞ্চেৱ অক্খীনঞ্চ নীলট্ঠানেহি নীলৰস্মিযো নিক্খমন্তি, যাসং ৱসেন গগনতলং অঞ্জনচুণ্ণসমোকিণ্ণং ৱিয উমাপুপ্ফনীলুপ্পলদলসঞ্ছন্নং ৱিয ৱীতিপতন্তমণিতালৱণ্টং ৱিয পসাৰিতমেচকপটং ৱিয চ হোতি. ছৱিতো চেৱ অক্খীনঞ্চ পীতকট্ঠানেহি পীতৰস্মিযো নিক্খমন্তি, যাসং ৱসেন দিসাভাগা সুৱণ্ণৰসনিসিঞ্চমানা ৱিয সুৱণ্ণপটপসাৰিতা ৱিয কুঙ্কুমচুণ্ণকণিকাৰপুপ্ফসম্পৰিকিণ্ণা ৱিয চ ৱিৰোচন্তি. মংসলোহিতেহি চেৱ অক্খীনঞ্চ ৰত্তট্ঠানেহি লোহিতৰস্মিযো নিক্খমন্তি, যাসং ৱসেন দিসাভাগা চিনপিট্ঠচুণ্ণৰঞ্জিতা ৱিয সুপক্কলাখাৰসনিসিঞ্চমানা ৱিয ৰত্তকম্বলপৰিক্খিত্তা ৱিয জযসুমনপালিভদ্দকবন্ধুজীৱককুসুমসম্পৰিকিণ্ণা ৱিয চ ৱিৰোচন্তি. অট্ঠীহি চেৱ দন্তেহি চ অক্খীনঞ্চ সেতট্ঠানেহি ওদাতৰস্মিযো নিক্খমন্তি, যাসং ৱসেন দিসাভাগা ৰজতকুটেহি আসিঞ্চমানখীৰধাৰাসম্পৰিকিণ্ণা ৱিয পসাৰিতৰজতপট্টৱিতানা ৱিয ৱীতিপতন্তৰজততালৱণ্টা ৱিয কুন্দকুমুদসিন্দুৱাৰসুমনমল্লিকাদিকুসুমসঞ্ছন্না ৱিয চ ৱিৰোচন্তি. হত্থতলপাদতলাদীহি মন্দৰত্তট্ঠানেহি মঞ্জিট্ঠৰস্মিযো নিক্খমন্তি, যাসং ৱসেন দিসাভাগা পৱাড়জালপৰিক্খিত্তা ৱিয ৰত্তকুৰৱককুসুমসমোকিণ্ণা ৱিয চ ৱিৰোচন্তি. উণ্ণানখাদীহি পভস্সৰট্ঠানেহি পভস্সৰৰস্মিযো নিক্খমন্তি, যাসং ৱসেন দিসাভাগা ওসধিতাৰকপুঞ্জপুণ্ণা ৱিয ৱিজ্জুপটলাদিপৰিপুণ্ণা ৱিয চ ৱিৰোচন্তি.

ভগৱা চঙ্কমতীতিআদি ‘‘ভগৱতো চ নিম্মিতানঞ্চ নানাইৰিযাপথকৰণং যমকপাটিহীৰেনেৱ হোতী’’তি দস্সনত্থং ৱুত্তং. তেসঞ্হি নিম্মিতানং ইৰিযাপথা যুগলাৱ হুত্ৱা ৱত্তন্তি. যদি নিম্মিতা বহুকা হোন্তি, ‘‘নিম্মিতো’’তিআদি কস্মা একৱচনং কতন্তি চে? নিম্মিতেসুপি একেকস্স নানাইৰিযাপথভাৱদস্সনত্থং. বহুৱচনেন হি ৱুত্তে সব্বেপি নিম্মিতা সকিং একেকইৰিযাপথিকা ৱিয হোন্তি. একৱচনেন পন ৱুত্তে নিম্মিতেসু একেকো নানাইৰিযাপথিকোতি ঞাযতি. তস্মা একৱচননিদ্দেসো কতো. চূড়পন্থকত্থেৰোপি তাৱ নানাইৰিযাপথিকভিক্খূনং সহস্সং মাপেসি, কিং পন ভগৱা যমকপাটিহীৰে বহূ নিম্মিতে ন কৰিস্সতি. চূড়পন্থকত্থেৰং মুঞ্চিত্ৱা অঞ্ঞেসং সাৱকানং একাৱজ্জনেন নানাইৰিযপথিকানং নানাৰূপানঞ্চ নিম্মানং ন ইজ্ঝতি. অনিযমেত্ৱা হি নিম্মিতা ইদ্ধিমতা সদিসাৱ হোন্তি. ঠাননিসজ্জাদীসু ৱা ভাসিততুণ্হীভাৱাদীসু ৱা যং যং ইদ্ধিমা কৰোতি, তং তদেৱ কৰোন্তি, ৱিসদিসকৰণং নানাকিৰিযাকৰণঞ্চ ‘‘এত্তকা ঈদিসা হোন্তু, এত্তকা ইমং নাম কৰোন্তূ’’তি ৱিসুং ৱিসুং আৱজ্জিত্ৱা অধিট্ঠানেন ইজ্ঝতি. তথাগতস্স পন একাৱজ্জনাধিট্ঠানেনেৱ নানপ্পকাৰনিম্মানং ইজ্ঝতি. এৱমেৱ অগ্গিক্খন্ধউদকধাৰানিম্মানে চ নানাৱণ্ণনিম্মানে চ ৱেদিতব্বং. তত্থ ভগৱা চঙ্কমতীতি আকাসে ৱা পথৱিযং ৱা চঙ্কমতি. নিম্মিতোতি ইদ্ধিযা মাপিতবুদ্ধৰূপং. তিট্ঠতি ৱাতিআদীনিপি আকাসে ৱা পথৱিযং ৱা. কপ্পেতীতি কৰোতি. ভগৱা তিট্ঠতীতিআদীসুপি এসেৱ নযোতি.

যমকপাটিহীৰঞাণনিদ্দেসৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.