১০. মণ্ডপেয্যকথা
মণ্ডপেয্যকথাৱণ্ণনা
২৩৮. ইদানি তস্স মগ্গস্স মণ্ডপেয্যত্তং দস্সেন্তেন কথিতায ভগৱতো ৱচনেকদেসপুব্বঙ্গমায মণ্ডপেয্যকথায অপুব্বত্থানুৱণ্ণনা. তত্থ মণ্ডপেয্যন্তি যথা সম্পন্নং নিম্মলং ৱিপ্পসন্নং সপ্পি সপ্পিমণ্ডোতি ৱুচ্চতি, এৱং ৱিপ্পসন্নট্ঠেন মণ্ডো, পাতব্বট্ঠেন পেয্যং. যঞ্হি পিৱিত্ৱা অন্তৰৱীথিযং পতিতা ৱিসঞ্ঞিনো অত্তনো সাটকাদীনম্পি অস্সামিকা হোন্তি, তং পসন্নম্পি ন পাতব্বং. ময্হং পন ইদং সিক্খত্তযসঙ্গহিতং সাসনব্ৰহ্মচৰিযং সম্পন্নত্তা নিম্মলত্তা ৱিপ্পসন্নত্তা মণ্ডঞ্চ হিতসুখাৱহত্তা পেয্যঞ্চাতি মণ্ডপেয্যন্তি দীপেতি. মণ্ডো পেয্যো এত্থাতি মণ্ডপেয্যং. কিং তং? সাসনব্ৰহ্মচৰিযং. কস্মা সিক্খত্তযং ব্ৰহ্মচৰিযং নাম? উত্তমট্ঠেন নিব্বানং ব্ৰহ্মং নাম, সিক্খত্তযং নিব্বানত্থায পৱত্তনতো ব্ৰহ্মত্থায চৰিযাতি ব্ৰহ্মচৰিযন্তি ৱুচ্চতি. সাসনব্ৰহ্মচৰিযন্তি তংযেৱ. সত্থা সম্মুখীভূতোতি ইদমেত্থ কাৰণৱচনং. যস্মা পন সত্থা সম্মুখীভূতো, তস্মা ৱীৰিযপযোগং কত্ৱা পিৱথেতং মণ্ডং. বাহিৰকঞ্হি ভেসজ্জমণ্ডং ৱেজ্জস্স অসম্মুখা পিৱন্তানং পমাণং ৱা উগ্গমননিগ্গমনং ৱা ন জানামাতি আসঙ্কা হোতি. ৱেজ্জস্স সম্মুখা পন ৱেজ্জো জানিস্সতীতি নিৰাসঙ্কা পিৱন্তি. এৱমেৱং অম্হাকঞ্চ ধম্মস্সামী সত্থা সম্মুখীভূতোতি ৱীৰিযং কত্ৱা পিৱথাতি মণ্ডপানে সন্নিযোজেতি. দিট্ঠধম্মিকসম্পৰাযিকপৰমত্থেহি যথাৰহং অনুসাসতীতি সত্থা. অপিচ ‘‘সত্থা ভগৱা সত্থৱাহো’’তিআদিনা (মহানি. ১৯০) নিদ্দেসনযেনপেত্থ অত্থো ৱেদিতব্বো. সন্দিস্সমানো মুখো ভূতোতি সম্মুখীভূতো.
মণ্ডপেয্যনিদ্দেসে তিধত্তমণ্ডোতি তিধাভাৱো তিধত্তং. তিধত্তেন মণ্ডো তিধত্তমণ্ডো, তিৱিধেন মণ্ডোতি অত্থো. সত্থৰি সম্মুখীভূতেতি ইদং সব্বাকাৰপৰিপুণ্ণমণ্ডত্তযদস্সনত্থং ৱুত্তং. পৰিনিব্বুতেপি পন সত্থৰি একদেসেন মণ্ডত্তযং পৱত্ততিযেৱ. তেনেৱ চস্স নিদ্দেসে ‘‘সত্থৰি সম্মুখীভূতে’’তি অৱত্ৱা কতমো দেসনামণ্ডোতিআদি ৱুত্তন্তি ৱেদিতব্বং.
দেসনামণ্ডোতি ধম্মদেসনা এৱ মণ্ডো. পটিগ্গহমণ্ডোতি দেসনাপটিগ্গাহকো এৱ মণ্ডো. ব্ৰহ্মচৰিযমণ্ডোতি মগ্গব্ৰহ্মচৰিযমেৱ মণ্ডো.
আচিক্খনাতি দেসেতব্বানং সচ্চাদীনং ইমানি নামানীতি নামৱসেন কথনা. দেসনাতি দস্সনা. পঞ্ঞাপনাতি জানাপনা, ঞাণমুখে ঠপনা ৱা. আসনং ঠপেন্তো হি ‘‘আসনং পঞ্ঞাপেতী’’তি ৱুচ্চতি. পট্ঠপনাতি পঞ্ঞাপনা, পৱত্তনাতি অত্থো, ঞাণমুখে ঠপনা ৱা. ৱিৱৰণাতি ৱিৱটকৰণং, ৱিৱৰিত্ৱা দস্সনাতি অত্থো. ৱিভজনাতি ৱিভাগকিৰিযা, ৱিভাগতো দস্সনাতি অত্থো. উত্তানীকম্মন্তি পাকটভাৱকৰণং. অথ ৱা আচিক্খনাতি দেসনাদীনং ছন্নং পদানং মূলপদং. দেসনাদীনি ছ পদানি তস্স অত্থৱিৱৰণত্থং ৱুত্তানি. তত্থ দেসনাতি উগ্ঘটিতঞ্ঞূনং ৱসেন সঙ্খেপতো পঠমং উদ্দেসৱসেন দেসনা. উগ্ঘটিতঞ্ঞূ হি সঙ্খেপেন ৱুত্তং পঠমং ৱুত্তঞ্চ পটিৱিজ্ঝন্তি. পঞ্ঞাপনাতি ৱিপঞ্চিতঞ্ঞূনং ৱসেন তেসং চিত্ততোসনেন বুদ্ধিনিসানেন চ পঠমং সঙ্খিত্তস্স ৱিত্থাৰতো নিদ্দেসৱসেন পঞ্ঞাপনা. পট্ঠপনাতি তেসংযেৱ নিদ্দিট্ঠস্স নিদ্দেসস্স পটিনিদ্দেসৱসেন ৱিত্থাৰতৰৱচনেন পঞ্ঞাপনা. ৱিৱৰণাতি নিদ্দিট্ঠস্সাপি পুনপ্পুনং ৱচনেন ৱিৱৰণা. ৱিভজনাতি পুনপ্পুনং ৱুত্তস্সাপি ৱিভাগকৰণেন ৱিভজনা. উত্তানীকম্মন্তি ৱিৱটস্স ৱিত্থাৰতৰৱচনেন, ৱিভত্তস্স চ নিদস্সনৱচনেন উত্তানীকৰণং. অযং দেসনা নেয্যানম্পি পটিৱেধায হোতি. যেৱাপনঞ্ঞেপি কেচীতি পিযঙ্কৰমাতাদিকা ৱিনিপাতিকা গহিতা. ৱিঞ্ঞাতাৰোতি পটিৱেধৱসেন লোকুত্তৰধম্মং ৱিঞ্ঞাতাৰো. এতে হি ভিক্খুআদযো পটিৱেধৱসেন ধম্মদেসনং পটিগ্গণ্হন্তীতি পটিগ্গহা. অযমেৱাতিআদীনি পঠমঞাণনিদ্দেসে ৱুত্তত্থানি. অৰিযমগ্গো নিব্বানেন সংসন্দনতো ব্ৰহ্মত্থায চৰিযাতি ব্ৰহ্মচৰিযন্তি ৱুচ্চতি.
২৩৯. ইদানি অধিমোক্খমণ্ডোতিআদীহি তস্মিং মগ্গক্খণে ৱিজ্জমানানি ইন্দ্ৰিযবলবোজ্ঝঙ্গমগ্গঙ্গানি মণ্ডপেয্যৱিধানে যোজেত্ৱা দস্সেতি. তত্থ অধিমোক্খমণ্ডোতি অধিমোক্খসঙ্খাতো মণ্ডো. কসটোতি পসাদৱিৰহিতো আৱিলো. ছড্ডেত্ৱাতি সমুচ্ছেদৱসেন পহায. সদ্ধিন্দ্ৰিযস্স অধিমোক্খমণ্ডং পিৱতীতি মণ্ডপেয্যন্তি সদ্ধিন্দ্ৰিযতো অধিমোক্খমণ্ডস্স অনঞ্ঞত্তেপি সতি অঞ্ঞং ৱিয কত্ৱা ৱোহাৰৱসেন ৱুচ্চতি, যথা লোকে নিসদপোতকো নিসদপোতসৰীৰস্স অনঞ্ঞত্তেপি সতি নিসদপোতস্স সৰীৰন্তি ৱুচ্চতি, যথা চ পাড়িযং ‘‘ফুসিতত্ত’’ন্তিআদীসু ধম্মতো অনঞ্ঞোপি ভাৱো অঞ্ঞো ৱিয ৱুত্তো, যথা চ অট্ঠকথাযং ‘‘ফুসনলক্খণো ফস্সো’’তিআদীসু (ধ. স. অট্ঠ. ১ ধম্মুদ্দেসৱাৰ ফস্সপঞ্চমকৰাসিৱণ্ণনা) ধম্মতো অনঞ্ঞম্পি লক্খণং অঞ্ঞং ৱিয ৱুত্তং, এৱমিদন্তি ৱেদিতব্বং. পিৱতীতি চেত্থ তংসমঙ্গিপুগ্গলোতি ৱুত্তং হোতি. তংসমঙ্গিপুগ্গলো তং মণ্ডং পিৱতীতি কত্ৱা তেন পুগ্গলেন সো মণ্ডো পাতব্বতো মণ্ডপেয্যং নাম হোতীতি ৱুত্তং হোতি. ‘‘মণ্ডপেয্যো’’তি চ ৱত্তব্বে ‘‘মণ্ডপেয্য’’ন্তি লিঙ্গৱিপল্লাসো কতো. সেসানম্পি ইমিনা নযেন অত্থো ৱেদিতব্বো. অপুব্বেসু পন পৰিড়াহোতি পীণনলক্খণায পীতিযা পটিপক্খো কিলেসসন্তাপো. দুট্ঠুল্লন্তি উপসমপটিপক্খো কিলেসৱসেন ওড়াৰিকভাৱো অসন্তভাৱো. অপ্পটিসঙ্খাতি পটিসঙ্খানপটিপক্খো কিলেসৱসেন অসমৱাহিতভাৱো.
২৪০. পুন অঞ্ঞেন পৰিযাযেন মণ্ডপেয্যৱিধিং নিদ্দিসিতুকামো অত্থি মণ্ডোতিআদিমাহ. তত্থ তত্থাতি তস্মিং সদ্ধিন্দ্ৰিযে. অত্থৰসোতিআদীসু সদ্ধিন্দ্ৰিযস্স অধিমুচ্চনং অত্থো, সদ্ধিন্দ্ৰিযং ধম্মো, তদেৱ নানাকিলেসেহি ৱিমুত্তত্তা ৱিমুত্তি, তস্স অত্থস্স সম্পত্তি অত্থৰসো. তস্স ধম্মস্স সম্পত্তি ধম্মৰসো. তস্সা ৱিমুত্তিযা সম্পত্তি ৱিমুত্তিৰসো. অথ ৱা অত্থপটিলাভৰতি অত্থৰসো, ধম্মপটিলাভৰতি ধম্মৰসো, ৱিমুত্তিপটিলাভৰতি ৱিমুত্তিৰসো. ৰতীতি চ তংসম্পযুত্তা, তদাৰম্মণা ৱা পীতি. ইমিনা নযেন সেসপদেসুপি অত্থো ৱেদিতব্বো. ইমস্মিং পৰিযাযে মণ্ডস্স পেয্যং মণ্ডপেয্যন্তি অত্থো ৱুত্তো হোতি.
এৱং ইন্দ্ৰিযাদিবোধিপক্খিযধম্মপটিপাটিযা ইন্দ্ৰিযবলবোজ্ঝঙ্গমগ্গঙ্গানং ৱসেন মণ্ডপেয্যং দস্সেত্ৱা পুন অন্তে ঠিতং ব্ৰহ্মচৰিযমণ্ডং দস্সেন্তো মগ্গস্স পধানত্তা মগ্গং পুব্বঙ্গমং কত্ৱা উপ্পটিপাটিৱসেন মগ্গঙ্গবোজ্ঝঙ্গবলইন্দ্ৰিযানি দস্সেসি. আধিপতেয্যট্ঠেন ইন্দ্ৰিযা মণ্ডোতিআদযো যথাযোগং লোকিযলোকুত্তৰা মণ্ডা. তং হেট্ঠা ৱুত্তনযেন ৱেদিতব্বং. তথট্ঠেন সচ্চা মণ্ডোতি এত্থ পন দুক্খসমুদযানং মণ্ডত্তাভাৱা মহাহত্থিপদসুত্তে (ম. নি. ১.৩০০) ৱিয সচ্চঞাণানি সচ্চাতি ৱুত্তন্তি ৱেদিতব্বং.
সদ্ধম্মপ্পকাসিনিযা পটিসম্ভিদামগ্গ-অট্ঠকথায
মণ্ডপেয্যকথাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
নিট্ঠিতা চ মহাৱগ্গৱণ্ণনা.