৯. মগ্গকথা
মগ্গকথাৱণ্ণনা
২৩৭. ইদানি তেসং তিণ্ণং ৱিপল্লাসানং পহানকৰং অৰিযমগ্গং দস্সেন্তেন কথিতায মগ্গকথায অপুব্বত্থানুৱণ্ণনা. তত্থ মগ্গোতি কেনট্ঠেন মগ্গোতি যো বুদ্ধসাসনে মগ্গোতি ৱুচ্চতি, সো কেনট্ঠেন মগ্গো নাম হোতীতি অত্থো. মিচ্ছাদিট্ঠিযা পহানাযাতিআদীসু দসসু পৰিযাযেসু পঠমো পঠমো তস্স তস্স মগ্গঙ্গস্স উজুৱিপচ্চনীকৱসেন ৱুত্তো. মগ্গো চেৱ হেতু চাতি তস্স তস্স কিচ্চস্স কৰণায পটিপদট্ঠেন মগ্গো, সম্পাপকট্ঠেন হেতু. তেন মগ্গস্স পটিপদট্ঠো সম্পাপকট্ঠো চ ৱুত্তো হোতি. ‘‘অযং মগ্গো অযং পটিপদা’’তিআদীসু (সং. নি. ৫.৫, ৪৮) হি পটিপদা মগ্গো, ‘‘মগ্গস্স নিয্যানট্ঠো হেতুট্ঠো’’তিআদীসু (পটি. ম. ২.৮) সম্পাপকো হেতু. এৱং দ্ৱীহি দ্ৱীহি পদেহি ‘‘মগ্গোতি কেনট্ঠেন মগ্গো’’তি পুচ্ছায ৱিস্সজ্জনং কতং হোতি. সহজাতানং ধম্মানং উপত্থম্ভনাযাতি অত্তনা সহজাতানং অৰূপধম্মানং সহজাতঅঞ্ঞমঞ্ঞনিস্সযাদিভাৱেন উপত্থম্ভনভাৱায. কিলেসানং পৰিযাদানাযাতি তংতংমগ্গৱজ্ঝানং ৱুত্তাৱসেসকিলেসানং খেপনায. পটিৱেধাদিৱিসোধনাযাতি এত্থ যস্মা ‘‘কো চাদি কুসলানং ধম্মানং, সীলঞ্চ সুৱিসুদ্ধং দিট্ঠি চ উজুকা’’তি (সং. নি. ৫.৩৬৯, ৩৮১) ৱচনতো সীলঞ্চ দিট্ঠি চ সচ্চপটিৱেধস্স আদি. সো চ আদিমগ্গক্খণে ৱিসুজ্ঝতি. তস্মা ‘‘পটিৱেধাদিৱিসোধনাযা’’তি ৱুত্তং. চিত্তস্স অধিট্ঠানাযাতি সম্পযুত্তচিত্তস্স সককিচ্চে পতিট্ঠানায. চিত্তস্স ৱোদানাযাতি চিত্তস্স পৰিসুদ্ধভাৱায. ৱিসেসাধিগমাযাতি লোকিযতো ৱিসেসপটিলাভায. উত্তৰি পটিৱেধাযাতি লোকিযতো উত্তৰি পটিৱিজ্ঝনত্থায. সচ্চাভিসমযাযাতি চতুন্নং সচ্চানং একাভিসমযায কিচ্চনিপ্ফত্তিৱসেন একপটিৱেধায. নিৰোধে পতিট্ঠাপনাযাতি চিত্তস্স ৱা পুগ্গলস্স ৱা নিব্বানে পতিট্ঠাপনত্থায. সকদাগামিমগ্গক্খণাদীসু অট্ঠ মগ্গঙ্গানি একতো কত্ৱা তংতংমগ্গৱজ্ঝকিলেসপ্পহানং ৱুত্তং. এৱং ৱচনে কাৰণং হেট্ঠা ৱুত্তমেৱ. যস্মা উপৰূপৰিমগ্গেনাপি সুট্ঠু আদিৱিসোধনা সুট্ঠু চিত্তৱোদানঞ্চ হোতি, তস্মা তানিপি পদানি ৱুত্তানি.
দস্সনমগ্গোতিআদীহি যাৱ পৰিযোসানা তস্স ধম্মস্স লক্খণৱসেন মগ্গট্ঠো ৱুত্তো. তানি সব্বানিপি পদানি অভিঞ্ঞেয্যনিদ্দেসে ৱুত্তত্থানেৱ. এৱমেত্থ যথাসম্ভৱং লোকিযলোকুত্তৰো মগ্গো নিদ্দিট্ঠো. হেতুট্ঠেন মগ্গোতি চ অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো নিদ্দিট্ঠো. নিপ্পৰিযাযমগ্গত্তা চস্স পুন ‘‘মগ্গো’’তি ন ৱুত্তং. আধিপতেয্যট্ঠেন ইন্দ্ৰিযাতি আদীনি চ ইন্দ্ৰিযাদীনং অত্থৱসেন ৱুত্তানি, ন মগ্গট্ঠৱসেন. সচ্চানীতি চেত্থ সচ্চঞাণানি. সব্বেপি তে ধম্মা নিব্বানস্স পটিপদট্ঠেন মগ্গো. অন্তে ৱুত্তং নিব্বানং পন সংসাৰদুক্খাভিভূতেহি দুক্খনিস্সৰণত্থিকেহি সপ্পুৰিসেহি মগ্গীযতি গৱেসীযতীতি মগ্গোতি ৱুত্তন্তি ৱেদিতব্বন্তি.
মগ্গকথাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.