৬৮. ইন্দ্ৰিযপৰোপৰিযত্তঞাণনিদ্দেসৱণ্ণনা

১১১. ইন্দ্ৰিযপৰোপৰিযত্তঞাণনিদ্দেসে তথাগতস্সাতি ৱচনে উদ্দেসে সৰূপতো অৱিজ্জমানেপি ‘‘ছ ঞাণানি অসাধাৰণানি সাৱকেহী’’তি (পটি. ম. মাতিকা ১.৭৩) ৱুত্তত্তা ‘‘তথাগতস্সা’’তি ৱুত্তমেৱ হোতি. তস্মা উদ্দেসে অত্থতো সিদ্ধস্স তথাগতৱচনস্স নিদ্দেসে গহণং কতং. সত্তে পস্সতীতি ৰূপাদীসু ছন্দৰাগেন সত্ততায লগ্গতায সত্তা, তে সত্তে ইন্দ্ৰিযপৰোপৰিযত্তঞাণেন চক্খুনা পস্সতি ওলোকেতি. অপ্পৰজক্খেতি পঞ্ঞামযে অক্খিম্হি অপ্পং ৰাগাদিৰজো এতেসন্তি অপ্পৰজক্খা, অপ্পং ৰাগাদিৰজো এতেসন্তি ৱা অপ্পৰজক্খা. তে অপ্পৰজক্খে. মহাৰজক্খেতি পঞ্ঞামযে অক্খিম্হি মহন্তং ৰাগাদিৰজো এতেসন্তি মহাৰজক্খা, মহন্তং ৰাগাদিৰজো এতেসন্তি ৱা মহাৰজক্খা. তিক্খিন্দ্ৰিযে মুদিন্দ্ৰিযেতি তিক্খানি সদ্ধাদীনি ইন্দ্ৰিযানি এতেসন্তি তিক্খিন্দ্ৰিযা, মুদূনি সদ্ধাদীনি ইন্দ্ৰিযানি এতেসন্তি মুদিন্দ্ৰিযা. স্ৱাকাৰে দ্ৱাকাৰেতি সুন্দৰা সদ্ধাদযো আকাৰা কোট্ঠাসা এতেসন্তি স্ৱাকাৰা, কুচ্ছিতা গৰহিতা সদ্ধাদযো আকাৰা কোট্ঠাসা এতেসন্তি দ্ৱাকাৰা. সুৱিঞ্ঞাপযে দুৱিঞ্ঞাপযেতি যে কথিতং কাৰণং সল্লক্খেন্তি সুখেন সক্কা হোন্তি ৱিঞ্ঞাপেতুং, তে সুৱিঞ্ঞাপযা, তব্বিপৰীতা দুৱিঞ্ঞাপযা. অপ্পেকচ্চে পৰলোকৱজ্জভযদস্সাৱিনোতি অপি একে পৰলোকঞ্চেৱ ৰাগাদিৱজ্জঞ্চ ভযতো পস্সন্তে, ইমস্স পন পদস্স নিদ্দেসে পৰলোকস্সেৱ ন ৱুত্তত্তা খন্ধাদিলোকে চ ৰাগাদিৱজ্জে চ পৰং বাড়্হং ভযং পস্সনসীলাতি পৰলোকৱজ্জভযদস্সাৱিনো. তে পৰলোকৱজ্জভযদস্সাৱিনেতি এৱমত্থো গহেতব্বো. অপ্পেকচ্চে ন পৰলোকৱজ্জভযদস্সাৱিনোতি তব্বিপৰীতে. লোকোতি চ লুজ্জনপলুজ্জনট্ঠেন. ৱজ্জন্তি চ ৱজ্জনীযট্ঠেন. এত্তাৱতা উদ্দেসস্স নিদ্দেসো কতো হোতি.

পুন নিদ্দেসস্স পটিনিদ্দেসং কৰোন্তো অপ্পৰজক্খে মহাৰজক্খেতিআদিমাহ. তত্থ তীসু ৰতনেসু ওকপ্পনসঙ্খাতা সদ্ধা অস্স অত্থীতি সদ্ধো. সো সদ্ধাসম্পন্নো পুগ্গলো অস্সদ্ধিযৰজস্স চেৱ অস্সদ্ধিযমূলকস্স সেসাকুসলৰজস্স চ অপ্পকত্তা অপ্পৰজক্খো. নত্থি এতস্স সদ্ধাতি অস্সদ্ধো. সো ৱুত্তপ্পকাৰস্স ৰজস্স মহন্তত্তা মহাৰজক্খো. আৰদ্ধং ৱীৰিযমনেনাতি আৰদ্ধৱীৰিযো. সো কোসজ্জৰজস্স চেৱ কোসজ্জমূলকস্স সেসাকুসলৰজস্স চ অপ্পকত্তা অপ্পৰজক্খো. হীনৱীৰিযত্তা কুচ্ছিতেন আকাৰেন সীদতীতি কুসীদো, কুসীদো এৱ কুসীতো. সো ৱুত্তপ্পকাৰস্স ৰজস্স মহন্তত্তা মহাৰজক্খো. আৰম্মণং উপেচ্চ ঠিতা সতি অস্সাতি উপট্ঠিতস্সতি. সো মুট্ঠস্সচ্চৰজস্স চেৱ মুট্ঠস্সচ্চমূলকস্স সেসাকুসলৰজস্স চ অপ্পকত্তা অপ্পৰজক্খো. মুট্ঠা নট্ঠা সতি অস্সাতি মুট্ঠস্সতি. সো ৱুত্তপ্পকাৰস্স ৰজস্স মহন্তত্তা মহাৰজক্খো. অপ্পনাসমাধিনা উপচাৰসমাধিনা ৱা আৰম্মণে সমং, সম্মা ৱা আহিতো ঠিতোতি সমাহিতো, সমাহিতচিত্তোতি ৱা সমাহিতো. সো উদ্ধচ্চৰজস্স চেৱ উদ্ধচ্চমূলকস্স সেসাকুসলৰজস্স চ অপ্পকত্তা অপ্পৰজক্খো. ন সমাহিতো অসমাহিতো. সো ৱুত্তপ্পকাৰস্স ৰজস্স মহন্তত্তা মহাৰজক্খো. উদযত্থগামিনী পঞ্ঞা অস্স অত্থীতি পঞ্ঞৱা. সো মোহৰজস্স চেৱ মোহমূলকস্স সেসাকুসলৰজস্স চ অপ্পকত্তা অপ্পৰজক্খো. মোহমূড়্হত্তা দুট্ঠা পঞ্ঞা অস্সাতি দুপ্পঞ্ঞো. সো ৱুত্তপ্পকাৰস্স ৰজস্স মহন্তত্তা মহাৰজক্খো. সদ্ধো পুগ্গলো তিক্খিন্দ্ৰিযোতি বহুলং উপ্পজ্জমানায বলৱতিযা সদ্ধায সদ্ধো, তেনেৱ সদ্ধিন্দ্ৰিযেন তিক্খিন্দ্ৰিযো. অস্সদ্ধো পুগ্গলো মুদিন্দ্ৰিযোতি বহুলং উপ্পজ্জমানেন অস্সদ্ধিযেন অস্সদ্ধো, অন্তৰন্তৰা উপ্পজ্জমানেন দুব্বলেন সদ্ধিন্দ্ৰিযেন মুদিন্দ্ৰিযো. এস নযো সেসেসুপি. সদ্ধো পুগ্গলো স্ৱাকাৰোতি তায এৱ সদ্ধায সোভনাকাৰো. অস্সদ্ধো পুগ্গলো দ্ৱাকাৰোতি তেনেৱ অস্সদ্ধিযেন ৱিৰূপাকাৰো. এস নযো সেসেসুপি. সুৱিঞ্ঞাপযোতি সুখেন ৱিঞ্ঞাপেতুং সক্কুণেয্যো. দুৱিঞ্ঞাপযোতি দুক্খেন ৱিঞ্ঞাপেতুং সক্কুণেয্যো. পৰলোকৱজ্জভযদস্সাৱীতি এত্থ যস্মা পঞ্ঞাসম্পন্নস্সেৱ সদ্ধাদীনি সুপৰিসুদ্ধানি হোন্তি, তস্মা সুপৰিসুদ্ধসদ্ধাদিসম্পন্নো তংসম্পযুত্তায, সুপৰিসুদ্ধসদ্ধাদিসম্পন্নোপি ৱা তপ্পচ্চযায পঞ্ঞায পৰলোকৱজ্জভযদস্সাৱী হোতি. তস্মা এৱ হি সদ্ধাদযোপি চত্তাৰো ‘‘পৰলোকৱজ্জভযদস্সাৱী’’তি ৱুত্তা.

১১২. ইদানি ‘‘পৰলোকৱজ্জভযদস্সাৱী’’তি এত্থ ৱুত্তং লোকঞ্চ ৱজ্জঞ্চ দস্সেতুং লোকোতিআদিমাহ. এত্থ খন্ধা এৱ লুজ্জনপলুজ্জনট্ঠেন লোকোতি খন্ধলোকো. সেসদ্ৱযেপি এসেৱ নযো. ৱিপত্তিভৱলোকোতি অপাযলোকো. সো হি অনিট্ঠফলত্তা ৱিৰূপো লাভোতি ৱিপত্তি, ভৱতীতি ভৱো, ৱিপত্তি এৱ ভৱো ৱিপত্তিভৱো, ৱিপত্তিভৱো এৱ লোকো ৱিপত্তিভৱলোকো. ৱিপত্তিসম্ভৱলোকোতি অপাযূপগং কম্মং. তঞ্হি সম্ভৱতি এতস্মা ফলন্তি সম্ভৱো, ৱিপত্তিযা সম্ভৱো ৱিপত্তিসম্ভৱো, ৱিপত্তিসম্ভৱো এৱ লোকো ৱিপত্তিসম্ভৱলোকো. সম্পত্তিভৱলোকোতি সুগতিলোকো. সো হি ইট্ঠফলত্তা সুন্দৰো লাভোতি সম্পত্তি, ভৱতীতি ভৱো, সম্পত্তি এৱ ভৱো সম্পত্তিভৱো, সম্পত্তিভৱো এৱ লোকো সম্পত্তিভৱলোকো. সম্পত্তিসম্ভৱলোকোতি সুগতূপগং কম্মং. তঞ্হি সম্ভৱতি এতস্মা ফলন্তি সম্ভৱো, সম্পত্তিযা সম্ভৱো সম্পত্তিসম্ভৱো, সম্পত্তিসম্ভৱো এৱ লোকো সম্পত্তিসম্ভৱলোকো. একো লোকোতিআদীনি হেট্ঠা ৱুত্তত্থানেৱ.

ৱজ্জন্তি নপুংসকৱচনং অসুকোতি অনিদ্দিট্ঠত্তা কতং. কিলেসাতি ৰাগাদযো. দুচ্চৰিতাতি পাণাতিপাতাদযো. অভিসঙ্খাৰাতি পুঞ্ঞাভিসঙ্খাৰাদযো. ভৱগামিকম্মাতি অত্তনো ৱিপাকদানৱসেন ভৱং গচ্ছন্তীতি ভৱগামিনো, অভিসঙ্খাৰেসুপি ৱিপাকজনকানেৱ কম্মানি ৱুত্তানি. ইতীতি ৱুত্তপ্পকাৰনিদস্সনং. ইমস্মিঞ্চ লোকে ইমস্মিঞ্চ ৱজ্জেতি ৱুত্তপ্পকাৰে লোকে চ ৱজ্জে চ. তিব্বা ভযসঞ্ঞাতি বলৱতী ভযসঞ্ঞা. তিব্বাতি পৰসদ্দস্স অত্থো ৱুত্তো, ভযসঞ্ঞাতি ভযসদ্দস্স, লোকৱজ্জদ্ৱযম্পি হি ভযৱত্থুত্তা সযঞ্চ সভযত্তা ভযং, ভযমিতি সঞ্ঞা ভযসঞ্ঞা. পচ্চুপট্ঠিতা হোতীতি তং তং পটিচ্চ উপেচ্চ ঠিতা হোতি. সেয্যথাপি উক্খিত্তাসিকে ৱধকেতি যথা নাম পহৰিতুং উচ্চাৰিতখগ্গে পচ্চামিত্তে তিব্বা ভযসঞ্ঞা পচ্চুপট্ঠিতা হোতি, এৱমেৱ লোকে চ ৱজ্জে চ তিব্বা ভযসঞ্ঞা পচ্চুপট্ঠিতা হোতি. ইমেহি পঞ্ঞাসায আকাৰেহীতি অপ্পৰজক্খপঞ্চকাদীসু দসসু পঞ্চকেসু একেকস্মিং পঞ্চন্নং পঞ্চন্নং আকাৰানং ৱসেন পঞ্ঞাসায আকাৰেহি. ইমানি পঞ্চিন্দ্ৰিযানীতি সদ্ধিন্দ্ৰিযাদীনি পঞ্চিন্দ্ৰিযানি. জানাতীতি তথাগতো পঞ্ঞায পজানাতি. পস্সতীতি দিব্বচক্খুনা দিট্ঠং ৱিয কৰোতি. অঞ্ঞাতীতি সব্বাকাৰমৰিযাদাহি জানাতি. পটিৱিজ্ঝতীতি একদেসং অসেসেত্ৱা নিৰৱসেসদস্সনৱসেন পঞ্ঞায পদালেতীতি.

ইন্দ্ৰিযপৰোপৰিযত্তঞাণনিদ্দেসৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.