৫২. চেতোপৰিযঞাণনিদ্দেসৱণ্ণনা

১০৪. চেতোপৰিযঞাণনিদ্দেসে সো এৱং পজানাতীতি ইদানি ৱত্তব্বং ৱিধানং উপদিসতি. ইদং ৰূপং সোমনস্সিন্দ্ৰিযসমুট্ঠিতন্তিআদি আদিকম্মিকেন ঝাযিনা পটিপজ্জিতব্বং ৱিধানং. কথং? এতঞ্হি ঞাণং উপ্পাদেতুকামেন ঝাযিনা পঠমং তাৱ দিব্বচক্খুঞাণং উপ্পাদেতব্বং. এতঞ্হি দিব্বচক্খুৱসেন ইজ্ঝতি, তং এতস্স পৰিকম্মং. তস্মা তেন ভিক্খুনা আলোকং ৱড্ঢেত্ৱা দিব্বেন চক্খুনা পৰস্স হদযৰূপং নিস্সায ৱত্তমানস্স লোহিতস্স ৱণ্ণং পস্সিত্ৱা পস্সিত্ৱা চিত্তং পৰিযেসিতব্বং. তঞ্হি লোহিতং কুসলসোমনস্সে ৱত্তমানে ৰত্তং হোতি নিগ্ৰোধপক্কৱণ্ণং, অকুসলসোমনস্সে ৱত্তমানে তদেৱ লুড়িতং হোতি, দোমনস্সে ৱত্তমানে কাড়কং হোতি জম্বুপক্কৱণ্ণং লুড়িতং. কুসলূপেক্খায ৱত্তমানায পসন্নং হোতি তিলতেলৱণ্ণং. অকুসলূপেক্খায ৱত্তমানায তদেৱ লুড়িতং হোতি. তস্মা তেন ‘‘ইদং ৰূপং সোমনস্সিন্দ্ৰিযসমুট্ঠিতং, ইদং ৰূপং দোমনস্সিন্দ্ৰিযসমুট্ঠিতং, ইদং ৰূপং উপেক্খিন্দ্ৰিযসমুট্ঠিত’’ন্তি পৰস্স হদযলোহিতৱণ্ণং পস্সিত্ৱা পস্সিত্ৱা চিত্তং পৰিযেসন্তেন চেতোপৰিযঞাণং থামগতং কাতব্বং. এৱং থামগতে হি তস্মিং অনুক্কমেন সব্বম্পি কামাৱচৰাদিভেদং চিত্তং পজানাতি চিত্তা চিত্তমেৱ সঙ্কমন্তো ৱিনা হদযৰূপদস্সনেন. ৱুত্তম্পি চেতং অট্ঠকথাযং –

‘‘আৰুপ্পে পৰস্স চিত্তং জানিতুকামো কস্স হদযৰূপং পস্সতি, কস্সিন্দ্ৰিযৱিকাৰং ওলোকেতীতি? ন কস্সচি. ইদ্ধিমতো ৱিসযো এস, যদিদং যত্থ কত্থচি চিত্তং আৱজ্জন্তো সোড়সপ্পভেদং চিত্তং জানাতি. অকতাভিনিৱেসস্স পন ৱসেন অযং কথা’’তি (ৱিসুদ্ধি. ২.৪০১).

পৰসত্তানন্তি অত্তানং ঠপেত্ৱা সেসসত্তানং. পৰপুগ্গলানন্তি ইদম্পি ইমিনা একত্থমেৱ, ৱেনেয্যৱসেন পন দেসনাৱিলাসেন চ ব্যঞ্জনেন নানত্তং কতং. চেতসা চেতো পৰিচ্চ পজানাতীতি অত্তনো চিত্তেন তেসং চিত্তং পৰিচ্ছিন্দিত্ৱা সৰাগাদিৱসেন নানপ্পকাৰতো জানাতি. সৰাগং ৱাতিআদীসু ৱা-সদ্দো সমুচ্চযত্থো. তত্থ অট্ঠৱিধং লোভসহগতচিত্তং সৰাগং চিত্তং নাম, অৱসেসং চতুভূমককুসলাব্যাকতচিত্তং ৱীতৰাগং নাম. দ্ৱে দোমনস্সচিত্তানি, দ্ৱে ৱিচিকিচ্ছাউদ্ধচ্চচিত্তানীতি ইমানি পন চত্তাৰি চিত্তানি ইমস্মিং দুকে সঙ্গহং ন গচ্ছন্তি. কেচি পন থেৰা তানিপি ৱীতৰাগপদেন সঙ্গণ্হন্তি. দুৱিধং পন দোমনস্সসহগতং চিত্তং সদোসং চিত্তং নাম, সব্বম্পি চতুভূমকং কুসলাব্যাকতং ৱীতদোসং নাম. সেসানি দস অকুসলচিত্তানি ইমস্মিং দুকে সঙ্গহং ন গচ্ছন্তি. কেচি পন থেৰা তানিপি ৱীতদোসপদেন সঙ্গণ্হন্তি. সমোহং ৱীতমোহন্তি এত্থ পন মোহেকহেতুকৱসেন ৱিচিকিচ্ছাউদ্ধচ্চসহগতদ্ৱযমেৱ সমোহং. মোহস্স পন সব্বাকুসলেসু সম্ভৱতো দ্ৱাদসৱিধম্পি অকুসলং চিত্তং ‘‘সমোহ’’ন্তি ৱেদিতব্বং. অৱসেসং কুসলাব্যাকতং ৱীতমোহং. থিনমিদ্ধানুগতং পন সংখিত্তং, উদ্ধচ্চানুগতং ৱিক্খিত্তং. ৰূপাৱচৰাৰূপাৱচৰং মহগ্গতং, অৱসেসং অমহগ্গতং. সব্বম্পি তেভূমকং সউত্তৰং, লোকুত্তৰং অনুত্তৰং. উপচাৰপ্পত্তং অপ্পনাপ্পত্তঞ্চ সমাহিতং, তদুভযমসম্পত্তং অসমাহিতং. তদঙ্গৱিক্খম্ভনসমুচ্ছেদপটিপ্পস্সদ্ধিনিস্সৰণৱিমুত্তিপ্পত্তং ৱিমুত্তং, পঞ্চৱিধম্পি এতং ৱিমুত্তিমপ্পত্তং অৱিমুত্তন্তি ৱেদিতব্বং. ইতি চেতোপৰিযঞাণলাভী ভিক্খু সোড়সপ্পভেদম্পি চিত্তং পজানাতি. পুথুজ্জনা পন অৰিযানং মগ্গফলচিত্তং ন জানন্তি, অৰিযাপি চ হেট্ঠিমা হেট্ঠিমা উপৰিমানং উপৰিমানং মগ্গফলচিত্তং ন জানন্তি, উপৰিমা উপৰিমা পন হেট্ঠিমানং হেট্ঠিমানং চিত্তং জানন্তীতি.

চেতোপৰিযঞাণনিদ্দেসৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.