৫. সম্মসনঞাণনিদ্দেসৱণ্ণনা
৪৮. সম্মসনঞাণনিদ্দেসে যং কিঞ্চীতি অনৱসেসপৰিযাদানং. ৰূপন্তি অতিপ্পসঙ্গনিযমনং. এৱং পদদ্ৱযেনাপি ৰূপস্স অসেসপৰিগ্গহো কতো হোতি. অথস্স অতীতাদিনা ৱিভাগং আৰভতি. তঞ্হি কিঞ্চি অতীতং কিঞ্চি অনাগতাদিভেদন্তি. এস নযো ৱেদনাদীসুপি. তত্থ ৰূপং তাৱ অদ্ধাসন্ততিসমযখণৱসেন চতুধা অতীতং নাম হোতি, তথা অনাগতপচ্চুপ্পন্নং. তত্থ অদ্ধাৱসেন তাৱ একস্স একস্মিং ভৱে পটিসন্ধিতো পুব্বে অতীতং, চুতিতো উদ্ধং অনাগতং, উভিন্নমন্তৰে পচ্চুপ্পন্নং. সন্ততিৱসেন সভাগএকউতুসমুট্ঠানং একাহাৰসমুট্ঠানঞ্চ পুব্বাপৰিযভাৱেন ৱত্তমানম্পি পচ্চুপ্পন্নং, ততো পুব্বে ৱিসভাগউতুআহাৰসমুট্ঠানং অতীতং, পচ্ছা অনাগতং. চিত্তজং একৱীথিএকজৱনএকসমাপত্তিসমুট্ঠানং পচ্চুপ্পন্নং, ততো পুব্বে অতীতং, পচ্ছা অনাগতং, কম্মসমুট্ঠানস্স পাটিযেক্কং সন্ততিৱসেন অতীতাদিভেদো নত্থি, তেসঞ্ঞেৱ পন উতুআহাৰচিত্তসমুট্ঠানানং উপত্থম্ভনৱসেন তস্স অতীতাদিভাৱো ৱেদিতব্বো. সমযৱসেন একমুহুত্তপুব্বণ্হসাযন্হৰত্তিন্দিৱাদীসু সমযেসু সন্তানৱসেন পৱত্তমানং তং তং সমযং পচ্চুপ্পন্নং নাম, ততো পুব্বে অতীতং, পচ্ছা অনাগতং. খণৱসেন উপ্পাদাদিখণত্তযপৰিযাপন্নং পচ্চুপ্পন্নং, ততো পুব্বে অনাগতং, পচ্ছা অতীতং. অপিচ অতিক্কন্তহেতুপচ্চযকিচ্চং অতীতং, নিট্ঠিতহেতুকিচ্চমনিট্ঠিতপচ্চযকিচ্চং পচ্চুপ্পন্নং, উভযকিচ্চমসম্পত্তং অনাগতং. সকিচ্চক্খণে ৱা পচ্চুপ্পন্নং, ততো পুব্বে অনাগতং, পচ্ছা অতীতং. এত্থ চ খণাদিকথাৱ নিপ্পৰিযাযা সেসা সপৰিযাযা.
অজ্ঝত্তন্তি পঞ্চসুপি খন্ধেসু ইধ নিযকজ্ঝত্তং অধিপ্পেতং, তস্মা অত্তনো সন্তানে পৱত্তং পাটিপুগ্গলিকং ৰূপং অজ্ঝত্তন্তি ৱেদিতব্বং. ততো বহিভূতং পন ইন্দ্ৰিযবদ্ধং ৱা অনিন্দ্ৰিযবদ্ধং ৱা ৰূপং বহিদ্ধা নাম. ওড়াৰিকন্তি চক্খুসোতঘানজিৱ্হাকাযৰূপসদ্দগন্ধৰসফোট্ঠব্বসঙ্খাতা পথৱীতেজোৱাযো চাতি দ্ৱাদসৱিধং ৰূপং ঘট্টনৱসেন গহেতব্বতো ওড়াৰিকং. সেসং পন আপোধাতু ইত্থিন্দ্ৰিযং পুৰিসিন্দ্ৰিযং জীৱিতিন্দ্ৰিযং হদযৱত্থু ওজা আকাসধাতু কাযৱিঞ্ঞত্তি ৱচীৱিঞ্ঞত্তি ৰূপস্স লহুতা মুদুতা কম্মঞ্ঞতা উপচযো সন্ততি জৰতা অনিচ্চতাতি সোড়সৱিধং ৰূপং ঘট্টনৱসেন অগহেতব্বতো সুখুমং. হীনং ৱা পণীতং ৱাতি এত্থ হীনপণীতভাৱো পৰিযাযতো নিপ্পৰিযাযতো চ. তত্থ অকনিট্ঠানং ৰূপতো সুদস্সীনং ৰূপং হীনং, তদেৱ সুদস্সানং ৰূপতো পণীতং. এৱং যাৱ নৰকসত্তানং ৰূপং, তাৱ পৰিযাযতো হীনপণীততা ৱেদিতব্বা. নিপ্পৰিযাযতো পন যত্থ অকুসলৱিপাকং উপ্পজ্জতি, তং হীনং. যত্থ কুসলৱিপাকং, তং পণীতং. যং দূৰে সন্তিকে ৱাতি এত্থ যং সুখুমং, তদেৱ দুপ্পটিৱিজ্ঝসভাৱত্তা দূৰে. যং ওড়াৰিকং, তদেৱ সুপ্পটিৱিজ্ঝসভাৱত্তা সন্তিকে.
সব্বং ৰূপং অনিচ্চতো ৱৱত্থেতি একং সম্মসনং, দুক্খতো ৱৱত্থেতি একং সম্মসনং, অনত্ততো ৱৱত্থেতি একং সম্মসনন্তি এত্থ অযং ভিক্খু ‘‘যং কিঞ্চি ৰূপ’’ন্তি এৱং অনিযমনিদ্দিট্ঠং সব্বম্পি ৰূপং অতীতত্তিকেন চেৱ চতূহি অজ্ঝত্তাদিদুকেহি চাতি একাদসহি ওকাসেহি পৰিচ্ছিন্দিত্ৱা সব্বং ৰূপং অনিচ্চতো ৱৱত্থেতি অনিচ্চন্তি সম্মসতি. কথং? পৰতো ৱুত্তনযেন. ৱুত্তঞ্হেতং – ‘‘ৰূপং অতীতানাগতপচ্চুপ্পন্নং অনিচ্চং খযট্ঠেনা’’তি (পটি. ম. ১.৪৮). তস্মা এস যং অতীতং ৰূপং, তং যস্মা অতীতেযেৱ খীণং, নযিমং ভৱং সম্পত্তন্তি অনিচ্চং খযট্ঠেন, যং অনাগতং ৰূপং অনন্তৰভৱে নিব্বত্তিস্সতি, তম্পি তত্থেৱ খীযিস্সতি, ন ততো পৰং ভৱং গমিস্সতীতি অনিচ্চং খযট্ঠেন, যং পচ্চুপ্পন্নং ৰূপং, তং ইধেৱ খীযতি, ন ইতো গচ্ছতীতি অনিচ্চং খযট্ঠেন, যং অজ্ঝত্তং ৰূপং, তম্পি অজ্ঝত্তমেৱ খীযতি, ন বহিদ্ধাভাৱং গচ্ছতীতি অনিচ্চং খযট্ঠেন, যং বহিদ্ধা ওড়াৰিকং সুখুমং হীনং পণীতং দূৰে সন্তিকে, তম্পি এত্থেৱ খীযতি, ন দূৰভাৱং গচ্ছতীতি অনিচ্চং খযট্ঠেনাতি সম্মসতি. ইদং সব্বম্পি ‘‘অনিচ্চং খযট্ঠেনা’’তি এতস্স ৱসেন একং সম্মসনং, পভেদতো পন একাদসৱিধং হোতি.
সব্বমেৱ চেতং দুক্খং ভযট্ঠেনাতি সম্মসতি. ভযট্ঠেনাতি সপ্পটিভযতায. যঞ্হি অনিচ্চং, তং ভযাৱহং হোতি সীহোপমসুত্তে (অ. নি. ৪.৩৩; সং. নি. ৩.৭৮) দেৱানং ৱিয. ইতি ইদম্পি ‘‘দুক্খং ভযট্ঠেনা’’তি এতস্স ৱসেন একং সম্মসনং, পভেদতো পন একাদসৱিধং হোতি.
যথা চ দুক্খং, এৱং সব্বম্পি তং অনত্তা অসাৰকট্ঠেনাতি সম্মসতি. অসাৰকট্ঠেনাতি ‘‘অত্তা নিৱাসী কাৰকো ৱেদকো সযংৱসী’’তি এৱং পৰিকপ্পিতস্স অত্তসাৰস্স অভাৱেন. যঞ্হি অনিচ্চং দুক্খং, অত্তনোপি অনিচ্চতং ৱা উদযব্বযপীড়নং ৱা ৱাৰেতুং ন সক্কোতি, কুতো তস্স কাৰকাদিভাৱো. তেনাহ – ‘‘ৰূপঞ্চ হিদং, ভিক্খৱে, অত্তা অভৱিস্স, নযিদং ৰূপং আবাধায সংৱত্তেয্যা’’তিআদি (সং. নি. ৩.৫৯). ইতি ইদং ‘‘অনত্তা অসাৰকট্ঠেনা’’তি এতস্স ৱসেন একং সম্মসনং, পভেদতো পন একাদসৱিধং হোতি. এসেৱ নযো ৱেদনাদীসু. ইতি একেকস্মিং খন্ধে একাদস একাদস কত্ৱা পঞ্চসু খন্ধেসু পঞ্চপঞ্ঞাস সম্মসনানি হোন্তি, অনিচ্চতো পঞ্চপঞ্ঞাস, দুক্খতো পঞ্চপঞ্ঞাস, অনত্ততো পঞ্চপঞ্ঞাসাতি তিৱিধানুপস্সনাৱসেন সব্বানি পঞ্চসট্ঠিসতসম্মসনানি হোন্তি.
কেচি পন ‘‘সব্বং ৰূপং, সব্বং ৱেদনং, সব্বং সঞ্ঞং, সব্বে সঙ্খাৰে, সব্বং ৱিঞ্ঞাণন্তি পদম্পি পক্খিপিত্ৱা একেকস্মিং খন্ধে দ্ৱাদস দ্ৱাদস কত্ৱা পঞ্চসু সট্ঠি, অনুপস্সনাতো অসীতিসতসম্মসনানী’’তি ৱদন্তি.
অতীতাদিৱিভাগে পনেত্থ সন্ততিৱসেন খণাদিৱসেন চ ৱেদনায অতীতানাগতপচ্চুপ্পন্নভাৱো ৱেদিতব্বো. তত্থ সন্ততিৱসেন একৱীথিএকজৱনএকসমাপত্তিপৰিযাপন্না একৱিধৱিসযসমাযোগপ্পৱত্তা চ পচ্চুপ্পন্না, ততো পুব্বে অতীতা, পচ্ছা অনাগতা. খণাদিৱসেন খণত্তযপৰিযাপন্না পুব্বন্তাপৰন্তমজ্ঝগতা সকিচ্চঞ্চ কুৰুমানা ৱেদনা পচ্চুপ্পন্না, ততো পুব্বে অতীতা, পচ্ছা অনাগতা. অজ্ঝত্তবহিদ্ধাভেদো নিযকজ্ঝত্তৱসেনেৱ ৱেদিতব্বো.
ওড়াৰিকসুখুমভাৱো ‘‘অকুসলা ৱেদনা ওড়াৰিকা, কুসলাব্যাকতা ৱেদনা সুখুমা’’তিআদিনা (ৱিভ. ৪) নযেন ৱিভঙ্গে ৱুত্তেন জাতিসভাৱপুগ্গললোকিযলোকুত্তৰৱসেন ৱেদিতব্বো. জাতিৱসেন তাৱ অকুসলা ৱেদনা সাৱজ্জকিৰিযহেতুতো, কিলেসসন্তাপভাৱতো চ অৱূপসন্তৱুত্তীতি কুসলৱেদনায ওড়াৰিকা, সব্যাপাৰতো সউস্সাহতো সৱিপাকতো কিলেসসন্তাপভাৱতো সাৱজ্জতো চ ৱিপাকাব্যাকতায ওড়াৰিকা, সৱিপাকতো কিলেসসন্তাপভাৱতো সব্যাবজ্ঝতো সাৱজ্জতো চ কিৰিযাব্যাকতায ওড়াৰিকা. কুসলাব্যাকতা পন ৱুত্তৱিপৰিযাযতো অকুসলায ৱেদনায সুখুমা. দ্ৱেপি কুসলাকুসলা ৱেদনা সব্যাপাৰতো সউস্সাহতো সৱিপাকতো চ যথাযোগং দুৱিধাযপি অব্যাকতায ওড়াৰিকা, ৱুত্তৱিপৰিযাযেন দুৱিধাপি অব্যাকতা তাহি সুখুমা. এৱং তাৱ জাতিৱসেন ওড়াৰিকসুখুমতা ৱেদিতব্বা.
সভাৱৱসেন পন দুক্খা ৱেদনা নিৰস্সাদতো সৱিপ্ফাৰতো খোভকৰণতো উব্বেজনীযতো অভিভৱনতো চ ইতৰাহি দ্ৱীহি ওড়াৰিকা, ইতৰা পন দ্ৱে সাততো সন্ততো পণীততো মনাপতো মজ্ঝত্ততো চ যথাযোগং দুক্খায সুখুমা. উভো পন সুখদুক্খা সৱিপ্ফাৰতো উব্বেজনীযতো খোভকৰণতো পাকটতো চ অদুক্খমসুখায ওড়াৰিকা, সা ৱুত্তৱিপৰিযাযেন তদুভযতো সুখুমা. এৱং সভাৱৱসেন ওড়াৰিকসুখুমতা ৱেদিতব্বা.
পুগ্গলৱসেন পন অসমাপন্নস্স ৱেদনা নানাৰম্মণে ৱিক্খিত্তভাৱতো সমাপন্নস্স ৱেদনায ওড়াৰিকা, ৱিপৰিযাযেন ইতৰা সুখুমা. এৱং পুগ্গলৱসেন ওড়াৰিকসুখুমতা ৱেদিতব্বা.
লোকিযলোকুত্তৰৱসেন পন সাসৱা ৱেদনা লোকিযা, সা আসৱুপ্পত্তিহেতুতো ওঘনিযতো যোগনিযতো গন্থনিযতো নীৱৰণিযতো উপাদানিযতো সংকিলেসিকতো পুথুজ্জনসাধাৰণতো চ অনাসৱায ওড়াৰিকা, অনাসৱা চ ৱিপৰিযাযেন সাসৱায সুখুমা. এৱং লোকিযলোকুত্তৰৱসেন ওড়াৰিকসুখুমতা ৱেদিতব্বা.
তত্থ জাতিআদিৱসেন সম্ভেদো পৰিহৰিতব্বো. অকুসলৱিপাককাযৱিঞ্ঞাণসম্পযুত্তা হি ৱেদনা জাতিৱসেন অব্যাকতত্তা সুখুমাপি সমানা সভাৱাদিৱসেন ওড়াৰিকা হোতি. ৱুত্তঞ্হেতং –
‘‘অব্যাকতা ৱেদনা সুখুমা, দুক্খা ৱেদনা ওড়াৰিকা. সমাপন্নস্স ৱেদনা সুখুমা, অসমাপন্নস্স ৱেদনা ওড়াৰিকা. অনাসৱা ৱেদনা সুখুমা, সাসৱা ৱেদনা ওড়াৰিকা’’তি (ৱিভ. ১১).
যথা চ দুক্খা ৱেদনা, এৱং সুখাদযোপি. তাপি হি জাতিৱসেন ওড়াৰিকা, সভাৱাদিৱসেন সুখুমা হোন্তি. তস্মা যথা জাতিআদিৱসেন সম্ভেদো ন হোতি, তথা ৱেদনানং ওড়াৰিকসুখুমতা ৱেদিতব্বা. সেয্যথিদং, অব্যাকতা জাতিৱসেন কুসলাকুসলাহি সুখুমা. তত্থ কতমা অব্যাকতা? কিং দুক্খা? কিং সুখা? কিং সমাপন্নস্স? কিং অসমাপন্নস্স? কিং সাসৱা? কিং অনাসৱাতি? এৱং সভাৱাদিভেদো ন পৰামসিতব্বো. এস নযো সব্বত্থ.
অপিচ ‘‘তং তং ৱা পন ৱেদনং উপাদাযুপাদায ৱেদনা ওড়াৰিকা সুখুমা দট্ঠব্বা’’তি ৱচনতো অকুসলাদীসুপি লোভসহগতায দোসসহগতা ৱেদনা অগ্গি ৱিয নিস্সযদহনতো ওড়াৰিকা, লোভসহগতা সুখুমা. দোসসহগতাপি নিযতা ওড়াৰিকা, অনিযতা সুখুমা. নিযতাপি কপ্পট্ঠিতিকা ওড়াৰিকা, ইতৰা সুখুমা. কপ্পট্ঠিতিকাসুপি অসঙ্খাৰিকা ওড়াৰিকা, ইতৰা সুখুমা. লোভসহগতা পন দিট্ঠিসম্পযুত্তা ওড়াৰিকা, ইতৰা সুখুমা. সাপি নিযতা কপ্পট্ঠিতিকা অসঙ্খাৰিকা ওড়াৰিকা, ইতৰা সুখুমা. অৱিসেসেন চ অকুসলা বহুৱিপাকা ওড়াৰিকা, অপ্পৱিপাকা সুখুমা. কুসলা পন অপ্পৱিপাকা ওড়াৰিকা, বহুৱিপাকা সুখুমা.
অপিচ কামাৱচৰকুসলা ওড়াৰিকা, ৰূপাৱচৰা সুখুমা, ততো অৰূপাৱচৰা, ততো লোকুত্তৰা. কামাৱচৰা চ দানমযা ওড়াৰিকা, সীলমযা সুখুমা. সীলমযাপি ওড়াৰিকা, ততো ভাৱনামযা সুখুমা. ভাৱনামযাপি দুহেতুকা ওড়াৰিকা, তিহেতুকা সুখুমা. তিহেতুকাপি সসঙ্খাৰিকা ওড়াৰিকা, অসঙ্খাৰিকা সুখুমা. ৰূপাৱচৰা চ পঠমজ্ঝানিকা ওড়াৰিকা…পে… পঞ্চমজ্ঝানিকা সুখুমাৱ. অৰূপাৱচৰা চ আকাসানঞ্চাযতনসম্পযুত্তা ওড়াৰিকা…পে… নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনসম্পযুত্তা সুখুমাৱ. লোকুত্তৰা চ সোতাপত্তিমগ্গসম্পযুত্তা ওড়াৰিকা…পে… অৰহত্তমগ্গসম্পযুত্তা সুখুমাৱ. এস নযো তংতংভূমিৱিপাককিৰিযাৱেদনাসু দুক্খাদিঅসমাপন্নাদিসাসৱাদিৱসেন ৱুত্তৱেদনাসু চ. ওকাসৱসেন ৱাপি নিৰযে দুক্খা ওড়াৰিকা, তিৰচ্ছানযোনিযং সুখুমা…পে… পৰনিম্মিতৱসৱত্তীসু সুখুমাৱ. যথা চ দুক্খা, এৱং সুখাপি সব্বত্থ যথানুৰূপং যোজেতব্বা. ৱত্থুৱসেন চাপি হীনৱত্থুকা যা কাচি ৱেদনা ওড়াৰিকা, পণীতৱত্থুকা সুখুমা. হীনপণীতভেদে যা ওড়াৰিকা, সা হীনা. যা চ সুখুমা, সা পণীতাতি দট্ঠব্বা.
দূৰসন্তিকপদে পন ‘‘অকুসলা ৱেদনা কুসলাব্যাকতাহি ৱেদনাহি দূৰে, অকুসলা ৱেদনা অকুসলায ৱেদনায সন্তিকে’’তিআদিনা (ৱিভ. ১৩) নযেন ৱিভঙ্গে ৱিভত্তা. তস্মা অকুসলা ৱেদনা ৱিসভাগতো অসংসট্ঠতো অসৰিক্খতো চ কুসলাব্যাকতাহি দূৰে, তথা কুসলাব্যাকতা অকুসলায. এস নযো সব্বৱাৰেসু. অকুসলা পন ৱেদনা সভাগতো সংসট্ঠতো সৰিক্খতো চ অকুসলায সন্তিকেতি ইদং ৱেদনায অতীতাদিৱিভাগে ৱিত্থাৰকথামুখং. তংতংৱেদনাসম্পযুত্তানং পন সঞ্ঞাদীনম্পি এতং এৱমেৱ ৱেদিতব্বং.
যে পনেত্থ ৱেদনাদীসু চক্খু…পে… জৰামৰণন্তি পেয্যালেন সংখিত্তেসু চ ধম্মেসু লোকুত্তৰধম্মা আগতা, তে অসম্মসনূপগত্তা ইমস্মিং অধিকাৰে ন গহেতব্বা. তে পন কেৱলং তেন তেন পদেন সঙ্গহিতধম্মদস্সনৱসেন চ অভিঞ্ঞেয্যনিদ্দেসে আগতনযেন চ ৱুত্তা. যেপি চ সম্মসনূপগা, তেসু যে যস্স পাকটা হোন্তি, সুখেন পৰিগ্গহং গচ্ছন্তি, তেসু তেন সম্মসনং আৰভিতব্বং. জাতিজৰামৰণৱসেন ৱিসুং সম্মসনাভাৱেপি জাতিজৰামৰণৱন্তেসুযেৱ পন সম্মসিতেসু তানিপি সম্মসিতানি হোন্তীতি পৰিযাযেন তেসম্পি ৱসেন সম্মসনং ৱুত্তন্তি ৱেদিতব্বং. অতীতানাগতপচ্চুপ্পন্নং অনিচ্চতো ৱৱত্থেতীতিআদিনা নযেন অতীতত্তিকস্সেৱ চ ৱসেন সম্মসনস্স ৱুত্তত্তা অজ্ঝত্তাদিভেদং অনামসিত্ৱাপি অতীতত্তিকস্সেৱ ৱসেন পৰিচ্ছিন্দিত্ৱাপি অনিচ্চাদিতো সম্মসনং কাতব্বমেৱ.
যং পন অনিচ্চং, তং যস্মা নিযমতো সঙ্খতাদিভেদং হোতি, তেনস্স পৰিযাযদস্সনত্থং, নানাকাৰেহি ৱা মনসিকাৰপ্পৱত্তিদস্সনত্থং ৰূপং অতীতানাগতপচ্চুপ্পন্নং অনিচ্চং সঙ্খতন্তিআদিমাহ. তঞ্হি হুত্ৱা অভাৱট্ঠেন অনিচ্চং, অনিচ্চন্তিকতায আদিঅন্তৱন্ততায ৱা অনিচ্চং. পচ্চযেহি সমাগন্ত্ৱা কতত্তা সঙ্খতং. পচ্চযে পটিচ্চ নিস্সায সমং, সহ ৱা উপ্পন্নত্তা পটিচ্চসমুপ্পন্নং. এতেন পচ্চযেহি কতেপি পচ্চযানং অব্যাপাৰতং দস্সেতি. খযধম্মন্তি খীযনধম্মং খীযনপকতিকং. ৱযধম্মন্তি নস্সনধম্মং. নযিদং মন্দীভাৱক্খযৱসেন খযধম্মং, কেৱলং ৱিগমনপকতিকং. পহূতস্স মন্দীভাৱোপি হি লোকে খযোতি ৱুচ্চতি. ৱিৰাগধম্মন্তি নযিদং কুহিঞ্চি গমনৱসেন ৱযধম্মং, কেৱলং সভাৱাতিক্কমনপকতিকং. ‘‘ৱিৰাগো নাম জিগুচ্ছনং ৱা সমতিক্কমো ৱা’’তি হি ৱুত্তং. নিৰোধধম্মন্তি নযিদং সভাৱাতিক্কমেন পুনৰাৱত্তিধম্মং, কেৱলং অপুনৰাৱত্তিনিৰোধেন নিৰুজ্ঝনপকতিকন্তি পুৰিমপুৰিমপদস্স অত্থৱিৱৰণৱসেন পচ্ছিমপচ্ছিমপদং ৱুত্তন্তি ৱেদিতব্বং.
অথ ৱা একভৱপৰিযাপন্নৰূপভঙ্গৱসেন খযধম্মং, একসন্ততিপৰিযাপন্নৰূপক্খযৱসেন ৱযধম্মং, ৰূপস্স খণভঙ্গৱসেন ৱিৰাগধম্মং, তিণ্ণম্পি অপুনপ্পৱত্তিৱসেন নিৰোধধম্মন্তিপি যোজেতব্বং.
জৰামৰণং অনিচ্চন্তিআদীসু জৰামৰণং ন অনিচ্চং, অনিচ্চসভাৱানং পন খন্ধানং জৰামৰণত্তা অনিচ্চং নাম জাতং. সঙ্খতাদীসুপি এসেৱ নযো. অন্তৰপেয্যালে জাতিযাপি অনিচ্চাদিতায এসেৱ নযো.
জাতিপচ্চযা জৰামৰণন্তিআদি ন ৱিপস্সনাৱসেন ৱুত্তং, কেৱলং পটিচ্চসমুপ্পাদস্স একেকঅঙ্গৱসেন সঙ্খিপিত্ৱা ৱৱত্থানতো সম্মসনঞাণং নাম হোতীতি পৰিযাযেন ৱুত্তং. ন পনেতং কলাপসম্মসনঞাণং ধম্মট্ঠিতিঞাণমেৱ তং হোতীতি. অসতি জাতিযাতি লিঙ্গৱিপল্লাসো কতো, অসতিযা জাতিযাতি ৱুত্তং হোতি. অসতি সঙ্খাৰেসূতি ৱচনৱিপল্লাসো কতো, অসন্তেসু সঙ্খাৰেসূতি ৱুত্তং হোতি. ভৱপচ্চযা জাতি, অসতীতিআদি ‘‘ভৱপচ্চযা জাতি, অসতি ভৱে নত্থি জাতী’’তিআদিনা নযেন যোজেতব্বং.
সম্মসনঞাণনিদ্দেসৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.