৪৩. পদেসৱিহাৰঞাণনিদ্দেসৱণ্ণনা

৯৪. পদেসৱিহাৰঞাণনিদ্দেসে যেনাকাৰেন মাতিকায উদ্দিট্ঠো পদেসো পচ্চৱেক্খিতব্বো, তং দস্সেন্তো মিচ্ছাদিট্ঠিপচ্চযাপি ৱেদযিতন্তিআদিমাহ. তত্থ মিচ্ছাদিট্ঠিপচ্চযাতি দিট্ঠিসম্পযুত্তৱেদনাপি ৱট্টতি দিট্ঠিং উপনিস্সযং কত্ৱা উপ্পন্না কুসলাকুসলৱেদনাপি ৱিপাকৱেদনাপি. তত্থ মিচ্ছাদিট্ঠিসম্পযুত্তা অকুসলাৱ হোতি, দিট্ঠিং পন উপনিস্সায কুসলাপি উপ্পজ্জন্তি অকুসলাপি. মিচ্ছাদিট্ঠিকা হি দিট্ঠিং উপনিস্সায পক্খদিৱসেসু যাগুভত্তাদীনি দেন্তি, অন্ধকুট্ঠিআদীনং ৱত্তং পট্ঠপেন্তি, চতুমহাপথে সালং কৰোন্তি, পোক্খৰণিং খণাপেন্তি, পুপ্ফাৰামং ফলাৰামং ৰোপেন্তি, নদীৱিদুগ্গেসু সেতুং অত্থৰন্তি, ৱিসমং সমং কৰোন্তি. ইতি তেসং কুসলা ৱেদনা উপ্পজ্জতি. মিচ্ছাদিট্ঠিং পন নিস্সায সম্মাদিট্ঠিকে অক্কোসন্তি পৰিভাসন্তি ৱধবন্ধাদীনি কৰোন্তি, পাণং ৱধিত্ৱা দেৱতানং উপহৰন্তি. ইতি নেসং অকুসলা ৱেদনা উপ্পজ্জতি. ৱিপাকৱেদনা পন ভৱন্তৰগতানং হোতি. সা পন মিচ্ছাদিট্ঠি সহজাতায ৱেদনায সহজাতঅঞ্ঞমঞ্ঞনিস্সযসম্পযুত্তঅত্থিঅৱিগতপচ্চযেহি পচ্চযো হোতি, সমনন্তৰনিৰুদ্ধা মিচ্ছাদিট্ঠি পচ্চুপ্পন্নমিচ্ছাদিট্ঠিসম্পযুত্তায ৱেদনায অনন্তৰসমনন্তৰূপনিস্সযআসেৱননত্থিৱিগতপচ্চযেহি পচ্চযো হোতি, মিচ্ছাদিট্ঠিং গৰুং কত্ৱা অভিনন্দন্তস্স লোভসহগতৱেদনায আৰম্মণআৰম্মণাধিপতিআৰম্মণূপনিস্সযপচ্চযেহি পচ্চযো হোতি, সব্বাকুসলেহি মিচ্ছাদিট্ঠিং আৰম্মণমত্তং কৰোন্তস্স সব্বাকুসলৱেদনায মিচ্ছাদিট্ঠিং পচ্চৱেক্খন্তস্স ৱিপস্সন্তস্স কুসলাব্যাকতৱেদনায আৰম্মণপচ্চযেন পচ্চযো হোতি, মিচ্ছাদিট্ঠিপচ্চযেন উপ্পজ্জমানানং কুসলাকুসলৱেদনানং ভৱন্তৰে ৱিপাকৱেদনানঞ্চ উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো হোতি.

মিচ্ছাদিট্ঠিৱূপসমপচ্চযাতি মিচ্ছাদিট্ঠিৱূপসমো নাম সম্মাদিট্ঠি, তস্মা যং সম্মাদিট্ঠিপচ্চযা ৱেদযিতং ৱুত্তং, তদেৱ ‘‘মিচ্ছাদিট্ঠিৱূপসমপচ্চযা’’তি ৱেদিতব্বং. কেচি পন ‘‘মিচ্ছাদিট্ঠিৱূপসমো নাম ৱিপস্সনাক্খণে সোতাপত্তিমগ্গক্খণে চা’’তি ৱদন্তি.

সম্মাদিট্ঠিপচ্চযাপি ৱেদযিতন্তি এত্থাপি সম্মাদিট্ঠিসম্পযুত্তৱেদনাপি ৱট্টতি সম্মাদিট্ঠিং উপনিস্সযং কত্ৱা উপ্পন্না কুসলাকুসলৱেদনাপি ৱিপাকৱেদনাপি. তত্থ সম্মাদিট্ঠিসম্পযুত্তা কুসলাৱ হোতি, সম্মাদিট্ঠিং পন উপনিস্সায বুদ্ধপূজা দীপমালাৰোপনং মহাধম্মস্সৱনং অপ্পতিট্ঠিতে দিসাভাগে চেতিযপতিট্ঠাপনন্তি এৱমাদীনি পুঞ্ঞানি কৰোন্তি. ইতি নেসং কুসলা ৱেদনা উপ্পজ্জতি. সম্মাদিট্ঠিমেৱ নিস্সায মিচ্ছাদিট্ঠিকে অক্কোসন্তি পৰিভাসন্তি, অত্তানং উক্কংসন্তি, পৰং ৱম্ভেন্তি. ইতি নেসং অকুসলা ৱেদনা উপ্পজ্জতি. ৱিপাকৱেদনা পন ভৱন্তৰগতানংযেৱ হোতি. সা পন সম্মাদিট্ঠি সহজাতায সমনন্তৰনিৰুদ্ধায পচ্চুপ্পন্নায ৱেদনায মিচ্ছাদিট্ঠিযা ৱুত্তপচ্চযেহেৱ পচ্চযো হোতি, লোকিকসম্মাদিট্ঠি পচ্চৱেক্খণসম্পযুত্তায ৱিপস্সনাসম্পযুত্তায নিকন্তিসম্পযুত্তায চ ৱেদনায আৰম্মণপচ্চযেন পচ্চযো হোতি, মিচ্ছাদিট্ঠিযা ৱুত্তনযেনেৱ উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো হোতি, মগ্গফলসম্মাদিট্ঠি পচ্চৱেক্খণসম্পযুত্তায ৱেদনায আৰম্মণআৰম্মণাধিপতিআৰম্মণূপনিস্সযপচ্চযৱসেন পচ্চযো হোতি.

সম্মাদিট্ঠিৱূপসমপচ্চযাপি ৱেদযিতন্তি সম্মাদিট্ঠিৱূপসমো নাম মিচ্ছাদিট্ঠি, তস্মা যং মিচ্ছাদিট্ঠিপচ্চযা ৱেদযিতং ৱুত্তং, তদেৱ ‘‘সম্মাদিট্ঠিৱূপসমপচ্চযা’’তি ৱেদিতব্বং. মিচ্ছাসঙ্কপ্পপচ্চযা মিচ্ছাসঙ্কপ্পৱূপসমপচ্চযাতিআদীসুপি এসেৱ নযো. যস্স যস্স হি ‘‘ৱূপসমপচ্চযা’’তি ৱুচ্চতি, তস্স তস্স পটিপক্খধম্মপচ্চযাৱ তং তং ৱেদযিতং অধিপ্পেতং. মিচ্ছাঞাণাদীসু পন মিচ্ছাঞাণং নাম পাপকিৰিযাসু উপাযচিন্তা. অথ ৱা মিচ্ছাঞাণং মিচ্ছাপচ্চৱেক্খণঞাণং. সম্মাঞাণং নাম ৱিপস্সনাসম্মাদিট্ঠিং লোকুত্তৰসম্মাদিট্ঠিঞ্চ ঠপেত্ৱা অৱসেসকুসলাব্যাকতং ঞাণং. মিচ্ছাৱিমুত্তি নাম পাপাধিমুত্তিতা. অথ ৱা অযাথাৱৱিমুত্তি অনিয্যানিকৱিমুত্তি অৱিমুত্তস্সেৱ সতো ৱিমুত্তিসঞ্ঞীতি. সম্মাৱিমুত্তি নাম কল্যাণাধিমুত্তিতা ফলৱিমুত্তি চ. সম্মাদিট্ঠিআদযো হেট্ঠা ৱুত্তত্থাযেৱ.

ছন্দপচ্চযাপীতিআদীসু পন ছন্দো নাম লোভো, ছন্দপচ্চযা অট্ঠলোভসহগতচিত্তসম্পযুত্তৱেদনা ৱেদিতব্বা. ছন্দৱূপসমপচ্চযা পঠমজ্ঝানৱেদনাৱ. ৱিতক্কপচ্চযা পঠমজ্ঝানৱেদনা. ৱিতক্কৱূপসমপচ্চযা দুতিযজ্ঝানৱেদনা. সঞ্ঞাপচ্চযা ঠপেত্ৱা পঠমজ্ঝানং সেসা ছ সমাপত্তিৱেদনা. সঞ্ঞাৱূপসমপচ্চযা নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনৱেদনা.

ছন্দো চ অৱূপসন্তো হোতীতিআদীসু সচে ছন্দৱিতক্কসঞ্ঞা অৱূপসন্তা হোন্তীতি অত্থো. তপ্পচ্চযাতি সো ছন্দৱিতক্কসঞ্ঞানং অৱূপসমো এৱ পচ্চযো তপ্পচ্চযো, তস্মা তপ্পচ্চযা. ছন্দৱিতক্কসঞ্ঞাঅৱূপসমপচ্চযা ৱেদনা হোতীতি অত্থো. সা অট্ঠলোভসহগতচিত্তসম্পযুত্তৱেদনা হোতি. সচে ছন্দো ৱূপসন্তো ৱিতক্কসঞ্ঞা অৱূপসন্তা. তপ্পচ্চযাতি সো ছন্দস্স ৱূপসমো ৱিতক্কসঞ্ঞানং অৱূপসমো এৱ পচ্চযো তপ্পচ্চযো, তস্মা তপ্পচ্চযা. সা পঠমজ্ঝানৱেদনাৱ. সচে ছন্দৱিতক্কা ৱূপসন্তা সঞ্ঞা অৱূপসন্তা. তপ্পচ্চযাতি সো ছন্দৱিতক্কানং ৱূপসমো সঞ্ঞায অৱূপসমো এৱ পচ্চযো তপ্পচ্চযো, তস্মা তপ্পচ্চযা. সা দুতিযজ্ঝানৱেদনাৱ. সচে ছন্দৱিতক্কসঞ্ঞা ৱূপসন্তা. তপ্পচ্চযাতি সো ছন্দৱিতক্কসঞ্ঞানং ৱূপসমো এৱ পচ্চযো তপ্পচ্চযো, তস্মা তপ্পচ্চযা. সা নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনৱেদনাৱ. কেচি পন ‘‘ছন্দো নাম অপ্পনং পাপুণিস্সামীতি পুব্বভাগে ধম্মচ্ছন্দো, অপ্পনাপ্পত্তস্স সো ছন্দো ৱূপসন্তো হোতি. পঠমজ্ঝানে ৱিতক্কো হোতি, দুতিযজ্ঝানপ্পত্তস্স ৱিতক্কো ৱূপসন্তো হোতি. সত্তসু সমাপত্তীসু সঞ্ঞা হোতি, নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনং সমাপন্নস্স চ নিৰোধং সমাপন্নস্স চ সঞ্ঞা ৱূপসন্তা হোতী’’তি এৱং ৱণ্ণযন্তি. ইধ পন নিৰোধসমাপত্তি ন যুজ্জতি. অপ্পত্তস্স পত্তিযাতি অৰহত্তফলস্স পত্তত্থায. অত্থি আযৱন্তি অত্থি ৱীৰিযং. আযাৱন্তিপি পাঠো. তস্মিম্পি ঠানে অনুপ্পত্তেতি তস্স ৱীৰিযাৰম্ভস্স ৱসেন তস্মিং অৰহত্তফলস্স কাৰণে অৰিযমগ্গে অনুপ্পত্তে. তপ্পচ্চযাপি ৱেদযিতন্তি অৰহত্তস্স ঠানপচ্চযা ৱেদযিতং. এতেন চতুমগ্গসহজাতা নিব্বত্তিতলোকুত্তৰৱেদনা গহিতা. কেচি পন ‘‘আযৱন্তি পটিপত্তি. তস্মিম্পি ঠানে অনুপ্পত্তেতি তস্সা ভূমিযা পত্তিযা’’তি ৱণ্ণযন্তি.

পদেসৱিহাৰঞাণনিদ্দেসৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.