৪. অদ্ধাসুত্তৱণ্ণনা

৬৩. চতুত্থে অদ্ধাতি কালা. অতীতো অদ্ধাতিআদীসু দ্ৱে পৰিযাযা – সুত্তন্তপৰিযাযো, অভিধম্মপৰিযাযো চ. তত্থ সুত্তন্তপৰিযাযেন পটিসন্ধিতো পুব্বে অতীতো অদ্ধা নাম, চুতিতো পচ্ছা অনাগতো অদ্ধা নাম, সহ চুতিপটিসন্ধীহি তদনন্তৰং পচ্চুপ্পন্নো অদ্ধা নাম. অভিধম্মপৰিযাযেন উপ্পাদো, ঠিতি, ভঙ্গোতি ইমে তযো খণে পত্ৱা নিৰুদ্ধধম্মা অতীতো অদ্ধা নাম, তযোপি খণে অসম্পত্তা অনাগতো অদ্ধা নাম, খণত্তযসমঙ্গিনো পচ্চুপ্পন্নো অদ্ধা নাম.

অপৰো নযো – অযঞ্হি অতীতাদিৱিভাগো অদ্ধাসন্ততিসমযখণৱসেন চতুধা ৱেদিতব্বো. তেসু অদ্ধাৱিভাগো ৱুত্তো. সন্ততিৱসেন সভাগা একউতুসমুট্ঠানা, একাহাৰসমুট্ঠানা চ পুব্বাপৰিযৱসেন ৱত্তমানাপি পচ্চুপ্পন্না. ততো পুব্বে ৱিসভাগউতুআহাৰসমুট্ঠানা অতীতা পচ্ছা অনাগতা. চিত্তজা একৱীথিএকজৱনএকসমাপত্তিসমুট্ঠানা পচ্চুপ্পন্না নাম, ততো পুব্বে অতীতা, পচ্ছা অনাগতা. কম্মসমুট্ঠানানং পাটিযেক্কং সন্ততিৱসেন অতীতাদিভেদো নত্থি, তেসংযেৱ পন উতুআহাৰচিত্তসমুট্ঠানানং উপত্থম্ভকৱসেন তস্স অতীতাদিভাৱো ৱেদিতব্বো. সমযৱসেন একমুহুত্তপুব্বণ্হসাযন্হৰত্তিদিৱাদীসু সমযেসু সন্তানৱসেন পৱত্তমানা তংতংসমযে পচ্চুপ্পন্না নাম, ততো পুব্বে অতীতা, পচ্ছা অনাগতা. অযং তাৱ ৰূপধম্মেসু নযো. অৰূপধম্মেসু পন খণৱসেন উপ্পাদাদিক্খণত্তযপৰিযাপন্না পচ্চুপ্পন্না, ততো পুব্বে অতীতা, পচ্ছা অনাগতা. অপিচ অতিক্কন্তহেতুপচ্চযকিচ্চা অতীতা, নিট্ঠিতহেতুকিচ্চা অনিট্ঠিতপচ্চযকিচ্চা পচ্চুপ্পন্না, উভযকিচ্চং অসম্পত্তা অনাগতা. অত্তনো ৱা কিচ্চক্খণে পচ্চুপ্পন্না, ততো পুব্বে অতীতা, পচ্ছা অনাগতা. এত্থ চ খণাদিকথাৱ নিপ্পৰিযাযা, সেসা পৰিযাযা. অযঞ্হি অতীতাদিভেদো নাম ধম্মানং হোতি, ন কালস্স. অতীতাদিভেদে পন ধম্মে উপাদায পৰমত্থতো অৱিজ্জমানোপি কালো ইধ তেনেৱ ৱোহাৰেন অতীতোতিআদিনা ৱুত্তোতি ৱেদিতব্বো.

গাথাসু অক্খেয্যসঞ্ঞিনোতি এত্থ অক্খাযতি, কথীযতি, পঞ্ঞাপীযতীতি অক্খেয্যং, কথাৱত্থু, অত্থতো ৰূপাদযো পঞ্চক্খন্ধা. ৱুত্তঞ্হেতং –

‘‘অতীতং ৱা অদ্ধানং আৰব্ভ কথং কথেয্য, অনাগতং ৱা…পে… পচ্চুপ্পন্নং ৱা অদ্ধানং আৰব্ভ কথং কথেয্যা’’তি (দী. নি. ৩.৩০৫).

তথা –

‘‘যং, ভিক্খৱে, ৰূপং অতীতং নিৰুদ্ধং ৱিপৰিণতং, ‘অহোসী’তি তস্স সঙ্খা, ‘অহোসী’তি তস্স সমঞ্ঞা, ‘অহোসী’তি তস্স পঞ্ঞত্তি; ন তস্স সঙ্খা অত্থীতি, ন তস্স সঙ্খা ভৱিস্সতী’’তি (সং. নি. ৩.৬২) –

এৱং ৱুত্তেন নিৰুত্তিপথসুত্তেনপি এত্থ অত্থো দীপেতব্বো. এৱং কথাৱত্থুভাৱেন অক্খেয্যসঙ্খাতে খন্ধপঞ্চকে অহন্তি চ মমন্তি চ দেৱোতি চ মনুস্সোতি চ ইত্থীতি চ পুৰিসোতি চ আদিনা পৱত্তসঞ্ঞাৱসেন অক্খেয্যসঞ্ঞিনো, পঞ্চসু উপাদানক্খন্ধেসু সত্তপুগ্গলাদিসঞ্ঞিনোতি অত্থো. অক্খেয্যস্মিং তণ্হাদিট্ঠিগ্গাহৱসেন পতিট্ঠিতা, ৰাগাদিৱসেন ৱা অট্ঠহাকাৰেহি পতিট্ঠিতা. ৰত্তো হি ৰাগৱসেন পতিট্ঠিতো হোতি, দুট্ঠো দোসৱসেন, মূড়্হো মোহৱসেন, পৰামট্ঠো দিট্ঠিৱসেন, থামগতো অনুসযৱসেন, ৱিনিবদ্ধো মানৱসেন, অনিট্ঠঙ্গতো ৱিচিকিচ্ছাৱসেন, ৱিক্খেপগতো উদ্ধচ্চৱসেন পতিট্ঠিতো হোতীতি.

অক্খেয্যং অপৰিঞ্ঞাযাতি তং অক্খেয্যং তেভূমকধম্মে তীহি পৰিঞ্ঞাহি অপৰিজানিত্ৱা তস্স অপৰিজাননহেতু. যোগমাযন্তি মচ্চুনোতি মৰণস্স যোগং তেন সংযোগং উপগচ্ছন্তি, ন ৱিসংযোগন্তি অত্থো.

অথ ৱা যোগন্তি উপাযং, তেন যোজিতং পসাৰিতং মাৰসেনট্ঠানিযং অনত্থজালং কিলেসজালঞ্চ উপগচ্ছন্তীতি ৱুত্তং হোতি. তথা হি ৱুত্তং –

‘‘ন হি নো সঙ্গৰং তেন, মহাসেনেন মচ্চুনা’’তি. (ম. নি. ৩.২৭২; জা. ২.২২.১২১; নেত্তি. ১০৩);

এত্তাৱতা ৱট্টং দস্সেত্ৱা ইদানি ৱিৱট্টং দস্সেতুং ‘‘অক্খেয্যঞ্চ পৰিঞ্ঞাযা’’তিআদি ৱুত্তং. তত্থ চ-সদ্দো ব্যতিৰেকে, তেন অক্খেয্যপৰিজাননেন লদ্ধব্বং ৱক্খমানমেৱ ৱিসেসং জোতেতি. পৰিঞ্ঞাযাতি ৱিপস্সনাসহিতায মগ্গপঞ্ঞায দুক্খন্তি পৰিচ্ছিজ্জ জানিত্ৱা, তপ্পটিবদ্ধকিলেসপ্পহানেন ৱা তং সমতিক্কমিত্ৱা তিস্সন্নম্পি পৰিঞ্ঞানং কিচ্চং মত্থকং পাপেত্ৱা. অক্খাতাৰং ন মঞ্ঞতীতি সব্বসো মঞ্ঞনানং পহীনত্তা খীণাসৱো অক্খাতাৰং ন মঞ্ঞতি, কাৰকাদিসভাৱং কিঞ্চি অত্তানং ন পচ্চেতীতি অত্থো. ফুট্ঠো ৱিমোক্খো মনসা, সন্তিপদমনুত্তৰন্তি যস্মা সব্বসঙ্খতৱিমুত্তত্তা ‘‘ৱিমোক্খো’’তি সব্বকিলেসসন্তাপৱূপসমনট্ঠানতায ‘‘সন্তিপদ’’ন্তি লদ্ধনামো নিব্বানধম্মো ফুট্ঠো ফুসিতো পত্তো, তস্মা অক্খাতাৰং ন মঞ্ঞতীতি. অথ ৱা ‘‘পৰিঞ্ঞাযা’’তি পদেন দুক্খসচ্চস্স পৰিঞ্ঞাভিসমযং সমুদযসচ্চস্স পহানাভিসমযঞ্চ ৱত্ৱা ইদানি ‘‘ফুট্ঠো ৱিমোক্খো মনসা, সন্তিপদমনুত্তৰ’’ন্তি ইমিনা মগ্গনিৰোধানং ভাৱনাসচ্ছিকিৰিযাভিসমযং ৱদতি. তস্সত্থো – সমুচ্ছেদৱসেন সব্বকিলেসেহি ৱিমুচ্চতীতি ৱিমোক্খো, অৰিযমগ্গো. সো পনস্স মগ্গচিত্তেন ফুট্ঠো ফুসিতো ভাৱিতো, তেনেৱ অনুত্তৰং সন্তিপদং নিব্বানং ফুট্ঠং ফুসিতং সচ্ছিকতন্তি.

অক্খেয্যসম্পন্নোতি অক্খেয্যনিমিত্তং ৱিৱিধাহি ৱিপত্তীহি উপদ্দুতে লোকে পহীনৱিপল্লাসতায ততো সুপৰিমুত্তো অক্খেয্যপৰিঞ্ঞাভিনিব্বত্তাহি সম্পত্তীহি সম্পন্নো সমন্নাগতো. সঙ্খায সেৱীতি পঞ্ঞাৱেপুল্লপ্পত্তিযা চীৱৰাদিপচ্চযে সঙ্খায পৰিতুলেত্ৱাৱ সেৱনসীলো, সঙ্খাতধম্মত্তা চ আপাথগতং সব্বম্পি ৱিসযং ছড়ঙ্গুপেক্খাৱসেন সঙ্খায সেৱনসীলো. ধম্মট্ঠোতি অসেক্খধম্মেসু নিব্বানধম্মে এৱ ৱা ঠিতো. ৱেদগূতি ৱেদিতব্বস্স চতুসচ্চস্স পাৰঙ্গতত্তা ৱেদগূ. এৱংগুণো অৰহা ভৱাদীসু কত্থচি আযতিং পুনব্ভৱাভাৱতো মনুস্সদেৱাতি সঙ্খ্যং ন উপেতি, অপঞ্ঞত্তিকভাৱমেৱ গচ্ছতীতি অনুপাদাপৰিনিব্বানেন দেসনং নিট্ঠাপেসি.

চতুত্থসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.