৮. পটিসল্লানসুত্তৱণ্ণনা
৪৫. অট্ঠমে পটিসল্লানৰামাতি তেহি তেহি সত্তসঙ্খাৰেহি পটিনিৱত্তিত্ৱা সল্লানং পটিসল্লানং, একৱিহাৰো একমন্তসেৱিতা, কাযৱিৱেকোতি অত্থো. তং পটিসল্লানং ৰমন্তি ৰোচন্তীতি পটিসল্লানৰামা. ‘‘পটিসল্লানাৰামা’’তিপি পাঠো. যথা ৱুত্তং পটিসল্লানং আৰমিতব্বতো আৰামো এতেসন্তি পটিসল্লানাৰামা. ৱিহৰথাতি এৱংভূতা হুত্ৱা ৱিহৰথাতি অত্থো. পটিসল্লানে ৰতা নিৰতা সম্মুদিতাতি পটিসল্লানৰতা. এত্তাৱতা জাগৰিযানুযোগো, তস্স নিমিত্তভূতা ৱূপকট্ঠকাযতা চ দস্সিতা. জাগৰিযানুযোগো, সীলসংৱৰো, ইন্দ্ৰিযেসু, গুত্তদ্ৱাৰতা, ভোজনে মত্তঞ্ঞুতা, সতিসম্পজঞ্ঞন্তি ইমেহি ধম্মেহি ৱিনা ন ৱত্ততীতি তেপি ইধ অত্থতো ৱুত্তা এৱাতি ৱেদিতব্বা.
অজ্ঝত্তং চেতোসমথমনুযুত্তাতি অত্তনো চিত্তসমথে অনুযুত্তা. অজ্ঝত্তং অত্তনোতি চ এতং একত্থং, ব্যঞ্জনমেৱ নানং. ভুম্মত্থে চেতং সমথন্তি অনুসদ্দযোগেন উপযোগৱচনং. অনিৰাকতজ্ঝানাতি বহি অনীহতজ্ঝানা অৱিনাসিতজ্ঝানা ৱা. নীহৰণং ৱিনাসো ৱাতি ইদং নিৰাকতং নাম ‘‘থম্ভং নিৰংকত্ৱা নিৱাতৱুত্তী’’তিআদীসু (সু. নি. ৩২৮) ৱিয. ৱিপস্সনায সমন্নাগতাতি সত্তৱিধায অনুপস্সনায যুত্তা. সত্তৱিধা অনুপস্সনা নাম অনিচ্চানুপস্সনা, দুক্খানুপস্সনা, অনত্তানুপস্সনা, নিব্বিদানুপস্সনা, ৱিৰাগানুপস্সনা, নিৰোধানুপস্সনা, পটিনিস্সগ্গানুপস্সনা চ, তা ৱিসুদ্ধিমগ্গে ৱিত্থাৰিতাৱ.
ব্ৰূহেতাৰো সুঞ্ঞাগাৰানন্তি ৱড্ঢেতাৰো সুঞ্ঞাগাৰানং. এত্থ চ ‘‘সুঞ্ঞাগাৰান’’ন্তি যংকিঞ্চি ৱিৱিত্তং ভাৱনানুযোগস্স অনুচ্ছৱিকট্ঠানং. সমথৱিপস্সনাৱসেন কম্মট্ঠানং গহেত্ৱা ৰত্তিন্দিৱং সুঞ্ঞাগাৰং পৱিসিত্ৱা ভাৱনানুযোগৱসেন নিসীদমানা ভিক্খূ ‘‘ব্ৰূহেতাৰো সুঞ্ঞাগাৰান’’ন্তি ৱেদিতব্বা. একভূমিকাদিপাসাদেপি পন ৱাসং কুৰুমানা ঝাযিনো সুঞ্ঞাগাৰানং ব্ৰূহেতাৰোত্ৱেৱ ৱেদিতব্বা.
এত্থ চ যা ‘‘পটিসল্লানৰামা, ভিক্খৱে, ৱিহৰথ পটিসল্লানৰতা’’তি ৱূপকট্ঠকাযতা ৱিহিতা, সা পৰিসুদ্ধসীলস্স, ন অসীলস্স অৱিসুদ্ধসীলস্স ৱা তস্স ৰূপাৰম্মণাদিতো চিত্তৱিনিৱত্তনস্সেৱ অভাৱতোতি অত্থতো সীলৱিসুদ্ধি দস্সিতাতি ৱুত্তোৱাযমত্থো. ‘‘অজ্ঝত্তং চেতোসমথমনুযুত্তা অনিৰাকতজ্ঝানা’’তি পদদ্ৱযেন সমাধিভাৱনা, ‘‘ৱিপস্সনায সমন্নাগতা’’তি ইমিনা পঞ্ঞাভাৱনা ৱিহিতাতি লোকিযা তিস্সো সিক্খা দস্সিতা.
ইদানি তাসু পতিট্ঠিতস্স অৱস্সংভাৱিফলং দস্সেতুং ‘‘পটিসল্লানৰামান’’ন্তিআদি ৱুত্তং. তত্থ ব্ৰূহেতানন্তি ৱড্ঢেতানং. দ্ৱিন্নং ফলানন্তি ততিযচতুত্থফলানং. পাটিকঙ্খন্তি ইচ্ছিতব্বং অৱস্সংভাৱী. অঞ্ঞাতি অৰহত্তং. তঞ্হি হেট্ঠিমমগ্গঞাণেহি ঞাতমৰিযাদং অনতিক্কমিত্ৱা জাননতো পৰিপুণ্ণজাননত্তা উপৰি জাননকিচ্চাভাৱতো চ ‘‘অঞ্ঞা’’তি ৱুচ্চতি. সতি ৱা উপাদিসেসেতি সতি ৱা কিলেসূপাদিসেসে, পহাতুং অসক্কুণেয্যে সতি. ঞাণে হি অপৰিপক্কে যে তেন পৰিপক্কেন পহাতব্বকিলেসা, তে ন পহীযন্তি. তং সন্ধাযাহ ‘‘সতি ৱা উপাদিসেসে’’তি. সতি চ কিলেসে খন্ধাভিসঙ্খাৰা তিট্ঠন্তি এৱ. ইতি ইমস্মিং সুত্তে অনাগামিফলং অৰহত্তন্তি দ্ৱে ধম্মা দস্সিতা. যথা চেত্থ, এৱং ইতো পৰেসু দ্ৱীসু সুত্তেসু.
গাথাসু যে সন্তচিত্তাতি যে যোগাৱচৰা তদঙ্গৱসেন ৱিক্খম্ভনৱসেৱ চ সমিতকিলেসতায সন্তচিত্তা. নেপক্কং ৱুচ্চতি পঞ্ঞা, তায সমন্নাগতত্তা নিপকা. ইমিনা তেসং কম্মট্ঠানপৰিহৰণঞাণং দস্সেতি. সতিমন্তো চ ঝাযিনোতি ঠাননিসজ্জাদীসু কম্মট্ঠানাৱিজহনহেতুভূতায সতিযা সতিমন্তো, আৰম্মণূপনিজ্ঝানলক্খণেন ঝানেন ঝাযিনো. সম্মা ধম্মং ৱিপস্সন্তি, কামেসু অনপেক্খিনোতি পুব্বেযেৱ ‘‘অট্ঠিকঙ্কলূপমা কামা’’তিআদিনা (ম. নি. ১.২৩৪; পাচি. ৪১৭) ৱত্থুকামেসু কিলেসকামেসু চ আদীনৱপচ্চৱেক্খণেন অনপেক্খিনো অনত্থিকা তে পহায অধিগতং উপচাৰসমাধিং অপ্পনাসমাধিং ৱা পাদকং কত্ৱা নামৰূপং তস্স পচ্চযে চ পৰিগ্গহেত্ৱা কলাপসম্মসনাদিক্কমেন সম্মা অৱিপৰীতং পঞ্চক্খন্ধধম্মং অনিচ্চাদিতো ৱিপস্সন্তি.
অপ্পমাদৰতাতি ৱুত্তপ্পকাৰায সমথৱিপস্সনাভাৱনায অপ্পমজ্জনে ৰতা অভিৰতা তত্থ অপ্পমাদেনেৱ ৰত্তিন্দিৱং ৱীতিনামেন্তা. সন্তাতি সমানা. ‘‘সত্তা’’তিপি পাঠো, পুগ্গলাতি অত্থো. পমাদে ভযদস্সিনোতি নিৰযূপপত্তিআদিকং পমাদে ভযং পস্সন্তা. অভব্বা পৰিহানাযাতি তে এৱৰূপা সমথৱিপস্সনাধম্মেহি মগ্গফলেহি ৱা পৰিহানায অভব্বা. সমথৱিপস্সনাতো হি সম্পত্ততো ন পৰিহাযন্তি, ইতৰানি চ অপ্পত্তানি পাপুণন্তি. নিব্বানস্সেৱ সন্তিকেতি নিব্বানস্স চ অনুপাদাপৰিনিব্বানস্স চ সন্তিকে এৱ, ন চিৰস্সেৱ নং অধিগমিস্সন্তীতি.
অট্ঠমসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.