৪. পঞ্ঞাপৰিহীনসুত্তৱণ্ণনা
৪১. চতুত্থে সুপৰিহীনাতি সুট্ঠু পৰিহীনা. যে অৰিযায পঞ্ঞায পৰিহীনাতি যে সত্তা পঞ্চন্নং খন্ধানং উদযব্বযপটিৱিজ্ঝনেন চতুসচ্চপটিৱিজ্ঝনেন চ কিলেসেহি আৰকা ঠিতত্তা অৰিযায পৰিসুদ্ধায ৱিপস্সনাপঞ্ঞায চ মগ্গপঞ্ঞায চ পৰিহীনা, তে লোকিযলোকুত্তৰাহি সম্পত্তীহি অতিৱিয পৰিহীনা মহাজানিকা. কে পন তেতি? যে কম্মাৱৰণেন সমন্নাগতা. তে হি মিচ্ছত্তনিযতভাৱতো একন্তেন পৰিহীনা অপৰিপুণ্ণা মহাজানিকা. তেনাহ ‘‘দুগ্গতি পাটিকঙ্খা’’তি. ৱিপাকাৱৰণসমঙ্গিনোপি পৰিহীনা. অথ ৱা সুক্কপক্খে অপৰিহীনা নাম তিৱিধাৱৰণৱিৰহিতা সম্মাদিট্ঠিকা কম্মস্সকতঞাণেন চ সমন্নাগতা. সেসং ৱুত্তনযানুসাৰেন ৱেদিতব্বং.
গাথাসু পঞ্ঞাযাতি নিস্সক্কৱচনং, ৱিপস্সনাঞাণতো মগ্গঞাণতো চ পৰিহানেনাতি. সামিৱচনং ৱা এতং, যথাৱুত্তঞাণস্স পৰিহানেনাতি, উপ্পাদেতব্বস্স অনুপ্পাদনমেৱ চেত্থ পৰিহানং. নিৱিট্ঠং নামৰূপস্মিন্তি নামৰূপে উপাদানক্খন্ধপঞ্চকে ‘‘এতং মমা’’তিআদিনা তণ্হাদিট্ঠিৱসেন অভিনিৱিট্ঠং অজ্ঝোসিতং, ততো এৱ ইদং সচ্চন্তি মঞ্ঞতীতি ‘‘ইদমেৱ সচ্চং মোঘমঞ্ঞ’’ন্তি মঞ্ঞতি. ‘‘সদেৱকে লোকে’’তি ৱিভত্তি পৰিণামেতব্বা.
এৱং পঠমগাথায সংকিলেসপক্খং দস্সেত্ৱা ইদানি যস্সা অনুপ্পত্তিযা নামৰূপস্মিং মঞ্ঞনাভিনিৱেসেহি কিলেসৱট্টং ৱত্ততি, তস্সা উপ্পত্তিযা ৱট্টস্স উপচ্ছেদোতি পঞ্ঞায আনুভাৱং পকাসেন্তো ‘‘পঞ্ঞা হি সেট্ঠা লোকস্মি’’ন্তি গাথমাহ.
তত্থ লোকস্মিন্তি সঙ্খাৰলোকস্মিং. সম্মাসম্বুদ্ধো ৱিয সত্তেসু, সঙ্খাৰেসু পঞ্ঞাসদিসো ধম্মো নত্থি. পঞ্ঞুত্তৰা হি কুসলা ধম্মা, পঞ্ঞায চ সিদ্ধায সব্বে অনৱজ্জধম্মা সিদ্ধা এৱ হোন্তি. তথা হি ৱুত্তং ‘‘সম্মাদিট্ঠিস্স সম্মাসঙ্কপ্পো পহোতী’’তিআদি (ম. নি. ৩.১৪১; সং. নি. ৫.১). যা পনেত্থ পঞ্ঞা অধিপ্পেতা, সা সেট্ঠাতি থোমিতা. যথা চ সা পৱত্ততি, তং দস্সেতুং ‘‘যাযং নিব্বেধগামিনী’’তিআদি ৱুত্তং. তস্সত্থো – যা অযং পঞ্ঞা অনিব্বিদ্ধপুব্বং অপদালিতপুব্বং লোভক্খন্ধাদিং নিব্বিজ্ঝন্তী পদালেন্তী গচ্ছতি পৱত্ততীতি নিব্বেধগামিনী, যায চ তস্মিং তস্মিং ভৱযোনিগতিৱিঞ্ঞাণট্ঠিতিসত্তাৱাসেসু সত্তনিকাযেসু খন্ধানং পঠমাভিনিব্বত্তিসঙ্খাতায জাতিযা তংনিমিত্তস্স চ কম্মভৱস্স পৰিক্খযং পৰিযোসানং নিব্বানং অৰহত্তঞ্চ সম্মা অৱিপৰীতং জানাতি সচ্ছিকৰোতি, অযং সহৱিপস্সনা মগ্গপঞ্ঞা সেট্ঠা লোকস্মিন্তি.
ইদানি যথাৱুত্তপঞ্ঞানুভাৱসম্পন্নে খীণাসৱে অভিত্থৱন্তো ‘‘তেসং দেৱা মনুস্সা চা’’তি ওসানগাথমাহ. তস্সত্থো – তেসং চতূসু অৰিযসচ্চেসু পৰিঞ্ঞাদীনং সোড়সন্নং কিচ্চানং নিট্ঠিতত্তা চতুসচ্চসম্বোধেন সম্বুদ্ধানং, সতিৱেপুল্লপ্পত্তিযা সতিমতং, ৱুত্তনযেন সমুগ্ঘাতিতসম্মোহত্তা পঞ্ঞাৱেপুল্লপ্পত্তিযা হাসপঞ্ঞানং, পুব্বভাগে ৱা সীলাদিপাৰিপূৰিতো পট্ঠায যাৱ নিব্বানসচ্ছিকিৰিযায হাসৱেদতুট্ঠিপামোজ্জবহুলতায হাসপঞ্ঞানং, সব্বসো পৰিক্খীণভৱসংযোজনত্তা অন্তিমসৰীৰধাৰীনং খীণাসৱানং দেৱা মনুস্সা চ পিহযন্তি পিযা হোন্তি, তব্ভাৱং অধিগন্তুং ইচ্ছন্তি ‘‘অহো পঞ্ঞানুভাৱো, অহো ৱত মযম্পি এদিসা এৱং নিত্তিণ্ণসব্বদুক্খা ভৱেয্যামা’’তি.
চতুত্থসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.