১০. জাগৰিযসুত্তৱণ্ণনা

৪৭. দসমে জাগৰোতি জাগৰকো ৱিগতনিদ্দো জাগৰিযং অনুযুত্তো, ৰত্তিন্দিৱং কম্মট্ঠানমনসিকাৰে যুত্তপ্পযুত্তোতি অত্থো. ৱুত্তঞ্হেতং –

‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, ভিক্খু পুব্বৰত্তাপৰৰত্তং জাগৰিযানুযোগমনুযুত্তো হোতি? ইধ ভিক্খু দিৱসং চঙ্কমেন নিসজ্জায আৱৰণীযেহি ধম্মেহি চিত্তং পৰিসোধেতি, ৰত্তিযা পঠমং যামং চঙ্কমেন নিসজ্জায আৱৰণীযেহি ধম্মেহি চিত্তং পৰিসোধেতি, ৰত্তিযা মজ্ঝিমং যামং দক্খিণেন পস্সেন সীহসেয্যং কপ্পেতি পাদে পাদং অচ্চাধায সতো সম্পজানো উট্ঠানসঞ্ঞং মনসি কৰিত্ৱা, ৰত্তিযা পচ্ছিমং যামং পচ্চুট্ঠায চঙ্কমেন নিসজ্জায আৱৰণীযেহি ধম্মেহি চিত্তং পৰিসোধেতি. এৱং ভিক্খু পুব্বৰত্তাপৰৰত্তং জাগৰিযানুযোগমনুযুত্তো হোতী’’তি (ৱিভ. ৫১৯).

চসদ্দো সম্পিণ্ডনত্থো, তেন ৱক্খমানে সতাদিভাৱে সম্পিণ্ডেতি. অস্সাতি সিযা, ভৱেয্যাতি অত্থো. ‘‘জাগৰো চ ভিক্খু ৱিহৰেয্যা’’তি চ পঠন্তি. সব্বত্থ সব্বদা চ কম্মট্ঠানাৱিজহনৱসেন সতিঅৱিপ্পৱাসেন সতো সম্পজানোতি সত্তট্ঠানিযস্স চতুব্বিধস্সপি সম্পজঞ্ঞস্স ৱসেন সম্পজানো. সমাহিতোতি উপচাৰসমাধিনা অপ্পনাসমাধিনা চ সমাহিতো একগ্গচিত্তো. পমুদিতোতি পটিপত্তিযা আনিসংসদস্সনেন উত্তৰুত্তৰি ৱিসেসাধিগমেন ৱীৰিযাৰম্ভস্স চ অমোঘভাৱদস্সনেন পমুদিতো পামোজ্জবহুলো. ৱিপ্পসন্নোতি ততো এৱ পটিপত্তিভূতাসু তীসু সিক্খাসু পটিপত্তিদেসকে চ সত্থৰি সদ্ধাবহুলতায সুট্ঠু পসন্নো. সব্বত্থ অস্সাতি সম্বন্ধো ৱিহৰেয্যাতি ৱা.

তত্থ কালৱিপস্সী চ কুসলেসু ধম্মেসূতি তস্মিং কালে ৱিপস্সকো, তত্থ ৱা কম্মট্ঠানানুযোগে কালৱিপস্সী কালানুৰূপং ৱিপস্সকো. কিং ৱুত্তং হোতি? ৱিপস্সনং পট্ঠপেত্ৱা কলাপসম্মসনাদিৱসেন সম্মসন্তো আৱাসাদিকে সত্ত অসপ্পাযে ৱজ্জেত্ৱা সপ্পাযে সেৱন্তো অন্তৰা ৱোসানং অনাপজ্জিত্ৱা পহিতত্তো চিত্তস্স সমাহিতাকাৰং সল্লক্খেন্তো সক্কচ্চং নিৰন্তৰং অনিচ্চানুপস্সনাদিং পৱত্তেন্তো যস্মিং কালে ৱিপস্সনাচিত্তং লীনং হোতি, তস্মিং ধম্মৱিচযৱীৰিযপীতিসঙ্খাতেসু, যস্মিং পন কালে চিত্তং উদ্ধতং হোতি, তস্মিং পস্সদ্ধিসমাধিউপেক্খাসঙ্খাতেসু কুসলেসু অনৱজ্জেসু বোজ্ঝঙ্গধম্মেসূতি এৱং তত্থ তস্মিং তস্মিং কালে, তস্মিং ৱা কম্মট্ঠানানুযোগে কালানুৰূপং ৱিপস্সকো অস্সাতি. সতিসম্বোজ্ঝঙ্গো পন সব্বত্থেৱ ইচ্ছিতব্বো. ৱুত্তঞ্হেতং ‘‘সতিঞ্চ খ্ৱাহং, ভিক্খৱে, সব্বত্থিকং ৱদামী’’তি (সং. নি. ৫.২৩৪; মি. প. ২.১.১৩). এত্তাৱতা পুগ্গলাধিট্ঠানায দেসনায জাগৰিযং দস্সেত্ৱা যেহি ধম্মেহি জাগৰিযানুযোগো সম্পজ্জতি, তে পকাসেতি.

এৱং ভগৱা আৰদ্ধৱিপস্সকস্স ভিক্খুনো সঙ্খেপেনেৱ সদ্ধিং উপকাৰকধম্মেহি সম্মসনচাৰং দস্সেত্ৱা ইদানি তথা পটিপজ্জন্তস্স পটিপত্তিযা অৱঞ্ঝভাৱং দস্সেন্তো ‘‘জাগৰস্স, ভিক্খৱে, ভিক্খুনো’’তিআদিমাহ. তত্থ জাগৰিযানুযোগে সতিসম্পজঞ্ঞসমাদানানি সব্বত্থকানি সম্মোদপসাদাৱহানি, তত্থ কালৱিপস্সনা নাম ৱিপস্সনায গব্ভগ্গহণং পৰিপাকগতং. উপক্কিলেসৱিমুত্তে হি ৱীথিপটিপন্নে ৱিপস্সনাঞাণে তিক্খে সূৰে ৱহন্তে যোগিনো উড়াৰং পামোজ্জং পসাদো চ হোতি, তেহি চ ৱিসেসাধিগমস্স সন্তিকেযেৱ. ৱুত্তঞ্হেতং –

‘‘যতো যতো সম্মসতি, খন্ধানং উদযব্বযং;

লভতী পীতিপামোজ্জং, অমতং তং ৱিজানতং.

‘‘পামোজ্জবহুলো ভিক্খু, পসন্নো বুদ্ধসাসনে;

অধিগচ্ছে পদং সন্তং, সঙ্খাৰূপসমং সুখ’’ন্তি. (ধ. প. ৩৭৪, ৩৮১);

গাথাসু জাগৰন্তা সুণাথেতন্তি এতং মম ৱচনং একন্তেনেৱ পমাদনিদ্দায অৱিজ্জানিদ্দায পবোধনত্থং জাগৰন্তা সতিসম্পজঞ্ঞাদিধম্মসমাযোগেন জাগৰিযং অনুযুত্তা সুণাথ. যে সুত্তা তে পবুজ্ঝথাতি যে যথাৱুত্তনিদ্দায সুত্তা সুপনং উপগতা, তে তুম্হে জাগৰিযানুযোগৱসেন ইন্দ্ৰিযবলবোজ্ঝঙ্গে সঙ্কড্ঢিত্ৱা ৱিপস্সনং উস্সুক্কাপেন্তা অপ্পমাদপটিপত্তিযা ততো পবুজ্ঝথ অথ ৱা জাগৰন্তাতি জাগৰনিমিত্তা. ‘‘সুণাথেত’’ন্তি এত্থ ‘‘এত’’ন্তি ৱুত্তং, কিং তং ৱচনন্তি আহ ‘‘যে সুত্তা তে পবুজ্ঝথা’’তিআদি. তত্থ যে সুত্তাতি যে কিলেসনিদ্দায সুত্তা, তে তুম্হে অৰিযমগ্গপটিবোধেন পবুজ্ঝথ. সুত্তা জাগৰিতং সেয্যোতি ইদং পবোধস্স কাৰণৱচনং. যস্মা যথাৱুত্তসুপতো ৱুত্তপ্পকাৰং জাগৰিতং জাগৰণং অত্থকামস্স কুলপুত্তস্স সেয্যো পাসংসতৰো হিতসুখাৱহো, তস্মা পবুজ্ঝথ. নত্থি জাগৰতো ভযন্তি ইদং তত্থ আনিসংসদস্সনং. যো হি সদ্ধাদীহি জাগৰণধম্মেহি সমন্নাগমেন জাগৰো জগ্গতি, পমাদনিদ্দং ন উপগচ্ছতি, তস্স অত্তানুৱাদভযং পৰানুৱাদভযং দণ্ডভযং দুগ্গতিভযং জাতিআদিনিমিত্তং সব্বম্পি ৱট্টভযং নত্থি.

কালেনাতি আৱাসসপ্পাযাদীনং লদ্ধকালেন. সোতি নিপাতমত্তং. সম্মা ধম্মং পৰিৱীমংসমানোতি ৱিপস্সনায আৰম্মণভূতং তেভূমকধম্মং সম্মা ঞাযেন যথা নিব্বিন্দনৱিৰজ্জনাদযো সম্ভৱন্তি, এৱং পৰিতো ৱীমংসন্তো, সব্বাকাৰেন ৱিপস্সন্তোতি অত্থো. একোদিভূতোতি একো সেট্ঠো হুত্ৱা উদেতীতি একোদি, সমাধি. সো একোদি ভূতো জাতো উপ্পন্নো এতস্সাতি একোদিভূতো. অগ্গিআহিতাদিসদ্দানং ৱিয এত্থ ভূতসদ্দস্স পৰৱচনং দট্ঠব্বং. একোদিং ৱা ভূতো পত্তোতি একোদিভূতো. এত্থ চ একোদীতি মগ্গসমাধি অধিপ্পেতো, ‘‘সমাহিতো’’তি এত্থ পন পাদকজ্ঝানসমাধিনা সদ্ধিং ৱিপস্সনাসমাধি. অথ ৱা কালেনাতি মগ্গপটিৱেধকালেন. সম্মা ধম্মং পৰিৱীমংসমানোতি সম্মদেৱ চতুসচ্চধম্মং পৰিঞ্ঞাভিসমযাদিৱসেন ৱীমংসন্তো, একাভিসমযেন অভিসমেন্তো. একোদিভূতোতি একো সেট্ঠো অসহাযো ৱা হুত্ৱা উদেতীতি একোদি, চতুকিচ্চসাধকো সম্মপ্পধানো. সো একোদি ভূতো জাতোতি সব্বং পুৰিমসদিসমেৱ. ৱিহনে তমং সোতি সো এৱংভূতো অৰিযসাৱকো অৰহত্তমগ্গেন অৱিজ্জাতমং অনৱসেসতো ৱিহনেয্য সমুচ্ছিন্দেয্য.

ইতি ভগৱা পটিপত্তিযা অমোঘভাৱং দস্সেত্ৱা ইদানি তত্থ দড়্হং নিযোজেন্তো ‘‘তস্মা হৱে’’তি ওসানগাথমাহ. তত্থ তস্মাতি যস্মা জাগৰতো সতিঅৱিপ্পৱাসাদিনা সমথৱিপস্সনাভাৱনা পাৰিপূৰিং গচ্ছতি, অনুক্কমেন অৰিযমগ্গো পাতুভৱতি, ততো চস্স সব্বং ৱট্টভযং নত্থি, তস্মা. হৱেতি একংসেন দড়্হং ৱা. ভজেথাতি ভজেয্য. এৱং জাগৰিযং ভজন্তো চ আতাপিভাৱাদিগুণযুত্তো ভিক্খু সংযোজনানি ভিন্দিত্ৱা অগ্গফলঞাণসঙ্খাতং অনুত্তৰং উত্তৰৰহিতং সম্বোধিং ফুসে পাপুণেয্য. সেসং ৱুত্তনযমেৱ.

দসমসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.