৬. মানসুত্তৱণ্ণনা

৬. ছট্ঠে মানন্তি জাতিআদিৱত্থুকং চেতসো উন্নমনং. সো হি ‘‘সেয্যোহমস্মী’’তিআদিনা নযেন মঞ্ঞন্তি তেন, সযং ৱা মঞ্ঞতি, মাননং সম্পগ্গহোতি ৱা মানোতি ৱুচ্চতি. স্ৱাযং সেয্যোহমস্মীতি মানো, সদিসোহমস্মীতি মানো, হীনোহমস্মীতি মানোতি এৱং তিৱিধো. পুন সেয্যস্স সেয্যোহমস্মীতি মানো, সেয্যস্স সদিসো, সেয্যস্স হীনো; সদিসস্স সেয্যো, সদিসস্স সদিসো, সদিসস্স হীনো; হীনস্স সেয্যো, হীনস্স সদিসো, হীনস্স হীনোহমস্মীতি মানোতি এৱং নৱৱিধোপি উন্নতিলক্খণো, অহংকাৰৰসো, সম্পগ্গহৰসো ৱা, উদ্ধুমাতভাৱপচ্চুপট্ঠানো, কেতুকম্যতাপচ্চুপট্ঠানো ৱা, দিট্ঠিৱিপ্পযুত্তলোভপদট্ঠানো উম্মাদো ৱিযাতি দট্ঠব্বো. পজহথাতি তস্স সব্বস্সপি অত্তুক্কংসনপৰৱম্ভননিমিত্ততা, গৰুট্ঠানিযেসু অভিৱাদনপচ্চুপট্ঠানঅঞ্জলিকম্মসামীচিকম্মাদীনং অকৰণে কাৰণতা, জাতিমদপুৰিসমদাদিভাৱেন পমাদাপত্তিহেতুভাৱোতি এৱমাদিভেদং আদীনৱং তপ্পটিপক্খতো নিৰতিমানতায আনিসংসঞ্চ পচ্চৱেক্খিত্ৱা ৰাজসভং অনুপ্পত্তো চণ্ডালো ৱিয সব্ৰহ্মচাৰীসু নীচচিত্ততং পচ্চুপট্ঠপেত্ৱা পুব্বভাগে তদঙ্গাদিৱসেন তং পজহন্তা ৱিপস্সনং ৱড্ঢেত্ৱা অনাগামিমগ্গেন সমুচ্ছিন্দথাতি অত্থো. অনাগামিমগ্গৱজ্ঝো এৱ হি মানো ইধাধিপ্পেতো. মত্তাসেতি জাতিমদপুৰিসমদাদিৱসেন মানেন পমাদাপত্তিহেতুভূতেন মত্তা অত্তানং পগ্গহেত্ৱা চৰন্তা. সেসং ৱুত্তনযমেৱ.

ইমেসু পন পটিপাটিযা ছসু সুত্তেসু গাথাসু ৱা অনাগামিফলং পাপেত্ৱা দেসনা নিট্ঠাপিতা. তত্থ যে ইমে অৱিহা অতপ্পা সুদস্সা সুদস্সী অকনিট্ঠাতি উপপত্তিভৱৱসেন পঞ্চ অনাগামিনো, তেসু অৱিহেসু উপপন্না অৱিহা নাম. তে অন্তৰাপৰিনিব্বাযী, উপহচ্চপৰিনিব্বাযী, অসঙ্খাৰপৰিনিব্বাযী, সসঙ্খাৰপৰিনিব্বাযী, উদ্ধংসোতো অকনিট্ঠগামীতি পঞ্চৱিধা, তথা অতপ্পা, সুদস্সা, সুদস্সিনো. অকনিট্ঠেসু পন উদ্ধংসোতো অকনিট্ঠগামী পৰিহাযতি. তত্থ যো অৱিহাদীসু উপ্পজ্জিত্ৱা আযুৱেমজ্ঝং অনতিক্কমিত্ৱা অৰহত্তপ্পত্তিযা কিলেসপৰিনিব্বানেন পৰিনিব্বাযতি, অযং অন্তৰাপৰিনিব্বাযী নাম. যো পন অৱিহাদীসু আদিতো পঞ্চকপ্পসতাদিভেদং আযুৱেমজ্ঝং অতিক্কমিত্ৱা পৰিনিব্বাযতি, অযং উপহচ্চপৰিনিব্বাযী নাম. যো অসঙ্খাৰেন অধিমত্তপ্পযোগং অকত্ৱা অপ্পদুক্খেন অকসিৰেন পৰিনিব্বাযতি, অযং অসঙ্খাৰপৰিনিব্বাযী নাম. যো পন সসঙ্খাৰেন অধিমত্তপ্পযোগং কত্ৱা দুক্খেন কিচ্ছেন কসিৰেন পৰিনিব্বাযতি, অযং সসঙ্খাৰপৰিনিব্বাযী নাম. ইতৰো পন অৱিহাদীসু উদ্ধংৱাহিতভাৱেন উদ্ধমস্স তণ্হাসোতং, ৱট্টসোতং, মগ্গসোতমেৱ ৱাতি উদ্ধংসোতো. অৱিহাদীসু উপ্পজ্জিত্ৱা অৰহত্তং পত্তুং অসক্কোন্তো তত্থ তত্থ যাৱতাযুকং ঠত্ৱা পটিসন্ধিগ্গহণৱসেন অকনিট্ঠং গচ্ছতীতি অকনিট্ঠগামী.

এত্থ চ উদ্ধংসোতো অকনিট্ঠগামী, উদ্ধংসোতো ন অকনিট্ঠগামী, ন উদ্ধংসোতো অকনিট্ঠগামী, ন উদ্ধংসোতো ন অকনিট্ঠগামীতি চতুক্কং ৱেদিতব্বং. কথং? যো অৱিহতো পট্ঠায চত্তাৰো দেৱলোকে সোধেত্ৱা অকনিট্ঠং গন্ত্ৱা পৰিনিব্বাযতি, অযং উদ্ধংসোতো অকনিট্ঠগামী নাম. যো পন হেট্ঠা তযো দেৱলোকে সোধেত্ৱা সুদস্সীদেৱলোকে ঠত্ৱা পৰিনিব্বাযতি, অযং উদ্ধংসোতো ন অকনিট্ঠগামী নাম. যো ইতো অকনিট্ঠমেৱ গন্ত্ৱা পৰিনিব্বাযতি, অযং ন উদ্ধংসোতো অকনিট্ঠগামী নাম. যো পন হেট্ঠা চতূসু দেৱলোকেসু তত্থ তত্থেৱ পৰিনিব্বাযতি, অযং ন উদ্ধংসোতো, ন অকনিট্ঠগামী নামাতি.

তত্থ অৱিহেসু উপ্পজ্জিত্ৱা কপ্পসততো উদ্ধং পৰিনিব্বাযিকো, দ্ৱিন্নং কপ্পসতানং মত্থকে পৰিনিব্বাযিকো, পঞ্চকপ্পসতে অসম্পত্তে পৰিনিব্বাযিকোতি তযো অন্তৰাপৰিনিব্বাযিনো. ৱুত্তঞ্হেতং ‘‘উপপন্নং ৱা সমনন্তৰা অপ্পত্তং ৱা ৱেমজ্ঝ’’ন্তি (পু. প. ৩৬). ৱা-সদ্দেন হি পত্তমত্তোপি সঙ্গহিতোতি. এৱং তযো অন্তৰাপৰিনিব্বাযিনো, একো উপহচ্চপৰিনিব্বাযী একো উদ্ধংসোতো. তেসু অসঙ্খাৰপৰিনিব্বাযিনো পঞ্চ, সসঙ্খাৰপৰিনিব্বাযিনো পঞ্চাতি দস হোন্তি. তথা অতপ্পাসুদস্সাসুদস্সীসূতি চত্তাৰো দসকা চত্তাৰীসং অকনিট্ঠে পন উদ্ধংসোতস্স অভাৱতো তযো অন্তৰাপৰিনিব্বাযিনো, একো উপহচ্চপৰিনিব্বাযীতি অসঙ্খাৰপৰিনিব্বাযিনো চত্তাৰো, সসঙ্খাৰপৰিনিব্বাযিনো চত্তাৰোতি অট্ঠ, এৱমেতে অট্ঠচত্তাৰীসং অনাগামিনো. তে সব্বেপি ইমেসু সুত্তেসু অৱিসেসৱচনেন গহিতাতি দট্ঠব্বং.

ছট্ঠসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.