৭. মহাধনৱাণিজৱত্থু
ৱাণিজোৱাতি ইমং ধম্মদেসনং সত্থা জেতৱনে ৱিহৰন্তো মহাধনৱাণিজং আৰব্ভ কথেসি.
তস্স কিৰ ৱাণিজস্স গেহে পঞ্চসতা চোৰা ওতাৰং গৱেসমানা ওতাৰং ন লভিংসু. অপৰেন সমযেন ৱাণিজো পঞ্চ সকটসতানি ভণ্ডস্স পূৰেত্ৱা ভিক্খূনং আৰোচাপেসি – ‘‘অহং অসুকট্ঠানং নাম ৱাণিজ্জত্থায গচ্ছামি, যে, অয্যা, তং ঠানং গন্তুকামা, তে নিক্খমন্তু, মগ্গে ভিক্খায ন কিলমিস্সন্তী’’তি. তং সুত্ৱা পঞ্চসতা ভিক্খূ তেন সদ্ধিং মগ্গং পটিপজ্জিংসু. তেপি চোৰা ‘‘সো কিৰ ৱাণিজো নিক্খন্তো’’তি গন্ত্ৱা অটৱিযং অট্ঠংসু. ৱাণিজোপি গন্ত্ৱা অটৱিমুখে একস্মিং গামে ৱাসং কত্ৱা দ্ৱে তযোপি দিৱসে গোণসকটাদীনি সংৱিদহি, তেসং পন ভিক্খূনং নিবদ্ধং ভিক্খং দেতিযেৱ. চোৰা তস্মিং অতিচিৰাযন্তে ‘‘গচ্ছ, তস্স নিক্খমনদিৱসং ঞত্ৱা এহী’’তি একং পুৰিসং পহিণিংসু. সো তং গামং গন্ত্ৱা একং সহাযকং পুচ্ছি – ‘‘কদা ৱাণিজো নিক্খমিস্সতী’’তি. সো ‘‘দ্ৱীহতীহচ্চযেনা’’তি ৱত্ৱা ‘‘কিমত্থং পন পুচ্ছসী’’তি আহ. অথস্স সো ‘‘মযং পঞ্চসতা চোৰা এতস্সত্থায অটৱিযং ঠিতা’’তি আচিক্খি. ইতৰো ‘‘তেন হি গচ্ছ, সীঘং নিক্খমিস্সতী’’তি তং উয্যোজেত্ৱা, ‘‘কিং নু খো চোৰে ৱাৰেমি, উদাহু ৱাণিজ’’ন্তি চিন্তেত্ৱা, ‘‘কিং মে চোৰেহি, ৱাণিজং নিস্সায পঞ্চসতা ভিক্খূ জীৱন্তি, ৱাণিজস্স সঞ্ঞং দস্সামী’’তি সো তস্স সন্তিকং গন্ত্ৱা ‘‘কদা গমিস্সথা’’তি পুচ্ছিত্ৱা ‘‘ততিযদিৱসে’’তি ৱুত্তে ময্হং ৱচনং কৰোথ, অটৱিযং কিৰ তুম্হাকং অত্থায পঞ্চসতা চোৰা ঠিতা, মা তাৱ গমিত্থাতি. ত্ৱং কথং জানাসীতি? তেসং অন্তৰে মম সহাযো অত্থি, তস্স মে কথায ঞাতন্তি. ‘‘তেন হি ‘কিং মে এত্তো গতেনা’তি নিৱত্তিত্ৱা গেহমেৱ গমিস্সামী’’তি আহ. তস্মিং চিৰাযন্তে পুন তেহি চোৰেহি পেসিতো পুৰিসো আগন্ত্ৱা তং সহাযকং পুচ্ছিত্ৱা তং পৱত্তিং সুত্ৱা ‘‘নিৱত্তিত্ৱা গেহমেৱ কিৰ গমিস্সতী’’তি গন্ত্ৱা চোৰানং আৰোচেসি. তং সুত্ৱা চোৰা ততো নিক্খমিত্ৱা ইতৰস্মিং মগ্গে অট্ঠংসু, তস্মিং চিৰযন্তে পুনপি তে চোৰা তস্স সন্তিকং পুৰিসং পেসেসুং. সো তেসং তত্থ ঠিতভাৱং ঞত্ৱা পুন ৱাণিজস্স আৰোচেসি. ৱাণিজো ‘‘ইধাপি মে ৱেকল্লং নত্থি, এৱং সন্তে নেৱ এত্তো গমিস্সামি, ন ইতো, ইধেৱ ভৱিস্সামী’’তি ভিক্খূনং সন্তিকং গন্ত্ৱা আহ – ‘‘ভন্তে, চোৰা কিৰ মং ৱিলুম্পিতুকামা মগ্গে ঠিতা, ‘পুন নিৱত্তিস্সতী’তি সুত্ৱা ইতৰস্মিং মগ্গে ঠিতা, অহং এত্তো ৱা ইতো ৱা অগন্ত্ৱা থোকং ইধেৱ ভৱিস্সামি, ভদন্তা ইধেৱ ৱসিতুকামা ৱসন্তু, গন্তুকামা অত্তনো ৰুচিং কৰোন্তূ’’তি. ভিক্খূ ‘‘এৱং সন্তে মযং নিৱত্তিস্সামা’’তি ৱাণিজং আপুচ্ছিত্ৱা পুনদেৱ সাৱত্থিং গন্ত্ৱা সত্থাৰং ৱন্দিত্ৱা নিসীদিংসু. সত্থা ‘‘কিং, ভিক্খৱে, মহাধনৱাণিজেন সদ্ধিং ন গমিত্থা’’তি পুচ্ছিত্ৱা ‘‘আম, ভন্তে, মহাধনৱাণিজস্স ৱিলুম্পনত্থায দ্ৱীসুপি মগ্গেসু চোৰা পৰিযুট্ঠিংসু, তেন সো তত্থেৱ ঠিতো, মযং পন তং আপুচ্ছিত্ৱা আগতা’’তি ৱুত্তে, ‘‘ভিক্খৱে, মহাধনৱাণিজো চোৰানং অত্থিতায মগ্গং পৰিৱজ্জতি, জীৱিতুকামো ৱিয পুৰিসো হলাহলং ৱিসং পৰিৱজ্জেতি, ভিক্খুনাপি ‘তযো ভৱা চোৰেহি পৰিযুট্ঠিতমগ্গসদিসা’তি ঞত্ৱা পাপং পৰিৱজ্জেতুং ৱট্টতী’’তি ৱত্ৱা অনুসন্ধিং ঘটেত্ৱা ধম্মং দেসেন্তো ইমং গাথমাহ –
১২৩. ‘‘ৱাণিজোৱ ভযং মগ্গং, অপ্পসত্থো মহদ্ধনো;
ৱিসং জীৱিতুকামোৱ, পাপানি পৰিৱজ্জযে’’তি.
তত্থ ভযন্তি ভাযিতব্বং, চোৰেহি পৰিযুট্ঠিতত্তা সপ্পটিভযন্তি অত্থো. ইদং ৱুত্তং হোতি – যথা মহাধনৱাণিজো অপ্পসত্থো সপ্পটিভযং মগ্গং, যথা চ জীৱিতুকামো হলাহলং ৱিসং পৰিৱজ্জেতি, এৱং পণ্ডিতো ভিক্খু অপ্পমত্তকানিপি পাপানি পৰিৱজ্জেয্যাতি.
দেসনাৱসানে তে ভিক্খূ সহ পটিসম্ভিদাহি অৰহত্তং পাপুণিংসু, সম্পত্তমহাজনস্সাপি সাত্থিকা ধম্মদেসনা অহোসীতি.
মহাধনৱাণিজৱত্থু সত্তমং.