৬. বিড়ালপাদকসেট্ঠিৱত্থু
মাৱমঞ্ঞেথ পুঞ্ঞস্সাতি ইমং ধম্মদেসনং সত্থা জেতৱনে ৱিহৰন্তো বিড়ালপাদকসেট্ঠিং আৰব্ভ কথেসি.
একস্মিঞ্হি সমযে সাৱত্থিৱাসিনো ৱগ্গবন্ধনেন বুদ্ধপ্পমুখস্স ভিক্খুসঙ্ঘস্স দানং দেন্তি. অথেকদিৱসং সত্থা অনুমোদনং কৰোন্তো এৱমাহ –
‘‘উপাসকা ইধেকচ্চো অত্তনাৱ দানং দেতি, পৰং ন সমাদপেতি. সো নিব্বত্তনিব্বত্তট্ঠানে ভোগসম্পদং লভতি, নো পৰিৱাৰসম্পদং. একচ্চো অত্তনা দানং ন দেতি, পৰং সমাদপেতি. সো নিব্বত্তনিব্বত্তট্ঠানে পৰিৱাৰসম্পদং লভতি, নো ভোগসম্পদং. একচ্চো অত্তনা চ ন দেতি, পৰঞ্চ ন সমাদপেতি. সো নিব্বত্তনিব্বত্তট্ঠানে নেৱ ভোগসম্পদং লভতি, ন পৰিৱাৰসম্পদং, ৱিঘাসাদো হুত্ৱা ৱিচৰতি. একচ্চো অত্তনা চ দেতি, পৰঞ্চ সমাদপেতি. সো নিব্বত্তনিব্বত্তট্ঠানে ভোগসম্পদঞ্চেৱ লভতি, পৰিৱাৰসম্পদঞ্চা’’তি.
অথেকো পণ্ডিতপুৰিসো তং ধম্মদেসনং সুত্ৱা ‘‘অহো অচ্ছৰিযমিদং কাৰণং, অহং দানি উভযসম্পত্তিসংৱত্তনিকং কম্মং কৰিস্সামী’’তি চিন্তেত্ৱা সত্থাৰং উট্ঠায গমনকালে আহ – ‘‘ভন্তে, স্ৱে অম্হাকং ভিক্খং গণ্হথা’’তি. কিত্তকেহি পন তে ভিক্খূহি অত্থোতি? সব্বভিক্খূহি, ভন্তেতি. সত্থা অধিৱাসেসি. সোপি গামং পৱিসিত্ৱা, ‘‘অম্মতাতা, মযা স্ৱাতনায বুদ্ধপ্পমুখো ভিক্খুসঙ্ঘো নিমন্তিতো, যো যত্তকানং ভিক্খূনং সক্কোতি, সো তত্তকানং যাগুআদীনং অত্থায তণ্ডুলাদীনি দেতু, একস্মিং ঠানে পচাপেত্ৱা দানং দস্সামা’’তি উগ্ঘোসেন্তো ৱিচৰি.
অথ নং একো সেট্ঠি অত্তনো আপণদ্ৱাৰং সম্পত্তং দিস্ৱা ‘‘অযং অত্তনো পহোনকে ভিক্খূ অনিমন্তেত্ৱা পন সকলগামং সমাদপেন্তো ৱিচৰতী’’তি কুজ্ঝিত্ৱা ‘‘তযা গহিতভাজনং আহৰা’’তি তীহি অঙ্গুলীহি গহেত্ৱা থোকে তণ্ডুলে অদাসি, তথা মুগ্গে, তথা মাসেতি. সো ততো পট্ঠায বিড়ালপাদকসেট্ঠি নাম জাতো, সপ্পিফাণিতাদীনি দেন্তোপি কৰণ্ডং কুটে পক্খিপিত্ৱা একতো কোণং কত্ৱা বিন্দুং বিন্দুং পগ্ঘৰাযন্তো থোকথোকমেৱ অদাসি. উপাসকো অৱসেসেহি দিন্নং একতো কত্ৱা ইমিনা দিন্নং ৱিসুংযেৱ অগ্গহেসি. সো সেট্ঠি তস্স কিৰিযং দিস্ৱা ‘‘কিং নু খো এস মযা দিন্নং ৱিসুং গণ্হাতী’’তি চিন্তেত্ৱা তস্স পচ্ছতো পচ্ছতো একং চূড়ুপট্ঠাকং পহিণি ‘‘গচ্ছ, যং এস কৰোতি, তং জানাহী’’তি. সো গন্ত্ৱা ‘‘সেট্ঠিস্স মহপ্ফলং হোতূ’’তি যাগুভত্তপূৱানং অত্থায একং দ্ৱে তণ্ডুলে পক্খিপিত্ৱা মুগ্গমাসেপি তেলফাণিতাদিবিন্দূনিপি সব্বভাজনেসু পক্খিপি. চূড়ুপট্ঠাকো গন্ত্ৱা সেট্ঠিস্স আৰোচেসি. তং সুত্ৱা সেট্ঠি চিন্তেসি – ‘‘সচে মে সো পৰিসমজ্ঝে অৱণ্ণং ভাসিস্সতি, মম নামে গহিতমত্তেযেৱ নং পহৰিত্ৱা মাৰেস্সামী’’তি নিৱাসনন্তৰে ছুৰিকং বন্ধিত্ৱা পুনদিৱসে গন্ত্ৱা ভত্তগ্গে অট্ঠাসি. সো পুৰিসো বুদ্ধপ্পমুখং ভিক্খুসঙ্ঘং পৰিৱিসিত্ৱা ভগৱন্তং আহ – ‘‘ভন্তে, মযা মহাজনং সমাদপেত্ৱা ইমং দানং দিন্নং, তত্থ সমাদপিতমনুস্সা অত্তনো অত্তনো বলেন বহূনিপি থোকানিপি তণ্ডুলাদীনি অদংসু, তেসং সব্বেসং মহপ্ফলং হোতূ’’তি. তং সুত্ৱা সো সেট্ঠি চিন্তেসি – ‘‘অহং ‘অসুকেন নাম অচ্ছৰায গণ্হিত্ৱা তণ্ডুলাদীনি দিন্নানীতি মম নামে গহিতমত্তে ইমং মাৰেস্সামী’তি আগতো, অযং পন সব্বসঙ্গাহিকং কত্ৱা ‘যেহিপি নাড়িআদীহি মিনিত্ৱা দিন্নং, যেহিপি অচ্ছৰায গহেত্ৱা দিন্নং, সব্বেসং মহপ্ফলং হোতূ’তি ৱদতি. সচাহং এৱৰূপং ন খমাপেস্সামি, দেৱদণ্ডো মম মত্থকে পতিস্সতী’’তি. সো তস্স পাদমূলে নিপজ্জিত্ৱা ‘‘খমাহি মে, সামী’’তি আহ. ‘‘কিং ইদ’’ন্তি চ তেন ৱুত্তে সব্বং তং পৱত্তিং আৰোচেসি. তং কিৰিযং দিস্ৱা সত্থা ‘‘কিং ইদ’’ন্তি দানৱেয্যাৱটিকং পুচ্ছি. সো অতীতদিৱসতো পট্ঠায সব্বং তং পৱত্তিং আৰোচেসি. অথ নং সত্থা ‘‘এৱং কিৰ সেট্ঠী’’তি পুচ্ছিত্ৱা, ‘‘আম, ভন্তে’’তি ৱুত্তে, ‘‘উপাসক, পুঞ্ঞং নাম ‘অপ্পক’ন্তি ন অৱমঞ্ঞিতব্বং, মাদিসস্স বুদ্ধপ্পমুখস্স ভিক্খুসঙ্ঘস্স দানং দত্ৱা ‘অপ্পক’ন্তি ন অৱমঞ্ঞিতব্বং. পণ্ডিতমনুস্সা হি পুঞ্ঞং কৰোন্তা ৱিৱটভাজনং ৱিয উদকেন অনুক্কমেন পুঞ্ঞেন পূৰন্তিযেৱা’’তি ৱত্ৱা অনুসন্ধিং ঘটেত্ৱা ধম্মং দেসেন্তো ইমং গাথমাহ –
১২২. ‘‘মাৱমঞ্ঞেথ পুঞ্ঞস্স, ন মন্দং আগমিস্সতি;
উদবিন্দুনিপাতেন, উদকুম্ভোপি পূৰতি;
ধীৰো পূৰতি পুঞ্ঞস্স, থোকং থোকম্পি আচিন’’ন্তি.
তস্সত্থো – পণ্ডিতমনুস্সো পুঞ্ঞং কত্ৱা ‘‘অপ্পকমত্তং মযা কতং, ন মন্দং ৱিপাকৱসেন আগমিস্সতি, এৱং পৰিত্তকং কম্মং কহং মং দক্খিস্সতি, অহং ৱা তং কহং দক্খিস্সামি, কদা এতং ৱিপচ্চিস্সতী’’তি এৱং পুঞ্ঞং মাৱমঞ্ঞেথ ন অৱজানেয্য. যথা হি নিৰন্তৰং উদবিন্দুনিপাতেন ৱিৱৰিত্ৱা ঠপিতং কুলালভাজনং পূৰতি, এৱং ধীৰো পণ্ডিতপুৰিসো থোকং থোকম্পি পুঞ্ঞং আচিনন্তো পুঞ্ঞস্স পূৰতীতি.
দেসনাৱসানে সো সেট্ঠি সোতাপত্তিফলং পাপুণি, সম্পত্তপৰিসাযপি সাত্থিকা ধম্মদেসনা অহোসীতি.
বিড়ালপাদকসেট্ঠিৱত্থু ছট্ঠং.