১. অত্তনোপুব্বকম্মৱত্থু

মত্তাসুখপৰিচ্চাগাতি ইমং ধম্মদেসনং সত্থা ৱেড়ুৱনে ৱিহৰন্তো অত্তনো পুব্বকম্মং আৰব্ভ কথেসি.

একস্মিঞ্হি সমযে ৱেসালী ইদ্ধা অহোসি ফীতা বহুজনা আকিণ্ণমনুস্সা. তত্থ হি ৱাৰেন ৱাৰেন ৰজ্জং কাৰেন্তানং খত্তিযানংযেৱ সত্তসতাধিকানি সত্তসহস্সানি সত্ত চ খত্তিযা অহেসুং. তেসং ৱসনত্থায তত্তকাযেৱ পাসাদা তত্তকানেৱ কূটাগাৰানি উয্যানে ৱিহাৰত্থায তত্তকাযেৱ আৰামা চ পোক্খৰণিযো চ অহেসুং. সা অপৰেন সমযেন দুব্ভিক্খা অহোসি দুস্সস্সা. তত্থ ছাতকভযেন পঠমং দুগ্গতমনুস্সা কালমকংসু. তেসং তেসং তত্থ তত্থ ছড্ডিতানং কুণপানং গন্ধেন অমনুস্সা নগৰং পৱিসিংসু. অমনুস্সূপদ্দৱেন বহুতৰা কালমকংসু. তেসং কুণপগন্ধপটিক্কূলতায সত্তানং অহিৱাতৰোগো উপ্পজ্জি. এৱং দুব্ভিক্খভযং অমনুস্সভযং ৰোগভযন্তি তীণি ভযানি উপ্পজ্জিংসু.

নগৰৱাসিনো সন্নিপতিত্ৱা ৰাজানং আহংসু – ‘‘মহাৰাজ, ইমস্মিং নগৰে তীণি ভযানি উপ্পন্নানি, ইতো পুব্বে যাৱ সত্তমা ৰাজপৰিৱট্টা এৱৰূপং ভযং নাম ন উপ্পন্নপুব্বং. অধম্মিকৰাজূনঞ্হি কালে এৱৰূপং ভযং উপ্পজ্জতী’’তি. ৰাজা সন্থাগাৰে সব্বেসং সন্নিপাতং কাৰেত্ৱা ‘‘সচে মে অধম্মিকভাৱো অত্থি, তং ৱিচিনথা’’তি আহ. ৱেসালিৱাসিনো সব্বং পৱেণি ৱিচিনন্তা ৰঞ্ঞো কঞ্চি দোসং অদিস্ৱা, ‘‘মহাৰাজ, নত্থি তে দোসো’’তি ৱত্ৱা ‘‘কথং নু খো ইদং অম্হাকং ভযং ৱূপসমং গচ্ছেয্যা’’তি মন্তযিংসু. তত্থ একচ্চেহি ‘‘বলিকম্মেন আযাচনায মঙ্গলকিৰিযাযা’’তি ৱুত্তে সব্বম্পি তং ৱিধিং কত্ৱা পটিবাহিতুং নাসক্খিংসু. অথঞ্ঞে এৱমাহংসু – ‘‘ছ সত্থাৰো মহানুভাৱা, তেসু ইধাগতমত্তেসু ভযং ৱূপসমেয্যা’’তি. অপৰে ‘‘সম্মাসম্বুদ্ধো লোকে উপ্পন্নো. সো হি ভগৱা সব্বসত্তহিতায ধম্মং দেসেতি, মহিদ্ধিকো মহানুভাৱো. তস্মিং ইধ আগতে ইমানি ভযানি ৱূপসমেয্যু’’ন্তি আহংসু. তেসং ৱচনং সব্বেপি অভিনন্দিত্ৱা ‘‘কহং নু খো সো ভগৱা এতৰহি ৱিহৰতী’’তি আহংসু. তদা পন সত্থা উপকট্ঠায ৱস্সূপনাযিকায ৰঞ্ঞো বিম্বিসাৰস্স পটিঞ্ঞং দত্ৱা ৱেড়ুৱনে ৱিহৰতি. তেন চ সমযেন বিম্বিসাৰসমাগমে বিম্বিসাৰেন সদ্ধিং সোতাপত্তিফলং পত্তো মহালি নাম লিচ্ছৱী তস্সং পৰিসাযং নিসিন্নো হোতি.

ৱেসালিৱাসিনো মহন্তং পণ্ণাকাৰং সজ্জেত্ৱা ৰাজানং বিম্বিসাৰং সঞ্ঞাপেত্ৱা ‘‘সত্থাৰং ইধানেথা’’তি মহালিঞ্চেৱ লিচ্ছৱিং পুৰোহিতপুত্তঞ্চ পহিণিংসু. তে গন্ত্ৱা ৰঞ্ঞো পণ্ণাকাৰং দত্ৱা তং পৱত্তিং নিৱেদেত্ৱা, ‘‘মহাৰাজ, সত্থাৰং অম্হাকং নগৰং পেসেথা’’তি যাচিংসু. ৰাজা ‘‘তুম্হেৱ জানাথা’’তি ন সম্পটিচ্ছি. তে ভগৱন্তং উপসঙ্কমিত্ৱা ৱন্দিত্ৱা যাচিংসু – ‘‘ভন্তে, ৱেসালিযং তীণি ভযানি উপ্পন্নানি, তানি তুম্হেসু আগতেসু ৱূপসমিস্সন্তি, এথ, ভন্তে, গচ্ছামা’’তি. সত্থা তেসং ৱচনং সুত্ৱা আৱজ্জেন্তো ‘‘ৱেসালিযং ৰতনসুত্তে (খু. পা. ৬.১ আদযো; সু. নি. ২২৪ আদযো) ৱুত্তে সা ৰক্খা চক্কৱাড়ানং কোটিসতসহস্সং ফৰিস্সতি, সুত্তপৰিযোসানে চতুৰাসীতিযা পাণসহস্সানং ধম্মাভিসমযো ভৱিস্সতি, তানি চ ভযানি ৱূপসমিস্সন্তী’’তি ঞত্ৱা তেসং ৱচনং সম্পটিচ্ছি.

ৰাজা বিম্বিসাৰো ‘‘সত্থাৰা কিৰ ৱেসালিগমনং সম্পটিচ্ছিত’’ন্তি সুত্ৱা নগৰে ঘোসনং কাৰেত্ৱা সত্থাৰং উপসঙ্কমিত্ৱা ‘‘কিং, ভন্তে, ৱেসালিগমনং সম্পটিচ্ছিত’’ন্তি পুচ্ছিত্ৱা ‘‘আম, মহাৰাজা’’তি ৱুত্তে ‘‘তেন হি, ভন্তে, আগমেথ, তাৱ মগ্গং পটিযাদেস্সামী’’তি ৱত্ৱা ৰাজগহস্স চ গঙ্গায চ অন্তৰে পঞ্চযোজনভূমিং সমং কাৰেত্ৱা যোজনে যোজনে ৱিহাৰং পতিট্ঠাপেত্ৱা সত্থু গমনকালং আৰোচেসি. সত্থা পঞ্চহি ভিক্খুসতেহি সদ্ধিং মগ্গং পটিপজ্জি. ৰাজা যোজনন্তৰে জণ্ণুমত্তেন ওধিনা পঞ্চৱণ্ণানি পুপ্ফানি ওকিৰাপেত্ৱা ধজপটাককদলীআদীনি উস্সাপেত্ৱা ভগৱতো ছত্তাতিছত্তং কত্ৱা দ্ৱে সেতচ্ছত্তানি একমেকস্স ভিক্খুনো একমেকং সেতচ্ছত্তং উপৰি ধাৰেত্ৱা সপৰিৱাৰো পুপ্ফগন্ধাদীহি পূজং কৰোন্তো সত্থাৰং একেকস্মিং ৱিহাৰে ৱসাপেত্ৱা মহাদানাদীনি দত্ৱা পঞ্চহি দিৱসেহি গঙ্গাতীৰং পাপেত্ৱা তত্থ নাৱং অলঙ্কৰোন্তো ৱেসালিকানং সাসনং পেসেসি – ‘‘মগ্গং পটিযাদেত্ৱা সত্থু পচ্চুগ্গমনং কৰোন্তূ’’তি. তে ‘‘দিগুণং পূজং কৰিস্সামা’’তি ৱেসালিযা চ গঙ্গায চ অন্তৰে তিযোজনভূমিং সমং কাৰেত্ৱা ভগৱতো চতূহি সেতচ্ছত্তেহি একমেকস্স ভিক্খুনো দ্ৱীহি দ্ৱীহি সেতচ্ছত্তেহি ছত্তাতিছত্তানি সজ্জেত্ৱা পূজং কুৰুমানা আগন্ত্ৱা গঙ্গাতীৰে অট্ঠংসু. বিম্বিসাৰো দ্ৱে নাৱা সঙ্ঘাটেত্ৱা মণ্ডপং কাৰেত্ৱা পুপ্ফদামাদীহি অলঙ্কাৰাপেত্ৱা সব্বৰতনমযং বুদ্ধাসনং পঞ্ঞাপেসি. ভগৱা তস্মিং নিসীদি. ভিক্খূপি নাৱং অভিৰুহিত্ৱা ভগৱন্তং পৰিৱাৰেত্ৱা নিসীদিংসু. ৰাজা অনুগচ্ছন্তো গলপ্পমাণং উদকং ওতৰিত্ৱা ‘‘যাৱ, ভন্তে, ভগৱা আগচ্ছতি, তাৱাহং ইধেৱ গঙ্গাতীৰে ৱসিস্সামী’’তি ৱত্ৱা নাৱং উয্যোজেত্ৱা নিৱত্তি. সত্থা যোজনমত্তং অদ্ধানং গঙ্গায গন্ত্ৱা ৱেসালিকানং সীমং পাপুণি.

লিচ্ছৱীৰাজানো সত্থাৰং পচ্চুগ্গন্ত্ৱা গলপ্পমাণং উদকং ওতৰিত্ৱা নাৱং তীৰং উপনেত্ৱা সত্থাৰং নাৱাতো ওতাৰযিংসু. সত্থাৰা ওতৰিত্ৱা তীৰে অক্কন্তমত্তেযেৱ মহামেঘো উট্ঠহিত্ৱা পোক্খৰৱস্সং ৱস্সি. সব্বত্থ জণ্ণুপ্পমাণঊৰুপ্পমাণকটিপ্পমাণাদীনি উদকানি সন্দন্তানি সব্বকুণপানি গঙ্গং পৱেসযিংসু, পৰিসুদ্ধো ভূমিভাগো অহোসি. লিচ্ছৱীৰাজানো সত্থাৰং যোজনে যোজনে ৱসাপেত্ৱা মহাদানং দত্ৱা দিগুণং পূজং কৰোন্তা তীহি দিৱসেহি ৱেসালিং নযিংসু. সক্কো দেৱৰাজা দেৱগণপৰিৱুতো আগমাসি, মহেসক্খানং দেৱানং সন্নিপাতেন অমনুস্সা যেভুয্যেন পলাযিংসু. সত্থা সাযং নগৰদ্ৱাৰে ঠত্ৱা আনন্দত্থেৰং আমন্তেসি – ‘‘ইমং, আনন্দ, ৰতনসুত্তং উগ্গণ্হিত্ৱা লিচ্ছৱীকুমাৰেহি সদ্ধিং ৱিচৰন্তো ৱেসালিযা তিণ্ণং পাকাৰানং অন্তৰে পৰিত্তং কৰোহী’’তি.

থেৰো সত্থাৰা দিন্নং ৰতনসুত্তং উগ্গণ্হিত্ৱা সত্থু সেলমযপত্তেন উদকং আদায নগৰদ্ৱাৰে ঠিতো পণিধানতো পট্ঠায তথাগতস্স দস পাৰমিযো দস উপপাৰমিযো দস পৰমত্থপাৰমিযোতি সমতিংস পাৰমিযো পঞ্চ মহাপৰিচ্চাগে লোকত্থচৰিযা ঞাতত্থচৰিযা বুদ্ধত্থচৰিযাতি তিস্সো চৰিযাযো পচ্ছিমভৱে গব্ভৱোক্কন্তিং জাতিং অভিনিক্খমনং পধানচৰিযং বোধিপল্লঙ্কে মাৰৱিজযং সব্বঞ্ঞুতঞ্ঞাণপটিৱেধং ধম্মচক্কপৱত্তনং নৱলোকুত্তৰধম্মেতি সব্বেপিমে বুদ্ধগুণে আৱজ্জেত্ৱা নগৰং পৱিসিত্ৱা তিযামৰত্তিং তীসু পাকাৰন্তৰেসু পৰিত্তং কৰোন্তো ৱিচৰি. তেন ‘‘যংকিঞ্চী’’তি ৱুত্তমত্তেযেৱ উদ্ধং খিত্তউদকং অমনুস্সানং উপৰি পতি. ‘‘যানীধ ভূতানী’’তি গাথাকথনতো পট্ঠায ৰজতৱটংসকা ৱিয উদকবিন্দূনি আকাসেন গন্ত্ৱা গিলানমনুস্সানং উপৰি পতিংসু. তাৱদেৱ ৱূপসন্তৰোগা মনুস্সা উট্ঠাযুট্ঠায থেৰং পৰিৱাৰেসুং. ‘‘যংকিঞ্চী’’তি ৱুত্তপদতো পট্ঠায পন উদকফুসিতেহি ফুট্ঠফুট্ঠা সব্বে অপলাযন্তা সঙ্কাৰকূটভিত্তিপদেসাদিনিস্সিতা অমনুস্সা তেন তেন দ্ৱাৰেন পলাযিংসু. দ্ৱাৰানি অনোকাসানি অহেসুং. তে ওকাসং অলভন্তা পাকাৰং ভিন্দিত্ৱাপি পলাযিংসু.

মহাজনো নগৰমজ্ঝে সন্থাগাৰং সব্বগন্ধেহি উপলিম্পেত্ৱা উপৰি সুৱণ্ণতাৰকাদিৱিচিত্তং ৱিতানং বন্ধিত্ৱা বুদ্ধাসনং পঞ্ঞাপেত্ৱা সত্থাৰং আনেসি. সত্থা পঞ্ঞত্তে আসনে নিসীদি. ভিক্খুসঙ্ঘোপি লিচ্ছৱীগণোপি সত্থাৰং পৰিৱাৰেত্ৱা নিসীদি. সক্কো দেৱৰাজা দেৱগণপৰিৱুতো পতিৰূপে ওকাসে অট্ঠাসি. থেৰোপি সকলনগৰং অনুৱিচৰিত্ৱা ৱূপসন্তৰোগেন মহাজনেন সদ্ধিং আগন্ত্ৱা সত্থাৰং ৱন্দিত্ৱা নিসীদি. সত্থা পৰিসং ওলোকেত্ৱা তদেৱ ৰতনসুত্তং অভাসি. দেসনাৱসানে চতুৰাসীতিযা পাণসহস্সানং ধম্মাভিসমযো অহোসি. এৱং পুনদিৱসেপীতি সত্তাহং তদেৱ ৰতনসুত্তং দেসেত্ৱা সব্বভযানং ৱূপসন্তভাৱং ঞত্ৱা লিচ্ছৱীগণং আমন্তেত্ৱা ৱেসালিতো নিক্খমি. লিচ্ছৱীৰাজানো দিগুণং সক্কাৰং কৰোন্তা পুন তীহি দিৱসেহি সত্থাৰং গঙ্গাতীৰং নযিংসু.

গঙ্গায নিব্বত্তনাগৰাজানো চিন্তেসুং – ‘‘মনুস্সা তথাগতস্স সক্কাৰং কৰোন্তি, মযং কিং ন কৰোমা’’তি. তে সুৱণ্ণৰজতমণিমযা নাৱাযো মাপেত্ৱা সুৱণ্ণৰজতমণিমযে পল্লঙ্কে পঞ্ঞাপেত্ৱা পঞ্চৱণ্ণপদুমসঞ্ছন্নং উদকং কৰিত্ৱা, ‘‘ভন্তে, অম্হাকম্পি অনুগ্গহং কৰোথা’’তি অত্তনো অত্তনো নাৱং অভিৰুহণত্থায সত্থাৰং যাচিংসু. ‘‘মনুস্সা চ নাগা চ তথাগতস্স পূজং কৰোন্তি, মযং পন কিং ন কৰোমা’’তি ভূমট্ঠকদেৱেপি আদিং কত্ৱা যাৱ অকনিট্ঠব্ৰহ্মলোকা সব্বে দেৱা সক্কাৰং কৰিংসু. তত্থ নাগা যোজনিকানি ছত্তাতিছত্তানি উক্খিপিংসু. এৱং হেট্ঠা নাগা ভূমিতলে ৰুক্খগচ্ছপব্বতাদীসু ভূমট্ঠকা দেৱতা, অন্তলিক্খে আকাসট্ঠদেৱাতি নাগভৱনং আদিং কত্ৱা চক্কৱাড়পৰিযন্তেন যাৱ ব্ৰহ্মলোকা ছত্তাতিছত্তানি উস্সাপিতানি অহেসুং. ছত্তন্তৰেসু ধজা, ধজন্তৰেসু পটাকা, তেসং অন্তৰন্তৰা পুপ্ফদামৱাসচুণ্ণধুমাদীহি সক্কাৰো অহোসি. সব্বলঙ্কাৰপটিমণ্ডিতা দেৱপুত্তা ছণৱেসং গহেত্ৱা উগ্ঘোসযমানা আকাসে ৱিচৰিংসু. তযো এৱ কিৰ সমাগমা মহন্তা অহেসুং – যমকপাটিহাৰিযসমাগমো দেৱোৰোহণসমাগমো অযং গঙ্গোৰোহণসমাগমোতি.

পৰতীৰে বিম্বিসাৰোপি লিচ্ছৱীহি কতসক্কাৰতো দিগুণং সক্কাৰং সজ্জেত্ৱা ভগৱতো আগমনং উদিক্খমানো অট্ঠাসি. সত্থা গঙ্গায উভোসু পস্সেসু ৰাজূনং মহন্তং পৰিচ্চাগং ওলোকেত্ৱা নাগাদীনঞ্চ অজ্ঝাসযং ৱিদিত্ৱা একেকায নাৱায পঞ্চপঞ্চভিক্খুসতপৰিৱাৰং একেকং নিম্মিতবুদ্ধং মাপেসি. সো একেকস্স সেতচ্ছত্তস্স চেৱ কপ্পৰুক্খস্স চ পুপ্ফদামস্স চ হেট্ঠা নাগগণপৰিৱুতো নিসিন্নো হোতি. ভূমট্ঠকদেৱতাদীসুপি একেকস্মিং ওকাসে সপৰিৱাৰং একেকং নিম্মিতবুদ্ধং মাপেসি. এৱং সকলচক্কৱাড়গব্ভে একালঙ্কাৰে একুস্সৱে একছণেযেৱ চ জাতে সত্থা নাগানমনুগ্গহং কৰোন্তো একং ৰতননাৱং অভিৰুহি. ভিক্খূসুপি একেকো একেকমেৱ অভিৰুহি. নাগৰাজানো বুদ্ধপ্পমুখং ভিক্খুসঙ্ঘং নাগভৱনং পৱেসেত্ৱা সব্বৰত্তিং সত্থু সন্তিকে ধম্মকথং সুত্ৱা দুতিযদিৱসে দিব্বেন খাদনীযেন ভোজনীযেন বুদ্ধপ্পমুখং ভিক্খুসঙ্ঘং পৰিৱিসিংসু. সত্থা অনুমোদনং কত্ৱা নাগভৱনা নিক্খমিত্ৱা সকলচক্কৱাড়দেৱতাহি পূজিযমানো পঞ্চহি নাৱাসতেহি গঙ্গানদিং অতিক্কমি.

ৰাজা পচ্চুগ্গন্ত্ৱা সত্থাৰং নাৱাতো ওতাৰেত্ৱা আগমনকালে লিচ্ছৱীতি কতসক্কাৰতো দিগুণং সক্কাৰং কত্ৱা পুৰিমনযেনেৱ পঞ্চহি দিৱসেহি ৰাজগহং অভিনেসি. দুতিযদিৱসে ভিক্খূ পিণ্ডপাতপটিক্কন্তা সাযন্হসমযে ধম্মসভাযং সন্নিসিন্না কথং সমুট্ঠাপেসুং – ‘‘অহো বুদ্ধানং মহানুভাৱো, অহো সত্থৰি দেৱমনুস্সানং পসাদো, গঙ্গায নাম ওৰতো চ পাৰতো চ অট্ঠযোজনে মগ্গে বুদ্ধগতেন পসাদেন ৰাজূহি সমতলং ভূমিং কত্ৱা ৱালুকা ওকিণ্ণা, জণ্ণুমত্তেন ওধিনা নানাৱণ্ণানি পুপ্ফানি সন্থতানি, গঙ্গায উদকং নাগানুভাৱেন পঞ্চৱণ্ণেহি পদুমেহি সঞ্ছন্নং, যাৱ অকনিট্ঠভৱনা ছত্তাতিছত্তানি উস্সাপিতানি, সকলচক্কৱাড়গব্ভং একালঙ্কাৰং একুস্সৱং ৱিয জাত’’ন্তি. সত্থা আগন্ত্ৱা ‘‘কায নুত্থ, ভিক্খৱে, এতৰহি কথায সন্নিসিন্না’’তি পুচ্ছিত্ৱা ‘‘ইমায নামা’’তি ৱুত্তে ‘‘ন, ভিক্খৱে, এস পূজাসক্কাৰো ময্হং বুদ্ধানুভাৱেন নিব্বত্তো, ন নাগদেৱব্ৰহ্মানুভাৱেন. অতীতে পন অপ্পমত্তকপৰিচ্চাগানুভাৱেন নিব্বত্তো’’তি ৱত্ৱা ভিক্খূহি যাচিতো অতীতং আহৰি.

অতীতে তক্কসিলাযং সঙ্খো নাম ব্ৰাহ্মণো অহোসি. তস্স পুত্তো সুসীমো নাম মাণৱো সোড়সৱস্সুদ্দেসিকো একদিৱসং পিতৰং উপসঙ্কমিত্ৱা আহ – ‘‘ইচ্ছামহং, তাত, বাৰাণসিং গন্ত্ৱা মন্তে অজ্ঝাযিতু’’ন্তি. অথ নং পিতা আহ – ‘‘তেন হি, তাত, অসুকো নাম ব্ৰাহ্মণো মম সহাযকো, তস্স সন্তিকং গন্ত্ৱা অধীযস্সূ’’তি. সো ‘‘সাধূ’’তি পটিস্সুণিত্ৱা অনুপুব্বেন বাৰাণসিং গন্ত্ৱা তং ব্ৰাহ্মণং উপসঙ্কমিত্ৱা পিতৰা পহিতভাৱমাচিক্খি. অথ নং সো ‘‘সহাযকস্স মে পুত্তো’’তি সম্পটিচ্ছিত্ৱা পটিপস্সদ্ধদৰথং ভদ্দকেন দিৱসেন মন্তে ৱাচেতুমাৰভি. সো লহুঞ্চ গণ্হন্তো বহুঞ্চ গণ্হন্তো অত্তনো উগ্গহিতুগ্গহিতং সুৱণ্ণভাজনে পক্খিত্তসীহতেলমিৱ অৱিনস্সমানং ধাৰেন্তো ন চিৰস্সেৱ আচৰিযস্স সম্মুখতো উগ্গণ্হিতব্বং সব্বং উগ্গণ্হিত্ৱা সজ্ঝাযং কৰোন্তো অত্তনো উগ্গহিতসিপ্পস্স আদিমজ্ঝমেৱ পস্সতি, নো পৰিযোসানং.

সো আচৰিযং উপসঙ্কমিত্ৱা ‘‘অহং ইমস্স সিপ্পস্স আদিমজ্ঝমেৱ পস্সামি, নো পৰিযোসান’’ন্তি ৱত্ৱা আচৰিযেন ‘‘অহম্পি, তাত, ন পস্সামী’’তি ৱুত্তে ‘‘অথ কো, আচৰিয, পৰিযোসানং জানাতী’’তি পুচ্ছিত্ৱা ‘‘ইমে, তাত, ইসযো ইসিপতনে ৱিহৰন্তি, তে জানেয্যুং, তেসং সন্তিকং উপসঙ্কমিত্ৱা পুচ্ছস্সূ’’তি আচৰিযেন ৱুত্তে পচ্চেকবুদ্ধে উপসঙ্কমিত্ৱা পুচ্ছি – ‘‘তুম্হে কিৰ পৰিযোসানং জানাথা’’তি? ‘‘আম, জানামা’’তি. ‘‘তেন হি মে আচিক্খথা’’তি? ‘‘ন মযং অপব্বজিতস্স আচিক্খাম. সচে তে পৰিযোসানেনত্থো, পব্বজস্সূ’’তি. সো ‘‘সাধূ’’তি সম্পটিচ্ছিত্ৱা তেসং সন্তিকে পব্বজি. অথস্স তে ‘‘ইদং তাৱ সিক্খস্সূ’’তি ৱত্ৱা ‘‘এৱং তে নিৱাসেতব্বং, এৱং পাৰুপিতব্ব’’ন্তিআদিনা নযেন আভিসমাচাৰিকং আচিক্খিংসু. সো তত্থ সিক্খন্তো উপনিস্সযসম্পন্নত্তা নচিৰস্সেৱ পচ্চেকসম্বোধিং অভিসম্বুজ্ঝিত্ৱা সকলবাৰাণসিনগৰে গগনতলে পুণ্ণচন্দো ৱিয পাকটো লাভগ্গযসগ্গপ্পত্তো অহোসি, সো অপ্পাযুকসংৱত্তনিকস্স কম্মস্স কতত্তা ন চিৰস্সেৱ পৰিনিব্বাযি. অথস্স পচ্চেকবুদ্ধা চ মহাজনো চ সৰীৰকিচ্চং কত্ৱা ধাতুযো চ গহেত্ৱা নগৰদ্ৱাৰে থূপং কাৰেসুং.

সঙ্খোপি ব্ৰাহ্মণো ‘‘পুত্তো মে চিৰং গতো, পৱত্তিমস্স জানিস্সামী’’তি তং দট্ঠুকামো তক্কসিলাতো নিক্খমিত্ৱা অনুপুব্বেন বাৰাণসিং পত্ৱা মহাজনকাযং সন্নিপতিতং দিস্ৱা ‘‘অদ্ধা ইমেসু একোপি মে পুত্তস্স পৱত্তিং জানিস্সতী’’তি উপসঙ্কমিত্ৱা পুচ্ছি – ‘‘সুসীমো নাম মাণৱো ইধাগমি, অপি নু খো তস্স পৱত্তিং জানাথা’’তি? ‘‘আম, ব্ৰাহ্মণ, জানাম, অসুকস্স ব্ৰাহ্মণস্স সন্তিকে তযো ৱেদে সজ্ঝাযিত্ৱা পব্বজিত্ৱা পচ্চেকসম্বোধিং সচ্ছিকত্ৱা পৰিনিব্বুতো, অযমস্স থূপো পতিট্ঠাপিতো’’তি. সো ভূমিং হত্থেন পহৰিত্ৱা ৰোদিত্ৱা কন্দিত্ৱা তং চেতিযঙ্গণং গন্ত্ৱা তিণানি উদ্ধৰিত্ৱা উত্তৰসাটকেন ৱালুকং আহৰিত্ৱা চেতিযঙ্গণে আকিৰিত্ৱা কমণ্ডলুতো উদকেন পৰিপ্ফোসিত্ৱা ৱনপুপ্ফেহি পূজং কত্ৱা সাটকেন পটাকং আৰোপেত্ৱা থূপস্স উপৰি অত্তনো ছত্তকং বন্ধিত্ৱা পক্কামি.

সত্থা ইদং অতীতং আহৰিত্ৱা ‘‘তদা, ভিক্খৱে, অহং সঙ্খো ব্ৰাহ্মণো অহোসিং. মযা সুসীমস্স পচ্চেকবুদ্ধস্স চেতিযঙ্গণে তিণানি উদ্ধটানি, তস্স মে কম্মস্স নিস্সন্দেন অট্ঠযোজনমগ্গং ৱিহতখাণুককণ্টকং কত্ৱা সুদ্ধং সমতলং কৰিংসু. মযা তত্থ ৱালুকা ওকিণ্ণা, তস্স মে নিস্সন্দেন অট্ঠযোজনমগ্গে ৱালুকং ওকিৰিংসু. মযা তত্থ ৱনকুসুমেহি পূজা কতা, তস্স মে নিস্সন্দেন অট্ঠযোজনমগ্গে নানাৱণ্ণানি পুপ্ফানি ওকিণ্ণানি, একযোজনট্ঠানে গঙ্গায উদকং পঞ্চৱণ্ণেহি পদুমেহি সঞ্ছন্নং. মযা তত্থ কমণ্ডলুউদকেন ভূমি পৰিপ্ফোসিতা, তস্স মে নিস্সন্দেন ৱেসালিযং পোক্খৰৱস্সং ৱস্সি. মযা তত্থ পটাকা, আৰোপিতা, ছত্তকঞ্চ বদ্ধং, তস্স মে নিস্সন্দেন যাৱ অকনিট্ঠভৱনা ধজপটাকছত্তাতিছত্তাদীহি সকলচক্কৱাড়গব্ভং একুস্সৱং ৱিয জাতং. ইতি খো, ভিক্খৱে, এস পূজাসক্কাৰো ময্হং নেৱ বুদ্ধানুভাৱেন নিব্বত্তো, ন নাগদেৱব্ৰহ্মানুভাৱেন, অতীতে পন অপ্পমত্তকপৰিচ্চাগানুভাৱেনা’’তি ৱত্ৱা ধম্মং দেসেন্তো ইমং গাথমাহ –

২৯০. ‘‘মত্তাসুখপৰিচ্চাগা, পস্সে চে ৱিপুলং সুখং;

চজে মত্তাসুখং ধীৰো, সম্পস্সং ৱিপুলং সুখ’’ন্তি.

তত্থ মত্তাসুখপৰিচ্চাগাতি মত্তাসুখন্তি পমাণযুত্তকং পৰিত্তসুখং ৱুচ্চতি, তস্স পৰিচ্চাগেন. ৱিপুলং সুখন্তি উড়াৰং সুখং নিব্বানসুখং ৱুচ্চতি, তং চে পস্সেয্যাতি অত্থো. ইদং ৱুত্তং হোতি – একঞ্হি ভোজনপাতিং সজ্জাপেত্ৱা ভুঞ্জন্তস্স মত্তাসুখং নাম উপ্পজ্জতি, তং পন পৰিচ্চজিত্ৱা উপোসথং ৱা কৰোন্তস্স দানং ৱা দদন্তস্স ৱিপুলং উড়াৰং নিব্বানসুখং নাম নিব্বত্ততি. তস্মা সচে এৱং তস্স মত্তাসুখস্স পৰিচ্চাগা ৱিপুলং সুখং পস্সতি, অথেতং ৱিপুলং সুখং সম্মা পস্সন্তো পণ্ডিতো তং মত্তাসুখং চজেয্যাতি.

দেসনাৱসানে বহূ সোতাপত্তিফলাদীনি পাপুণিংসূতি.

অত্তনোপুব্বকম্মৱত্থু পঠমং.