৬. সূকৰপেতৱত্থু

ৱাচানুৰক্খীতি ইমং ধম্মদেসনং সত্থা ৱেড়ুৱনে ৱিহৰন্তো সূকৰপেতং আৰব্ভ কথেসি.

একস্মিঞ্হি দিৱসে মহামোগ্গল্লানত্থেৰো লক্খণত্থেৰেন সদ্ধিং গিজ্ঝকূটা ওৰোহন্তো একস্মিং পদেসে সিতং পাত্ৱাকাসি. ‘‘কো নু খো, আৱুসো, হেতু সিতস্স পাতুকম্মাযা’’তি লক্খণত্থেৰেন পুট্ঠো ‘‘অকালো, আৱুসো, ইমস্স পঞ্হস্স, সত্থু সন্তিকে মং পুচ্ছেয্যাথা’’তি ৱত্ৱা লক্খণত্থেৰেন সদ্ধিংযেৱ ৰাজগহে পিণ্ডায চৰিত্ৱা পিণ্ডপাতপটিক্কন্তো ৱেড়ুৱনং গন্ত্ৱা সত্থাৰং ৱন্দিত্ৱা নিসীদি. অথ নং লক্খণত্থেৰো তমত্থং পুচ্ছি. সো আহ – ‘‘আৱুসো, অহং একং পেতং অদ্দসং, তস্স তিগাৱুতপ্পমাণং সৰীৰং, তং মনুস্সসৰীৰসদিসং. সীসং পন সূকৰস্স ৱিয, তস্স মুখে নঙ্গুট্ঠং জাতং, ততো পুড়ৱা পগ্ঘৰন্তি. স্ৱাহং ‘ন মে এৱৰূপো সত্তো দিট্ঠপুব্বো’তি তং দিস্ৱা সিতং পাত্ৱাকাসি’’ন্তি. সত্থা ‘‘চক্খুভূতা ৱত, ভিক্খৱে, মম সাৱকা ৱিহৰন্তী’’তি ৱত্ৱা ‘‘অহম্পেতং সত্তং বোধিমণ্ডেযেৱ অদ্দসং. ‘যে পন মে ন সদ্দহেয্যুং, তেসং অহিতায অস্সা’তি পৰেসং অনুকম্পায ন কথেসিং. ইদানি মোগ্গল্লানং সক্খিং কত্ৱা কথেমি. সচ্চং, ভিক্খৱে, মোগ্গল্লানো আহা’’তি কথেসি. তং সুত্ৱা ভিক্খূ সত্থাৰং পুচ্ছিংসু – ‘‘কিং পন, ভন্তে, তস্স পুব্বকম্ম’’ন্তি. সত্থা ‘‘তেন হি, ভিক্খৱে, সুণাথা’’তি অতীতং আহৰিত্ৱা তস্স পুব্বকম্মং কথেসি.

কস্সপবুদ্ধকালে কিৰ একস্মিং গামকাৱাসে দ্ৱে থেৰা সমগ্গৱাসং ৱসিংসু. তেসু একো সট্ঠিৱস্সো, একো একূনসট্ঠিৱস্সো. একূনসট্ঠিৱস্সো ইতৰস্স পত্তচীৱৰং আদায ৱিচৰি, সামণেৰো ৱিয সব্বং ৱত্তপটিৱত্তং অকাসি. তেসং একমাতুকুচ্ছিযং ৱুত্থভাতূনং ৱিয সমগ্গৱাসং ৱসন্তানং ৱসনট্ঠানং একো ধম্মকথিকো আগমি. তদা চ ধম্মস্সৱনদিৱসো হোতি. থেৰা নং সঙ্গণ্হিত্ৱা ‘‘ধম্মকথং নো কথেহি সপ্পুৰিসা’’তি আহংসু. সো ধম্মকথং কথেসি. থেৰা ‘‘ধম্মকথিকো নো লদ্ধো’’তি তুট্ঠচিত্তা পুনদিৱসে তং আদায ধুৰগামং পিণ্ডায পৱিসিত্ৱা তত্থ কতভত্তকিচ্চা, ‘‘আৱুসো, হিয্যো কথিতট্ঠানতোৱ থোকং ধম্মং কথেহী’’তি মনুস্সানং ধম্মং কথাপেসুং. মনুস্সা ধম্মকথং সুত্ৱা পুনদিৱসত্থাযপি নিমন্তযিংসু. এৱং সমন্তা ভিক্খাচাৰগামেসু দ্ৱে দ্ৱে দিৱসে তং আদায পিণ্ডায চৰিংসু.

ধম্মকথিকো চিন্তেসি – ‘‘ইমে দ্ৱেপি অতিমুদুকা, মযা উভোপেতে পলাপেত্ৱা ইমস্মিং ৱিহাৰে ৱসিতুং ৱট্টতী’’তি. সো সাযং থেৰূপট্ঠানং গন্ত্ৱা ভিক্খূনং উট্ঠায গতকালে নিৱত্তিত্ৱা মহাথেৰং উপসঙ্কমিত্ৱা, ‘‘ভন্তে, কিঞ্চি ৱত্তব্বং অত্থী’’তি ৱত্ৱা ‘‘কথেহি, আৱুসো’’তি ৱুত্তে থোকং চিন্তেত্ৱা, ‘‘ভন্তে, কথা নামেসা মহাসাৱজ্জা’’তি ৱত্ৱা অকথেত্ৱাৱ পক্কামি. অনুথেৰস্সাপি সন্তিকং গন্ত্ৱা তথেৱ অকাসি. সো দুতিযদিৱসে তথেৱ কত্ৱা ততিযদিৱসে তেসং অতিৱিয কোতুহলে উপ্পন্নে মহাথেৰং উপসঙ্কমিত্ৱা, ‘‘ভন্তে, কিঞ্চি ৱত্তব্বং অত্থি, তুম্হাকং পন সন্তিকে ৱত্তুং ন ৱিসহামী’’তি ৱত্ৱা থেৰেন ‘‘হোতু, আৱুসো, কথেহী’’তি নিপ্পীড়িতো আহ – ‘‘কিং পন, ভন্তে, অনুথেৰো তুম্হেহি সদ্ধিং সংভোগো’’তি. সপ্পুৰিস, কিং নামেতং কথেসি, মযং একমাতুকুচ্ছিযং ৱুত্থপুত্তা ৱিয, অম্হেসু একেন যং লদ্ধং, ইতৰেনাপি লদ্ধমেৱ হোতি. মযা এতস্স এত্তকং কালং অগুণো নাম ন দিট্ঠপুব্বোতি? এৱং, ভন্তেতি. আমাৱুসোতি. ভন্তে মং অনুথেৰো এৱমাহ – ‘‘সপ্পুৰিস, ত্ৱং কুলপুত্তো, অযং মহাথেৰো লজ্জী পেসলোতি এতেন সদ্ধিং সংভোগং কৰোন্তো উপপৰিক্খিত্ৱা কৰেয্যাসী’’তি এৱমেস মং আগতদিৱসতো পট্ঠায ৱদতীতি.

মহাথেৰো তং সুত্ৱাৱ কুদ্ধমানসো দণ্ডাভিহতং কুলালভাজনং ৱিয ভিজ্জি. ইতৰোপি উট্ঠায অনুথেৰস্স সন্তিকং গন্ত্ৱা তথেৱ অৱোচ, সোপি তথেৱ ভিজ্জি. তেসু কিঞ্চাপি এত্তকং কালং একোপি ৱিসুং পিণ্ডায পৱিট্ঠপুব্বো নাম নত্থি, পুনদিৱসে পন ৱিসুং পিণ্ডায পৱিসিত্ৱা অনুথেৰো পুৰেতৰং আগন্ত্ৱা উপট্ঠানসালায অট্ঠাসি, মহাথেৰো পচ্ছা অগমাসি. তং দিস্ৱা অনুথেৰো চিন্তেসি – ‘‘কিং নু খো ইমস্স পত্তচীৱৰং পটিগ্গহেতব্বং, উদাহু নো’’তি. সো ‘‘ন ইদানি পটিগ্গহেস্সামী’’তি চিন্তেত্ৱাপি ‘‘হোতু, ন মযা এৱং কতপুব্বং, মযা অত্তনো ৱত্তং হাপেতুং ন ৱট্টতী’’তি চিত্তং মুদুকং কত্ৱা থেৰং উপসঙ্কমিত্ৱা, ‘‘ভন্তে, পত্তচীৱৰং দেথা’’তি আহ. ইতৰো ‘‘গচ্ছ, দুব্বিনীত, ন ত্ৱং মম পত্তচীৱৰং পটিগ্গহেতুং যুত্তৰূপো’’তি অচ্ছৰং পহৰিত্ৱা তেনপি ‘‘আম, ভন্তে, অহম্পি তুম্হাকং পত্তচীৱৰং ন পটিগ্গণ্হামীতি চিন্তেসি’’ন্তি ৱুত্তে, ‘‘আৱুসো নৱক, কিং ত্ৱং চিন্তেসি, মম ইমস্মিং ৱিহাৰে কোচি সঙ্গো অত্থী’’তি আহ. ইতৰোপি ‘‘তুম্হে পন, ভন্তে, কিং এৱং মঞ্ঞথ ‘মম ইমস্মিং ৱিহাৰে কোচি সঙ্গো অত্থী’তি, এসো তে ৱিহাৰো’’তি ৱত্ৱা পত্তচীৱৰং আদায নিক্খমি. ইতৰোপি নিক্খমি. তে উভোপি একমগ্গেনাপি অগন্ত্ৱা একো পচ্ছিমদ্ৱাৰেন মগ্গং গণ্হি, একো পুৰত্থিমদ্ৱাৰেন. ধম্মকথিকো, ‘‘ভন্তে, মা এৱং কৰোথ, মা এৱং কৰোথা’’তি ৱত্ৱা ‘‘তিট্ঠাৱুসো’’তি ৱুত্তে নিৱত্তি. সো পুনদিৱসে ধুৰগামং পৱিট্ঠো মনুস্সেহি, ‘‘ভন্তে, ভদ্দন্তা কুহি’’ন্তি ৱুত্তে, ‘‘আৱুসো, মা পুচ্ছথ, তুম্হাকং কুলুপকা হিয্যো কলহং কত্ৱা নিক্খমিংসু, অহং যাচন্তোপি নিৱত্তেতুং নাসক্খি’’ন্তি আহ. তেসু বালা তুণ্হী অহেসুং. পণ্ডিতা পন ‘‘অম্হেহি এত্তকং কালং ভদ্দন্তানং কিঞ্চি খলিতং নাম ন দিট্ঠপুব্বং, তেসং ভযং ইমং নিস্সায উপ্পন্নং ভৱিস্সতী’’তি দোমনস্সপ্পত্তা অহেসুং.

তেপি থেৰা গতট্ঠানে চিত্তসুখং নাম ন লভিংসু. মহাথেৰো চিন্তেসি – ‘‘অহো নৱকস্স ভিক্খুনো ভাৰিযং কম্মং কতং, মুহুত্তং দিট্ঠং নাম আগন্তুকভিক্খুং আহ – ‘মহাথেৰেন সদ্ধিং সংভোগং মা অকাসী’’’তি. ইতৰোপি চিন্তেসি – ‘‘অহো মহাথেৰস্স ভাৰিযং কম্মং কতং, মুহুত্তং দিট্ঠং নাম আগন্তুকভিক্খুং আহ – ‘ইমিনা সদ্ধিং সংভোগং মা অকাসী’’’তি. তেসং নেৱ সজ্ঝাযো ন মনসিকাৰো অহোসি. তে ৱস্সসতচ্চযেন পচ্ছিমদিসায একং ৱিহাৰং অগমংসু. তেসং একমেৱ সেনাসনং পাপুণি. মহাথেৰে পৱিসিত্ৱা মঞ্চকে নিসিন্নে ইতৰোপি পাৱিসি. মহাথেৰো তং দিস্ৱাৱ সঞ্জানিত্ৱা অস্সূনি সন্ধাৰেতুং নাসক্খি. ইতৰোপি মহাথেৰং সঞ্জানিত্ৱা অস্সুপুণ্ণেহি নেত্তেহি ‘‘কথেমি নু খো মা কথেমী’’তি চিন্তেত্ৱা ‘‘ন তং সদ্ধেয্যৰূপ’’ন্তি থেৰং ৱন্দিত্ৱা ‘‘অহং, ভন্তে, এত্তকং কালং তুম্হাকং পত্তচীৱৰং গহেত্ৱা ৱিচৰিং, অপি নু খো মে কাযদ্ৱাৰাদীসু তুম্হেহি কিঞ্চি অসাৰুপ্পং দিট্ঠপুব্ব’’ন্তি. ‘‘ন দিট্ঠপুব্বং, আৱুসো’’তি. অথ কস্মা ধম্মকথিকং অৱচুত্থ ‘‘মা এতেন সদ্ধিং সংভোগমকাসী’’তি? ‘‘নাহং, আৱুসো, এৱং কথেমি, তযা কিৰ মম অন্তৰে এৱং ৱুত্ত’’ন্তি. ‘‘অহম্পি, ভন্তে, ন ৱদামী’’তি. তে তস্মিং খণে ‘‘তেন অম্হে ভিন্দিতুকামেন এৱং ৱুত্তং ভৱিস্সতী’’তি ঞত্ৱা অঞ্ঞমঞ্ঞং অচ্চযং দেসযিংসু. তে ৱস্সসতং চিত্তস্সাদং অলভন্তা তং দিৱসং সমগ্গা হুত্ৱা ‘‘আযাম, নং ততো ৱিহাৰা নিক্কড্ঢিস্সামা’’তি পক্কমিত্ৱা অনুপুব্বেন তং ৱিহাৰং অগমংসু.

ধম্মকথিকোপি থেৰে দিস্ৱা পত্তচীৱৰং পটিগ্গহেতুং উপগচ্ছি. থেৰা ‘‘ন ত্ৱং ইমস্মিং ৱিহাৰে ৱসিতুং যুত্তৰূপো’’তি অচ্ছৰং পহৰিংসু. সো সণ্ঠাতুং অসক্কোন্তো তাৱদেৱ নিক্খমিত্ৱা পলাযি. অথ নং ৱীসতি ৱস্সসহস্সানি কতো সমণধম্মো সন্ধাৰেতুং নাসক্খি, ততো চৱিত্ৱা অৱীচিম্হি নিব্বত্তো একং বুদ্ধন্তৰং পচ্চিত্ৱা ইদানি গিজ্ঝকূটে ৱুত্তপ্পকাৰেন অত্তভাৱেন দুক্খং অনুভোতীতি.

সত্থা ইদং তস্স পুব্বকম্মং আহৰিত্ৱা, ‘‘ভিক্খৱে, ভিক্খুনা নাম কাযাদীহি উপসন্তৰূপেন ভৱিতব্ব’’ন্তি ৱত্ৱা ইমং গাথমাহ –

২৮১. ‘‘ৱাচানুৰক্খী মনসা সুসংৱুতো,

কাযেন চ নাকুসলং কযিৰা;

এতে তযো কম্মপথে ৱিসোধযে,

আৰাধযে মগ্গমিসিপ্পৱেদিত’’ন্তি.

তস্সত্থো – চতুন্নং ৱচীদুচ্চৰিতানং ৱজ্জনেন ৱাচানুৰক্খী অভিজ্ঝাদীনং অনুপ্পাদনেন মনসা চ সুট্ঠু সংৱুতো পাণাতিপাতাদযো পজহন্তো কাযেন চ অকুসলং ন কযিৰা. এৱং এতে তযো কম্মপথে ৱিসোধযে. এৱং ৱিসোধেন্তো হি সীলক্খন্ধাদীনং এসকেহি বুদ্ধাদীহি ইসীহি পৱেদিতং অট্ঠঙ্গিকমগ্গং আৰাধেয্যাতি.

দেসনাৱসানে বহূ সোতাপত্তিফলাদীনি পাপুণিংসূতি.

সূকৰপেতৱত্থু ছট্ঠং.