১০. মহাধনৱাণিজৱত্থু
ইধ ৱস্সন্তি ইমং ধম্মদেসনং সত্থা জেতৱনে ৱিহৰন্তো মহাধনৱাণিজং নাম আৰব্ভ কথেসি.
সো কিৰ বাৰাণসিতো কুসুম্ভৰত্তানং ৱত্থানং পঞ্চ সকটসতানি পূৰেত্ৱা ৱণিজ্জায সাৱত্থিং আগতো নদীতীৰং পত্ৱা ‘‘স্ৱে নদিং উত্তৰিস্সামী’’তি তত্থেৱ সকটানি মোচেত্ৱা ৱসি. ৰত্তিং মহামেঘো উট্ঠহিত্ৱা ৱস্সি. নদী সত্তাহং উদকস্স পূৰা অট্ঠাসি. নাগৰাপি সত্তাহং নক্খত্তং কীড়িংসু. কুসুম্ভৰত্তেহি ৱত্থেহি কিচ্চং ন নিট্ঠিতং. ৱাণিজো চিন্তেসি – ‘‘অহং দূৰং আগতো. সচে পুন গমিস্সামি, পপঞ্চো ভৱিস্সতি. ইধেৱ ৱস্সঞ্চ হেমন্তঞ্চ গিম্হঞ্চ মম কম্মং কৰোন্তো ৱসিত্ৱা ইমানি ৱিক্কিণিস্সামী’’তি. সত্থা নগৰে পিণ্ডায চৰন্তো তস্স চিত্তং ঞত্ৱা সিতং পাতুকৰিত্ৱা আনন্দত্থেৰেন সিতকাৰণং পুট্ঠো আহ – ‘‘দিট্ঠো তে, আনন্দ, মহাধনৱাণিজো’’তি? ‘‘আম, ভন্তে’’তি. সো অত্তনো জীৱিতন্তৰাযং অজানিত্ৱা ইমং সংৱচ্ছৰং ইধেৱ ৱসিত্ৱা ভণ্ডং ৱিক্কিণিতুং চিত্তমকাসীতি. ‘‘কিং পন তস্স, ভন্তে, অন্তৰাযো ভৱিস্সতী’’তি? সত্থা ‘‘আমানন্দ, সত্তাহমেৱ জীৱিত্ৱা সো মচ্চুমুখে পতিস্সতী’’তি ৱত্ৱা ইমা গাথা অভাসি –
‘‘অজ্জেৱ কিচ্চমাতপ্পং, কো জঞ্ঞা মৰণং সুৱে;
ন হি নো সঙ্গৰং তেন, মহাসেনেন মচ্চুনা.
‘‘এৱং ৱিহাৰিং আতাপিং, অহোৰত্তমতন্দিতং;
তং ৱে ভদ্দেকৰত্তোতি, সন্তো আচিক্খতে মুনী’’তি. (ম. নি. ৩.২৭২);
গচ্ছামিস্স, ভন্তে, আৰোচেস্সামীতি. ৱিস্সত্থো গচ্ছানন্দাতি. থেৰো সকটট্ঠানং গন্ত্ৱা ভিক্খায চৰি. ৱাণিজো থেৰং আহাৰেন পতিমানেসি. অথ নং থেৰো আহ – ‘‘কিত্তকং কালং ইধ ৱসিস্সসী’’তি? ‘‘ভন্তে, অহং দূৰতো আগতো’’. সচে পুন গমিস্সামি, পপঞ্চো ভৱিস্সতি, ইমং সংৱচ্ছৰং ইধ ৱসিত্ৱা ভণ্ডং ৱিক্কিণিত্ৱা গমিস্সামীতি. উপাসক, দুজ্জানো জীৱিতন্তৰাযো, অপ্পমাদং কাতুং ৱট্টতীতি. ‘‘কিং পন, ভন্তে, অন্তৰাযো ভৱিস্সতী’’তি. ‘‘আম, উপাসক, সত্তাহমেৱ তে জীৱিতং পৱত্তিস্সতীতি’’. সো সংৱিগ্গমানসো হুত্ৱা বুদ্ধপ্পমুখং ভিক্খুসঙ্ঘং নিমন্তেত্ৱা সত্তাহং মহাদানং দত্ৱা অনুমোদনত্থায পত্তং গণ্হি. অথস্স সত্থা অনুমোদনং কৰোন্তো, ‘‘উপাসক, পণ্ডিতেন নাম ‘ইধেৱ ৱস্সাদীনি ৱসিস্সামি, ইদঞ্চিদঞ্চ কম্মং পযোজেস্সামী’তি চিন্তেতুং ন ৱট্টতি, অত্তনো পন জীৱিতন্তৰাযমেৱ চিন্তেতুং ৱট্টতী’’তি ৱত্ৱা ইমং গাথমাহ –
২৮৬. ‘‘ইধ ৱস্সং ৱসিস্সামি, ইধ হেমন্তগিম্হিসু;
ইতি বালো ৱিচিন্তেতি, অন্তৰাযং ন বুজ্ঝতী’’তি.
তত্থ ইধ ৱস্সন্তি ইমস্মিং ঠানে ইদঞ্চিদঞ্চ কৰোন্তো চতুমাসং ৱস্সং ৱসিস্সামি. হেমন্তগিম্হিসূতি হেমন্তগিম্হেসুপি ‘‘চত্তাৰো মাসে ইদঞ্চিদঞ্চ কৰোন্তো ইধেৱ ৱসিস্সামী’’তি এৱং দিট্ঠধম্মিকসম্পৰাযিকং অত্থং অজানন্তো বালো ৱিচিন্তেতি. অন্তৰাযন্তি ‘‘অসুকস্মিং নাম কালে ৱা দেসে ৱা ৱযে ৱা মৰিস্সামী’’তি অত্তনো জীৱিতন্তৰাযং ন বুজ্ঝতীতি.
দেসনাৱসানে সো ৱাণিজো সোতাপত্তিফলে পতিট্ঠহি, সম্পত্তানম্পি সাত্থিকা ধম্মদেসনা অহোসি. ৱাণিজোপি সত্থাৰং অনুগন্ত্ৱা নিৱত্তিত্ৱা ‘‘সীসৰোগো ৱিয মে উপ্পন্নো’’তি সযনে নিপজ্জি, তথানিপন্নোৱ কালং কত্ৱা তুসিতৱিমানে নিব্বত্তি.
মহাধনৱাণিজৱত্থু দসমং.