৯. পঞ্চউপাসকৱত্থু
নত্থি ৰাগসমো অগ্গীতি ইমং ধম্মদেসনং সত্থা জেতৱনে ৱিহৰন্তো পঞ্চ উপাসকে আৰব্ভ কথেসি.
তে কিৰ ধম্মং সোতুকামা ৱিহাৰং গন্ত্ৱা সত্থাৰং ৱন্দিত্ৱা একমন্তং নিসীদিংসু. বুদ্ধানঞ্চ ‘‘অযং খত্তিযো, অযং ব্ৰাহ্মণো, অযং অড্ঢো, অযং দুগ্গতো, ইমস্স উড়াৰং কত্ৱা ধম্মং দেসেস্সামি, ইমস্স নো’’তি চিত্তং ন উপ্পজ্জতি. যংকিঞ্চি আৰব্ভ ধম্মং দেসেন্তো ধম্মগাৰৱং পুৰক্খত্ৱা আকাসগঙ্গং ওতাৰেন্তো ৱিয দেসেতি. এৱং দেসেন্তস্স পন তথাগতস্স সন্তিকে নিসিন্নানং তেসং একো নিসিন্নকোৱ নিদ্দাযি, একো অঙ্গুলিযা ভূমিং লিখন্তো নিসীদি, একো একং ৰুক্খং চালেন্তো নিসীদি, একো আকাসং উল্লোকেন্তো নিসীদি, একো পন সক্কচ্চং ধম্মং অস্সোসি.
আনন্দত্থেৰো সত্থাৰং বীজযমানো তেসং আকাৰং ওলোকেন্তো সত্থাৰং আহ – ‘‘ভন্তে, তুম্হে ইমেসং মহামেঘগজ্জিতং গজ্জন্তা ৱিয ধম্মং দেসেথ, এতে পন তুম্হেসুপি ধম্মং কথেন্তেসু ইদঞ্চিদঞ্চ কৰোন্তা নিসিন্না’’তি. ‘‘আনন্দ, ত্ৱং এতে ন জানাসী’’তি? ‘‘আম, ন জানামি, ভন্তে’’তি. এতেসু হি যো এস নিদ্দাযন্তো নিসিন্নো, এস পঞ্চ জাতিসতানি সপ্পযোনিযং নিব্বত্তিত্ৱা ভোগেসু সীসং ঠপেত্ৱা নিদ্দাযি, ইদানিপিস্স নিদ্দায তিত্তি নত্থি, নাস্স কণ্ণং মম সদ্দো পৱিসতীতি. কিং পন, ভন্তে, পটিপাটিযা কথেথ, উদাহু অন্তৰন্তৰাতি. আনন্দ, এতস্স হি কালেন মনুস্সত্তং, কালেন দেৱত্তং, কালেন নাগত্তন্তি এৱং অন্তৰন্তৰা উপ্পজ্জন্তস্স উপপত্তিযো সব্বঞ্ঞুতঞ্ঞাণেনাপি ন সক্কা পৰিচ্ছিন্দিতুং. পটিপাটিযা পনেস পঞ্চ জাতিসতানি নাগযোনিযং নিব্বত্তিত্ৱা নিদ্দাযন্তোপি নিদ্দায অতিত্তোযেৱ. অঙ্গুলিযা ভূমিং লিখন্তো নিসিন্নপুৰিসোপি পঞ্চ জাতিসতানি গণ্ডুপ্পাদযোনিযং নিব্বত্তিত্ৱা ভূমিং খণি, ইদানিপি ভূমিং খণন্তোৱ মম সদ্দং ন সুণাতি. এস ৰুক্খং চালেন্তো নিসিন্নপুৰিসোপি পটিপাটিযা পঞ্চ জাতিসতানি মক্কটযোনিযং নিব্বত্তি, ইদানিপি পুব্বাচিণ্ণৱসেন ৰুক্খং চালেতিযেৱ, নাস্স কণ্ণং মম সদ্দো পৱিসতি. এস আকাসং উল্লোকেত্ৱা নিসিন্নপুৰিসোপি পঞ্চ জাতিসতানি নক্খত্তপাঠকো হুত্ৱা নিব্বত্তি, ইদানি পুব্বাচিণ্ণৱসেন অজ্জাপি আকাসমেৱ উল্লোকেতি, নাস্স কণ্ণং মম সদ্দো পৱিসতি. এস সক্কচ্চং ধম্মং সুণন্তো নিসিন্নপুৰিসো পন পটিপাটিযা পঞ্চ জাতিসতানি তিণ্ণং ৱেদানং পাৰগূ মন্তজ্ঝাযকব্ৰাহ্মণো হুত্ৱা নিব্বত্তি, ইদানিপি মন্তং সংসন্দন্তো ৱিয সক্কচ্চং সুণাতীতি.
‘‘ভন্তে, তুম্হাকং ধম্মদেসনা ছৱিআদীনি ছিন্দিত্ৱা অট্ঠিমিঞ্জং আহচ্চ তিট্ঠতি, কস্মা ইমে তুম্হেসুপি ধম্মং দেসেন্তেসু সক্কচ্চং ন সুণন্তী’’তি? ‘‘আনন্দ, মম ধম্মো সুস্সৱনীযোতি সঞ্ঞং কৰোসি মঞ্ঞে’’তি. ‘‘কিং পন, ভন্তে, দুস্সৱনীযো’’তি? ‘‘আম, আনন্দা’’তি. ‘‘কস্মা, ভন্তে’’তি? ‘‘আনন্দ, বুদ্ধোতি ৱা ধম্মোতি ৱা সঙ্ঘোতি ৱা পদং ইমেহি সত্তেহি অনেকেসুপি কপ্পকোটিসতসহস্সেসু অসুতপুব্বং. যস্মা ইমং ধম্মং সোতুং ন সক্কোন্তা অনমতগ্গে সংসাৰে ইমে সত্তা অনেকৱিহিতং তিৰচ্ছানকথংযেৱ সুণন্তা আগতা, তস্মা সুৰাপানকেড়িমণ্ডলাদীসু গাযন্তা নচ্চন্তা ৱিচৰন্তি, ধম্মং সোতুং ন সক্কোন্তী’’তি. ‘‘কিং নিস্সায পনেতে ন সক্কোন্তি, ভন্তে’’তি?
অথস্স সত্থা, ‘‘আনন্দ, ৰাগং নিস্সায দোসং নিস্সায মোহং নিস্সায তণ্হং নিস্সায ন সক্কোন্তি. ৰাগগ্গিসদিসো অগ্গি নাম নত্থি, সো ছাৰিকম্পি অসেসেত্ৱা সত্তে দহতি. কিঞ্চাপি সত্তসূৰিযপাতুভাৱং নিস্সায উপ্পন্নো কপ্পৱিনাসকো অগ্গিপি কিঞ্চি অনৱসেসেত্ৱাৱ লোকং দহতি, সো পন অগ্গি কদাচিযেৱ দহতি. ৰাগগ্গিনো অদহনকালো নাম নত্থি, তস্মা ৰাগসমো ৱা অগ্গি দোসসমো ৱা গহো মোহসমং ৱা জালং তণ্হাসমা ৱা নদী নাম নত্থী’’তি ৱত্ৱা ইমং গাথমাহ –
২৫১. ‘‘নত্থি ৰাগসমো অগ্গি, নত্থি দোসসমো গহো;
নত্থি মোহসমং জালং, নত্থি তণ্হাসমা নদী’’তি.
তত্থ ৰাগসমোতি ধূমাদীসু কিঞ্চি অদস্সেত্ৱা অন্তোযেৱ উট্ঠায ঝাপনৱসেন ৰাগেন সমো অগ্গি নাম নত্থি. দোসসমোতি যক্খগহঅজগৰগহকুম্ভিলগহাদযো একস্মিংযেৱ অত্তভাৱে গণ্হিতুং সক্কোন্তি, দোসগহো পন সব্বত্থ একন্তমেৱ গণ্হাতীতি দোসেন সমো গহো নাম নত্থি. মোহসমন্তি ওনন্ধনপৰিযোনন্ধনট্ঠেন পন মোহসমং জালং নাম নত্থি. তণ্হাসমাতি গঙ্গাদীনং নদীনং পুণ্ণকালোপি ঊনকালোপি সুক্খকালোপি পঞ্ঞাযতি, তণ্হায পন পুণ্ণকালো ৱা সুক্খকালো ৱা নত্থি, নিচ্চং ঊনাৱ পঞ্ঞাযতীতি দুপ্পূৰণট্ঠেন তণ্হায সমা নদী নাম নত্থীতি অত্থো.
দেসনাৱসানে সক্কচ্চং ধম্মং সুণন্তো উপাসকো সোতাপত্তিফলে পতিট্ঠহি, সম্পত্তানম্পি সাত্থিকা ধম্মদেসনা অহোসীতি.
পঞ্চউপাসকৱত্থু নৱমং.