১১. সপ্পদাসত্থেৰৱত্থু

যো চ ৱস্সসতং জীৱেতি ইমং ধম্মদেসনং সত্থা জেতৱনে ৱিহৰন্তো সপ্পদাসত্থেৰং আৰব্ভ কথেসি.

সাৱত্থিযং কিৰেকো কুলপুত্তো সত্থু ধম্মদেসনং সুত্ৱা পব্বজিত্ৱা লদ্ধূপসম্পদো অপৰেন সমযেন উক্কণ্ঠিত্ৱা ‘‘মাদিসস্স কুলপুত্তস্স গিহিভাৱো নাম অযুত্তো, পব্বজ্জায ঠত্ৱা মৰণম্হি মে সেয্যো’’তি চিন্তেত্ৱা অত্তনো মৰণূপাযং চিন্তেন্তো ৱিচৰতি. অথেকদিৱসং পাতোৱ কতভত্তকিচ্চা ভিক্খূ ৱিহাৰং গন্ত্ৱা অগ্গিসালায সপ্পং দিস্ৱা তং একস্মিং কুটে পক্খিপিত্ৱা কুটং পিদহিত্ৱা আদায ৱিহাৰা নিক্খমিংসু. উক্কণ্ঠিতভিক্খুপি ভত্তকিচ্চং কত্ৱা আগচ্ছন্তো তে ভিক্খূ দিস্ৱা ‘‘কিং ইদং, আৱুসো’’তি পুচ্ছিত্ৱা ‘‘সপ্পো, আৱুসো’’তি ৱুত্তে ইমিনা ‘‘কিং কৰিস্সথা’’তি? ‘‘ছড্ডেস্সাম ন’’ন্তি. তেসং ৱচনং সুত্ৱা ‘‘ইমিনা অত্তানং ডংসাপেত্ৱা মৰিস্সামী’’তি ‘‘আহৰথ, অহং তং ছড্ডেস্সামী’’তি তেসং হত্থতো কুটং গহেত্ৱা একস্মিং ঠানে নিসিন্নো তেন সপ্পেন অত্তানং ডংসাপেতি, সপ্পো ডংসিতুং ন ইচ্ছতি. সো কুটে হত্থং ওতাৰেত্ৱা ইতো চিতো চ আলোলেতি, ঘোৰসপ্পস্স মুখং ৱিৱৰিত্ৱা অঙ্গুলিং পক্খিপতি, নেৱ নং সপ্পো ডংসি. সো ‘‘নাযং আসীৱিসো, ঘৰসপ্পো এসো’’তি তং পহায ৱিহাৰং অগমাসি. অথ নং ভিক্খূ ‘‘ছড্ডিতো তে, আৱুসো, সপ্পো’’তি আহংসু. ‘‘ন সো, আৱুসো, ঘোৰসপ্পো, ঘৰসপ্পো এসো’’তি. ‘‘ঘোৰসপ্পোযেৱাৱুসো, মহন্তং ফণং কত্ৱা সুসুযন্তো দুক্খেন অম্হেহি গহিতো, কিং কাৰণা এৱং ত্ৱং ৱদেসী’’তি আহংসু. ‘‘অহং, আৱুসো, তেন অত্তানং ডংসাপেন্তোপি মুখে অঙ্গুলিং পক্খিপেন্তোপি তং ডংসাপেতুং নাসক্খি’’ন্তি. তং সুত্ৱা ভিক্খূ তুণ্হী অহেসুং.

অথেকদিৱসং ন্হাপিতো দ্ৱে তযো খুৰে আদায ৱিহাৰং গন্ত্ৱা একং ভূমিযং ঠপেত্ৱা একেন ভিক্খূনং কেসে ওহাৰেতি. সো ভূমিযং ঠপিতং খুৰং গহেত্ৱা ‘‘ইমিনা গীৱং ছিন্দিত্ৱা মৰিস্সামী’’তি একস্মিং ৰুক্খে গীৱং উপনিধায খুৰধাৰং গলনাড়িযং কত্ৱা ঠিতো উপসম্পদামাড়তো পট্ঠায অত্তনো সীলং আৱজ্জেন্তো ৱিমলচন্দমণ্ডলং ৱিয সুধোতমণিখন্ধমিৱ চ নিম্মলং সীলং অদ্দস. তস্স তং ওলোকেন্তস্স সকলসৰীৰং ফৰন্তী পীতি উপ্পজ্জি. সো পীতিং ৱিক্খম্ভেত্ৱা ৱিপস্সনং ৱড্ঢেন্তো সহ পটিসম্ভিদাহি অৰহত্তং পত্ৱা খুৰং আদায ৱিহাৰমজ্ঝং পাৱিসি. অথ নং ভিক্খূ ‘‘কহং গতোসি, আৱুসো’’তি পুচ্ছিংসু. ‘‘‘ইমিনা খুৰেন গলনাড়িং ছিন্দিত্ৱা মৰিস্সামী’তি গতোম্হি, আৱুসো’’তি. অথ ‘‘কস্মা ন মতোসী’’তি? ইদানিম্হি সত্থং আহৰিতুং অভব্বো জাতো. অহঞ্হি ‘‘ইমিনা খুৰেন গলনাড়িং ছিন্দিস্সামী’’তি ঞাণখুৰেন সব্বকিলেসে ছিন্দিন্তি. ভিক্খূ ‘‘অযং অভূতেন অঞ্ঞং ব্যাকৰোতী’’তি ভগৱতো আৰোচেসুং. ভগৱা তেসং কথং সুত্ৱা আহ – ‘‘ন, ভিক্খৱে, খীণাসৱা নাম সহত্থা অত্তানং জীৱিতা ৱোৰোপেন্তী’’তি. ভন্তে, তুম্হে ইমং ‘‘খীণাসৱো’’তি ৱদথ, এৱং অৰহত্তূপনিস্সযসম্পন্নো পনাযং কস্মা উক্কণ্ঠতি, কিমস্স অৰহত্তূপনিস্সযকাৰণং ‘‘কস্মা সো সপ্পো এতং ন ডংসতী’’তি? ‘‘ভিক্খৱে, সো তাৱ সপ্পো ইমস্স ইতো ততিযে অত্তভাৱে দাসো অহোসি, সো অত্তনো সামিকস্স সৰীৰং ডংসিতুং ন ৱিসহতী’’তি. এৱং তাৱ নেসং সত্থা একং কাৰণং আচিক্খি. ততো পট্ঠায চ সো ভিক্খু সপ্পদাসো নাম জাতো.

কস্সপসম্মাসম্বুদ্ধকালে কিৰেকো কুলপুত্তো সত্থু ধম্মকথং সুত্ৱা উপ্পন্নসংৱেগো পব্বজিত্ৱা লদ্ধূপসম্পদো অপৰেন সমযেন অনভিৰতিযা উপ্পন্নায একস্স সহাযকস্স ভিক্খুনো আৰোচেসি. সো তস্স অভিণ্হং গিহিভাৱে আদীনৱং কথেসি. তং সুত্ৱা ইতৰো সাসনে অভিৰমিত্ৱা পুব্বে অনভিৰতকালে মলগ্গহিতে সমণপৰিক্খাৰে একস্মিং সোণ্ডিতীৰে নিম্মলে কৰোন্তো নিসীদি. সহাযকোপিস্স সন্তিকেযেৱ নিসিন্নো. অথ নং সো এৱমাহ – ‘‘অহং, আৱুসো, উপ্পব্বজন্তো ইমে পৰিক্খাৰে তুয্হং দাতুকামো অহোসি’’ন্তি. সো লোভং উপ্পাদেত্ৱা চিন্তেসি – ‘‘ইমিনা ময্হং পব্বজিতেন ৱা উপ্পব্বজিতেন ৱা কো অত্থো, ইদানি পৰিক্খাৰে গণ্হিস্সামী’’তি. সো ততো পট্ঠায ‘‘কিং দানাৱুসো, অম্হাকং জীৱিতেন, যে মযং কপালহত্থা পৰকুলেসু ভিক্খায চৰাম, পুত্তদাৰেহি সদ্ধিং আলাপসল্লাপং ন কৰোমা’’তিআদীনি ৱদন্তো গিহিভাৱস্স গুণং কথেসি. সো তস্স কথং সুত্ৱা পুন উক্কণ্ঠিতো হুত্ৱা চিন্তেসি – ‘‘অযং মযা ‘উক্কণ্ঠিতোম্হী’তি ৱুত্তে পঠমং গিহিভাৱে আদীনৱং কথেত্ৱা ইদানি অভিণ্হং গুণং কথেতি, ‘কিং নু খো কাৰণ’’’ন্তি চিন্তেন্তো ‘‘ইমেসু সমণপৰিক্খাৰেসু লোভেনা’’তি ঞত্ৱা সযমেৱ অত্তনো চিত্তং নিৱত্তেসি. এৱমস্স কস্সপসম্মাসম্বুদ্ধকালে একস্স ভিক্খুনো উক্কণ্ঠাপিতত্তা ইদানি অনভিৰতি উপ্পন্না. যো পন তেনেৱ তদা ৱীসতি ৱস্সসহস্সানি সমণধম্মো কতো, স্ৱস্স এতৰহি অৰহত্তূপনিস্সযো জাতোতি.

ইমমত্থং তে ভিক্খূ ভগৱতো সন্তিকা সুত্ৱা উত্তৰিং পুচ্ছিংসু – ‘‘ভন্তে, অযং কিৰ ভিক্খু খুৰধাৰং গলনাড়িযং কত্ৱা ঠিতোৱ অৰহত্তং পাপুণাতি, উপ্পজ্জিস্সতি নু খো এত্তকেন খণেন অৰহত্তমগ্গো’’তি. ‘‘আম, ভিক্খৱে, আৰদ্ধৱীৰিযস্স ভিক্খুনো পাদং উক্খিপিত্ৱা ভূমিযং ঠপেন্তস্স পাদে ভূমিযং অসম্পত্তেযেৱ অৰহত্তমগ্গো উপ্পজ্জতি. কুসীতস্স পুগ্গলস্স হি ৱস্সসতং জীৱনতো আৰদ্ধৱীৰিযস্স খণমত্তম্পি জীৱিতং সেয্যো’’তি ৱত্ৱা অনুসন্ধিং ঘটেত্ৱা ইমং গাথমাহ –

১১২. ‘‘যো চ ৱস্সসতং জীৱে, কুসীতো হীনৱীৰিযো;

একাহং জীৱিকং সেয্যো, ৱীৰিযমাৰভতো দড়্হ’’ন্তি.

তত্থ কুসীতোতি কামৱিতক্কাদীহি তীহি ৱিতক্কেহি ৱীতিনামেন্তো পুগ্গলো. হীনৱীৰিযোতি নিব্বীৰিযো. ৱীৰিযমাৰভতো দড়্হন্তি দুৱিধজ্ঝাননিব্বত্তনসমত্থং থিৰং ৱীৰিযং আৰভন্তস্স. সেসং পুৰিমসদিসমেৱ.

দেসনাৱসানে বহূ সোতাপত্তিফলাদীনি পাপুণিংসূতি.

সপ্পদাসত্থেৰৱত্থু একাদসমং.