১. তম্বদাঠিকচোৰঘাতকৱত্থু

সহস্সমপি চে ৱাচাতি ইমং ধম্মদেসনং সত্থা ৱেড়ুৱনে ৱিহৰন্তো তম্বদাঠিকচোৰঘাতকং আৰব্ভ কথেসি.

একূনপঞ্চসতা কিৰ চোৰা গামঘাতকাদীনি কৰোন্তা জীৱিকং কপ্পেসুং. অথেকো পুৰিসো নিব্বিদ্ধপিঙ্গলো তম্বদাঠিকো তেসং সন্তিকং গন্ত্ৱা ‘‘অহম্পি তুম্হেহি সদ্ধিং জীৱিস্সামী’’তি আহ. অথ নং চোৰজেট্ঠকস্স দস্সেত্ৱা ‘‘অযম্পি অম্হাকং সন্তিকে ৱসিতুং ইচ্ছতী’’তি আহংসু. অথ নং চোৰজেট্ঠকো ওলোকেত্ৱা ‘‘অযং মাতু থনং ছিন্দিত্ৱা পিতু ৱা গললোহিতং নীহৰিত্ৱা খাদনসমত্থো অতিকক্খড়ো’’তি চিন্তেত্ৱা ‘‘নত্থেতস্স অম্হাকং সন্তিকে ৱসনকিচ্চ’’ন্তি পটিক্খিপি. সো এৱং পটিক্খিত্তোপি আগন্ত্ৱা একং তস্সেৱ অন্তেৱাসিকং উপট্ঠহন্তো আৰাধেসি. সো তং আদায চোৰজেট্ঠকং উপসঙ্কমিত্ৱা, ‘‘সামি, ভদ্দকো এস, অম্হাকং উপকাৰকো, সঙ্গণ্হথ ন’’ন্তি যাচিত্ৱা চোৰজেট্ঠকং পটিচ্ছাপেসি. অথেকদিৱসং নাগৰা ৰাজপুৰিসেহি সদ্ধিং একতো হুত্ৱা তে চোৰে গহেত্ৱা ৱিনিচ্ছযমহামচ্চানং সন্তিকং নযিংসু. অমচ্চা তেসং ফৰসুনা সীসচ্ছেদং আণাপেসুং. ততো ‘‘কো নু খো ইমে মাৰেস্সতী’’তি পৰিযেসন্তা তে মাৰেতুং ইচ্ছন্তং কঞ্চি অদিস্ৱা চোৰজেট্ঠকং আহংসু – ‘‘ত্ৱং ইমে মাৰেত্ৱা জীৱিতঞ্চেৱ লভিস্সসি সম্মানঞ্চ, মাৰেহি নে’’তি. সোপি অত্তানং নিস্সায ৱসিতত্তা তে মাৰেতুং ন ইচ্ছি. এতেনূপাযেন একূনপঞ্চসতে পুচ্ছিংসু, সব্বেপি ন ইচ্ছিংসু. সব্বপচ্ছা তং নিব্বিদ্ধপিঙ্গলং তম্বদাঠিকং পুচ্ছিংসু. সো ‘‘সাধূ’’তি সম্পটিচ্ছিত্ৱা তে সব্বেপি মাৰেত্ৱা জীৱিতঞ্চেৱ সম্মানঞ্চ লভি. এতেনূপাযেন নগৰস্স দক্খিণতোপি পঞ্চ চোৰসতানি আনেত্ৱা অমচ্চানং দস্সেত্ৱা তেহি তেসম্পি সীসচ্ছেদে আণত্তে চোৰজেট্ঠকং আদিং কত্ৱা পুচ্ছন্তা কঞ্চি মাৰেতুং ইচ্ছন্তং অদিস্ৱা ‘‘পুৰিমদিৱসে একো পুৰিসো পঞ্চসতে চোৰে মাৰেসি, কহং নু খো সো’’তি. ‘‘অসুকট্ঠানে অম্হেতি দিট্ঠো’’তি ৱুত্তে তং পক্কোসাপেত্ৱা ‘‘ইমে মাৰেহি, সম্মানং লচ্ছসী’’তি আণাপেসুং. সো ‘‘সাধূ’’তি সম্পটিচ্ছিত্ৱা তে সব্বেপি মাৰেত্ৱা সম্মানং লভি. অথ নং ‘‘ভদ্দকো অযং পুৰিসো, নিবদ্ধং চোৰঘাতকমেৱ এতং কৰিস্সামা’’তি মন্তেত্ৱা তস্স তং ঠানন্তৰং দত্ৱাৱ সম্মানং কৰিংসু. সো পচ্ছিমদিসতোপি উত্তৰদিসতোপি আনীতে পঞ্চসতে পঞ্চসতে চোৰে ঘাতেসিযেৱ. এৱং চতূহি দিসাহি আনীতানি দ্ৱে সহস্সানি মাৰেত্ৱা ততো পট্ঠায দেৱসিকং একং দ্ৱেতি আনীতে তে মনুস্সে মাৰেত্ৱা পঞ্চপণ্ণাস সংৱচ্ছৰানি চোৰঘাতককম্মং অকাসি.

সো মহল্লককালে একপ্পহাৰেনেৱ সীসং ছিন্দিতুং ন সক্কোতি, দ্ৱে তযো ৱাৰে পহৰন্তো মনুস্সে কিলমেতি. নাগৰা চিন্তযিংসু – ‘‘অঞ্ঞোপি চোৰঘাতকো উপ্পজ্জিস্সতি, অযং অতিৱিয মনুস্সে কিলমেতি, কিং ইমিনা’’তি তস্স তং ঠানন্তৰং হৰিংসু. সো পুব্বে চোৰঘাতককম্মং কৰোন্তো ‘‘অহতসাটকে নিৱাসেতুং, নৱসপ্পিনা সঙ্খতং খীৰযাগুং পিৱিতুং, সুমনপুপ্ফানি পিলন্ধিতুং, গন্ধে ৱিলিম্পিতু’’ন্তি ইমানি চত্তাৰি ন লভি. সো ঠানা চাৱিতদিৱসে ‘‘খীৰযাগুং মে পচথা’’তি ৱত্ৱা অহতৱত্থসুমনমালাৱিলেপনানি গাহাপেত্ৱা নদিং গন্ত্ৱা ন্হত্ৱা অহতৱত্থানি নিৱাসেত্ৱা মালা পিলন্ধিত্ৱা গন্ধেহি অনুলিত্তগত্তো গেহং আগন্ত্ৱা নিসীদি. অথস্স নৱসপ্পিনা সঙ্খতং খীৰযাগুং পুৰতো ঠপেত্ৱা হত্থধোৱনোদকং আহৰিংসু. তস্মিং খণে সাৰিপুত্তত্থেৰো সমাপত্তিতো ৱুট্ঠায ‘‘কত্থ নু খো অজ্জ মযা গন্তব্ব’’ন্তি অত্তনো ভিক্খাচাৰং ওলোকেন্তো তস্স গেহে খীৰযাগুং দিস্ৱা ‘‘কৰিস্সতি নু খো মে পুৰিসো সঙ্গহ’’ন্তি উপধাৰেন্তো ‘‘মং দিস্ৱা মম সঙ্গহং কৰিস্সতি, কৰিত্ৱা চ পন মহাসম্পত্তিং লভিস্সতি অযং কুলপুত্তো’’তি ঞত্ৱা চীৱৰং পাৰুপিত্ৱা পত্তং আদায তস্স গেহদ্ৱাৰে ঠিতমেৱ অত্তানং দস্সেসি.

সো থেৰং দিস্ৱা পসন্নচিত্তো চিন্তেসি – ‘‘মযা চিৰং চোৰঘাতককম্মং কতং, বহূ মনুস্সা মাৰিতা, ইদানি মে গেহে খীৰযাগু পটিযত্তা, থেৰো আগন্ত্ৱা মম গেহদ্ৱাৰে ঠিতো, ইদানি মযা অয্যস্স দেয্যধম্মং দাতুং ৱট্টতী’’তি পুৰতো ঠপিতযাগুং অপনেত্ৱা থেৰং উপসঙ্কমিত্ৱা ৱন্দিত্ৱা অন্তোগেহে নিসীদাপেত্ৱা পত্তে খীৰযাগুং আকিৰিত্ৱা নৱসপ্পিং আসিঞ্চিত্ৱা থেৰং বীজমানো অট্ঠাসি. অথস্স চ দীঘৰত্তং অলদ্ধপুব্বতায খীৰযাগুং পাতুং বলৱঅজ্ঝাসযো অহোসি. থেৰো তস্স অজ্ঝাসযং ঞত্ৱা ‘‘ত্ৱং, উপাসক, অত্তনো যাগুং পিৱা’’তি আহ. সো অঞ্ঞস্স হত্থে বীজনিং দত্ৱা যাগুং পিৱি. থেৰো বীজমানং পুৰিসং ‘‘গচ্ছ, উপাসকমেৱ বীজাহী’’তি আহ. সো বীজিযমানো কুচ্ছিপূৰং যাগুং পিৱিত্ৱা আগন্ত্ৱা থেৰং বীজমানো ঠত্ৱা কতাহাৰকিচ্চস্স থেৰস্স পত্তং অগ্গহেসি. থেৰো তস্স অনুমোদনং আৰভি. সো অত্তনো চিত্তং থেৰস্স ধম্মদেসনানুগং কাতুং নাসক্খি. থেৰো সল্লক্খেত্ৱা, ‘‘উপাসক, কস্মা চিত্তং দেসনানুগং কাতুং ন সক্কোসী’’তি পুচ্ছি. ‘‘ভন্তে, মযা দীঘৰত্তং কক্খড়কম্মং কতং, বহূ মনুস্সা মাৰিতা, তমহং অত্তনো কম্মং অনুস্সৰন্তো চিত্তং অয্যস্স দেসনানুগং কাতুং নাসক্খি’’ন্তি. থেৰো ‘‘ৱঞ্চেস্সামি ন’’ন্তি চিন্তেত্ৱা ‘‘কিং পন ত্ৱং অত্তনো ৰুচিযা অকাসি, অঞ্ঞেহি কাৰিতোসী’’তি? ‘‘ৰাজা মং কাৰেসি, ভন্তে’’তি. ‘‘কিং নু খো তে, উপাসক, এৱং সন্তে অকুসলং হোতী’’তি? মন্দধাতুকো উপাসকো থেৰেনেৱং ৱুত্তে ‘‘নত্থি ময্হং অকুসল’’ন্তি সঞ্ঞী হুত্ৱা তেন হি, ‘‘ভন্তে, ধম্মং কথেথা’’তি. সো থেৰে অনুমোদনং কৰোন্তে একগ্গচিত্তো হুত্ৱা ধম্মং সুণন্তো সোতাপত্তিমগ্গস্স ওৰতো অনুলোমিকং খন্তিং নিব্বত্তেসি. থেৰোপি অনুমোদনং কত্ৱা পক্কামি.

উপাসকং থেৰং অনুগন্ত্ৱা নিৱত্তমানং একা যক্খিনী ধেনুৱেসেন আগন্ত্ৱা উৰে পহৰিত্ৱা মাৰেসি. সো কালং কত্ৱা তুসিতপুৰে নিব্বত্তি. ভিক্খূ ধম্মসভাযং কথং সমুট্ঠাপেসুং ‘‘চোৰঘাতকো পঞ্চপণ্ণাস ৱস্সানি কক্খড়কম্মং কত্ৱা অজ্জেৱ ততো মুত্তো, অজ্জেৱ থেৰস্স ভিক্খং দত্ৱা অজ্জেৱ কালং কতো, কহং নু খো নিব্বত্তো’’তি. সত্থা আগন্ত্ৱা ‘‘কায নুত্থ, ভিক্খৱে, এতৰহি কথায সন্নিসিন্না’’তি পুচ্ছিত্ৱা ‘‘ইমায নামা’’তি ৱুত্তে, ‘‘ভিক্খৱে, তুসিতপুৰে নিব্বত্তো’’তি আহ. ‘‘কিং, ভন্তে, ৱদেথ, এত্তকং কালং এত্তকে মনুস্সে ঘাতেত্ৱা তুসিতৱিমানে নিব্বত্তো’’তি. ‘‘আম, ভিক্খৱে, মহন্তো তেন কল্যাণমিত্তো লদ্ধো, সো সাৰিপুত্তস্স ধম্মদেসনং সুত্ৱা অনুলোমঞাণং নিব্বত্তেত্ৱা ইতো চুতো তুসিতৱিমানে নিব্বত্তো’’তি ৱত্ৱা ইমং গাথমাহ –

‘‘সুভাসিতং সুণিত্ৱান, নগৰে চোৰঘাতকো;

অনুলোমখন্তিং লদ্ধান, মোদতী তিদিৱং গতো’’তি.

‘‘ভন্তে, অনুমোদনকথা নাম ন বলৱা, তেন কতং অকুসলকম্মং মহন্তং, কথং এত্তকেন ৱিসেসং নিব্বত্তেসী’’তি. সত্থা ‘‘কিং, ভিক্খৱে, ‘মযা দেসিতধম্মস্স অপ্পং ৱা বহুং ৱা’তি মা পমাণং গণ্হথ. একৱাচাপি হি অত্থনিস্সিতা সেয্যাৱা’’তি ৱত্ৱা অনুসন্ধিং ঘটেত্ৱা ধম্মং দেসেন্তো ইমং গাথমাহ –

১০০. ‘‘সহস্সমপি চে ৱাচা, অনত্থপদসংহিতা;

একং অত্থপদং সেয্যো, যং সুত্ৱা উপসম্মতী’’তি.

তত্থ সহস্সমপীতি পৰিচ্ছেদৱচনং, একং সহস্সং দ্ৱে সহস্সানীতি এৱং সহস্সেন চেপি পৰিচ্ছিন্নৱাচা হোন্তি, তা চ পন অনত্থপদসংহিতা আকাসৱণ্ণনাপব্বতৱণ্ণনাৱনৱণ্ণনাদীনি পকাসকেহি অনিয্যানদীপকেহি অনত্থকেহি পদেহি সংহিতা যাৱ বহুকা হোতি, তাৱ পাপিকা এৱাতি অত্থো. একং অত্থপদন্তি যং পন ‘‘অযং কাযো, অযং কাযগতাসতি, তিস্সো ৱিজ্জা অনুপ্পত্তো, কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি এৱৰূপং একং অত্থপদং সুত্ৱা ৰাগাদিৱূপসমেন উপসম্মতি, তং অত্থসাধকং নিব্বানপ্পটিসংযুত্তং খন্ধধাতুআযতনইন্দ্ৰিযবলবোজ্ঝঙ্গসতিপট্ঠানপৰিদীপকং একম্পি পদং সেয্যোযেৱাতি অত্থো.

দেসনাৱসানে বহূ সোতাপত্তিফলাদীনি পাপুণিংসূতি.

তম্বদাঠিকচোৰঘাতকৱত্থু পঠমং.