৮. কস্সকৱত্থু
ন তং কম্মং কতং সাধূতি ইমং ধম্মদেসনং সত্থা জেতৱনে ৱিহৰন্তো একং কস্সকং আৰব্ভ কথেসি.
সো কিৰ সাৱত্থিতো অৱিদূৰে একং খেত্তং কসতি. চোৰা উদকনিদ্ধমনেন নগৰং পৱিসিত্ৱা একস্মিং অড্ঢকুলে উমঙ্গং ভিন্দিত্ৱা বহুং হিৰঞ্ঞসুৱণ্ণং গহেত্ৱা উদকনিদ্ধমনেনেৱ নিক্খমিংসু. একো চোৰো তে ৱঞ্চেত্ৱা একং সহস্সত্থৱিকং ওৱট্টিকায কত্ৱা তং খেত্তং গন্ত্ৱা তেহি সদ্ধিং ভণ্ডং ভাজেত্ৱা আদায গচ্ছন্তো ওৱট্টিকতো পতমানং সহস্সত্থৱিকং ন সল্লক্খেসি. তং দিৱসং সত্থা পচ্চূসসমযে লোকং ৱোলোকেন্তো তং কস্সকং অত্তনো ঞাণজালস্স অন্তোপৱিট্ঠং দিস্ৱা ‘‘কিং নু খো ভৱিস্সতী’’তি উপধাৰযমানো ইদং অদ্দস – ‘‘অযং কস্সকো পাতোৱ কসিতুং গমিস্সতি, ভণ্ডসামিকা চোৰানং অনুপদং গন্ত্ৱা ওৱট্টিকতো পতমানং সহস্সত্থৱিকং দিস্ৱা এতং গণ্হিস্সন্তি, মং ঠপেত্ৱা তস্স অঞ্ঞো সক্খী নাম ন ভৱিস্সতি, সোতাপত্তিমগ্গস্স উপনিস্সযোপিস্স অত্থি, তত্থ মযা গন্তুং ৱট্টতী’’তি. সোপি কস্সকো পাতোৱ কসিতুং গতো. সত্থা আনন্দত্থেৰেন পচ্ছাসমণেন তত্থ অগমাসি. কস্সকো সত্থাৰং দিস্ৱা গন্ত্ৱা ভগৱন্তং ৱন্দিত্ৱা পুন কসিতুং আৰভি. সত্থা তেন সদ্ধিং কিঞ্চি অৱত্ৱাৱ সহস্সত্থৱিকায পতিতট্ঠানং গন্ত্ৱা তং দিস্ৱা আনন্দত্থেৰং আহ – ‘‘পস্স, আনন্দ, আসীৱিসো’’তি. ‘‘পস্সামি, ভন্তে, ঘোৰৱিসো’’তি.
কস্সকো তং কথং সুত্ৱা ‘‘মম ৱেলায ৱা অৱেলায ৱা ৱিচৰণট্ঠানমেতং, আসীৱিসো কিৰেত্থ অত্থী’’তি চিন্তেত্ৱা সত্থৰি এত্তকং ৱত্ৱা পক্কন্তে ‘‘মাৰেস্সামি ন’’ন্তি পতোদলট্ঠিং আদায গতো সহস্সভণ্ডিকং দিস্ৱা ‘‘ইমং সন্ধায সত্থাৰা কথিতং ভৱিস্সতী’’তি তং আদায নিৱত্তো, অব্যত্ততায একমন্তে ঠপেত্ৱা পংসুনা পটিচ্ছাদেত্ৱা পুন কসিতুং আৰভি. মনুস্সা চ ৱিভাতায ৰত্তিযা গেহে চোৰেহি কতকম্মং দিস্ৱা পদানুপদং গচ্ছন্তা তং খেত্তং গন্ত্ৱা তত্থ চোৰেহি ভণ্ডস্স ভাজিতট্ঠানং দিস্ৱা কস্সকস্স পদৱলঞ্জং অদ্দসংসু. তে তস্স পদানুসাৰেন গন্ত্ৱা থৱিকায ঠপিতট্ঠানং দিস্ৱা পংসুং ৱিযূহিত্ৱা থৱিকং আদায ‘‘ত্ৱং গেহং ৱিলুম্পিত্ৱা খেত্তং কসমানো ৱিয ৱিচৰসী’’তি তজ্জেত্ৱা পোথেত্ৱা নেত্ৱা ৰঞ্ঞো দস্সযিংসু. ৰাজা তং পৱত্তিং সুত্ৱা তস্স ৱধং আণাপেসি. ৰাজপুৰিসা তং পচ্ছাবাহং বন্ধিত্ৱা কসাহি তাড়েন্তা আঘাতনং নযিংসু. সো কসাহি তাড়িযমানো অঞ্ঞং কিঞ্চি অৱত্ৱা ‘‘পস্সানন্দ, আসীৱিসোতি, পস্সামি ভগৱা ঘোৰৱিসো’’তি ৱদন্তো গচ্ছতি. অথ নং ৰাজপুৰিসা ‘‘ত্ৱং সত্থু চেৱ আনন্দত্থেৰস্স চ কথং কথেসি, কিং নামেত’’ন্তি পুচ্ছিত্ৱা – ‘‘ৰাজানং দট্ঠুং লভমানো কথেস্সামী’’তি ৱুত্তে ৰঞ্ঞো সন্তিকং নেত্ৱা ৰঞ্ঞো তং পৱত্তিং কথযিংসু. অথ নং ৰাজা ‘‘কস্মা এৱং কথেসী’’তি পুচ্ছি. সো ‘‘নাহং, দেৱ, চোৰো’’তি ৱত্ৱা কসনত্থায নিক্খন্তকালতো পট্ঠায সব্বং তং পৱত্তিং ৰঞ্ঞো আচিক্খি. ৰাজা তস্স কথং সুত্ৱা ‘‘অযং ভণে লোকে অগ্গপুগ্গলং সত্থাৰং সক্খিং অপদিসতি, ন যুত্তং এতস্স দোসং আৰোপেতুং, অহমেত্থ কত্তব্বং জানিস্সামী’’তি তং আদায সাযন্হসমযে সত্থু সন্তিকং গন্ত্ৱা সত্থাৰং পুচ্ছি – ‘‘ভগৱা কচ্চি তুম্হে আনন্দত্থেৰেন সদ্ধিং এতস্স কস্সকস্স কসনট্ঠানং গতা’’তি? ‘‘আম, মহাৰাজা’’তি. ‘‘কিং ৱো তত্থ দিট্ঠ’’ন্তি? ‘‘সহস্সত্থৱিকা, মহাৰাজা’’তি. ‘‘দিস্ৱা কিং অৱোচুত্থা’’তি? ‘‘ইদং নাম, মহাৰাজা’’তি. ‘‘ভন্তে, সচাযং পুৰিসো তুম্হাদিসং অপদিসং নাকৰিস্স, ন জীৱিতং অলভিস্স, তুম্হেহি পন কথিতকথং কথেত্ৱা তেন জীৱিতং লদ্ধ’’ন্তি. তং সুত্ৱা সত্থা ‘‘আম, মহাৰাজ, অহম্পি এত্তকমেৱ ৱত্ৱা গতো, পণ্ডিতেন নাম যং কম্মং কত্ৱা পচ্ছানুতপ্পং হোতি, তং ন কত্তব্ব’’ন্তি ৱত্ৱা অনুসন্ধিং ঘটেত্ৱা ধম্মং দেসেন্তো ইমং গাথমাহ –
৬৭. ‘‘ন তং কম্মং কতং সাধু, যং কত্ৱা অনুতপ্পতি;
যস্স অস্সুমুখো ৰোদং, ৱিপাকং পটিসেৱতী’’তি.
তত্থ ন তং কম্মন্তি যং নিৰযাদীসু নিব্বত্তনসমত্থং দুক্খুদ্ৰযং কম্মং কত্ৱা অনুস্সৰন্তো অনুস্সৰিতানুস্সৰিতক্খণে অনুতপ্পতি অনুসোচতি, তং কতং ন সাধু ন সুন্দৰং নিৰত্থকং. যস্স অস্সুমুখোতি যস্স অস্সূহি তিন্তমুখো ৰোদন্তো ৱিপাকং অনুভোতীতি.
দেসনাৱসানে কস্সকো উপাসকো সোতাপত্তিফলং পত্তো, সম্পত্তভিক্খূপি সোতাপত্তিফলাদীনি পাপুণিংসূতি.
কস্সকৱত্থু অট্ঠমং.