৭. সুপ্পবুদ্ধকুট্ঠিৱত্থু

চৰন্তি বালা দুম্মেধাতি ইমং ধম্মদেসনং সত্থা ৱেড়ুৱনে ৱিহৰন্তো সুপ্পবুদ্ধকুট্ঠিং আৰব্ভ কথেসি. সুপ্পবুদ্ধকুট্ঠিৱত্থু উদানে (উদা. ৪৩) আগতমেৱ.

তদা হি সুপ্পবুদ্ধকুট্ঠি পৰিসপৰিযন্তে নিসিন্নো ভগৱতো ধম্মদেসনং সুত্ৱা সোতাপত্তিফলং পত্ৱা অত্তনা পটিলদ্ধগুণং সত্থু আৰোচেতুকামো পৰিসমজ্ঝে ওগাহিতুং অৱিসহন্তো মহাজনস্স সত্থাৰং ৱন্দিত্ৱা অনুগন্ত্ৱা নিৱত্তনকালে ৱিহাৰং অগমাসি. তস্মিং খণে সক্কো দেৱৰাজা ‘‘অযং সুপ্পবুদ্ধকুট্ঠি অত্তনো সত্থু সাসনে পটিলদ্ধগুণং পাকটং কাতুকামো’’তি ঞত্ৱা ‘‘ৱীমংসিস্সামি ন’’ন্তি গন্ত্ৱা আকাসে ঠিতোৱ এতদৱোচ – ‘‘সুপ্পবুদ্ধ, ত্ৱং মনুস্সদলিদ্দো মনুস্সৱৰাকো, অহং তে অপৰিযন্তং ধনং দস্সামি, ‘বুদ্ধো ন বুদ্ধো, ধম্মো ন ধম্মো, সঙ্ঘো ন সঙ্ঘো, অলং মে বুদ্ধেন, অলং মে ধম্মেন, অলং মে সঙ্ঘেনা’তি ৱদেহী’’তি. অথ নং সো আহ – ‘‘কোসি ত্ৱ’’ন্তি? ‘‘অহং সক্কো’’তি. অন্ধবাল, অহিৰিক ত্ৱং মযা সদ্ধিং কথেতুং ন যুত্তৰূপো, ত্ৱং মং ‘‘দুগ্গতো দলিদ্দো কপণো’’তি ৱদেসি, নেৱাহং দুগ্গতো, ন দলিদ্দো, সুখপ্পত্তো অহমস্মি মহদ্ধনো –

‘‘সদ্ধাধনং সীলধনং, হিৰী ওত্তপ্পিযং ধনং;

সুতধনঞ্চ চাগো চ, পঞ্ঞা ৱে সত্তমং ধনং.

‘‘যস্স এতে ধনা অত্থি, ইত্থিযা পুৰিসস্স ৱা;

‘অদলিদ্দো’তি তং আহু, অমোঘং তস্স জীৱিত’’ন্তি. (অ. নি. ৭.৫-৬) –

ইমানি মে সত্তৱিধঅৰিযধনানি সন্তি, যেসঞ্হি ইমানি সত্ত ধনানি সন্তি, ন তে বুদ্ধেহি ৱা পচ্চেকবুদ্ধেহি ৱা ‘‘দলিদ্দা’’তি ৱুচ্চন্তীতি. সক্কো তস্স কথং সুত্ৱা তং অন্তৰামগ্গে ওহায সত্থু সন্তিকং গন্ত্ৱা সব্বং তং ৱচনপটিৱচনং আৰোচেসি. অথ নং ভগৱা আহ – ‘‘ন খো, সক্ক, সক্কা তাদিসানং সতেনপি সহস্সেনপি সুপ্পবুদ্ধকুট্ঠিং ‘বুদ্ধো ন বুদ্ধো’তি ৱা, ‘ধম্মো ন ধম্মো’তি ৱা, ‘সঙ্ঘো ন সঙ্ঘো’তি ৱা কথাপেতু’’ন্তি. সুপ্পবুদ্ধোপি খো কুট্ঠি সত্থু সন্তিকং গন্ত্ৱা সত্থাৰা কতপটিসন্থাৰো সম্মোদমানো অত্তনা পটিলদ্ধগুণং আৰোচেত্ৱা ৱুট্ঠাযাসনা পক্কামি. অথ নং অচিৰপক্কন্তং গাৱী তৰুণৱচ্ছা জীৱিতা ৱোৰোপেসি.

সা কিৰ একা যক্খিনী পুক্কুসাতিকুলপুত্তং, বাহিযং দাৰুচীৰিযং, তম্বদাঠিকচোৰঘাতকং, সুপ্পবুদ্ধকুট্ঠিন্তি ইমেসং চতুন্নং জনানং অনেকসতে অত্তভাৱে গাৱী হুত্ৱা জীৱিতা ৱোৰোপেসি. তে কিৰ অতীতে চত্তাৰো সেট্ঠিপুত্তা হুত্ৱা একং নগৰসোভিনিং গণিকং উয্যানং নেত্ৱা দিৱসং সম্পত্তিং অনুভৱিত্ৱা সাযন্হসমযে এৱং সম্মন্তযিংসু – ‘‘ইমস্মিং ঠানে অঞ্ঞো নত্থি, ইমিস্সা অম্হেহি দিন্নং কহাপণসহস্সঞ্চ সব্বঞ্চ পসাধনভণ্ডং গহেত্ৱা ইমং মাৰেত্ৱা গচ্ছামা’’তি. সা তেসং কথং সুত্ৱা ‘‘ইমে নিল্লজ্জা, মযা সদ্ধিং অভিৰমিত্ৱা ইদানি মং মাৰেতুকামা, জানিস্সামি নেসং কত্তব্বযুত্তক’’ন্তি তেহি মাৰিযমানা ‘‘অহং যক্খিনী হুত্ৱা যথা মং এতে মাৰেন্তি, এৱমেৱ তে মাৰেতুং সমত্থা ভৱেয্য’’ন্তি পত্থনং অকাসি. তস্স নিস্সন্দেন ইমে মাৰেসি. সম্বহুলা ভিক্খূ তস্স কালকিৰিযং ভগৱতো আৰোচেত্ৱা ‘‘তস্স কা গতি, কেন চ কাৰণেন কুট্ঠিভাৱং পত্তো’’তি পুচ্ছিংসু. সত্থা সোতাপত্তিফলং পত্ৱা তস্স তাৱতিংসভৱনে উপ্পন্নভাৱঞ্চ তগৰসিখিপচ্চেকবুদ্ধং দিস্ৱা নিট্ঠুভিত্ৱা অপসব্যং কত্ৱা দীঘৰত্তং নিৰযে পচ্চিত্ৱা ৱিপাকাৱসেসেন ইদানি কুট্ঠিভাৱপ্পত্তিঞ্চ ব্যাকৰিত্ৱা, ‘‘ভিক্খৱে, ইমে সত্তা অত্তনাৱ অত্তনো কটুকৱিপাককম্মং কৰোন্তা ৱিচৰন্তী’’তি ৱত্ৱা অনুসন্ধিং ঘটেত্ৱা উত্তৰি ধম্মং দেসেন্তো ইমং গাথমাহ –

৬৬. ‘‘চৰন্তি বালা দুম্মেধা, অমিত্তেনেৱ অত্তনা;

কৰোন্তা পাপকং কম্মং, যং হোতি কটুকপ্ফল’’ন্তি.

তত্থ চৰন্তীতি চতূহি ইৰিযাপথেহি অকুসলমেৱ কৰোন্তা ৱিচৰন্তি. বালাতি ইধলোকত্থঞ্চ পৰলোকত্থঞ্চ অজানন্তা ইধ বালা নাম. দুম্মেধাতি দুপ্পঞ্ঞা. অমিত্তেনেৱ অত্তনাতি অত্তনা অমিত্তভূতেন ৱিয ৱেৰিনা হুত্ৱা. কটুকপ্ফলন্তি তিখিণফলং দুক্খফলন্তি.

দেসনাৱসানে বহূ সোতাপত্তিফলাদীনি পাপুণিংসূতি.

সুপ্পবুদ্ধকুট্ঠিৱত্থু সত্তমং.