৯. সোৰেয্যত্থেৰৱত্থু

ন তং মাতা পিতা কযিৰাতি ইমং ধম্মদেসনং সত্থা সাৱত্থিযং জেতৱনে ৱিহৰন্তো সোৰেয্যত্থেৰং আৰব্ভ কথেসি.

ৱত্থু সোৰেয্যনগৰে সমুট্ঠিতং, সাৱত্থিযং নিট্ঠাপেসি. সম্মাসম্বুদ্ধে সাৱত্থিযং ৱিহৰন্তে সোৰেয্যনগৰে সোৰেয্যসেট্ঠিপুত্তো একেন সহাযকেন সদ্ধিং সুখযানকে নিসীদিত্ৱা মহন্তেন পৰিৱাৰেন ন্হানত্থায নগৰা নিক্খমি. তস্মিং খণে মহাকচ্চাযনত্থেৰো সোৰেয্যনগৰং পিণ্ডায পৱিসিতুকামো হুত্ৱা বহিনগৰে সঙ্ঘাটিং পাৰুপতি. থেৰস্স চ সুৱণ্ণৱণ্ণং সৰীৰং. সোৰেয্যসেট্ঠিপুত্তো তং দিস্ৱা চিন্তেসি – ‘‘অহো ৱত অযং ৱা থেৰো মম ভৰিযা ভৱেয্য, মম ৱা ভৰিযায সৰীৰৱণ্ণো এতস্স সৰীৰৱণ্ণো ৱিয ভৱেয্যা’’তি. তস্স চিন্তিতমত্তেযেৱ পুৰিসলিঙ্গং অন্তৰধাযি, ইত্থিলিঙ্গং পাতুৰহোসি. সো লজ্জমানো যানকা ওৰুয্হ পলাযি. পৰিজনো তং অসঞ্জানন্তো ‘‘কিমেত’’ন্তি আহ. সাপি তক্কসিলমগ্গং পটিপজ্জি. সহাযকোপিস্সা ইতো চিতো চ ৱিচৰিত্ৱাপি নাদ্দস. সব্বে ন্হাযিত্ৱা গেহং অগমিংসু. ‘‘কহং সেট্ঠিপুত্তো’’তি চ ৱুত্তে, ‘‘ন্হত্ৱা আগতো ভৱিস্সতীতি মঞ্ঞিম্হা’’তি ৱদিংসু. অথস্স মাতাপিতৰো তত্থ তত্থ পৰিযেসিত্ৱা অপস্সন্তা ৰোদিত্ৱা পৰিদেৱিত্ৱা, ‘‘মতো ভৱিস্সতী’’তি মতকভত্তং অদংসু. সা একং তক্কসিলগামিং সত্থৱাহং দিস্ৱা যানকস্স পচ্ছতো পচ্ছতো অনুবন্ধি.

অথ নং মনুস্সা দিস্ৱা, ‘‘অম্হাকং যানকস্স পচ্ছতো পচ্ছতো অনুগচ্ছতি, মযং ‘কস্সেসা দাৰিকা’তি তং ন জানামা’’তি ৱদিংসু. সাপি ‘‘তুম্হে অত্তনো যানকং পাজেথ, অহং পদসা গমিস্সামী’’তি গচ্ছন্তী অঙ্গুলিমুদ্দিকং দত্ৱা একস্মিং যানকে ওকাসং কাৰেসি. মনুস্সা চিন্তযিংসু – ‘‘তক্কসিলনগৰে অম্হাকং সেট্ঠিপুত্তস্স ভৰিযা নত্থি, তস্স আচিক্খিস্সাম, মহাপণ্ণাকাৰো নো ভৱিস্সতী’’তি. তে গেহং গন্ত্ৱা, ‘‘সামি, অম্হেহি তুম্হাকং একং ইত্থিৰতনং আনীত’’ন্তি আহংসু. সো তং সুত্ৱা তং পক্কোসাপেত্ৱা অত্তনো ৱযানুৰূপং অভিৰূপং পাসাদিকং দিস্ৱা উপ্পন্নসিনেহো গেহে অকাসি. পুৰিসা হি ইত্থিযো, ইত্থিযো ৱা পুৰিসা অভূতপুব্বা নাম নত্থি. পুৰিসা হি পৰস্স দাৰেসু অতিচৰিত্ৱা কালং কত্ৱা বহূনি ৱস্সসতসহস্সানি নিৰযে পচ্চিত্ৱা মনুস্সজাতিং আগচ্ছন্তা অত্তভাৱসতে ইত্থিভাৱং আপজ্জন্তি.

আনন্দত্থেৰোপি কপ্পসতসহস্সং পূৰিতপাৰমী অৰিযসাৱকো সংসাৰে সংসৰন্তো একস্মিং অত্তভাৱে কম্মাৰকুলে নিব্বত্তো. পৰদাৰকম্মং কত্ৱা নিৰযে পচ্চিত্ৱা পক্কাৱসেসেন চুদ্দসসু অত্তভাৱেসু পুৰিসস্স পাদপৰিচাৰিকা ইত্থী অহোসি, সত্তসু অত্তভাৱেসু বীজুদ্ধৰণং পাপুণি. ইত্থিযো পন দানাদীনি পুঞ্ঞানি কত্ৱা ইত্থিভাৱে ছন্দং ৱিৰাজেত্ৱা, ‘‘ইদং নো পুঞ্ঞং পুৰিসত্তভাৱপটিলাভায সংৱত্ততূ’’তি চিত্তং অধিট্ঠহিত্ৱা কালং কত্ৱা পুৰিসত্তভাৱং পটিলভন্তি, পতিদেৱতা হুত্ৱা সামিকে সম্মাপটিপত্তিৱসেনাপি পুৰিসত্তভাৱং পটিলভন্তেৱ.

অযং পন সেট্ঠিপুত্তো থেৰে অযোনিসো চিত্তং উপ্পাদেত্ৱা ইমস্মিংযেৱ অত্তভাৱে ইত্থিভাৱং পটিলভি. তক্কসিলাযং সেট্ঠিপুত্তেন সদ্ধিং সংৱাসমন্ৱায পন তস্সা কুচ্ছিযং গব্ভো পতিট্ঠাসি. সা দসমাসচ্চযেন পুত্তং লভিত্ৱা তস্স পদসা গমনকালে অপৰম্পি পুত্তং পটিলভি. এৱমস্সা কুচ্ছিযং ৱুত্থা দ্ৱে, সোৰেয্যনগৰে তং পটিচ্চ নিব্বত্তা দ্ৱেতি চত্তাৰো পুত্তা অহেসুং. তস্মিং কালে সোৰেয্যনগৰতো তস্সা সহাযকো সেট্ঠিপুত্তো পঞ্চহি সকটসতেহি তক্কসিলং গন্ত্ৱা সুখযানকে নিসিন্নো নগৰং পাৱিসি. অথ নং সা উপৰিপাসাদতলে ৱাতপানং ৱিৱৰিত্ৱা অন্তৰৱীথিং ওলোকযমানা ঠিতা দিস্ৱা সঞ্জানিত্ৱা দাসিং পেসেত্ৱা পক্কোসাপেত্ৱা মহাতলে নিসীদাপেত্ৱা মহন্তং সক্কাৰসম্মানং অকাসি. অথ নং সো আহ – ‘‘ভদ্দে, ত্ৱং ইতো পুব্বে অম্হেহি ন দিট্ঠপুব্বা, অথ চ পন নো মহন্তং সক্কাৰং কৰোসি, জানাসি ত্ৱং অম্হে’’তি. ‘‘আম, সামি, জানামি, ননু তুম্হে সোৰেয্যনগৰৱাসিনো’’তি? ‘‘আম, ভদ্দে’’তি. সা মাতাপিতূনঞ্চ ভৰিযায চ পুত্তানঞ্চ অৰোগভাৱং পুচ্ছি. ইতৰো ‘‘আম, ভদ্দে, অৰোগা’’তি ৱত্ৱা ‘‘জানাসি ত্ৱং এতে’’তি আহ. ‘‘আম সামি, জানামি. তেসং একো পুত্তো অত্থি, সো কহং, সামী’’তি? ‘‘ভদ্দে, মা এতং কথেহি, মযং তেন সদ্ধিং একদিৱসং সুখযানকে নিসীদিত্ৱা ন্হাযিতুং নিক্খন্তা নেৱস্স গতিং জানাম, ইতো চিতো চ ৱিচৰিত্ৱা তং অদিস্ৱা মাতাপিতূনং আৰোচযিম্হা, তেপিস্স ৰোদিত্ৱা কন্দিত্ৱা পেতকিচ্চং কিৰিংসূ’’তি. ‘‘অহং সো, সামী’’তি. ‘‘অপেহি, ভদ্দে, কিং কথেসি ময্হং সহাযো দেৱকুমাৰো ৱিয একো পুৰিসো’’তি? ‘‘হোতু, সামি, অহং সো’’তি. ‘‘অথ ইদং কিং নামা’’তি? ‘‘তং দিৱসং তে অয্যো মহাকচ্চাযনত্থেৰো দিট্ঠো’’তি? ‘‘আম, দিট্ঠো’’তি. অহং অয্যং মহাকচ্চাযনত্থেৰং ওলোকেত্ৱা, ‘‘অহো ৱত অযং ৱা থেৰো মম ভৰিযা ভৱেয্য, এতস্স ৱা সৰীৰৱণ্ণো ৱিয মম ভৰিযায সৰীৰৱণ্ণো ভৱেয্যা’’তি চিন্তেসিং. চিন্তিতক্খণেযেৱ মে পুৰিসলিঙ্গং অন্তৰধাযি, ইত্থিলিঙ্গং পাতুভৱি. অথাহং লজ্জমানা কস্সচি কিঞ্চি ৱত্তুং অসক্কুণিত্ৱা ততো পলাযিত্ৱা ইধাগতা, সামীতি.

‘‘অহো ৱত তে ভাৰিযং কম্মং কতং, কস্মা ময্হং নাচিক্খি, অপিচ পন তে থেৰো খমাপিতো’’তি? ‘‘ন খমাপিতো, সামি. জানাসি পন ত্ৱং কহং থেৰো’’তি? ‘‘ইমমেৱ নগৰং উপনিস্সায ৱিহৰতী’’তি. ‘‘সচে পিণ্ডায চৰন্তো ইধাগচ্ছেয্য, অহং মম অয্যস্স ভিক্খাহাৰং দদেয্যং, সামী’’তি. ‘‘তেন হি সীঘং সক্কাৰং কৰোহি, অম্হাকং অয্যং খমাপেস্সামা’’তি সো থেৰস্স ৱসনট্ঠানং গন্ত্ৱা ৱন্দিত্ৱা একমন্তং নিসিন্নো, ‘‘ভন্তে, স্ৱে ময্হং ভিক্খং গণ্হথা’’তি আহ. ‘‘ননু ত্ৱং, সেট্ঠিপুত্ত, আগন্তুকোসী’’তি. ‘‘ভন্তে, মা অম্হাকং আগন্তুকভাৱং পুচ্ছথ, স্ৱে মে ভিক্খং গণ্হথা’’তি. থেৰো অধিৱাসেসি, গেহেপি থেৰস্স মহাসক্কাৰো পটিযত্তো. থেৰো পুনদিৱসে তং গেহদ্ৱাৰং অগমাসি. অথ নং নিসীদাপেত্ৱা পণীতেনাহাৰেন পৰিৱিসিত্ৱা সেট্ঠিপুত্তো তং ইত্থিং গহেত্ৱা থেৰস্স পাদমূলে নিপজ্জাপেত্ৱা, ‘‘ভন্তে, ময্হং সহাযিকায খমথা’’তি আহ. ‘‘কিমেত’’ন্তি? ‘‘অযং, ভন্তে, পুব্বে ময্হং পিযসহাযকো হুত্ৱা তুম্হে ওলোকেত্ৱা এৱং নাম চিন্তেসি, অথস্স পুৰিসলিঙ্গং অন্তৰধাযি, ইত্থিলিঙ্গং পাতুভৱি, খমথ, ভন্তে’’তি. ‘‘তেন হি উট্ঠহথ, খমামি ৱো অহ’’ন্তি. থেৰেন ‘‘খমামী’’তি ৱুত্তমত্তেযেৱ ইত্থিলিঙ্গং অন্তৰধাযি, পুৰিসলিঙ্গং পাতুভৱি.

পুৰিসলিঙ্গে পাতুভূতমত্তেযেৱ তং তক্কসিলায সেট্ঠিপুত্তো আহ – ‘‘সম্ম সহাযক, ইমে দ্ৱে দাৰকা তৱ কুচ্ছিযং ৱুত্থত্তা মং পটিচ্চ নিব্বত্তত্তা উভিন্নম্পিনো পুত্তা এৱ, ইধেৱ ৱসিস্সাম, মা উক্কণ্ঠী’’তি. ‘‘সম্ম, অহং একেনত্তভাৱেন পঠমং পুৰিসো হুত্ৱা ইত্থিভাৱং পত্ৱা পুন পুৰিসো জাতোতি ৱিপ্পকাৰপ্পত্তো, পঠমং মং পটিচ্চ দ্ৱে পুত্তা নিব্বত্তা, ইদানি মে কুচ্ছিতো দ্ৱে পুত্তা নিক্খন্তা, স্ৱাহং একেনত্তভাৱেন ৱিপ্পকাৰপ্পত্তো, পুন ‘গেহে ৱসিস্সতী’তি সঞ্ঞং মা কৰি, অহং মম অয্যস্স সন্তিকে পব্বজিস্সামি. ইমে দ্ৱে দাৰকা তৱ ভাৰাতি, ইমেসু মা পমজ্জী’’তি ৱত্ৱা পুত্তে সীসে পৰিচুম্বিত্ৱা পৰিমজ্জিত্ৱা উৰে নিপজ্জাপেত্ৱা পিতু নিয্যাদেত্ৱা নিক্খমিত্ৱা থেৰস্স সন্তিকে পব্বজ্জং যাচি. থেৰোপি নং পব্বাজেত্ৱা উপসম্পাদেত্ৱা গণ্হিত্ৱাৱ চাৰিকং চৰমানো অনুপুব্বেন সাৱত্থিং অগমাসি. তস্স সোৰেয্যত্থেৰোতি নামং অহোসি. জনপদৱাসিনো তং পৱত্তিং ঞত্ৱা সঙ্খুভিত্ৱা কোতূহলজাতা তং উপসঙ্কমিত্ৱা পুচ্ছিংসু – ‘‘এৱং কিৰ, ভন্তে’’তি? ‘‘আম, আৱুসো’’তি. ‘‘ভন্তে, এৱৰূপম্পি কাৰণং নাম হোতি’’? ‘‘তুম্হাকং কুচ্ছিযং কিৰ দ্ৱে পুত্তা নিব্বত্তা, তুম্হে পটিচ্চ দ্ৱে জাতা, তেসং ৱো কতৰেসু বলৱসিনেহো হোতী’’তি? ‘‘কুচ্ছিযং ৱুত্থকেসু, আৱুসো’’তি. আগতাগতা নিবদ্ধং তথেৱ পুচ্ছিংসু.

থেৰো ‘‘কুচ্ছিযং ৱুত্তকেসু এৱ সিনেহো বলৱা’’তি পুনপ্পুনং কথেন্তো হৰাযমানো একোৱ নিসীদতি, একোৱ তিট্ঠতি. সো এৱং একত্তূপগতো অত্তভাৱে খযৱযং সমুট্ঠাপেত্ৱা সহ পটিসম্ভিদাহি অৰহত্তং পাপুণি. অথ নং আগতাগতা পুচ্ছন্তি – ‘‘ভন্তে, এৱং কিৰ নাম অহোসী’’তি? ‘‘আমাৱুসো’’তি. ‘‘কতৰেসু সিনেহো বলৱা’’তি? ‘‘ময্হং কত্থচি সিনেহো নাম নত্থী’’তি. ভিক্খূ ‘‘অযং অভূতং কথেসি, পুৰিমদিৱসেসু ‘কুচ্ছিযং ৱুত্থপুত্তেসু সিনেহো বলৱা’তি ৱত্ৱা ইদানি ‘ময্হং কত্থচি সিনেহো নত্থী’তি ৱদতি, অঞ্ঞং ব্যাকৰোতি, ভন্তে’’তি আহংসু. সত্থা ‘‘ন, ভিক্খৱে, মম পুত্তো অঞ্ঞং ব্যাকৰোতি, মম পুত্তস্স সম্মাপণিহিতেন চিত্তেন মগ্গস্স দিট্ঠকালতো পট্ঠায ন কত্থচি সিনেহো জাতো, যং সম্পত্তিং নেৱ মাতা, ন পিতা কাতুং সক্কোতি, তং ইমেসং সত্তানং অব্ভন্তৰে পৱত্তং সম্মাপণিহিতং চিত্তমেৱ দেতী’’তি ৱত্ৱা ইমং গাথমাহ –

৪৩. ‘‘ন তং মাতা পিতা কযিৰা, অঞ্ঞে ৱাপি চ ঞাতকা;

সম্মাপণিহিতং চিত্তং, সেয্যসো নং ততো কৰে’’তি.

তত্থন তন্তি তং কাৰণং নেৱ মাতা কৰেয্য, ন পিতা, ন অঞ্ঞে ঞাতকা. সম্মাপণিহিতন্তি দসসু কুসলকম্মপথেসু সম্মা ঠপিতং. সেয্যসো নং ততো কৰেতি ততো কাৰণতো সেয্যসো নং ৱৰতৰং উত্তৰিতৰং কৰেয্য, কৰোতীতি অত্থো. মাতাপিতৰো হি পুত্তানং ধনং দদমানা একস্মিংযেৱ অত্তভাৱে কম্মং অকত্ৱা সুখেন জীৱিককপ্পনং ধনং দাতুং সক্কোন্তি. ৱিসাখায মাতাপিতৰোপি তাৱ মহদ্ধনা মহাভোগা, তস্সা একস্মিংযেৱ অত্তভাৱে সুখেন জীৱিককপ্পনং ধনং অদংসু. চতূসু পন দীপেসু চক্কৱত্তিসিৰিং দাতুং সমত্থা মাতাপিতৰোপি নাম পুত্তানং নত্থি, পগেৱ দিব্বসম্পত্তিং ৱা পঠমজ্ঝানাদিসম্পত্তিং ৱা, লোকুত্তৰসম্পত্তিদানে কথাৱ নত্থি, সম্মাপণিহিতং পন চিত্তং সব্বম্পেতং সম্পত্তিং দাতুং সক্কোতি. তেন ৱুত্তং ‘‘সেয্যসো নং ততো কৰে’’তি.

দেসনাৱসানে বহূ সোতাপত্তিফলাদীনি পত্তা. দেসনা মহাজনস্স সাত্থিকা জাতাতি.

সোৰেয্যত্থেৰৱত্থু নৱমং.

চিত্তৱগ্গৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

ততিযো ৱগ্গো.